Demir Toprak İthalat İhracat ve Tic. A.Ş. (Demir Toprak), Sınai ve Mali Yatırımlar Holding A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Fatma GÖZLÜKAYA ANGI, Ümit Nevruz ÖZDEMİR,

Nur Seda KÖKTÜRK

C. BİLDİRİMDE: - Turktell Bilişim Servisleri A.Ş.

BULUNAN Meşrutiyet Cd. No:71 Kat:4 34430 Tepebaşı Beyoğlu-İstanbul D. TARAFLAR: - Turktell Bilişim Servisleri A.Ş.

Meşrutiyet Cd. No:71 Kat:4 34430 Tepebaşı Beyoğlu-İstanbul

- Demir Toprak İth. İhr. ve Tic. A.Ş.

Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blok Kat:15 Levent-

İstanbul

- Sınai ve Mali Yatırımlar Holding A.Ş.

Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blok Kat:15 Levent-

İstanbul

- Endüstri Holding A.Ş.

Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blok Kat:15 Levent-

İstanbul

- Şans Oyunları Yatırım Holding A.Ş.

Meşrutiyet Cd. No:71 Kat:4 34430 Tepebaşı Beyoğlu-İstanbul

- Turkcell Kurumsal Satış ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş.

Meşrutiyet Cd. No:71 Kat:4 34430 Tepebaşı Beyoğlu-İstanbul

- Global Bilgi Pazarlama Danışma ve Çağrı Servis Hizm. A.Ş.

İnkilap Mah. Üntel Sok. No:1 34768 Ümraniye- İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Demir Toprak İthalat İhracat ve Tic. A.Ş. (Demir Toprak), Sınai ve Mali Yatırımlar Holding A.Ş. (SMYH) ve Endüstri Holding A.Ş. (Endüstri Holding)’ye ait toplam %99,99 oranındaki Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Superonline) hissesinin Turktell Bilişim Servisleri A.Ş. (Turktell), Şans Oyunları Yatırım Holding A.Ş. (Şans Oyunları Yatırım), Turkcell Kurumsal Satış ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş. (Turkcell Kurumsal) ve Global Bilgi Pazarlama Danışma ve Çağrı Servis Hizmetleri A.Ş. (Global) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.6.2008 tarih, 3932 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 08.09.2008 tarih ve 5913 sayı ile tamamlanan bildirim ve 8.9.2008 tarih ve 5913 sayı ile intikal eden Telekomünikasyon Kurumu görüşü üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 10.9.2008 tarih ve 2008-2-121/Öİ-08-FGA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.9.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/285 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin

1. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1

sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar

Hakkında Tebliğ”'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma olduğu,

2. 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratmaya veya

mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü yahut

bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli

ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve bu sebeple işleme izin

verilmesi gerektiği

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı

Bildirimin konusunu, Demir Toprak, SMYH ve Endüstri Holding ile Turktell, Şans Oyunları Yatırım, Turkcell Kurumsal ve Global arasında 21.5.2008 tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca, Superonline hisselerinin devri oluşturmaktadır. Aşağıdaki tablolardan da görüleceği üzere, işlem sonucunda Superonline’nin kontrolü Demir Toprak’tan Turktell’e geçecektir.

Devir işlemi öncesinde Superonline’nin ortaklık yapısı şöyledir:

Devir işlemi sonucunda Superonline’nin ortaklık yapısı aşağıdaki gibi oluşacaktır:

1

Sözleşme’ye göre Fikri Şadi Gücüm elinde bulunan nama yazılı hisseleri ayrı bir satış sözleşmesi ile devredecektir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devralan: Turktell Bilişim Servisleri A.Ş.

Bir Turkcell Grup şirketi olan Turktell’in hisselerinin %99,99’u Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell) tarafından kontrol edilmektedir. Turktell’in ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir:

80

Tablo 3: Turktell’in Ortaklık Yapısı

Hissedar Pay (%)

Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ~100

Turkcell Kurumsal Satış ve Dağıtım ~0

Hizmetleri A.Ş.

Global Bilgi Paz. Dan. Ve Çağrı Serv. ~0

Hizmetleri A.Ş.

Yukarıdaki tablodan Turktell’in Turkcell’in kontrolünde olduğu anlaşılmaktadır. Turkcell’in kontrol yapısı hakkında ayrıntılı bilgiye ilerleyen bölümlerde yer verilmektedir.

Turktell’in halihazırda, Turkcell ve Turkcell grup şirketleri tarafından geliştirilmiş veya geliştirilecek olan çeşitli servis ve ürünleri toptan pazarlamak, ara toptancılık yaparak pazarlamak, dağıtıcılığını gerçekleştirmek, perakendeciliğini yapmak veya tüm bu aktivitelerin gerçekleşmesi için gerekli yapıların ve işleyişin kurulmasını sağlamak, projelendirmek, danışmanlığını yapmak olarak tanımlanan faaliyetleri yürüttüğü bildirilmektedir.

Turktell’in iştirak ettiği firmalar aşağıdaki gibidir:

Tablo 4: Turktell’in İştirak Ettiği Şirketler

Hissedar Pay (%)

Hayat Boyu Eğitim Hizm.A.Ş. 74,9988

Devralan sıfatı taşıyan Şans Oyunları Yatırım, Turkcell Kurumsal ve Global’in de Turkcell Grup şirketi olduğu bildirilmiştir.

H.2.2. Devreden: Demir Toprak İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş.

Demir Toprak’ın faaliyet konusu mali, iktisadi, sanayi, madencilik, ziraat, enerji, bayındırlık, ulaştırma, turizm alanlarında yerli ve yabancı şahıslarla ortaklık kurmak ve kuruluşlara iştirak etmek olarak bildirilmiştir.

Demir Toprak’ın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 5: Demir Toprak Ortaklık Yapısı

Hissedar Pay (%)

SMYH 24,90

Bülent Ergin 24,90

Endüstri Holding 24,90

Demir Toprak dışında, SMYH ve Endüstri Holding de elinde bulunan Superonline hisselerini devretmektedir.

H.2.3. Devredilen: Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş.

1995 yılında kurulan Superonline’nin faaliyet konusu meri mevzuata riayet etmek kaydı ile her türlü telekomünikasyon ve haberleşme hizmeti verilmesi ve/veya altyapısı kurulması ve işletilmesine yönelik faaliyetlerinin yürütülmesi; küresel internet ağı üzerinde internet servis sağlayıcı olarak online sistemler içinde ve telekomünikasyon yolu ile her türlü bilgi dağıtım, internet erişim hizmetinin sağlanması olarak belirlenmiştir.

Superonline, “A Tipi Uzak Mesafe Telefon Hizmeti İşletmeciliği”, “Uydu Telekomünikasyon Hizmeti İşletmeciliği” ve “Karasal Hatlar Üzerinden Veri İletimi Hizmeti İşletmeciliği” alanlarında Telekomünikasyon Ruhsatı ile, “İnternet Servis Sağlayıcılığı” alanında ise Genel İzin ile yetkilendirilmiş durumdadır.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

İlgili pazarın belirlenmesi için öncelikle devralınan teşebbüsün faaliyet alanlarına bakılması gerekmektedir. Superonline, TK’dan aldığı genel izin çerçevesinde “İnternet Servis Sağlayıcılığı” ve telekomünikasyon ruhsatları çerçevesinde “Uzak Mesafe Telefon Hizmeti”, “Karasal Hatlar Üzerinden Veri İletim Hizmeti” ve “Uydu Telekomünikasyon Hizmeti” alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Superonline’nin faaliyet alanları arasında yer alan hizmetler açısından ilgili pazarlar aşağıda incelenmektedir:

İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti: İnternet servis sağlayıcılığı (İSS) internet erişimi, hosting vb. hizmetleri içermektedir. İnternet erişim hizmetleri, sabit altyapılar üzerinden sağlanan genişbant erişim imkanı sağlayan DSL ve kablo modem teknolojileri ile sınırlı bant genişliği sağlayan çevirmeli bağlantıları (dial-up ve ISDN- BA) içermektedir. Hosting ise bilgisayar sunucu hizmetleri, web sayfalarının barındırılması, bilgisayarların barındırılması ve verilerin yedeklenmesi gibi hizmetleri ifade etmektedir. Öte yandan, İSS hizmeti sınırlı sayıda işletmeci tarafından yürütülmesi gerekmeyen ve 406 sayılı Kanun’un Ek 18. maddesi kapsamında yer almayan hizmetlerdir. Dolayısıyla, bu hizmet, TK nezdinde Genel İzin kapsamında kayıtlanması yoluyla yürütülmektedir.

Uzak Mesafe Telefon Hizmeti (UMTH): İşletmecilere ait her türlü telekomünikasyon şebekesi ve altyapısı üzerinden her türlü teknolojiyi kullanarak kullanıcılara illerarası ve/veya uluslararası telefon hizmeti sunulmasını kapsayan UMTH, TK tarafından verilecek 2. Tip Telekomünikasyon Ruhsatı aracılığıyla sunulabilmektedir. UMTH’nin sunulabilmesi için Yetkilendirme Yönetmeliği’nin EK-A9 numaralı ekinde yer alan koşulların sağlanması ve A, B ve C tipi yetki belgelerinden birinin alınmış olması gerekmektedir.

Karasal Hatlar Üzerinden Veri İletim (KHVİ) Hizmeti: Telefon hizmeti hariç olmak üzere ses ve verinin kiralanacak karasal telli (fiberoptik, bakır, koaksiyel vb.) hatlar

üzerinde iletimi, yönlendirilmesi ve bu işlevlerin kontrolü için gerekenler dışında herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın; şebeke sonlanma noktaları arasında iletilmesi ve iletilmesi ile birlikte yönlendirilmesini içeren hizmetin üçüncü kişilere sunulmasını ifade eden KHVİ hizmeti, TK tarafından verilen 2. Tip Telekomünikasyon Ruhsatı ile mümkün olmaktadır.

Uydu Telekomünikasyon Hizmeti: Uydular ve uydu yer istasyonları aracılığıyla tek veya çift yönlü olarak, elektromanyetik dalgalar vasıtasıyla coğrafi olarak birbirinden uzak noktalar arasında telefon hizmeti hariç olmak üzere uygun terminal cihazlarıyla kullanıcılara ses ve veri iletişim hizmeti ile ilgili altyapının işletilmesini kapsayan uydu telekomünikasyon hizmeti, 2. Tip Telekomünikasyon Ruhsatı ile verilebilmektedir. Superonline’nin faaliyet alanına giren hizmetlerin hiçbiri içerikleri bakımından talep yönünden birbirleri ile ikame edilebilecek nitelikte değildir. Aynı zamanda, anılan hizmetler ancak TK lisansları (Genel İzin veya Telekomünikasyon Ruhsatı) ile sunulabilmektedir. Dolayısıyla, anılan alanlarda faaliyet göstermek düzenleyici otorite olan TK tarafından bir takım kurallara bağlanmış durumdadır. TK tarafından düzenlenen hizmet alanlarından herhangi biri için alınan lisans ile başka bir alanda faaliyet gösterilememektedir; her bir hizmet için ayrı bir lisanslama işlemi gerekmektedir.

Yukarıda yer alan gerekçelerle, dosya konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarları,

2

“İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti Pazarı”, “Uzak Mesafe Telefon Hizmeti Pazarı”, “Karasal Hatlar Üzerinden Veri İletim Hizmeti Pazarı” ve “Uydu Telekomünikasyon Hizmeti Pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme

Yukarıda da belirtildiği üzere, bildirim konusu işlem sonucunda Superonline’nin kontrolü Demir Toprak’tan Turktell’e geçecektir. Demir Toprak’ta hisse sahibi olan SMYH ve Endüstri Holding’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

180

2

Bir İSS tarafından sağlanan hizmetlerin her biri ayrı pazarlar olarak değerlendirilebilecek olmakla birlikte, Rekabet Kurulu’nun önceki birleşme/devralma kararları, dosyanın niteliği ve pazar tanımının değerlendirmeyi etkilemeyecek olması dikkate alınarak birinci ilgili ürün pazarının “internet servis sağlayıcılığı pazarı” olarak belirlenmesinin uygun olacağına karar verilmiştir.

Tablolardan da anlaşıldığı üzere, SMYH ve Endüstri Holding de Çukurova Grubu şirketleri olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda, ana gruplar açısından düşünüldüğünde işlem sonucunda devre konu olan şirketin kontrolü Çukurova Grubu’ndan Turkcell Grubu’na geçecektir. Çukurova Grubu’nun Turkcell Grubu’nun ana şirketi konumunda bulunan Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin %51’ine sahip olan Turkcell Holding A.Ş.’deki (Turkcell Holding) payı dikkate alındığında işlemin kontrol devri açısından ayrıntılı bir biçimde incelenmesi gerekmektedir.

Müflis Bilka Bilgi Kaynak ve İletişim San. ve

Yukarıdaki tablo ve dosya mevcudu belgeler incelendiğinde, Turkcell’in %51’inin Turkcell Holding’e, Turkcell Holding’in %52,91’inin Çukurova Telekom Holdings Limited’e (CTH), CTH’nin %51’inin Çukurova Finance International Limited’e ve bu şirketin tamamının da Çukurova Holding A.Ş.’ye ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu hisse yapısı bakımından Çukurova Grubunun Turkcell üzerinde tek başına kontrol hakkına sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Buna paralel olarak yapılan bildirimde de, doğrudan ve dolaylı ortaklık yapısı, şirketin hissedar grupları arasında mevcut olan halka açıklanmış hissedarlar sözleşmeleri ve yönetim mekanizması uyarınca Turkcell’in, Sonera Grubu, Çukurova Grubu, Alfa Grubu ve Nadash International Holdings Inc’in (Nadash) ortak kontrolü altında bulunduğu bilgisine yer verilmektedir.

Bu bağlamda, ilgili devralma işlemi sonucunda Superonline’nin kontrolünün Çukurova Grubundan Turkcell Grubuna geçeceği, bu şekilde ortaya çıkacak kontrol değişikliği nedeniyle işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin

almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Yapılacak incelemede, Superonline’nin yanı sıra devralan Turktell’in de ilgili pazarlardaki ciro ve pazar payının dikkate alınması gerekmektedir. Turktell, inceleme konusu işlem bakımından yukarıda belirlenmiş olan ilgili pazarlardan internet servis sağlayıcılığı hizmeti, uzak mesafe telefon işletmeciliği hizmeti ve karasal hatlar üzerinden veri iletim hizmeti pazarlarında iştiraki Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. (Tellcom) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Turkcell Grubu bünyesinde bu alanlarda faaliyet gösteren başka bir şirket bulunmamaktadır.

Telekomünikasyon

Hizmeti

Karasal Hatlar (….……..) (….……..) (….……..)

Üzerinden Veri

İletimi Hizmeti

Uzak Mesafe (….……..) (….……..) (….……..)

Telefon Hizmeti

İnternet Servis (….……..) (….……..) (….……..)

Sağlayıcılığı Hizmeti

Yukarıda yer verilen tablodan, cirolar dikkate alındığında, dosya konusu işlemin internet servis sağlayıcılığı hizmeti, uzak mesafe telefon işletmeciliği hizmeti ve karasal hatlar üzerinden veri iletim hizmeti pazarları açısından bildirime tabi olduğu görülmüştür.

Uydu telekomünikasyon hizmeti pazarında Superonline’nin pazar payı %1 olarak bildirilmiştir. Bu bağlamda, gerek ciro gerekse pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle işlemin uydu telekomünikasyon hizmeti pazarı bakımından bildirime tabi olmadığı anlaşılmıştır.

H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. 2007 yılı sonu itibarıyla, internet servis sağlayıcılığı pazarında TTNet A.Ş.’nin ve UMTH pazarlarında Türk Telekomükasyon A.Ş.’nin yaklaşık %95 oranında bir pazar payına sahip olduğu bilinmektedir. Internet servis sağlayıcılığı pazarında genel izin sahibi 88 firmadan 2007 sonu itibarıyla fiilen abonesi bulunan 10 işletmeci, UMTH pazarında ise 32 işletmeci kalan %5 oranındaki pazar paylarını paylaşmak suretiyle faaliyet göstermektedir. Ayrıca yapılan bildirimde, Karasal Hatlar Üzerinden Veri İletimi Hizmeti pazarında Superonline’nin yaklaşık %5, Tellcom’un ise %1’in altında pazar payına sahip olduğu bildirilmiştir.

Bu bilgiler ışığında, tarafların ve pazarda mevcut firmaların işlemin bildirime tabi olduğu ilgili pazarlardaki pazar payları dikkate alındığında, bildirim konusu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.

H.4.4. Yan Sınırlamalar

Hisse Satış Sözleşmesi’nin “Rekabet Yasağı” başlıklı 8. maddesinde, “Satıcılar, tamamlanma tarihinden itibaren 3 (üç) yıl süre ile işbu Sözleşme’nin Giriş Bölümünün (A) bendinde belirtilen Şirket’in ana faaliyet konusu ile aynı konuda Şirket ile doğrudan ve dolaylı bir şekilde rekabet halinde olabilecek yeni bir şirket kurmayacağını, kurulu bir şirkete pay sahibi olarak iştirak etmek suretiyle yönetim ve kontrol haklarına sahip olmayacağını beyan ve taahhüt eder.” hükmüne yer verilmektedir.

Yukarıda yer verilen rekabet etme yasağının, yasaklamanın süresi, konusu, tarafları ve uygulanacağı coğrafi alan bakımından devralma işleminin amacının gerçekleşmesi için makul olduğu, Rekabet Kurulu’nun ilgili içtihadı ile uyum içinde bulunduğu ve bu sebeple devralma işlemiyle ilgili ve bunun için gerekli bir yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.