(spor müsabakaları, yerli-yabancı filmler) temini ve satışı, koşullu erişim
2
sistemlerine ulaşım ve sayısal dağıtım şebekelerine erişim oluşturmaktadır. Buna göre spor olaylarına ilişkin hakların tek elde toplanması ve haklara erişimin zorlaştırılması, abonelik sistemine dayalı olan sayısal yayıncılık veya yayın taşımacılığı piyasalarına giriş engeli oluşturabilecek nitelikte görülmektedir. Aynı tür endişe sinema filmleri yayın haklarının tek elde toplanması ile ilgili olarak söz konusudur. Uzun süreli, kollektif ve münhasır yayın sözleşmeleri ile sayısal yayıncılık piyasasında yaratılabilecek olan giriş engelleri, piyasanın yüksek teknoloji piyasası olmasından kaynaklanan dışsallıkların da katkısı ile piyasanın rekabetçi bir yapıya kavuşmasını önleyebilmektedir.
Digitürk’ün barındırdığı özelliklerin kısaca tanımlanması sonrasında dosya konusu işlem bakımından ilgili pazarların tanımlanması ve ayrıca bu pazarlarda yer alan aktörlerden de kısaca bahsedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda sıralanan özellikler bakımından teşebbüsler bazında yapılan bir incelemede;
- Ödemeli yayıncılıktan bahsedildiginde; Digitürk, Cine5 ve Kablo TV,
- Platform taşımacılığından bahsedildiğinde; Digitürk ve Kablo TV,
3
- Sayısal yayıncılıktan bahsedildiğinde; Digitürk’ün
varlığından bahsetmek mümkündür.
Cine5’in tek kanal üzerinden analog yayın yapan bir yayıncı olduğu ve Digitürk tarafından verilen çok sayıda ve çok çeşitte kanal ve bunun yanısıra çeşitli interaktif hizmetler ile ikame olabilecek bir yayın hizmeti sunmadığı, bu nedenle Digitürk’e bir rakip olarak kabul edilmesinin ve ikisinin aynı pazarda mütalaa edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Digitürk gibi bir nevi platform taşıyıcılığı yapan Kablo TV ise, yerli ya da yabancı televizyon kanallarının kablo üzerinden herhangi bir değişiklik yapılmaksızın yeniden iletimi ile iştigal etmekteyken, Digitürk, bu yayınlar ile beraber ek hizmetlerin, örneğin izlediğin kadar öde, şans oyunları, uzaktan eğitim, radyo, bankacılık ve benzerlerinin sunumunu da içermektedir. Bunun yanısıra Kablo TV bugün itibarıyla, analog teknolojiye dayalı olarak yayınların iletimini öngörmekte iken, sayısal TV analog gelen yayınların sıkıştırılması suretiyle iletimini konu edinmektedir. Bu husus bahsi geçen içeriği temin ederken sayısal yayınların alımı için ayrı bir televizyon cihazının yanı sıra ayrı bir cihaza (set top box) gereksinim duyulmasına neden olmaktadır.
Digitürk tarafından iletilen televizyon yayınlarına bakıldığında, Kablo TV üzerinden iletilen yayınlara kıyasla çok daha fazla çeşidi kapsadığı, sadece belirli kanallara ait yayınların iletimi ile sınırlı olmayıp, çok sayıda ve çesitte tematik kanallara da yer verildigi (sinema, müzik, çocuk kanalları v.b.) görülmektedir. Bu nedenlerle, kablo TV, mevcut haliyle, Digitürk’ün sunduğu 2
Koşullu erişim sistemi, abone olunan program ya da program paketlerine ilişkin şifrelenmiş veri ile televizyon sinyalleri ve yetki verici şifre çözen akıllı kartları içermektedir. Dekoderlerde yer alan bu sistem sayesinde, sadece abone olan izleyiciler yayınlara ulaşabilmektedirler. 3
Burada yayının digital olarak kullanıcıya iletiminden değil, yayıncının televizyon yayıncılığı dışında birçok hizmetide tüketiciye sunması ve tüketicinin aktif bir konuma sahip olduğu durumdan bahsedilmektedir. Bunun dışında bilindiği günümüzde yayıncıların çoğu digital olarak yayın yapmaya başlamışlardır.