Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Mitsui & Co. Europe plc.
Birleşme ve Devralma08-51/781-310Karar tarihi: 29.08.2008Yayımlanma tarihi: 22.12.2008
Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Mitsui & Co. Europe plc. arasında imzalanan ortak girişim anlaşması sonucu kurulacak olan BAMI Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı ortak girişim şirketinin kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ, Seda Nurtaç FİRENGİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Mitsui& Co. Europe plc.
Temsilcileri: Av. Ece GÜNER
Altzeren Sok. No:7 D:2 34300 Levent-İstanbul
D. TARAFLAR: - Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Hürriyet Mah.Örnekköy Yolu 16800 Orhangazi-Bursa
- Mitsui& Co. Europe plc.
24 King William Street EC4R 9AJ Londra-İNGİLTERE
E. DOSYA KONUSU: Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Mitsui & Co. Europe plc. arasında imzalanan ortak girişim anlaşması sonucu kurulacak olan BAMI Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanlı ortak girişim şirketinin kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.8.2008 tarih ve 5100 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.8.2008 tarih ve 2008-1-93/Öİ-08-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.8.2008 tarih, REK.0.05.00.00-120/143 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-51 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir ortak girişim
olduğu,
- Söz konusu işlem sonucu 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya
da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim
durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmadığı,
Sayfa 2
- Hissedarlık Anlaşması Madde 16.2.2. ile getirilen ArcelorMittal'in, 5 yıllık süre
boyunca ve sadece müşterilerden Honda ile sınırlı olmak üzere rekabet
etmemesini sağlamaya yönelik düzenlemenin Hissedarlık Anlaşmasından
çıkarılması şartıyla ilgili maddede getirilen rekabet yasağının yan sınırlama olarak
değerlendirilerek, ortak girişim işlemine izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı, ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Bamesa Çelik Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bamesa Çelik)
60
Bildirime konu ortak girişimin taraflarından olan Bamesa Çelik, İspanyol Bamesa Arceros S.L. grubu ile ArcelorMittal Grubunda yer alan ArcelorMittal Mediterranée tarafından ortak kontrol edilen bir ortak girişim şirketidir. Bamesa Çelik’in ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 1- Bamesa Çelik Sanayi A.Ş. Ortaklık Yapısı
Hissedar
Ortaklık Payı (%)
ArcelorMittal Mediterranée, S.A
(…..)
Barcelonesa de Metales, S.A.
(…..)
Transformados Siderurgicos, S.A.
(…..)
Rekabet Kurulu'nun çeşitli kararlarında belirtmiş olduğu üzere ortak girişim olarak belirlenen şirketler kendisini kontrol eden gruplardan bağımsız olarak değerlendirilmesi gereken teşebbüsler niteliğindedir. Bu nedenle, işleme taraf olarak sadece Bamesa Çelik'in değerlendirmeye alınması gerekmektedir.
Bamesa Çelik, otomotiv sektörüne yönelik çelik hizmet merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Bamesa Çelik’in hâlihazırda var olan çelik hizmet merkezi dışında Türkiye içerisinde başkaca faaliyeti bulunmamaktadır.
H.1.2. Mitsui & Co. Europe plc. (Mitsui Europe)
Bildirime konu ortak girişimin diğer tarafı olan Mitsui Europe, Tokyo menkul kıymetler borsasına kayıtlı büyük bir Japon ticaret şirketi olan Mitsui&Co Ltd tarafından dolaylı olarak kontrol edilmektedir.
Japonya'nın önde gelen sermaye şirketleri arasında yer alan Mitsui&Co Ltd; "Makine İşletme Grubu","Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Grubu", "Tüketici Hizmeti İşletme Grubu","Enerji İşletme Grubu","Birincil Kimyasallar İşletme Grubu","İkincil Kimyasallar İşletme Grubu", "Finans Grubu", "Gıda ve Perakende Grubu", "Yaşam Tarzı Ürünleri Grubu","Demir Çelik Hammaddesi ve Demir İçermeyen Madenler İşletme Grubu","Demir Çelik İşletme Grubu","Altyapı Projeleri Grubu","Elektrik- Elektronik ve İletişim Grubu" olmak üzere toplam 13 grubu ile çeşitli sektörlerde dünya çapında faaliyet göstermektedir.
Mitsui&Co Ltd’nin, Türkiye'deki faaliyetleri sadece konsolide iştiraki olan Mitsui
1
Türkiye vasıtasıyla yürütülmektedir. Mitsui Türkiye ise, Türkiye'de makina, demir, kimya, genel sınai faaliyetleri, tekstil ve gıda sektörlerinde faaliyet göstermektedir. 1 1.6.2008 tarihi itibarıyla “MITSUI & CO.,(TURKEY)LTD., Mitsui & Co. Europe Plc'nin bir şubesi haline gelmiştir.
Sayfa 3
Mitsui Grubunun Türkiye'de ayrıca Toyotasa, Toyota Sabancı Pazarlama ve Satış A.Ş.
2 3
(ToyataSA) ve Toyota Otomotiv Türkiye Sanayi A.Ş. (Toyota Türkiye) de %(…) oranında hissesi bulunmaktadır. Mitsui grubu, Türk Ticaret Kanunu'nun azınlık hissedar olarak kendisine sağladığı azınlık hissedar haklarından başka bir kontrol hakkına bu şirketlerde sahip değildir. Mitsui grubu ayrıca, Arkas grubu ile ortak girişim halinde işletilen Autoport Liman İşletmeleri A.Ş.'de %(…) (%(…) Mitsui Tokyo ve %(…) Mitsui Europe) oranında hisseye sahip bulunmaktadır. Buna karşın Mitsui grubunun, ilgili coğrafi pazar olarak tanımlanabilecek olan Türkiye’de herhangi bir çelik hizmet merkezi veya ölçülü kaynaklı ince levhalar pazarında faaliyeti bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Başvuru konusu bildirimle oluşturulacak olan ortak girişim şirketi, çelik sektöründe yassı çelik hizmet merkezi olarak çelik dağıtımında faaliyet gösterecektir. Çelik sektörüne yönelik olarak AB Komisyonu ve Rekabet Kurulu kararlarında çelik dağıtımının üretim ve doğrudan satışlara göre farklı bir ürün pazarı olduğunu belirlemiştir. Rekabet otoriteleri, ayrıca ürünlerin dağıtımının da türlerine göre farklı alt pazarlara ayrıldığını belirlemiştir. Buna göre;
Çelik Servis Merkezleri: Yalnızca yassı çelik alanında faaliyet gösteren çelik servis merkezleri, çelik üreticilerinden aldıkları şerit hadde ürünlerini müşterilerin ihtiyaçlarına göre dilme, kesme gibi işlemlere tabi tutmaktadır.
Toptan Satış Merkezleri: Bu tür teşebbüsler imalatçılardan büyük miktarlarda toptan ürün almakta ve bunları daha küçük miktarlar halinde satmaktadırlar.
Oksijenli Kesme Merkezleri: Bu merkezler son derece hassas ve güçlü bir alet olan oksijen-hidrojen kaynak salumosu adındaki perdahlama aleti ile 8-600 mm kalınlığındaki quarto levhaları işlemektedir.
Her bir dağıtım alt pazarı, farklı ürünler kullanılması, ayrı yatırım ve teknik gerektirmesi ve farklı müşteri gruplarına hizmet sunmaları nedeniyle ayrı birer ürün pazarı olarak belirlenmektedir.
Bu değerlendirmeler uyarınca bildirim konusu ortak girişim şirketi, bir çelik hizmet merkezi olarak faaliyet gösterecektir. Ancak çelik hizmet merkezlerinin de gösterdikleri faaliyetlere göre ayrı ilgili ürün pazarlarında faaliyet göstermesi, farklı ilgili ürün pazarları tanımlanmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle, ortak girişim şirketinin ilk aşamada "ölçülü kaynaklı ince levhalar"ın üretim ve dağıtım faaliyetleri (Birinci Aşama) ve daha sonra ekonomik fizibilite çalışmasının sonucuna göre tarafların onayını almak şartıyla “çelik hizmet merkezi” faaliyetleri (İkinci Aşama) olmak üzere farklı iki ilgili ürün pazarı meydana getirmektedir.
"Birinci Aşama" bakımından, ortak girişim şirketi tarafından gerçekleştirilecek faaliyet özellikle otomotiv sektörüne yönelik olarak"ölçülü kaynaklı ince levhalar"'ın 2 ToyotaSA'nın ana hissedarları, Sabancı Holding (yüzde 65), Japon Toyota Motor Corporation (yüzde 25) ve Mitsui Tokyo (yüzde 10) olup; Türkiye otomotiv pazarında Toyota marka araçların pazarlama, satış ve satış sonrası hizmetler faaliyetlerini yürütmektedir.
3 Toyota Türkiye, Toyota Grubun Avrupa'daki araba üretim tesislerinden/şirketlerinden birisidir ve Türkiye'de Toyota marka otomobillerin bazı modellerini Adapazarı'nda bulunan üretim tesislerinde üretmektedir. Toyota Türkiye, hisselerinin %90'ı Toyota Motor Europe NV/SA şirketine, %10'u ise Mitsui Tokyo'ya aittir.
Sayfa 4
hazırlanmasıdır. Bu işlemde değişik ebat ve incelikte belirlenmiş birçok çelik parçası istenen formlarda bir araya getirilmekte ve kaynaklanmaktadır. Diğer bir ifadeyle, otomotiv üretiminde kullanılan metal aksamların bir araya getirilerek tek bir ürün halinde kaynaklanması söz konusudur. Bu parçalar otomotivlerin ön panel, kapı vb. değişik alanlarında kullanılmasına göre 2 ila 40 kg ağırlığında farklı ebatlarda oluşabilmektedir. 1996 yılından itibaren kaynaklamada lazer teknolojisinin kullanımının artmış olmasına ve bu teknolojinin hızlı ve daha temiz kaynak sağlamasına karşın, elektrik kaynağı ile lazer kaynağı arasında talep esnekliği bakımından büyük bir fark bulunmamaktadır.
150
4
AB Komisyonu çelik sektörüne yönelik vermiş olduğu kararlarda müşterilerin bu şekilde ortaya çıkan ürünleri kullanmasının daha etkin olması ve kendileri tarafından birçok parçadan oluşan ürünlerin kaynaklanma zorunluluğunu ortadan kaldırması nedeniyle farklı bir ürün teşkil ettiğini saptamıştır. Bu şekilde hazırlanan ürünlerde eklenen katma değerin daha yüksek olması ve talebinin ayrı olarak oluşması nedeniyle, AB Komisyonu bu ürünün ayrı bir ilgili ürün pazarı olduğunu tespit etmiştir. Benzer şekilde Rekabet Kurulu'nun 25.7.2007 tarih ve 07-61/1732-262 sayılı Beyçelik/Gestamp kararında aynı şekilde tanımlanabilecek olan ilgili ürün pazarı “otomotiv sektörüne yönelik metal aksam ve yedek parçaların seri üretimi pazarı” olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, oluşturulacak olan ortak girişim şirketinin "birinci aşama" faaliyetlerinin bu alanda olacak olması nedeniyle, ilgili ürün pazarı " ölçülü kaynaklı ince levhalar" olarak belirlenmiştir.
Ortak girişimin taraflarının yapılacak ekonomik fizibilite raporu sonuçları ve tarafların oluşacak maliyetleri değerlendirerek ortak karar almaları halinde geçilecek"ikinci aşama" faaliyetleri olarak, yassı çelik ürünlerinin müşterilerin taleplerine göre dilinmesi ve kesilmesini içerecek şekilde çelik servisi merkezi faaliyetleri düşünülmektedir. Yassı çelikler hammadde olarak temin edilecek ve öncelikle büyük otomotiv ve beyaz eşya üreticileri olmak üzere tüm boyutlardaki müşteri taleplerine göre kesme ve dilimleme işlemine tabi tutulacaktır. Bu aşama bakımından ilgili ürün pazarı " yassı çelik kesme ve dilimleme" pazarı olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Devralma İşleminin Niteliği
Mitsui Europe ve Bamesa Çelik arasında imzalanan Hissedarlar Anlaşması (HA) ile BAMİ Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAMI) unvanlı bir ortak girişim şirketi kurulması için anlaşmışlardır. 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2 (c) maddesi uyarınca,"Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler" teşebbüsler arası birleşme veya devralma olarak kabul edilmektedir. Buna göre, başvuru konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'deki tanım uyarınca yoğunlaşma doğuran bir ortak girişim olarak kabul edilebilmesi için;
4 Case COMP/M.2382 Usinor/Arbed/Arcelia at § 18; Case IV/M.1595 British Steel/Hoogovens at § 7; Case IV/M.1329 Usinor/Cockerill at § 10.
Sayfa 5
1) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
2) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması ve
3) ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması gerekmektedir.
Başvuru konusu işlem, yukarıda anılan koşullar bakımından değerlendirildiğinde, anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında yoğunlaşma doğuran bir ortak girişim olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden ilgili ürün pazarı olarak belirlenen, "ölçülü kaynaklı ince levhalar" pazarında ana şirketler olan Bamesa Çelik ve Mitsui grubunun herhangi bir cirosu veya faaliyeti bulunmadığı, "Yassı çelik kesme ve dilimleme" ilgili pazarında ise Mitsui grubunun herhangi bir faaliyeti bulunmamasına karşın Bamesa Çelik’in 2007 yılında %(…)pazar payına, (……………) YTL ciroya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu bakımdan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro eşiği aşıldığından ilgili işlem Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem niteliğindedir.
H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
Dosyadaki bilgilere göre; ortak girişim işleminin kapsamı iki aşamalı iş planına göre yürütülecek faaliyetlerle paralel gerçekleşecektir. İlk aşamada ortak girişimin faaliyet alanı esas olarak "ölçülü kaynaklı ince levhalar"ın üretimi ile sınırlı olacaktır. İkinci aşamada ise Türkiye içerisindeki özellikle otomotiv sanayinin gelişimine bağlı olarak yapılacak fizibilite çalışmaları ve tarafların yapılacak ek yatırımlara onay vermesine bağlı olarak çelik hizmet merkezi olarak faaliyet gösterilmesi öngörülmektedir.
İlk aşama olarak belirtilen ve ortak girişim şirketinin (BAMI) faaliyet göstereceği "ölçülü kaynaklı ince levhalar" pazarında ana şirketlerden ne Bamesa Çelik’in ne de Mitsui grubunun ilgili pazarda bir faaliyeti vardır. Diğer yandan ikinci aşama olarak belirtilen ve ortak girişim şirketinin (BAMI); Türkiye içerisindeki özellikle otomotiv sanayinin gelişimine bağlı olarak yapılacak fizibilite çalışmaları ve tarafların yapılacak ek yatırımlara onay vermesine bağlı olarak faaliyet göstereceği "yassı çelik kesme ve dilimleme" pazarında ana teşebbüslerden Mitsui’nin herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Buna karşın ortak girişim şirketinin diğer ana ortağı olan Bamesa Çelik ilgili ürün pazarında faaliyet göstermektedir.
Diğer yandan Bamesa Çelik’in ilgili ürün pazarındaki konumu hakkında bir fikir verebilmesi bakımından sahip olduğu pazar payına bakıldığında, %(…) gibi nispeten küçük sayılabilecek bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde bildirim konusu ortak girişim işlemi sonucunda ilgili pazarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi söz konusu olmayacaktır.
H.3.3. Rekabet Etmeme Yükümlülüğü
Bildirime konu olan Ortak Girişim Sözleşmesinin (Hissedarlar Anlaşması) 16. maddesinde, taraflara yönelik kısıtlayıcı hükümler başlığı altında rekabet yasakları düzenlenmektedir. Anılan maddede sınırlı iş ve sınırlı süre boyunca tarafların ortak
Sayfa 6
girişim ile rekabet halinde olmamaları ve aynı alanda yeni bir yatırıma gitmemeleri tanımlanmaktadır. Ayrıca taraflardan Mitsui için ikinci aşamaya yönelik başkaları ile birlikte veya tek başına herhangi bir yatırım görüşmesi yapmama yükümlülüğü getirilmektedir. Madde 16.2.2. düzenlemesi ile de taraflardan Bamesa Çelik'in ortak kontrolüne sahip olan ve ilgili pazarda faaliyeti bulunan ArcelorMittal'in, 5 yıllık süre boyunca ve sadece müşterilerden Honda ile sınırlı olmak üzere rekabet etmemesini sağlama yükümlülüğü getirilmektedir.
Yukarıda anılan ve ortak girişim sözleşmesi ile getirilen rekabet yasağı hükümleri, "yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma", "sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma" ve "orantılılık" kriterlerine uygun olup, işlemin gerçekleştirilmesi bakımından zorunlu olan yan sınırlamalar niteliğinde değerlendirilmiştir.
250
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.