Anılan eylemin rekabet hukuku kapsamında ihlal olarak kabul edilmesi, yapan teşebbüsün hâkim durumda olması ve reddetme eyleminin gerçekleşmiş olması ön şartlarıyla,
i) sözleşme konusu mal veya hakkın vazgeçilmez nitelikte olması,
ii) red eyleminin ikincil piyasadaki rekabeti ortadan kaldırması ve
iii) eylem için objektif bir gerekçenin olmaması
1
koşullarının birlikte mevcudiyetini gerektirmektedir. Bu bağlamda, şikâyet konusu eylem gerek ön şart olarak belirtilen hususlar gerekse söz konusu koşulların varlığı bakımından değerlendirilmiştir.
- Anlaşma yapmayı reddeden teşebbüsün hâkim durumda olması
Değerlendirme konusu davranışın kötüye kullanma sayılması için bu eylemi gerçekleştiren teşebbüsün ilgili pazarda hâkim durumda bulunması gerekmektedir. Mevcut dosya bakımından ilgili ürün pazarı kesin olarak belirlenmemekle birlikte, anlaşma yapmayı reddeden tarafın ilgili pazarda varsayımsal olarak hâkim durumda olduğu kabul edilmiş ve diğer koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmiştir. - Teşebbüsün mal vermeyi reddetmesi
Dosya mevcudu belgelerden; Set Laboratuvar ve Düperthal arasında ürün temin edilmesi/sağlanması hususunda anlaşıldığı, ancak sonrasında Düperthal yönetiminin stratejik sebeplerden ötürü Set Laboratuvar’la ilişkilerini bitirmeye karar verdiğinin belirtildiği görülmüş, bu çerçevede mal vermeyi reddetme eyleminin gerçekleştiği tespit edilmiştir.
- Sözleşme konusu mal veya hakkın vazgeçilmez nitelikte olması
Sözleşme konusu mal yanıcı ve patlayıcı kimyasallar için güvenlik dolaplarıdır. Elde edilen bilgiler çerçevesinde kimyasal dolap pazarında faaliyet gösteren ve yurt dışı merkezli olan teşebbüsler Düperthal, Asecos, Ecosafe, Priorit, Labor Security System ve Justrite’dir. Ayrıca Türkiye’de yerli üreticilerin ürettiği kimyasal dolapların da mevcut olduğu Tolkim tarafından ifade edilmiştir.
Başvuru sahibi ise Asecos’un Düperthal’le muadil marka sayılabileceğini, Prioritte’de her tür dolabın bulunmadığını, diğer firmaların ise piyasada tercih edilen nitelikte olmadıklarını, hâlihazırda Asecos’un Türkiye temsilcisi Orbis’ten Asecos kimyasal dolapları temin ettiklerini ifade etmiştir.
Bu çerçevede, mal vermeyi reddetme kapsamında incelenen Düperthal’in kimyasal dolaplarının şikâyetçinin ifadesi doğrultusunda en azından Asecos’un varlığı nedeniyle vazgeçilmez nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
Bu kapsamda, eylemin mal vermeyi reddetme olarak nitelendirilebilmesi için anılan üç koşulun da sağlanması gerektiği, ancak mevcut durumda bir koşulun sağlanmamış olduğu göz önüne alınarak, dosya kapsamında, eylemle ilgili olarak objektif bir gerekçe aranmasına ve reddetme eyleminin ikincil piyasadaki rekabeti ortadan kaldırıp kaldırmadığı değerlendirmesine gerek olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, yanıcı ve patlayıcı kimyasallar için güvenlik dolapları pazarında 1
Rekabet Kurulu’nun 8.4.2010 tarih ve 10-29/446-169 sayılı, 07.10.2010 tarih ve 10-63/1318-495 sayılı, 16.09.2010 tarih ve 10-59/1223-465 sayılı, 2.9.2010 tarih ve 10-57/1154-438 sayılı, 6.5.2010 tarih ve 10-34/541-193 sayılı kararlarında da ilgili kriterler bakımından değerlendirmeler yapılmıştır.