Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Recep GÜNDÜZ
C. BAŞVURAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: - Erzurum Esadaş Turizm ve Tic. Ltd. Şti.
Cumhuriyet Cad. No:7/A Erzurum
- Dadaş Turizm ve Tic. Ltd. Şti.
Cumhuriyet Cad. 3. Vakıf İşhanı No:6 Yakutiye/Erzurum
(1) E. DOSYA KONUSU: Erzurum Esadaş Turizm ve Tic. Ltd. Şti. ve Dadaş Turizm ve Tic. Ltd. Şti.'nin anlaşarak otobüs ücretlerini sabitledikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, Erzurum merkezli faaliyet gösteren Esadaş Turizm ve Tic Ltd. Şti. (Esadaş) ve Dadaş Turizm ve Tic. Ltd. Şti. (Dadaş)’nin üniversite öğrencilerinin tatil dönemlerinde ve bayram arifelerinde yaptıkları anlaşmalarla fiyatlarını sabitleyerek hiçbir şekilde indirim yapmadıkları; altında şirket kaşesi ve firma yetkililerinin imzasının bulunduğu anlaşma metnini yazıhanelerine gelen müşterilerine göstermekten çekinmedikleri iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 08.06.2012 tarih ve 4815 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 25.06.2012 tarih ve 2012-4-235/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 04.07.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 12.11.2012 tarih ve 2012-4-235/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu iddia ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “Karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarı”; ilgili coğrafi pazarlar ise “Erzurum-Ankara” ve “Erzurum-İstanbul” güzergahları olarak tespit edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Başvuruda, Esadaş ve Dadaş’ın aralarında fiyat anlaşması imzalayarak Erzurum’da talebin yoğun olduğu dönemlerde İstanbul ve Ankara’ya yönelik fiyatları sabitledikleri ve indirimden kaçındıkları iddia edilmektedir.
(7) Konu niteliği gereği 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenmiştir.
Sayfa 2
12-59/1573-574
(8) Dosya mevcudu bilgilere göre, Ulaştırma Bakanlığının en son yayınladığı Taban Ücret Tarifesi’ne göre, 877 km olan Erzurum-Ankara hattında uygulanabilecek en düşük ücret 42 TL’dir. Firmalar tarafından onaylatılan fiyat ise 90 TL olup, taraflardan elde edilen biletlerde yer alan fiyatlar ise (…..) TL düzeyindedir. Benzer bir durum Erzurum İstanbul güzergahı için de geçerli olup, uygulanan fiyatlar Ulaştırma Bakanlığı’nın onayladığı fiyat düzeyi olan 100 TL’nin altında (…..) TL düzeyinde seyretmektedir. Esasen, söz konusu fiyat düzeyinin piyasanın bir özelliği olarak oligopolistik bağımlılıkla izahı mümkündür. Öte yandan biletlerin incelenmesi sonucunda, tarafların aynı hatlar için farklı fiyatlar uyguladıkları anlaşılmıştır.
(9) Rekabet hukuku uygulaması bakımından, fiyat düzeyinin ne olduğundan ziyade, bu fiyatın piyasa koşullarında belirlenip belirlenmediği önemlidir. Somut olayda, teşebbüslere ait biletlerde tespit edilen önaraştırmaya konu firmaların aynı hatlar için uyguladıkları farklı fiyatlar, bir fiyat anlaşmasının varlığına işaret etmemektedir.
(10) Netice itibarıyla, şikayetin konusunu oluşturan, Erzurum-Ankara ve Erzurum-İstanbul arasında yolcu taşımacılığı yapan otobüs firmalarının, ilgili Bakanlıkça onaylanan bilet fiyatlarındaki paralelliklerin sektördeki regülasyonlar ve az sayıda firmanın oligopolistik bağımlılığından kaynaklanabileceği, biletlere de yansıyan farklı bilet tutarlarının anlaşma ihtimalini zayıflattığı dikkate alınarak, konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
2/2
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.