EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Birleşme ve Devralma09-33/769-187Karar tarihi: 15.07.2009Yayımlanma tarihi: 01.09.2009
EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EİS) ile Zentiva NV (Zentiva) tarafından ortak kontrolle yönetilen Eczacıbaşı-Zentiva Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZSÜ) ile Eczacıbaşı-Zentiva Kimyasal Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZKÜ) şirketlerinin kontrolünün Zentiva'nın kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER : Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER,
Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: Zentiva NV
Temsilcileri: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Akın KIVRAKDAL
Ahi Evran Cd. Polaris Plaza K:25 D:89 34398
Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR: - Zentiva NV
Fred Roeskestraat 123 1076 EE Amsterdam,
HOLLANDA
- EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi
ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cd. Ali Kaya Sk. No:7 34394 Levent/İstanbul E. DOSYA KONUSU: EİS Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EİS) ile Zentiva NV (Zentiva) tarafından ortak kontrolle yönetilen Eczacıbaşı-Zentiva Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZSÜ) ile Eczacıbaşı-Zentiva Kimyasal Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EZKÜ) şirketlerinin kontrolünün Zentiva’nın kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 7.7.2009 tarih ve 4719 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 14.7.2009 tarih ve 2009-1-81/Öİ-09-MMÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 15.7.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-120/130 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-33 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu; devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
Sayfa 2
konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İlaç sektöründeki ürünlerin ikame edilebilirliği temel olarak ilaçların endikasyonlarına (kullanım amaçlarına) göre belirlenmektedir. İlaçların kullanım amaçlarına göre sınıflandırması, genellikle European Pharmaceutical Marketing Association’ın (EphMRA) Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomic Therapeutic Clasification-ATC) ile yapılmaktadır. Bu sınıflandırma, ilaçları etki ettiği sistem (sindirim sistemi, sinir sistemi gibi) veya organa göre 16 anatomik gruba ve her bir grubu da kapsamı değişen 4 kademeye ayırmaktadır. En geniş kapsamı ATC-1, en dar kapsamı ise ATC-4 oluşturmaktadır. Buna göre, aynı kullanım amacına sahip olan ilaçlar aynı ATC-3 sınıfı altında bulunmaktadır. Bu kademedeki ilaçlar büyük ölçüde birbirinin yerine kullanılabilmektedir.
ATC-3 sınıfı altında bulunan ve tarafların tek başına veya birlikte 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca öngörülen eşikleri aştıkları ilgili ürün pazarları şunlardır: A1E, A3D, A4A, A7E, B1A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, G1C, G2E, G4E, J1D, J1F, J1G, J1H, J1K, M3B, M5B, N2B, N3A, P3A, G4C
70
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İşlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarları bakımından bölgesel pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşullar var olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. İşlemin Niteliği
Bildirim konusu işlem ile EİS, EZSÜ ve EZKÜ’de sahip olduğu %25’er oranındaki hisselerini, 17.4.2007 tarihli Hissedarlar Sözleşmesi’nde yer alan satış opsiyonunu kullanarak Zentiva’ya devredecektir. EİS’in EZSÜ ve EZKÜ üzerinde sahip olduğu ortak kontrol, tüm hisselerin elinden çıkması sonucunda kaybolacak; Zentiva, EZSÜ ve EZKÜ’nün tam kontrolünü ele geçirecektir.
H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, " herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Dosya konusu devralma işlemi sonucunda Zentiva, %75 hissesine ve EİS ile birlikte ortak kontrolüne sahip olduğu EZSÜ ve EZKÜ’nün kalan %25 oranındaki hissesini EİS’ten devralarak EZSÜ ve EZKÜ’nün tam kontrolüne sahip olacaktır.
Sayfa 3
Buna göre, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Tarafların tek başına veya birlikte sahip oldukları pazar payları ve cirolar A1E, A3D, A4A, A7E, B1A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, G1C, G2E, G4E, J1D, J1F, J1G, J1H, J1K, M3B, M5B, N2B, N3A, P3A ve G4C pazarlarında, 1997/1 sayılı Tebliğ ile getirilen eşikleri aştığından, bildirim konusu işlem Rekabet Kurulu’nun iznine tabidir.
Bildirim yoğunlaşma yönünden incelendiğinde, A1E, A3D, A7E, B1A, G1C, G2E, G4E, J1D, J1K ve P3A pazarlarında sadece EZSÜ ve EZKÜ’nün faaliyeti bulunduğundan, devralma işleminin herhangi bir yoğunlaşmaya neden olmadığı anlaşılmıştır.
A4A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, J1F, J1G, J1H, M3B, M5B, N2B, N3A ve G4C pazarlarında ise bir yoğunlaşma yaşanmakla birlikte, bu pazarlardan A4A, B1C, C1B, C9A, C9B, C9D, J1F, J1G, J1H, M5B, N2B, N3A ve G4C pazarlarında, devralma işlemi sonrasında oluşacak toplam pazar paylarının ya belirgin bir ekonomik gücü gösteren %30 düzeyinin altında kalacağı ya da devralma işlemi ile sınırlı bir yoğunlaşma yaşanacağı görülmektedir. Bu itibarla, başvuru konusu devir işleminin bu pazarlarda hâkim durum yaratarak veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
Anılan pazarların dışında kalan M3B pazarında ise Sanofi Aventis’in %15,6 oranındaki pazar payına EZSÜ ve EZKÜ’nün %(…) oranındaki pazar payı eklenerek devralma sonrasında ilk etapta %(…) oranında pazar payına ulaşılacağı anlaşılmaktadır. Bu pazardaki firmalar ve pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo: M3B Pazarı Devralma İşlemi Sonrası Pazar Yapısı
Sanofi-Aventis (EZSÜ ve EZKÜ dahil)
(…)
Bilim
(…)
Frik
(…)
Pazar Payı
Firma
(%)
(…)
Nevzat
(…)
Novartis
(…)
Santa Farma
(…)
Diğerleri
Bu pazarda Sanofi Aventis’in payının devralma sonucunda %(…)’ten %(…)’e çıkacağı görülmektedir. Ancak, Sanofi-Aventis’in sahibi olacağı bu pazar payını geçmiş yıllarda, takipçisi olan firmalar lehine kaybettiği, bunun nedeninin pazardaki
Sayfa 4
ilaçların %68’inin Thiocolchicoside adlı moleküle dayanan ürünlerden yapılması olduğu, bu molekül üzerinde patent koruması bulunmadığından pazarın büyük ölçüde jenerik ürünlere açık bulunduğu dosya mevcudu bilgilerden anlaşılmıştır. İlgili pazardaki bu yapının Sanofi Aventis üzerinde yeterli rekabet baskısı oluşturacağı ve bu nedenle başvuru konusu devralma işleminin bu pazarda da rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Rekabet Yasakları Bakımından Değerlendirme
Bildirim formunun ekinde yer alan Hissedarlar Sözleşmesi’nin 9.1. maddesi ile halihazırda EZSÜ ve EZKÜ’nün hissedarlarına getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, devralma işlemi sonrasında ortadan kalkacağı anlaşıldığından, bu bağlamda bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.