Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ömer Volkan YAZAR,

Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Ahmet SAĞDUYU, Nur ÖZKAN,

Emre KARA

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Re’sen

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Hasaş İnşaat Taahhüt Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.

Zile Cad. No: 91 Alaca / Çorum

- Hasanusta Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Gıda Borsası E Blok No:6 Samsun

- Çorum Un İrmik ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Ankara Asfaltı 6. Km Merkez/Çorum

- Ejder Blok Tuğla Un İrmik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Mimarsinan Mah. Ankara Yolu Bulvarı No:59 Merkez/Çorum

(1) E. DOSYA KONUSU: Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: 13.06.2019 tarih, 19-21/305-M sayılı ve 24.10.2019 tarih, 19- 36/540-M sayılı Kurul kararları ile yürütülen soruşturma kapsamında yapılan 05.11.2019 tarihli yerinde incelemede elde edilen e-posta doğrultusunda, e-postanın gönderildiği ancak hâlihazırda soruşturma tarafı olmayan hakkında inceleme yapılanların buğday unu pazarında rekabet ihlali içinde olabilecekleri tespit edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 17.10.2018 tarih ve 18-39/636-M sayılı kararı ile son dönemde buğday unu sektöründe meydana gelen yüksek fiyat artışlarının incelenmesine ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Re’sen başlatılan önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde, buğday unu pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri şüphesi uyandıran bilgi ve belgeler elde edilmiş ve bu teşebbüsler hakkında 13.06.2019 tarih ve 19-21/305-M sayılı Kurul kararı ile soruşturma açılmıştır. Söz konusu soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde soruşturma tarafı olmayan teşebbüsler hakkında rekabet ihlali şüphesi doğuran yazışmalara ve bilgi paylaşımlarına rastlanmıştır. Kurulun 24.10.2019 tarih ve 19-36/540-M sayılı kararı ile hâlihazırda soruşturma tarafı olmayan teşebbüsler hakkında da soruşturma açılmasına

20-01/5-3

ve bu soruşturmanın 13.06.2019 tarih ve 19-21/305-M sayılı Kurul kararıyla açılan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir.

(5) 05.11.2019 tarihli yerinde incelemede elde edilen belgeler nedeniyle soruşturma tarafı olmayan Hasaş İnşaat Taahhüt Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.(HASAŞ UN), Hasanusta Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (HASANUSTA), Çorum Un İrmik ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (ÇORUM UN) ve Ejder Blok Tuğla Un İrmik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EJDER UN) de dahil 22 teşebbüs hakkında 22.11.2019 tarih ve 19-41/690-M 4054 sayılı kararı ile Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen önaraştırma açılmıştır.

(6) İlgili karar uyarınca düzenlenen 27.12.2019 tarih ve 2019-3-070/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek alınan 20-01/5-M sayılı kararda 22 teşebbüs için 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında soruşturma açılırken, hakkında inceleme yapılan dört taraf için işbu karar alınmıştır.

(7) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; buğday unu pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında soruşturma açılması gerektiği, öte yandan HASAŞ UN, HASANUSTA, ÇORUM UN ve EJDER UN hakkında ise soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(8) Dosya konusu iddia, buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında anlaşarak fiyat artırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine ilişkindir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Aynı maddenin (a) bendinde ise, “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır.

(9) Önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde teşebbüslere ilişkin elde edilen kayıtlar ve bilgiler kapsamında;

- HASANUSTA’nın, Merzifon’da faaliyete başladığı, un fabrikasının Havza Samsun’da yer aldığı [1], ancak şirketin un üretimi faaliyetinin sona erdiği ve Sanayi Sicil Belgesi’nin 27.09.2018 tarihinde iptal edildiği [2],

- HASAŞ UN’un Ankara’da kurulduğu [3], un fabrikasının Alaca Çorum’da yer aldığı ancak, un fabrikasının kapatıldığı [4] ve şirket faaliyetlerinin azaltıldığı [5],

- ÇORUM UN’un, Uğur Grup bünyesinde un sektöründe faaliyette bulunan tek şirket olduğu, 2017 yılında Altın Un İrmik ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti ile birleştiği [6], ancak 1 05.06.2013 tarih, 8335 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, s. 1081.

2 https://samsun.sanayi.gov.tr/announcement.aspx?lang=tr&duyuruId=8e2b5a9d-b20b-4207-be65- 8eb7ffcbc7c5 (E.T. 18.12.2019).

3 23.07.1986 tarih, 1560 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, s. 9.

4 Sanayi Sicil Belgesi, 05.05.2017 yılında iptal edilmiştir.

https://corum.sanayi.gov.tr/announcement.aspx?lang=tr&duyuruId=d7bbdc84-24cd-4db1-95ea-

6b23ba6c49db (E.T. 18.12.2019).

5 01.10.2019 tarih, 9920 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, s. 685.

6 28.06.2017 tarih, 9355 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, s. 316.

20-01/5-3

şirketin un faaliyetlerinin 2017 yılının ortasından itibaren sona erdiği ve Sanayi Sicil Belgesi’nin 15.03.2018 tarihinde iptal edildiği [7],

- EJDER UN’un Çorum’da faaliyete başladığı [8], şirketin un üretimi faaliyetinin sona erdiği ve Sanayi Sicil Belgesi’nin 29.09.2016 tarihinde iptal edildiği 9

anlaşılmıştır.

(10) Yukarıda yer verilen bilgilerden; HASAŞ UN, HASANUSTA, ÇORUM UN ve EJDER UN adlı şirketlerin kapalı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu taraflar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

J. SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca Hasaş İnşaat Taahhüt Nakliyat San. ve Tic. A.Ş., Hasanusta Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Çorum Un İrmik ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve Ejder Blok Tuğla Un İrmik ve Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

7 https://corum.sanayi.gov.tr/announcement.aspx?lang=tr&duyuruId=d7bbdc84-24cd-4db1-95ea-

6b23ba6c49db (E.T. 18.12.2019).

8 29.05.1990 tarih, 2536 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, s. 135.

9 https://corum.sanayi.gov.tr/announcement.aspx?lang=tr&duyuruId=d7bbdc84-24cd-4db1-95ea-

6b23ba6c49db (E.T. 18.12.2019).