Esinti Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi AŞ'nin tek kontrolünün dolaylı olarak Entek Elektrik Üretimi AŞ…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Mücteba ALTUN, Dilan FİDANER, Ömer Burak ARTUKOĞLU C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Entek Elektrik Üretimi AŞ

Temsilcisi: Kemal Yağız ÇAĞLAR

Ulus Mah. Öztopuz Cad. Noterler Sitesi 23K Daire:10

Beşiktaş/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Esinti Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi AŞ'nin tek kontrolünün dolaylı olarak Entek Elektrik Üretimi AŞ tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 28.09.2023 tarih ve 42983 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 10.10.2023 tarih ve 43392 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 18.10.2023 tarih ve 2023-2-051/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Yapılan bildirimde, Enkar Doğal Enerji Üretim ve Sanayi Ticaret AŞ (ENKAR), Kula Yağ ve Emek Yem Sanayi ve Ticaret AŞ (KULA) ve Beksan Çivi Tel Makine İmalat Sanayi ve Ticaret AŞ’ın (BEKSAN) ortak kontrolünde bulunan Esinti Enerji Üretim Ticaret ve Sanayi AŞ’ın (ESİNTİ) tek kontrolünün Entek Elektrik Üretimi AŞ (ENTEK) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Bildirim konusu işlemin temelini alıcı konumundaki ENTEK ve Opet Petrolcülük AŞ (OPET) [1] ile satıcı konumundaki ENKAR, KULA, BEKSAN ve hâlihazırda ESİNTİ’nin %(.....) hissesine sahip olan Sevim YOLCU arasında 11.08.2023 tarihinde imzalanan Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. SÖZLEŞME kapsamında ESİNTİ’nin hisselerinin; en fazla %(.....) veya en az %(.....)’lik kısmının doğrudan ve %(.....)’lük kısmının (ENKAR’ın paylarının tamamının alınması suretiyle) dolaylı olarak ENTEK ve en fazla %(.....) veya en az %(.....)’lük kısmının doğrudan OPET tarafından devralınması planlanmaktadır. ESİNTİ hisse devir işlemleriyle ile 1 OPET, Öztürk Grubu (Fikret ÖZTÜRK ve Nurten ÖZTÜRK) ve Koç Grubu tarafından %50’şer hisse sahiplikleriyle ortak kontrol edilmektedir (Kaynak: OPET 2022 Yılı Bağımsız Denetim Raporu).

ENKAR hisse devir işlemi aynı sözleşmeyle (SÖZLEŞME) eş zamanlı olarak gerçekleştirilecektir. Yapılan bildirimde ENKAR'ın ESİNTİ hissedarlığı dışında herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Bu işlem sonucunda ENTEK, ENKAR'ın tek pay sahibi olacaktır. Bildirim formunda ve SÖZLEŞME’de yer alan bu bilgiler çerçevesinde, ENTEK'in ESİNTİ'de doğrudan ve ENKAR vasıtasıyla dolaylı olarak kontrol ettiği toplam pay sahipliği oranı en fazla %(.....) veya en az %(.....) seviyesinde olacak ve ENTEK dolaylı olarak ESİNTİ'nin tek kontrol sahibi haline gelecektir. Öte yandan OPET'in SÖZLEŞME’yle devralacağı ESİNTİ hisseleri oranının -en fazla %(.....) veya en az %(.....) seviyesinde olacağı- ve işlem sonrasında OPET’in ESİNTİ üzerinde herhangi bir kontrol hakkı bulunmayacağı bildirilmiştir.

(6) İşlem ile ENKAR, KULA ve BEKSAN’ın ortak kontrolünde bulunan ESİNTİ’nin tek kontrolü ENTEK tarafından devralınacaktır. İşlem, ESİNTİ’nin kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik ortaya çıkaracağından, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi niteliğindedir. Tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından işlem izne tabidir.

(7) Tarafların Türkiye’deki faaliyet alanları incelendiğinde, devre konu ESİNTİ, yenilenebilir enerji alanında, rüzgâr enerjisinden elektrik üretimiyle iştigal etmektedir. 2012 yılında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulundan (EPDK) aldığı elektrik üretim lisansı ile İzmir Kınık’da kurulu gücü 54,4 MW olan Kınık Rüzgar Enerji Santrali’ni (KINIK RES [2]) işletmektedir.

(8) Devralan konumundaki ENTEK, Koç Holding AŞ bünyesinde bulunmakta ve elektrik enerjisi üretimi ve ticareti faaliyeti yürütmektedir. ENTEK, bir adet doğal gaz santrali, yedi adet hidroelektrik santrali ve bir adet rüzgâr enerjisi santrali için üretim lisansına ve hisselerinin tamamı kendisine ait olan bağlı şirketleri ile birlikte Türkiye’de toplam 442,13 MW kurulu güce sahiptir. ENTEK, genel olarak elektrik enerjisi üretimi ve ticareti dâhil, enerji bağlantılı ticari faaliyetleri yürütmek ve bu amaçla elektrik santrali ve tesisleri kurmak, işletmek ve onarmak gibi faaliyetlerde bulunmaktadır.

Tablo 1- ENTEK Tarafından Kontrol Edilen Şirketler ve Faaliyet Alanları

Teşebbüs Faaliyet Alanları

Eltek Elektrik Enerjisi Elektrik piyasasında tedarik lisansı sahibi [3] olarak toptan elektrik alım ı ve İthalat ve İhracat Toptan satım, ithalat ı ve ihracat ı faaliyetlerinde bulunmaktadır. ELTEK, serbest

2 KINIK RES hâlihazırda ESİNTİ bünyesinde bulunmaktadır.

[3] EPDK tarafından, elektrik enerjisinin toptan veya perakende satışı, ithalatı, ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilme yetkisi verilmiş tüzel kişilere tedarik lisansı sahibi denilmektedir.

4 27.09.2017 tarih ve 17-30/516-223 sayılı Kurul kararıyla Elektrik Üretim AŞ’ye ait “Menzelet ve Kılavuzlu Hidroelektrik Santralleri” ile bu santraller tarafından kullanılan taşınmazların özelleştirilmesi işlemine izin verilmiştir.

5 25.02.2021 tarih ve 21-10/128-53 sayılı Kurul kararıyla elektrik üretimi ve satışı pazarında faaliyet gösteren STEAG Rüzgar Süloğlu Enerji Üretim ve Ticaret AŞ’nin ve STEAG Turkey Enerji Yatırımları ve Hizmetleri AŞ’nin paylarının tamamının ENTEK tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir.

Tablo 1’in devamı:

Teşebbüs Faaliyet Alanları

SÜLOĞLU'na işletim ve bakım hizmeti sunmak üzere kurulmuş

Enspire Enerji

ENSPİRE’ın hisselerinin tamamı 2021 yılında ENTEK tarafından

Yatırımları ve Hizmetleri

devralınmıştır. ENSPİRE’ın h âlihazırda herhangi bir ticari faaliyeti

AŞ (ENSPİRE)

bulunmamaktadır.

Kaynak: Bildirim Formu

(9) Kurulun birçok kararında [6] da görüleceği üzere, elektrik piyasası genel olarak üretim, iletim ve dağıtım pazarlarına ayrılmış bulunmaktadır. Başvuruda yer alan bilgiler doğrultusunda işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyetlerinin “elektrik üretimi ve satışı” pazarında yatay olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır.

(10) Tarafların “elektrik üretimi ve satışı” pazarında üretim miktarları, üretim kapasiteleri ve üretim kapasite kullanım oranları ile satış miktarları hakkındaki bilgilere ve pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 2- Tarafların Elektrik Enerjisi Üretim Miktarı Bakımından Pazar Payları

2020 2021 2022

İşlem Üretim Miktarı Pazar Payı Üretim Miktarı Pazar Payı Üretim Miktarı Pazar Payı

Tarafları (MW h) (%) (MW h) (%) (MW h) (%)

ENTEK (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

ESİNTİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu

Tablo 3- Tarafların Elektrik Üretimi ve Satışı Pazarında Kurulu Güç Bazında Pazar Payları (2022)

İşlem Tarafları 2022 Yılı Kurulu Gücü (MW) Pazar Payı (%) [7]

ENTEK (.....) (.....)

ESİNTİ (.....) (.....)

TOPLAM (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu

Tablo 4- Tarafların Elektrik Enerjisi Satış Miktarı Bakımından Pazar Payları

2020 2021 2022

İşlem Satış Miktarı Pazar Payı Satış Miktarı Pazar Payı Satış Miktarı Pazar Payı

Tarafları (MW h) (%) (MW h) (%) (MW h) (%)

ENTEK (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

ESİNTİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu

(11) Yukarıda verilen tablolardan da görüleceği üzere, bildirilen işlem sonrasında birleşik teşebbüsün elektrik enerjisi üretimi ve satış miktarı bakımından pazar payının yaklaşık %(.....) olacağı tahmin edilmektedir. Öte yandan, ESİNTİ’nin ENTEK tarafından devralınması halinde elektrik kurulu gücü bakımından teşebbüslerin sahip olduğu toplam pazar payı %(.....) olmaktadır. Buna ilaveten, elektrik enerjisi üretimi ve satış pazarında faaliyet gösteren ve %5’ten fazla pazar payına sahip olan teşebbüslerin pazar paylarının yer aldığı tabloya aşağıda yer verilmektedir.

6 09.11.2017 tarihli ve 17-36/576-250 sayılı; 09.08.2017 tarihli ve 17-26/390-170 sayılı; 02.03.2012 tarihli ve 12-09/285-86 sayılı Kurul kararları.

7 EPDK tarafından aylık olarak yayımlanan “2023 yılı Elektrik Piyasası Temmuz Ayı Sektör Raporu” itibarıyla elektrik piyasasında toplam kurulu güç, 105.134,90 MW’dir.

(https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-23-3/elektrikaylik-sektor-raporlar)

Tablo 5- Elektrik Üretimi Pazarında %5 ve Üzeri Paya Sahip Teşebbüsler (2022)

Üretim Gerçekleştiren Teşebbüsler Pazar Payı (%) Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) (.....) Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ (EREN ENERJİ) (.....) Kaynak: Bildirim Formu

(12) EPDK’nın 2022 yılı için yayımladığı “Elektrik Piyasası Yıllık Sektör Raporu”na göre lisanslı elektrik üretiminde en yüksek paya sahip ilk 10 şirket sırasıyla EÜAŞ, EREN ENERJİ, Enerjisa Enerji Üretim AŞ, Cenal Elektrik Üretim AŞ, Atlas Enerji Üretim Sanayi AŞ, İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret AŞ, Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ, İçdaş Elektrik Enerji Üretim ve Yatırım AŞ, İç Anadolu Doğal Gaz Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ ile Emba Elektrik Üretim AŞ olmuştur. Söz konusu 10 şirket elektrik üretim pazarının yaklaşık %41,93’ünü oluşturmakla birlikte, kalan %58,07’lik kısımda çok sayıda küçük teşebbüs bulunmaktadır.

(13) Satış miktarı bazında %5’ten yüksek paya sahip elektrik tedarik lisansı sahiplerine aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 61- Elektrik Pazarında %5 ve Üzeri Paya Sahip Tedarik Lisansı Sahipleri (2022)

Tedarik Lisansı Sahibi Teşebbüsler Pazar Payı (%) CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış AŞ 7,93

Kaynak: EPDK 2022 Yılı Elektrik Piyasası Yıllık Sektör Raporu

(14) Yukarıdaki tablodan da görüleceği gibi, elektrik satış miktarları dikkate alındığında %5 ve üzeri paya sahip altı oyuncu [8] olduğu görülmekle birlikte, pazarın kalan kısmında çok sayıda oyuncunun olduğu bilinmektedir.

(15) İşlem taraflarının elektrik üretimi ve satışı pazarındaki toplam paylarının çok düşük seviyede olduğu ve elektrik üretimi ve satışı pazarında %5’in üzerinde pazar payına sahip oyuncuların bulunduğu dikkate alındığında, bildirilen işlem neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmaktadır.

8 Enerjisa Toroslar Elektrik Perakende AŞ ve Enerjisa Başkent Elektrik Perakende AŞ iki ayrı tüzel kişilik olmalarına rağmen tek teşebbüs çatısı altında yer almaktadırlar.

H. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.