Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’nin yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Beyza BAHADIRHAN,

Gamze GÜNDÜZ HALICI, Hafize KÖSE,

Abdurrahim YİĞİTTEKİN

C. ŞİKÂYET EDEN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. İNCELENEN TARAF : - Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ

Zümrütevler Mah. Nazmi İlker Sk. No: 30 Maltepe/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’nin yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24- 33/781-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 12.12.2024 tarih ve 24-53/1183-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ tarafından uzlaşma metninin gönderilmesi neticesinde yeniden satıcıların satış fiyatının belirlenmesi ihlal türü bakımından soruşturmanın sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’nin (HOMM BİTKİSEL) yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.12.2023 tarih ve 46355 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda özetle; kozmetik ve kişisel bakım sektöründe doğrudan satış yöntemi ile faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlediği ve/veya internet satışlarını kısıtladığı iddia edilmiştir.

(4) Bu iddialar hakkında hazırlanan 01.02.2024 tarih ve 2024-3-002/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24- 07/120-M sayı ile dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(5) Anılan Kurul kararı ve Başkanlık Makamının 01.07.2024 tarihli ve 91704 sayılı Olurları uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 10.07.2024 tarihinde HOMM BİTKİSEL’de yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(6) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 06.08.2024 tarih ve 2024-3-002/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 15.08.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-33/781- M sayı ile Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Ltd. Şti., Herbalife International Ürünleri Ticaret Ltd. Şti. ve HOMM BİTKİSEL hakkında yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı

Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(7) Soruşturma kararını takiben HOMM BİTKİSEL hakkında 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince hazırlanan Soruşturma Bildirimi 22.08.2024 tarihli yazı ile teşebbüse tebliğ edilmiştir.

(8) Soruşturma süreci devam ederken, Kurum kayıtlarına 16.09.2024 tarih ve 56310 sayı ile intikal eden yazıyla HOMM BİTKİSEL, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi iddiası bakımından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunmuştur. HOMM BİTKİSEL aynı yazıyla internet satışlarının kısıtlanması iddiası bakımından ise taahhüt sunma talebinde bulunmuştur.

(9) HOMM BİTKİSEL’in uzlaşma ve taahhüt sunma taleplerine ilişkin olarak hazırlanan 30.09.2024 tarih ve 2024-3-002/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 03.10.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve uzlaşma başvurusu bakımından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 24-40/952-M(2) sayıyla karar verilmiştir. Bu karara istinaden 16.10.2024 tarihinde HOMM BİTKİSEL yetkilileriyle Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede; HOMM BİTKİSEL’e dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, HOMM BİTKİSEL hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(10) HOMM BİTKİSEL ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve HOMM BİTKİSEL’in uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 09.12.2024 tarihli ve 2024-3-002/BN-05 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 12.12.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-53/1183-MUA sayı ile HOMM BİTKİSEL hakkında uzlaşma ara kararı verilmiştir. İlgili karar 13.12.2024 tarih ve 102575 sayılı yazı ile HOMM BİTKİSEL’e bildirilmiş olup, karara istinaden HOMM BİTKİSEL tarafından hazırlanan uzlaşma metni, 24.12.2024 tarih ve 60609 sayı ile, süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu gelişmeler üzerine hazırlanan 26.12.2024 tarihli ve 2024- 3-002/BN-06 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(11) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Kurulun 12.12.2024 tarihli ve 24- 53/1183-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile HOMM BİTKİSEL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, 15.08.2024 tarihli ve 24-33/781-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın HOMM BİTKİSEL bakımından ve yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları yönünden uzlaşma ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

I.1. Uzlaşma Tarafı: Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ (HOMM BİTKİSEL)

(12) 2005 yılında İstanbul’da kurulmuş olan HOMM BİTKİSEL, 2009 yılından bu yana 30’un üzerinde ürünün fason üretimini yapmakta, 20’den fazla ülkeye ise ihracat gerçekleştirmektedir. Bitkisel gıdalar ve gıda takviyeleri, bitkisel kozmetik ve temizlik ürünleri üreten teşebbüs, ürünlerinin dağıtım ve satışını doğrudan satış modeliyle yapmaktadır [1].

1 https://www.hommbitkisel.com.tr/icerik/hakkimizda

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(13) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır.

(14) Geçmiş Kurul kararlarında [2] kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur [3].

(15) Gıda takviyesi ürünleri; kapsül, toz ya da sıvı şeklinde eczane kanalından ya da perakende kanalından satışı yapılan; içeriğinde mineral, vitamin, amino asitler, yağ asitleri, çeşitli bio aktif maddeleri, bitki ve bitki ekstrelerini içeren beslenmeye yardımcı ürünlerdir. Tedavi edici değil, destekleyici ürünler olmaları nedeniyle kullanım amaçları ilaç kullanım amacından farklılık göstermektedir.

(16) Deterjan ürünleri, “yüzey aktif özelliği olup, bu özellik nedeniyle temizleme işlemi yapabilen, içinde ayrıca yıkamaya yardımcı kimyasal maddeleri de içeren” sentetik ürünlerdir. Genel anlamda deterjan tanımlaması, insan vücudunun bakım ve temizliğinde kullanılmayan, sadece mekân, eşya ve özellikle çamaşır yıkama amacıyla kullanılan bütün temizlik maddelerini kapsamaktadır.

(17) Deterjanlar ev tipi ve sanayi (kurumsal) tipi olarak ikiye ayrılmaktadır. Kurumsal temizlik ürünlerinin satışı oteller, restoranlar, hastaneler ve okullar gibi hâlihazırda profesyonel bir üretim yahut hizmet faaliyetinin yürütüldüğü noktalara yapılmaktadır. Bu tip endüstriyel ve kurumsal tüketicilerin talep yapısının, ihtiyaç duyulan temizlik malzemelerinin bir bütün halinde satın alınması ve marka bilincinin yüksek seviyede olmaması gibi kendine has özellikleri mevcuttur. Sanayi tipi deterjanlar daha ziyade sınai tesisler, hastaneler, oteller, fabrikalar gibi büyük tüketim yerlerinde kullanılmaktadır ve yapı/nitelik itibarıyla aslında ev tipi deterjanlardan çok farklı değildir.

(18) Ev temizlik ve bakım ürünleri ise nihai tüketicilere hitap etmekte, bu noktada ürünlere ilişkin olarak marka –dolayısıyla reklam- ve fiyat bilincinin önem kazandığı görülmektedir.

(19) Diğer yandan ev temizlik ve bakım ürünleri pazarında birbirinden farklı birçok alt kategoriden bahsetmek mümkündür. Çamaşır ve bulaşık deterjanlarından, oda 2 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları.

3 Kurulun 15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı.

kokularına kadar uzanan geniş bir ürün grubu çeşitliliğini içeren bu pazara tüketici tercihleri açısından bakıldığında, nihai tüketicinin her bir ürün grubuna ilişkin talebinin diğerlerinden farklılaştığı, diğer bir deyişle bir ürün grubuna ilişkin tüketici talep ve tercihlerinin başka bir gruba ait ürün tarafından karşılanmadığı görülmektedir. Örnek olarak, belirli bir tüketicinin ihtiyaç duyduğu çamaşır deterjanının, ev temizlik ve bakım ürünleri pazarına dâhil olan diğer ürünlerle ikame edilmesi olanaksızdır. Bu noktadan hareketle, incelemenin en geniş anlamıyla ev temizlik ve bakım ürünleri pazarının alt segmentlerine doğru yönlendirilmesi gereği doğmaktadır.

(20) Deterjan ve temizlik maddeleri sektörü kapsamındaki ürünler genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilmektedir:

1. El ve otomatik yıkama için çamaşır deterjanları ve çamaşır katkı maddeleri

2. El ve otomatik yıkama için bulaşık deterjanları

3. Ovma maddeleri

4. Genel temizleme maddeleri (banyo/mutfak, cam, tuvalet temizleyicileri)

5. Çamaşır suları

(21) İncelenen iddialara konu ürünler dikkate alındığında, ilgili ürün pazarlarının her bir ürün bazında ayrı ayrı belirlenebileceği, ancak söz konusu ürünlerle aynı amaca hizmet eden ve dolayısıyla bu ürünlerle rekabet halinde olan başka ürünler de bulunduğu, dolayısıyla ilgili ürün pazarlarını daha geniş bir biçimde belirlemenin mümkün olduğu değerlendirilmiş, ancak alternatif pazar tanımlarının ulaşılacak sonucu değiştirmeyeceği görülmüştür.

(22) Açıklamalar ışığında; incelenen iddialar hakkında yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden, kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiş, bununla birlikte değerlendirmeler “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri”, “gıda takviyesi ürünleri” ve “çamaşır ve ev bakımı ürünleri” pazarları esas alınarak yapılmıştır.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(23) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler

(24) HOMM BİTKİSEL’in alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlediği iddiasına ilişkin olarak yerinde incelemelerde elde edilen belgeler aşağıda sunulmaktadır.

Bulgu-26

(25) 18.03.2021 tarihinde BOYNER GRUP çalışanı (.....) tarafından HOMM BİTKİS [4] EL kurumsal e-posta hesabı info@hommbitkisel.com.tr adresine gönderilen “Online pazar yerlerindeki satış fiyat şikayeti” konulu e-posta gönderisi aşağıdaki şekildedir.

Sayın İlgili;

Etik Kurallar Sözleşmemiz madde 37 de belirtildiği gibi;

37- Online Pazar yerlerinde (Trendyol, Hepsiburada , n11 vs. ) ürün satışları konusunda katalog fiyatının altında ürün satışı yasaktır.

Aşağıdaki linklerde görüldüğü üzere Hepsiburada sitesinde (.....) adlı satıcının katalog fiyatının çok altında satış yaptığını tesbit ettik. Kurumsal satıcınız yada temsilcilerinizden biri ise gerekli uyarının yapılmasını ve bilgi talep etme hakkımı kullanarak tarafıma bilgi verilmesini rica ederim..

Teşekkürler

[4] Belge numaralandırılmasına 2024-3-002/BN-06sayılı Bilgi Notu’ndaki sıralama esas alınmıştır.

(…..)

https://www.hepsiburada.com/homm-life-pirinc-ozlu-peeling-jel-150-ml-p-

HBV0000185ASV?magaza= (.....)

https://www.hepsiburada.com/homm-bitkisel-anti-freckles-leke-serumu-12x2-ml-p-HBV000017522H

(26) Yukarıdaki bulguda, yeniden satıcılar ile HOMM BİTKİSEL arasında imzalanan Etik Kurallar Sözleşmesi’nde yer alan ve katalog altı fiyatla satış yapılmasının yasak olduğunu gösteren madde vurgulanarak çevrim içi pazar yeri olan BOYNER tarafından bir başka çevrim içi pazar yerinde katalog fiyatı altında satış yapan yeniden satıcı şikâyet edilmektedir. HOMM BİTKİSEL’in katalog fiyatı altında satış yapmayı Etik Kurallar Sözleşmesi’ne koyduğu hükümle yasakladığı anlaşılmakta ve teşebbüsün yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu eylemleri ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir.

Bulgu 27

(27) 07.04.2021 tarihinde HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) ile HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısı olduğu anlaşılan (.....) arasında geçen WhatsApp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

07.04.2021

(.....): (.....) Hanım merhabalar

Dilekçe örneği için bir metin ileteceğim size

(.....): Sağol tatlım

(.....): Online pazar yerlerinde katalog fiyatının altında bir daha ürün satmayacağım, sattığım takdirde tüm hakedişlerimden ve haklarımdan vazgeçeceğimi beyan ederim. İnternet satışını gerçekleştirdiğim tüm Homm Bitkisel ürünlerimin fiyatını katalog fiyatına yükselttiğimi belirtmek iterim. Mağaza linkim/linklerim aşağıda yer almaktadır.

(28) Yukarıda yer alan yazışmadan, HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcıya, katalog fiyatı altında satış yapmayacağını, yaptığı takdirde haklarından vazgeçmiş sayılacağını ve fiyatlarını katalog fiyatına yükselttiğini kabul ettiği bir dilekçe örneği ilettiği görülmektedir. İlgili yazışmadan ürünlerin belirlenen katalog fiyatından daha düşük fiyata satılmasının yasaklandığı anlaşılmaktadır. Bahsi geçen kurala uyumun HOMM BİTKİSEL tarafından denetlenerek kurala uymayan yeniden satıcılara yaptırım uygulandığı ve uygulanan yaptırımların kaldırılması için yeniden satıcılardan beyan alındığı görülmektedir. Dolayısıyla HOMM BİTKİSEL’in, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir.

Bulgu-28

(29) 09.05.2021 tarihinde HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısı olduğu anlaşılan (.....) ile HOMM BİTKİSEL Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü (.....) arasında geçen WhatsApp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

09.05.2021

(.....): (.....) bey bir üyemiz trendyolda düşük fiyata koymuş uyarıdan sonra hemen düzeltmiş ama

ekranı kapanmış. Düzeltill tüm fiyatları ekranı açamazmıyız

Çokta azimli biri

Düşük fiyatlı satanları görünce yasak olduğunu anlamamış bizede hiç sormadı

(…..)

(.....): [14:50, 09.05.2021] (.....):

Homm Bitkisel Yönetimine;

Pazar yeri satışlarımda katalog ve web sayfası fiyatı altında satmayacağımı, tekrarında sayfamın

süresisiz kapatılıp, tüm hak edişlerimi alamayacağımı kabul ve beyan ediyorum

(…..)

buraya bu mailği atması gerekiyormus

(.....): Tamam

(30) Yukarıdaki bulguda, HOMM BİTKİSEL’in çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatına müdahale ettiği ve yayımlanan katalog ve web sayfası fiyatları ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu satıcıların üyeliklerini iptal ederek satış yapan üyelere yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. Satış ekranının açılması için yeniden satıcı; katalog fiyatı altında satış yapmayacağını, yaparsa sayfasının süresiz kapatılacağını ve hak edişlerini alamayacağını kabul ettiği bir yazıyı HOMM yönetimine mail olarak atmaktadır. Dolayısıyla HOMM BİTKİSEL’in yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmaktadır.

Bulgu-30

(31) 23.05.2022 tarihinde HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) ile HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısı olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

23.05.2022

(.....): (Trendyol satış sayfasının ekran görüntüsü paylaşılarak) (.....)- katalog altı satış yapıyor 1 saat içerisinde ürünlerin fiyatlarını düzeltmezse eğer paneli kapatılacak bilginiz olsun

(.....): Tamam bilgilendirdim teşekkür ederim

(32) Yukarıda yer verilen yazışmadan, HOMM BİTKİSEL’in çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatına müdahale ettiği ve katalog fiyatlar ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu satıcıların üyeliklerini iptal ederek satış yapan üyelere yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla HOMM BİTKİSEL’in yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmaktadır.

Bulgu-31

(33) 30.05.2022 tarihinde HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) tarafından “(.....)” isimli WhatsApp grubunda gerçekleşen görüşmelerde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

30.05.2022

(.....): (Sistem mesajını gösteren ekran görüntüsünü alıntılayarak)

Merhaba, online pazar yerlerinde katalog altı satış kesinlikle yasaktır. Bildirmiş olduğunuz isimleri ilgili

departmana iletiyor olacağız. Söz konusu bu durum şuanda avukatlarımızın kontrolü altında inceleme

sağlanmaktadır.

(34) Yukarıdaki bulguda, HOMM BİTKİSEL tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği, satıcıların çevrim içi satış fiyatlarının takip edildiği görülmektedir. Bu çerçevede HOMM BİTKİSEL’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir.

Bulgu-32

(35) 16.08.2022 tarihinde (.....) ile HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) arasında gerçekleşen “Ynt: Trendyol Satış Sözleşmesi” konulu e-posta gönderileri aşağıdaki gibidir:

16.08.2022 (.....) > (.....), (.....)

Merhaba,

Perşembe günü arabuluculuk görüşmeniz olan (.....) adlı Trendyol satıcısı bizimle iletişime geçti, kişiye

(.....) aylık alım limiti ve trendyol kampanyasına katılmama şartlarını sunduğumuzda olumlu baktılar.

Sormak istediğimiz şu; alt alım limiti belirttiğimiz bir sözleşme bize hukuksal ve ticari açıdan bir problem

teşkil eder mi? Kişi bu sözleşmeyi onayladığı takdirde arabuluculuk sürecini sonlandırma şansımız olur

mu?

Teşekkürler iyi çalışmalar.

(.....)

Saha Koordinasyon

(36) Yukarıdaki bulguda, HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısının çevrim içi pazar yerindeki

kampanyalara katılımını kısıtlayarak yeniden satış fiyatına müdahale ettiği

görülmektedir. Bu çerçevede HOMM BİTKİSEL’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettiği değerlendirilmektedir.

Bulgu-34

(37) 17.08.2022 tarihinde HOMM BİTKİSEL Yönetim Kurulu Başkanı (.....) ile HOMM

BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp

yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

(.....): Sb nin telini alır mısın?

(.....): alıyorum hemen

Can patronum (.....) trendyol fiyatlarını yükseltti katalog fiyatına kızlara da kontrol ettirdim

Fatura tutarını vereyim mi ikisinin de

(.....): Ok

(38) Yukarıdaki yazışmadan, HOMM BİTKİSEL tarafından yeniden satış fiyatının tespit

edildiği ve satıcıların çevrim içi satış fiyatlarının takip edildiği görülmektedir. Dolayısıyla

HOMM BİTKİSEL’in bu eylemleri ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği

değerlendirilmektedir.

Bulgu-36

(39) 26.01.2023-30.01.2023 tarihleri arasında HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü

(.....) ile HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısı olduğu anlaşılan (.....) arasında

gerçekleşen “(.....)TRENDYOL KATALOG FİYATI HK” konulu e-posta gönderisi

aşağıdaki gibidir:

26.01.2023 (.....)>(.....)

Sayın ilgili,

Trendyol satış mağazamızda Homm bitkisel ürünleri katalog fiyatına çekilmiştir. ekte görselleri paylaşılmıştır. bilgilerinize.

30.01.2023 (.....)>(.....)

Merhaba (.....) bey belgeyi (mail ekinde yer alan TRENDYOL SATIŞ SÖZLEŞMESİ isimli Word dosyası kastedilmektedir) imzalayıp ıslak imzalı şekilde imza sirküsü ile birlikte şirket genel merkezimize postalamanızı rica edeceğiz.

Ekte paylaşılan TRENDYOL SATIŞ SÖZLEŞMESİ. Docx isimli Word dosyasında yer alan metin aşağıdaki gibidir:

“… İşbu Ek taahhütname ile Bağımsız Temsilci tarafından, online pazar yerlerinde (E- ticaret platformlarında) ürünlerin katalog altı satış yapılması yasak olup aksi halde, Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi’ in u ğ ramı ş oldu ğ u maddi ve manevi zarar ile do ğ acak tüm zararlardan sorumlu oldu ğ unu kabul, beyan ve taahhüt eder.

Online pazar yerlerinin (E-ticaret platformlarının) uyguladığı kampanya koşullarının belirlenmesinde online pazar yerlerinde satış imkanı vermekle birlikte Bağımsız Temsilci tarafından koşullarının Bağımsız Temsilci tarafından belirlendiği satış faaliyeti kesin olarak yasaklanmış olup, işbu ek taahhütnameye aykırı şekilde kampanyalı ürün satılması durumunda Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama Anonim Şirketi’ in u ğ ramı ş oldu ğ u maddi ve manevi zarar ile do ğ acak tüm zararlardan sorumlu olaca ğ ını Ba ğ ımsız Temsilci kabul, beyan ve taahhüt eder. Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama Anonim Ş irketi tarafından Katalog Altı satışının tespiti yapılması durumunda on beş (15) gün, ürün fiyatları beş (5) iş günü içerisinde katalog fiyatına çekilmediği takdirde is e süresiz olarak “Panel Kapatma” işlemi uygulanır…”

(40) Yukarıdaki yazışma değerlendirildiğinde, HOMM BİTKİSEL’in çevrim içi satışlarda

yeniden satış fiyatına müdahale ederek bu duruma ilişkin yeniden satıcılarından imzalı

beyan ve taahhüt aldığı, çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatları bakımından indirime

neden olacak bir kampanyanın yapılmasına izin vermediği ve yayımlanan katalog satış

fiyatları ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu

satıcılara ‘Panel Kapatma’ yöntemiyle yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. HOMM

BİTKİSEL’in yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki bu eylemleri ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmaktadır.

Bulgu-37

(41) 23.07.2023-24.07.2023 tarihlerinde HOMM BİTKİSEL Kıdemli Saha Koordinatörü (.....) ile HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcısı olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir:

23.07.2023

(.....):(.....) hanım merhaba, hem sizin hemde eşiniz (.....)’in trendyol panellerinizde katalog altı satışlarınız tekrar tespit edildi. Bugün tamamen katalog fiyatına yükseltmeniz ve her iki sayfada da kesinlikle indirim yapılmaması gerekiyor

(…..): (Gelen mesaja cevaben) (.....)i düzelttim ben (.....) hanım

(.....) diye biri aradı beni

Tanımıyorum kendisini

(.....): (.....) bey’in linkinin bugün ben tekrar kontrol yaklaşık 5 dakika önce yükseltmemişti

(.....): Bilginiz var mı?

(Gelen mesaja cevaben) Dün düzenlemiştim (.....) hanım hiç elleme yapmadım

Ama tekrardan kontrol ederim

(.....): Her iki panelide kontrol edip akabinde bana linkleri atabilir misiniz son halini

(.....): Kontrolünü sağlayıp atacağım

(.....): (Önceki mesaja cevaben) Evet bilgimiz var, kendisi katalog altı satışları tespit ediyor

(.....): Tamam dır konuştuk kendisiyle

(Kendi satış yaptığı trendyol sayfasının linkini cevaplayarak) Ben mi düşük fiyat göremiyorum (.....) hanım attığınız kataloĞla aynı fiyatlar

(.....): var (.....) hanım düşük fiyatlı olanlar

bir de sizin mağazanızda da var

(.....): (Hoom Bitkisel Temmuz Kataloğu. pdf-112 sayfa isimli PDF alıntılanarak) Kataloğ fiyatında tüm ürünler sizde kontrol edin gözden kaçanlar var mı linki atıyorum size

(Trendyol satış sayfası linki paylaşılmıştır.)

24.07.2023

(.....): (.....) hanım merhaba, kontrolleri sağladığımızda hem sizin hem de eşinizin Trendyol panellerinde hala katalog altı satışlar mevcut. Yükseltmezseniz faturaları iptal etmek durumunda kalacağım. Bizler araştırıp bulmuyoruz, çok fazla şikayet geliyor bununla ilgili. Düzeltmenizi rica ederiz.

(42) Yukarıdaki bulguda HOMM BİTKİSEL tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği, satıcıların çevrim içi satış fiyatlarının takip edildiği, belirlenen fiyatlara uymayanların uyarı ve faturalarının iptal edilmesi yaptırımları ile karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Bu çerçevede HOMM BİTKİSEL’in yeniden satış fiyatını tespit etmek yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir.

Bulgu-38

(43) 30.11.2023 tarihinde (.....) tarafından HOMM BİTKİSEL kurumsal e-posta hesabı (.....)’ ye gönderilen “Homm- Satış Son Revize” konulu e-posta gönderisi aşağıdaki gibidir:

(…..): (…..) Bey merhaba,

Son hali sözleşmenin ektedir.

Ekte paylaşılan HOMM-ONLINE SATIŞ.docx isimli metinde yer alan sözleşme hükümleri aşağıdaki

şekildedir:

“… 3.9. Satıcı , internet üzerinden yapacağı satışlarda katalogda ilgili ürün için belirlenmiş olan satış

fiyatının altında bir satış fiyatı belirleyemez ve aynı sonucu doğuracak şekilde kampanyalar

düzenleyemez. İşbu maddenin ihlali halinde Satıcı elde etmiş olduğu kazanca ek olarak, hangisi daha

fazla ise satmış olduğu ürün başına veya oluşturmuş olduğu ilan üzerinden gerçekltirilmiş olan ürün

satışı başına 2.000 TL’yi (ikibin TürkLirası) herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın ihlalin yapıldığı tarihten

itibaren 1 ay içerisinde Tedarikçi Firma’ya ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder.

3.10. Satıcı, işbu sözleşmenin ihlali durumunda online pazaryerlerinde yer alan kendisine ait mağazanın

veya mağazaların kapatılması ve ürünlerinin satışlarının durdurulması hususlarında Tedarikçi Firma’ya

muvafakat verdiğini kabul, beyan ve taahhüt eder...”

(44) Yukarıdaki bulguda, HOMM BİTKİSEL tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği, HOMM BİTKİSEL’in yeniden satıcıları ile imzalamış olduğu sözleşme hükümleri kapsamında yayımlanan katalog satış fiyatları ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu satıcıları para cezası ile cezalandıracağı ve yeniden satıcıların benzer eylemlere devam etmeleri halinde sayfalarını kapatma yaptırımı uygulayacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede HOMM BİTKİSEL’in yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır. I.4. Değerlendirme

I.4.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme

(45) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır.

(46) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır.

(47) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle aralarındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır.

(48) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hâle gelmektedir.

(49) Diğer yandan Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup bu anlaşmalara verilen örnekler arasında yeniden satış fiyatının tespiti ve yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır. Buna ek olarak, Kurulun birçok kararında [5], rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir 5 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı, 10.01.2019 tarih 19-03/23-10 sayılı, 12.11.2019 tarih ve 19- 39/610-263 sayılı, 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı, 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı, 12.03.2020 tarih ve 20-14/192-98 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararları.

rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespiti, rekabeti kısıtlayıcı etkisinden bağımsız olarak amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir.

(50) HOMM BİTKİSEL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen ve detaylı biçimde analiz edilen belgelerden teşebbüsün dikey ilişki içerisinde bulunduğu yeniden satıcıların fiyatlarını takip ettiği, tavsiye fiyat adı altında gönderilen fiyata geçmediklerinde yeniden satıcıları uyardığı; düşük fiyattan ürün satan satıcıların yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiği; belirlenen fiyata uymayanlara ya da indirim yapanlara hak edişlerini vermemek, fatura iptali, panelini kapatmak, yeniden satıcılığını durdurmak şeklinde de ifade edilen sayfasını kapatmak gibi yaptırımlar uyguladığı anlaşılmaktadır.

(51) Bu çerçevede HOMM BİTKİSEL’in satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit ettiği ve bu suretle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmaktadır.

I.4.2. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(52) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; " Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(53) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(54) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

(55) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır.

(56) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında

“Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(57) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(58) Bu kapsamda soruşturma tarafı HOMM BİTKİSEL uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 03.10.2024 tarih ve 24-40/952-M(2)sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine 16.10.2024 tarihinde HOMM BİTKİSEL ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(59) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 12.12.2024 tarihli ve 24-53/1183-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin HOMM BİTKİSEL bakımından ve yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları yönünden uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

1. “Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’nin yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16.

maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve

Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para

Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci

fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden

%(.....) oranında olmak üzere 7.564.659,96 TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin

Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü

sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim

uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.673.494,97 TL tutarında idari para

cezası uygulanmasına,

5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca,

uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden

itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara

kararıyla bağlı olmadığına”

karar verilmiştir.

(60) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, HOMM BİTKİSEL’in satıcılarının yeniden satış fiyatını tespit etmesi, Ceza Yönetmeliği’nde tanımlanan ihlal türlerinden “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş bu çerçevede temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve

ikinci fıkrası çerçevesinde %(.....) olarak belirlenmiştir. İhlale ilişkin ilk ve son belgenin tarihleri sırasıyla 18.03.2021 ve 30.11.2023’tür. Dolayısıyla ihlalin süresinin bir yıldan uzun, beş yıldan kısa olduğu tespiti yapılmış ve temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi çerçevesinde yarısı oranında artırılarak %(.....) temel para cezası oranına ulaşılmıştır.

(61) Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında bir ağırlaştırıcı unsur ya da 7. maddesi çerçevesinde hafifletici unsur tespit edilmemiştir.

(62) HOMM BİTKİSEL tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(63) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı

ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul

ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği

ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca

dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda HOMM BİTKİSEL tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(64) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(65) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, HOMM BİTKİSEL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle, 2023 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları bakımından uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.

J. SONUÇ

(66) Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/781-M kararı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 12.12.2024 tarih ve 24-53/1183-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni 24.12.2024 tarih ve 60609 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metinlerinde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranları ve tutarları teşebbüsler tarafından açıkça kabul edilmiş olup

1. Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’nin yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 7.564.659,96-TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.673.494,97-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/781-M kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ bakımından ve yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları yönünden uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.