09-35/878-207
Başkanlık Önergesi ile Rekabet Kurulu’nun 15.07.2009 tarih ve 09-33 sayılı toplantısında görüşülmüş ve İrem Dağıtım ve Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 28.07.2009 tarih ve 2009-2-139/ÖA-09-EG sayılı Önaraştırma Raporu 03.08.2009 tarih, REK.0.06.00.00/280 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06.08.2009 tarih ve 09-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; yapılan şikayetle ilgili olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Konusunu, dükkanında gazete satmak isteyen bir teşebbüsün bayilik talebinin, dağıtım firmaları tarafından, yakınında başka bir bayileri olduğu gerekçesiyle reddedilmesi oluşturan şikayetin, genel olarak rekabet hukukunda mal vermeyi reddetme/sözleşme yapmayı reddetme kapsamında ve dağıtım firmalarının kendilerinden bayilik talep eden herkese bayilik verme zorunluluklarının olup olmadığı çerçevesinde incelenmesi gerekmektedir.
Gazete dağıtım zincirinin son halkası olan tali bayiler, son satış noktası olarak da ifade edilen bakkal, market, kitabevi, mobo, kiosk gibi işletmelerdir. Bir dağıtım şirketinin pazardaki faaliyetleri bakımından ise tali bayi ağı çok büyük önem arz etmektedir. Dağıtım firmalarının, tali bayiliklerini ulaşım, yayınların sunumu, iade ve bayilere yeterli kar marjı bırakılması gibi bir takım kriterlere göre, kendi ticari ve ekonomik stratejilerine en uygun olacak şekilde seçmelerinde rekabet hukukuna aykırı bir yön yoktur. Anılan kriterler dikkate alınarak yapılmış serbest bir seçim sonucu, münferit bir bayilik vermeyi reddetme eyleminin, anlaşma ve/veya hakim durumun kötüye kullanılması sonucu rakip dağıtım firmasını pazar dışına çıkarma veya pazara giriş engeli yaratma gibi bir etkisi olmayacaktır. Aynı şekilde böyle bir eylemin ilgili veya alt pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurması da söz konusu olmayacaktır. Kaldı ki, bakkal dükkanı işleten bir teşebbüsün, asıl işinin gazete satmak olmadığı göz önüne alındığında, gazete dağıtım firmalarına karşı zorunlu unsur doktrini çerçevesinde bir talepte bulunamayacağı da açıktır. Gazete satışı olmadan da anılan teşebbüs, bulunduğu piyasada faaliyetlerini sürdürebilmektedir.
Ayrıca 20.03.2008 tarih ve 08-25/256-84 sayılı Kurul kararında, Kurul teorik bir değerlendirme yaparak, dağıtım firmasının herhangi bir tali bayisinin, bir başka kişi veya kuruluşa satış için yayın vermesinin engellenmesinin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne göre de mümkün olmayacağının altını çizmiştir. Bu çerçevede dağıtım firmaları ile anlaşamayan başvuru sahibinin, bakkalında satmak üzere diğer tali bayilerden gazete temin etmesi imkânı da mevcuttur.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;