Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin distribütörleri ile akdettiği standart "Distribütörlük Sözleşmesi"ne…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr.

Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Ümit GÖRGÜLÜ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Coats Türkiye İplik San. A.Ş.

D. TARAFLAR: Coats Türkiye İplik San. A.Ş.

Kavacık Mahallesi Ekinciler Caddesi Necip Fazıl Sokak

No: 8 Kat 3-5 Beykoz İstanbul

- Coats Türkiye İplik San. A.Ş. Bölge Distribütörleri

E. DOSYA KONUSU: Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin distribütörleri ile akdettiği standart"Distribütörlük Sözleşmesi"ne muafiyet verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.9.2004 tarih ve 4852 sayı ile giren ve en son 25.10.2004 tarih ve 5910 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 5. maddeleri ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 26.10.2004 tarih, 2004-3-98/MM-04-MBA sayılı Menfi Tespit/Muafiyet, 27.12.2004 tarih ve REK.0.07.00.00/256 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-83 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

40

G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin Bölge Distribütörleriyle akdettiği Distribütörlük Sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilemeyeceği; söz konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi için sözleşmenin 5/b maddesinin; alıcının, kendine ait münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere (serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olacak ve alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere pasif satışın yasaklanmayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi

gerektiği, 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye iplik San. A.Ş.’ne 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde öngörülen cezanın tatbik edilmesinin gerektiği, 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye İplik San. A.Ş.’nin yönetim organlarında görev yapan kişilere Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen cezanın uygulanmasının uygun olacağı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

- Coats Türkiye İplik San. A.Ş

Coats Türkiye İplik San. A.Ş’nin sermayesi 4.800.000.000.000 TL olup; 3.684.800.000.000 TL'si (%76.767) yabancı, 1.115.200.000.000 TL'si (%23.233) yerli ortaklara aittir. Ortaklar hakkında bilgiler şu şekildedir:

Yabancı Ortaklar: J&P Coats Ltd. (İngiliz), hisse oranı: %73.891; Coats&Clark Inc. (ABD), hisse oranı %2.875.

Yerli Ortaklar: a) Tüzel Kişiler: Taşıt San. A.Ş., Türkiye Sınai Kalkınma Bankası Memur ve Müstahdemleri Yardım ve Emekli Vakfı, Hürriyet Gazetecilik, İlgi İplik Tic. San. A.Ş.

b) Gerçek Kişiler: sayıları 85 olup bunlardan en fazla hisseye sahip olanlar Ömer Avunduk, Nilüfer Morel, Seçil Alanyalı, Mualla Özgen, Zeynep Avunduk, İlhan Alanyalı, Marienne D.İ.Giraud, Zuhal Portakal'dır.

Coats Türkiye İplik San. A.Ş’nin Yönetim Kurulu üyeleri Meriç Ülgen (Başkan), Güngör H. Göle (Başkan Yardımcısı), Elif Pıdik, Marco İgor De Camargo, İlhan Alanyalı’dan oluşmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Coats Türkiye İplik San. A.Ş kendi fabrikasında ürettiği veya taşeron firmalara ürettirdiği ya da ithal ettiği iplik, aksesuar ve el işi malzemelerini bölge distribütörleri vasıtasıyla perakende satıcılara intikal ettirmektedir. Distribütörlük sözleşmelerinin amacı iplik, aksesuar ve el işi malzemelerinin dağıtımını yapan distribütörlerle ilişkileri düzenlemektir. Dolayısıyla sözleşme kapsamında değerlendirilmesi gereken ilgili ürün pazarı "iplik ve tuhafiye ürünleri" pazarı olarak tespit edilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

İplik ve tuhafiye ürünleri, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartları bölgesel bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca, Coats Türkiye İplik San. A.Ş, ürünlerini distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve bildirime konu distribütörlük sözleşmesini tüm distribütörler ile ayrı ayrı akdetmektedir. Bu yüzden ‘’Türkiye Cumhuriyeti sınırları’’ ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Rekabet Kurulu belirli şartları sağlayan dağıtım anlaşmalarını 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin yasaklamasından muaf tutan 2002/2 sayılı Tebliği çıkarmıştır. Bildirimde bulunulan distribütörlük sözleşmelerinin bu Tebliğ kapsamında olup olmadığını değerlendirmek gerekmektedir.

Bildirime konu olan sözleşmeler, distribütör adaylarının her biri ile ayrı ayrı akdedilmektedir ve distribütörlerden hiç biri iplik ve tuhafiye ürünleri üretimi işi ile uğraşmamaktadır. Bir başka ifadeyle, Coats Türkiye İplik San. A.Ş, Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde öngörüldüğü üzere, distribütörleri ile üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet göstermektedir. Distribütörlük sözleşmesinin 4/b maddesinde, distribütörlere rakip teşebbüslerin ürünleri ile iştigal etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’e göre, sağlayıcı konumundaki teşebbüsler alıcılarına en fazla beş yıllık bir süre için rekabet etmeme yükümlülüğü getirebilmektedirler. Distribütörlük sözleşmesinin 24/a maddesinde, sözleşmenin beş yıllık olduğu açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla, distribütörlere getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü bakımından söz konusu sözleşmeler 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır.

Ancak bildirim konusu sözleşmelerin 5/b maddesinde;"distribütör, diğer Coats distribütörlerine ve faaliyet gösterdiği bölge dışındaki perakende satıcılara toptan satış yapamaz" hükmü yer almaktadır. Bilindiği üzere, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4(b) maddesinin 1. bendinde, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır bir müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması durumunda grup muafiyetinin uygulanmaya devam edileceği belirtilmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen maddesi ile öngörülen düzenlemede, alıcı konumundaki teşebbüsün münhasır bir bölgeye sahip olup olmaması önem taşımamaktadır. Bunun yerine, alıcı konumundaki teşebbüs tarafından satış yapılacak başka bölgenin niteliği, yani başka bir teşebbüse atanmış münhasır bir bölge olup olmadığı önem kazanmıştır. Dolayısıyla, alıcının, kendine ait münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere (serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olması gerekmektedir. Diğer taraftan, alcının, kendine ait münhasır bölgesi olması durumunda, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere aktif satışın yasaklanmasına izin verilmekle birlikte, pasif satışın yasaklandığı durumlarda 2002/2 sayılı Tebliğ’in kapsamı dışına çıkılmaktadır.

Dolayısıyla 5/b maddesinde yer alan; "distribütör, diğer Coats distribütörlerine ve faaliyet gösterdiği bölge dışındaki perakende satıcılara toptan satış yapamaz" hükmü nedeniyle, Coats Türkiye İplik San. A.Ş,'nin distribütörleri ile akdettiği distribütörlük sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı açıktır. Bu itibarla, söz konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilebilmesi için alıcının, kendine ait münhasır bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere (serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olacak ve alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında kalan ve sağlayıcı tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere pasif satışın yasaklanmayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, bildirim konusu Coats Türkiye iplik San. A.Ş.'nin Hicaz Pazarı (Özcan Yavuz) ile yaptığı “Distribütörlük Sözleşmesi”nin akdedilme tarihi 14.4.2004'tür. Oysa söz konusu sözleşme için Kurumumuz'a 2.9.2004 tarihinde muafiyet başvurusunda bulunulmuştur. Bu itibarla 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde rekabet kısıtlamaları içeren distribütörlük sözleşmelerini Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde Kurum’a bildirmeyen Coats Türkiye iplik San. A.Ş.'ne 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde öngörülen cezanın tatbik edilmesi gerekmektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1- Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'nin distribütörlleri ile akdetmiş olduğu

standart distribütörlük sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara

İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında değerlendirilemeyeceğine;

2- a) Söz konusu sözleşmenin 5/b maddesinin; alıcının, kendine ait münhasır

bir bölgesi olsa dahi, bu münhasır bölge dışında kalan ve sağlayıcı

tarafından kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmemiş bölgelere

(serbest bölgelere) aktif satış yapabilme serbestisine sahip olacak ve

alıcının, kendine ait münhasır bölgesi dışında kalan ve sağlayıcı tarafından

kendisine veya başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgelere pasif satışın

yasaklanamayacağı şekilde yeniden düzenlenmesi koşulu ile 2002/2 sayılı

Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanabileceğine;

b) bu değişikliğin yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren taraflara

60 gün süre verilmesine, Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler

yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma

açılacağının ve aynı Kanun'un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem

yapılacağının taraflara bildirilmesine;

190

3-a) 2002/2 sayılı Tebliğ'de izin verilen rekabet kısıtlamaları haricinde

rekabet kısıtlamaları içeren söz konusu distribütörlük sözleşmelerini 4054

sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca akdedilme tarihinden itibaren en geç

1 ay içerisinde Kurum'a bildirmeyen Coats Türkiye İplik San. A.Ş.'ne aynı

Kanun'un 2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik 16. maddesinin (c) bendi gereğince 2.970.784.000 TL idari para cezası uygulanmasına;

b) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca, önceki maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemekten dolayı Coats Türkiye İplik San. A.Ş'nin yönetim organlarında görev yapan Meriç Ülgen, Güngör H. Göle, Elif Pıdik, Marco I. Camargo ve İlhan Alanyalı'nın her birine ayrı ayrı teşebbüse verilen bildirimde bulunmama cezasının %5'i oranında olmak üzere 148.539.700'er TL para cezası verilmesine; OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.