GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/F.T.-00/1

Karar Sayısı: 00-30/332-187

Karar Tarihi: 16.08.2000

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan),

Üyeler: Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK,

Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,

R. Müfit SONBAY, Murat GENCER

TOPLANTIYA KATILMAYAN ÜYELER (izinli)

Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU (Başkan), Kubilay ATASAYAR,

BİLDİRİMDE BULUNAN: - T.C. Ulaştırma Bakanlığı

TARAFLAR: - T.C. Ulaştırma Bakanlığı

- T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.p.A. Ortak Girişim Grubu

İstanbul İş Kuleleri 80620 4.Levent - İstanbul

Via Bertola, 34, Turin, Italya

DOSYA KONUSU: GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında parafe edilen imtiyaz sözleşmesine dayalı devir işlemine izin verilmesi talebi.

RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında parafe edilen imtiyaz sözleşmesine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ile 1997/1 ve 1998/4 sayılı Tebliğler çerçevesinde izin verilmesinde herhangi bir sakınca olmadığı. DEĞERLENDİRME

Dosya Evreleri

Başkanlık makamının 17.02.2000 tarihli havaleleri ile Dairemize intikal eden Ulaştırma Bakanlığı’nın 17.02.2000 tarihli yazılarında, GSM 1800 bandında, birisi Türk Telekomünikasyon A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce işletilmek üzere üç adet "GSM 1800 sayısal hücresel mobil telefon sisteminin tesis edilmesi ve işletilmesi" için lisans verileceği belirtilmekte; 1998/4 sayılı Tebliğ uyarınca, Ulaştırma Bakanlığı'nca hazırlanan idari ve teknik şartnameler ile sözleşme taslağı hakkında Kurumumuz'un görüş ve önerilerinin bildirilmesi istenmiştir.

Bakanlıkça hazırlanan idari ve teknik şartnameler ile sözleşme taslağı, mesleki daire tarafından incelenmiş ve Daire görüşü 22.02.2000 tarih ve 332 sayılı yazı ile Bakanlığa intikal ettirilmiştir. Bakanlık tarafından gönderilen 24.02.2000 tarih

REKABET KURUMU 1

ve 500 sayılı cevabi yazı ve hazırlanan Teknik Daire Görüşü 29.02.2000 tarihli Rekabet Kurulu toplantısında görüşülmüş ve Kurul Kararı 29.02.2000 tarih ve 484 sayılı yazı ile Bakanlığa gönderilmiştir.

Bunun üzerine 03.04.2000 tarihinde yapılan ihale sonucu GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi işi T. İş Bankası A.Ş.- Telecom Italia S.P.A Ortak Girişim Grubuna verilmiştir. Diğer katılımcı firmalar ihaleden çekilmişlerdir.

İhale sonrası GSM 1800 lisansının devrine ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan, Kurumumuz kayıtlarına 04.08.2000 tarih ve 3385 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7 nci maddesi uyarınca, Raportörler Ferhat TOPKAYA ve Şahin ARDIYOK tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 09.08.2000 tarih, D2/1/F.T.-00/1 sayılı Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, Kurul’da görüşülmüştür.

Taraflar

T. İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.p.A Ortak Girişim Grubu

T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından ihaleye çıkartılmış bulunan GSM 1800 Sayısal Hücresel Telefon Sisteminin Tesisi ve İşletilmesine ilişkin Lisans verilmesi işine müşterek teklif vermeyi ve söz konusu ihale uhdelerinde kaldığı takdirde İmtiyaz Sözleşmesini imzalamayı kabul ve taahhüt ettiklerini bildirdikleri beyanname ile 31 Mart 2000 tarihinde, %51 hissesi Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin; %49’u Telecom Italia S.p.A.’nın olmak üzere söz konusu Ortak Girişim Grubu kurulmuştur. Ortak Girişim Grubunun taraflarına ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Telecom Italia S.p.A. ve TIM International B.V.

TIM International B.V. ve Telecom Italya S.p.A. şirketleri Telecom Italya grubuna bağlı şirketler arasındadır. Asıl olarak Telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren Grup, başta İtalya olmak üzere Avrupa ve Latin Amerika’da bir çok ülkede hizmet vermektedir. Grup içerisinde, kablolu telefon hizmetlerini, Telecom Italya; mobil telefon hizmetlerini, TIM (Telecom Italia Mobile); uydu haberleşme hizmetlerini ise Telespazio vermektedir. Grup telekomünikasyon sektörünün yanı sıra bilgi teknolojileri, üretim ve altyapı hizmetlerine yönelik olarak da faaliyetlerde bulunmaktadır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Telekom Italya Grubu’nun Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde, telekomünikasyon sektöründe doğrudan veya dolaylı olarak faaliyet göstermediği tespit edilmiştir.

T.İş Bankası A.Ş.

26 Ağustos 1924 tarihinde kurularak Türkiye’nin ilk ulusal bankası olma özelliğine sahip olan T.İş Bankası, ulusal tasarrufları harekete geçirmek, temel ekonomik atılımları finanse etmek ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla faaliyetlerine başlamıştır.

T.C. İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu’na 29.12.1999 tarih ve 431112/378694 no. ile kayıtlı olan T.İş Bankası A.Ş.’nin şirket temsilcileri, ihale dökümanında yer

REKABET KURUMU 2

alan Sicil Tasdiknamesinde, B… K…, M… T…, E… T…, O… Ö…, S… E… olarak beyan edilmiştir.

1998 yılı itibariyle 283,2 trilyon lira olan özkaynakları, 1999 yılı sonu itibariyle 582,5 trilyon liraya ulaşmıştır.

Merkezi, “İstanbul İş Kuleleri 80620 4.Levent” olan Türkiye İş Bankası A.Ş.’nin 79 bağlı ortaklığı ve iştiraki bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları; Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Anadolu Hayat Sigorta A.Ş., Asmaş Ağır Sanayi Makinaları A.Ş., Destek Reasürans T.A.Ş., ETİTAŞ Elektrik Teçhizatı İmalatı Tesisatı A.Ş., İş Factoring Finansman Hizmetleri A.Ş., İş Genel Finansal Kiralama A.Ş., İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş., İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş., Milli Reasürans T.A.Ş., Mipaş Mümessillik İthalat İhracat ve Pazarlama A.Ş., Nemtaş Nemrut Liman İşletmeleri A.Ş., Soyak Turizm İnşaat ve Ticaret A.Ş., Trakya İplik Sanayii A.Ş., Tuba-Sim İnşaat Konsorsiyumu A.Ş., Yatırım Finansman A.Ş.’dir.

İlgili ürün pazarında faaliyet göstermeyen T.İş Bankası A.Ş., geçtiğimiz dönem gerçekleştirmiş olduğu faliyetler neticesinde 2.930.837.000,- ABD Doları ciro elde etmiştir.

İlgili Pazar

GSM 1800 mobil telefon sistemi vasıtasıyla, uygun terminal cihazına sahip kullanıcılara sağlanan telekomünikasyon hizmeti ile bu hizmetlerle ikame edilebilen NMT, GSM 900 ve PSTN olarak tanımlanan Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından sunulan kablolu telefon hizmetlerinin tümü ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır.

İlgili coğrafi pazar, İmtiyaz Sözleşmesinin kapsama alanını düzenleyen 6. maddesi hükmüne de uygun olarak tüm Türkiye Cumhuriyeti sınırları’dır.

Hukuki Değerlendirme

Özelleştirme yoluyla gerçekleştirilen devralmaların hukuki geçerlilik kazanabilmeleri için Rekabet Kurumu’na yapılacak ön bildirim ve izin başvurularında takip edilecek usul ve esaslar 1998/4 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir.

1998/4 sayılı Tebliğ’in 6 ncı maddesi ile izin başvurularında takip edilecek usul düzenlenmekte; 1998/5 sayılı Tebliğ ile de Özelleştirme İdaresi Başkanlığı dışında diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilecek özelleştirme yoluyla devirlerde de 1998/4 sayılı Tebliğ hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır. 1998/4 sayılı Tebliğ’in 6 ncı maddesi “Rekabet Kurumu’na izin başvurusu, ihale işleminin sonuçlanmasından sonra ve fakat Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin nihai devir işlemine ilişkin kararından önce, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın Özelleştirme Yüksek Kurulu’na sunacağı Özelleştirme Yüksek Kurulu karar taslağında yer alacak her teklif sahibi için bağımsız dosyalar şeklinde yapılır…” şeklindedir.

Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılan bildirimde ihaleyi kazanan Ortak Girişim haricindeki katılımcıların ihaleden çekildikleri bildirilmiş ve sadece ihaleyi kazanan T. İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A Ortak Girişim Grubu ile parafe edilen imtiyaz sözleşmesi ile ilgili bildirimde bulunulmuştur. Bu nedenle değerlendirmeler sadece bu teşebbüs için yapılmıştır.

REKABET KURUMU 3

4054 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi, bir ya da daha fazla teşebbüsün, hakim durum yaratacak ya da hakim durumlarını güçlendirecek ve bunun sonucunda rekabeti önemli ölçüde azaltacak şekilde birleşme veya devralmaya taraf olmalarını yasaklamaktadır.

GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi işi için yapılan ihaleyi T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu kazanmıştır. Ortak Girişim Grubunu oluşturan teşebbüslerin ilgili ürün pazarında halihazırda faaliyette bulunmadıkları dikkate alındığında, Ortak Girişim Grubunun hakim durum yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik bir devralmaya taraf olmasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

SONUÇ

Yukarıda yer verilen bilgiler ve yapılan değerlendirmeler ışığında; GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sisteminin kurulması ve işletilmesi için T.İş Bankası A.Ş.-Telecom Italia S.P.A. Ortak Girişim Grubu ile Ulaştırma Bakanlığı arasında parafe edilen imtiyaz sözleşmesine dayalı devir işlemine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ile 1997/1 ve 1998/4 sayılı Tebliğler çerçevesinde izin verilmesinde herhangi bir sakınca olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 4