Elektrik Mühendisleri Odası Balıkesir Temsilciliği (Balıkesir EMO) ve Üyelerinin havuz sistemi uygulamasına yönelik olarak 11.4.2002 tarihinde almış oldukları kararın 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Metin HASSU
C. ŞİKAYET EDEN: İhbar
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR: - Elektrik Mühendisleri Odası Balıkesir Temsilciliği
Dumlupınar Mh. Yazıcı Sk. Emin İşhanı
K:4 No:11 Balıkesir
- Oda üyesi mühendisler
E. DOSYA KONUSU: Elektrik Mühendisleri Odası Balıkesir Temsilciliği (Balıkesir EMO) ve Üyelerinin havuz sistemi uygulamasına yönelik olarak 11.4.2002 tarihinde almış oldukları kararın 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: İsimsiz ve imzasız başvuru yazısında, Elektrik Mühendisleri Odası Balıkesir Temsilciliği ve Üyelerinin 11.4.2002 tarihinde, havuz sistemi uygulamasına ilişkin olarak almış oldukları kararın 4054 Sayılı Kanunu ihlal ettiği iddiası yer almaktadır.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 20.5.2004 tarih ve 2520 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 2.6.2004 tarih, 2004-4-89/İİ-04-MH sayılı İlk İnceleme Raporu, 17.6.2004 tarih ve 04-42 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 04-42/504-M sayı ile karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.7.2004 tarih, 2004-4-89/Ö.A.-04-K.T sayılı Önaraştırma Raporu 2.8.2004 tarih, REK.0.08.00.00/180 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Balıkesir EMO’ya bağlı mühendislerin, havuz sistemi oluşturarak rekabeti engellediğine dair iddialar konusunda yeterli bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığı,
- Balıkesir EMO tarafından asgari ücret uygulaması yapıldığına ilişkin tespitler bulunmakla birlikte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ve bu
Sayfa 2
04-52/691-175
teşebbüs birliğine bağlı odalar tarafından asgari ücretlerin belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı Rekabet Kurulu Kararı'nın yürütülmesinin, Danıştay Onuncu Dairesi’nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olması nedeniyle, bu aşamada herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığı
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikayetin elektrik mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle, ilgili ürün pazarı,"elektrik mühendisliği hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İnceleme konusu bakımından coğrafi pazar; söz konusu hizmetlerin il bazında sunuluyor olması ve mühendislerin il bazında örgütlenmiş olmaları dolayısıyla, “Balıkesir İli” sınırları olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Dayanak
Raportörlerce; Balıkesir EMO tarafından havuz oluşturularak pazarın paylaşıldığı iddialarına yönelik olarak, söz konusu teşebbüs birliğinin proje defterleri incelenmiş ve proje kayıt bilgilerinden, Balıkesir elektrik mühendisliği hizmetleri pazarlarında mühendislerin aldıkları proje bedellerinin birbirinden farklı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapılan yerinde incelemelerde pazar paylaşımına ya da fiyat anlaşmasına ilişkin herhangi bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Öte yandan şikayet konusu kararın, projelerde asgari ücretlerin uygulanmasını ve tahsilatlarda kolaylık sağlamaya yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda özetlenen incelemelerin yanısıra, elektrik mühendislerinin müşterileri olan mimarların temsilcisi olarak Mimarlar Odası Balıkesir Temsilciliği yetkilisi de şikayet konusu kararın her hangi bir pazar paylaşımı ya da sırayla iş alma eylemine yol açmadığını ve mimarlar olarak bu uygulamadan zarar görmediklerini, istedikleri elektrik mühendisine proje yaptırabildiklerini belirtmiş, söz konusu kararın amacının asgari ücretlerin uygulanmasını sağlamak ve tahsilatların kolaylaştırılması olduğunu teyit etmiştir.
Balıkesir EMO üyelerinin almış oldukları kararın gerekçesini oluşturan, "asgari ücretin uygulanmasının sağlanması"na ilişkin olarak ise, Danıştay Onuncu Dairesi’nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararları dikkate alınarak, konuya ilişkin nihai karar verilene kadar herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, önaraştırma açılmasına dayanak oluşturan isimsiz ve imzasız şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığı, 4054 sayılı Kanun’a aykırı herhangi bir uygulamanın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Sayfa 3
04-52/691-175
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1) Elekrik Mühendisleri Odası Balıkesir İl Temsilciliği’ne bağlı mühendislerin havuz sistemi oluşturarak rekabeti engellediklerine dair yeterli bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 40. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığına, şikayetin reddine;
2) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bu teşebbüs birliğine bağlı odalar tarafından asgari ücretlerin belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı Rekabet Kurulu kararının yürütülmesinin Danıştay Onuncu Dairesi’nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olması sebebiyle, asgari ücret uygulamalarına yönelik olarak Balıkesir’de yapılan tespitler bakımından bu aşamada herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.