Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Hatice CESUR, Alican KORKMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - Brookfield Asset Management Inc.
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Sinan DİNİZ,
Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. Ceren GÖKTÜRK,
Av. İsmail ÖZGÜN
Akatlar Mah. Ebulala Mardin Cad. Gül Sk. No:2
Beşiktaş, İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Johnson Controls International plc’nin güç çözümleri iş kolunun tek kontrolünün Brookfield Asset Management Inc. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.10.2019 tarih ve 6775 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 18.11.2019 tarih ve 2019-4-066/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 22.11.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-41/678-Mİ sayılı Kurul kararıyla ek çalışma yapılmasına karar verilmiştir. Bu amaçla Brookfield Asset Management Inc.’den (BROOKFIELD) bilgi talebinde bulunulmuş, cevap yazıları 29.11.2019 tarih ve 8239 sayı, 11.02.2020 tarih ve 1467 sayı, 03.04.2020 tarih ve 3209 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 03.12.2019 tarih ve 13959 sayılı yazı ile Sermaye Piyasası Kurulundan talep edilen bilgiler 19.12.2019 tarih ve 8891 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ön İnceleme Raporu ile ek çalışma sonunda hazırlanan 17.04.2020 tarih ve 2019-4-066/BN sayılı Bilgi Notu 30.04.2020 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;
- Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)
kapsamında izne tabi olduğu,
- Ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
(4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratılması veya
mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece ülkenin bütünü yahut bir
kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması
sebebiyle işleme izin verilebileceği,
- Bununla birlikte, bildirim konusu işlemin, işlem gerçekleştikten sonra bildirildiği,
bu nedenle BROOKFIELD’e 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca 2018 yılı gayri safi gelirinin binde biri oranında (…..)
TL idari para cezası verilmesi gerektiği,
Sayfa 2
- Bunun yanında, eksik ve yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle BROOKFIELD’e 4054
sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 2018 yılı
gayri safi gelirinin binde biri oranında (…..) TL idari para cezası verilmesi
gerektiği
ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuruda; Johnson Controls International plc’nin (JCI) güç çözümleri iş kolunun tek kontrolünün BROOKFIELD’in kontrolünde bulunan BCP Acquisitions LLC tarafından (BCP) devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
G.1 Taraflar Arasındaki İşlemin 2010/4 sayılı Tebliğ ve 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi
(5) Dosya konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, tek kontrolü JCI’ye ait olan güç çözümleri iş kolunun -%70 hissesi BROOKFIELD’e ve %30 hissesi La Caisse de depot et placement du Quebec’e (CDPQ) ait olmak üzere- BROOKFIELD’in tek kontrolüne geçeceği belirtilmiştir. Bu bakımdan anılan işlemin 2010/4 sayılı Tebliğin 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
(6) Bildirim sahibi tarafından işlemin taraflarına ilişkin olarak sunulan ciro bilgileri incelendiğinde, BROOKFIELD’in işlem öncesinde Türkiye’de cirosunun bulunmadığı görülmüştür. Ancak ek inceleme sürecinde, Kurulun 30.06.2015 tarih ve 15-27/296-81 sayılı kararı ile BROOKFIELD’in Graftech International Ltd.'yi (GRAFTECH) devralması işlemine izin verilmiş olduğu dikkate alınarak, bildirim sahibine BROOKFIELD’in söz konusu şirket üzerindeki kontrolünün devam edip etmediği; kontrolü devam etmiyorsa ne zaman sonlandığı bilgisi sorulmuştur.
(7) BROOKFIELD tarafından gönderilen cevabi yazıda; Kurulun bahsi geçen kararını takiben GRAFTECH’in 2018 yılının Ağustos ayında halka açık bir şirket haline geldiği, BROOKFIELD’in GRAFTECH’in adi hisselerinin çoğunluğunu halen elinde tutmakla birlikte, GRAFTECH’in halka arz edilmesinin bir parçası olarak BROOKFIELD’in GRAFTECH üzerindeki sermaye payını azalttığı ve hâlihazırda GRAFTECH’in Yönetim Kurulunun (…..) atama hakkı bulunduğu, ancak rekabet hukuku kapsamında GRAFTECH’in kontrolünün BROOKFIELD’de olduğu belirtilmiştir. Teşebbüs tarafından gelen cevabi yazıda ilave olarak, GRAFTECH’in 2018 yılında Türkiye’ye yönelik bazı faaliyetlerinin olduğunun ve Türkiye’den ciro elde ettiğinin öğrenildiği, bu çerçevede GRAFTECH’in 2018 yılında Türkiye’de gerçekleştirdiği satışlardan ciro elde ettiği ve bu cironun BROOKFIELD’e atfedilebileceği belirtilmiştir.
(8) Bildirim sahibi tarafından sunulan ilave bilgiler kapsamında ulaşılan ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi uyarınca belirlenen eşiklerin aşılmış olduğu ve bu sebeple bahse konu işlemin bildirime ve Kurulun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
(9) Dosya mevcudu bilgiler kapsamında, küresel çapta faaliyet gösteren bir varlık yöneticisi olan BROOKFIELD’in işlem öncesinde Türkiye’de kontrol ettiği tek şirket olan GRAFTECH aracılığıyla grafit elektrod alanında faaliyetinin bulunduğu, devre konu teşebbüs JCI’nin ise Türkiye’de ortak kontrolüne sahip olduğu Karat Güç Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KARAT) ve Johnson Controls Autobatterie GmbH & Co. KgaA (JC AUTOBATTERIE) aracılığıyla marş aküleri alanında faaliyet gösterdiği, bu kapsamda, BROOKFIELD ile JCI’nin faaliyetlerinin Türkiye’de yatay veya dikey olarak örtüşmediği ve işlemin herhangi bir pazarı etkilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Sayfa 3
(10) Bu nedenle, bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanunun 7. maddesi çerçevesinde herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
G.2. 4054 sayılı Kanun Kapsamında İzne Tabi Olan İşlemin Bildirilmemesine İlişkin Değerlendirme
(11) İşlem 09.10.2019 tarihinde Kuruma bildirilmiş olmakla birlikte, işlemin kapanış tarihinin 30.04.2019 olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim sahibi tarafından, Kurum kayıtlarına 02.10.2019 tarihinde giren ve Kurulun 22.11.2019 tarihli ve 19-41/679-293 sayılı kararı ile izin verilen JC AUTOBATTERIE’nin tek kontrolünün başvuru sahibi tarafından devralınmasını konu alan işlemin Türkiye'de bildirime tabi bir işlem olup olmadığının incelenmesi aşamasında işbu bildirim konusu işlemin de bildirime tabi bir işlem olduğunun fark edilmesi üzerine Kuruma başvuru yapıldığı ifade edilmiştir. Bunun yanında, Bildirim Formundan, işlemin Avrupa Komisyonuna (Komisyon) 16.01.2019 tarihinde bildirildiği ve Komisyonun 14.02.2019 tarihli COMP/M.9224 sayılı kararı ile işleme izin verdiği görülmektedir. Bu kapsamda, bildirim konusu işlemin izne tabi bir işlem olduğu, ancak bildirimin işlem gerçekleştikten yaklaşık beş ay sonra yapıldığı anlaşılmaktadır.
(12) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, izne tabi birleşme ve devralmaların Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde, Kurulun, söz konusu teşebbüslerin, karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık safi gelirlerinin binde biri oranında para cezası verileceği hükme bağlanmaktadır. Mezkûr maddenin devamında, “Bu fıkranın (b) bendine göre idarî para cezası birleşme işlemlerinde tarafların her birine, devralma işlemlerinde ise sadece devralana verilir.” ifadelerine yer verilmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde, BROOKFIELD’e bildirim konusu işlemi zamanında bildirmemesi nedeniyle Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde idari para cezası verilmesi gerekmektedir.
(13) Bu kapsamda, ek çalışma sürecinde BROOKFIELD’in 2019 yılına ait ciro bilgileri istendiğinde, BROOKFIELD’in dünya cirosu bildirildiği halde 2019 yılı Türkiye cirosuna yönelik bilgilerin hala belirlenmeye çalışıldığı ve tam anlamıyla hazır olmadığı belirtilmiştir. Bu sebeple, BROOKFIELD’in karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirinin hesaplanması mümkün olmadığından Kanun’un 16. maddesindeki düzenleme kapsamında karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan yıllık safi gelirlerinin esas alınması gerekmiştir. Karar tarihine en yakın mali yıl olan 2018 yılına ilişkin BROOKFIELD’in cirosunun hesaplanmasında aşağıda yer verilen unsurlar dikkate alınmıştır.
(14) İşlem öncesinde ve hâlihazırda BROOKFIELD’in kontrolünde bulunan GRAFTECH’in 2018 yılında Türkiye’de gerçekleştirdiği satışlardan elde ettiği (…..) Amerikan Doları (yaklaşık (…..) TL) tamamıyla BROOKFIELD’in 2018 yılı cirosuna dahil edilmiştir.
(15) Kurulun 29.08.2019 tarihli ve 19-30/454-196 sayılı kararı ile izin verilen, BROOKFIELD’in Oaktree Capital Group, LLC’nin (OAKTREE) ortak kontrolünü devralması işleminin 30.09.2019 tarihinde kapanışının gerçekleştiği dikkate alınarak OAKTREE’nin 2018 yılında Türkiye’de gerçekleştirdiği satışlardan elde ettiği (…..) TL’nin %50’si ((…..) TL) BROOKFIELD’in 2018 yılı cirosuna dahil edilmiştir.
Sayfa 4
(16) Bildirim konusu işlemin kapanışından sonra BROOKFIELD’in ortak kontrolüne geçen KARAT'ın 2018 yılı Türkiye cirosu olan (…..) TL’nin %50’si ((…..) TL); BROOKFIELD’in ortak kontrolüne geçen JC AUTOBATTERIE’nin 2018 yılı Türkiye cirosu olan (…..) TL’nin %50’si ((…..) TL); BROOKFIELD’in tek kontrolüne geçen Johnson Controls Delkor Battery Corporation'ın 2018 yılı Türkiye cirosunun ((…..) TL) tamamı BROOKFIELD’in 2018 yılı cirosuna dahil edilmiştir.
(17) Bu hesaplamalarla BROOKFIELD’in 2018 yılı Türkiye toplam cirosunun (…..) TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda BROOKFIELD’e izne tabi olan işlemi bildirmemesi nedeniyle Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde 2018 yılı gayri safi geliri olan (…..) TL’nin binde biri oranında ((…..) TL) para cezası verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
G.3. Yanlış ve Yanıltıcı Bilgi Verilmesine İlişkin Değerlendirme
(18) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında “Muafiyet ve menfi tespit başvuruları ile birleşme ve devralmalar için izin başvurularında yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi” halinde teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
(19) Gerek bu dosya kapsamındaki işlemde gerekse Kurulun 22.11.2019 tarihli ve 19- 41/679-293 sayılı kararı ile izin verilen BROOKFIELD’in JC AUTOBATTERIE’nin tek kontrolünü devralması işleminde, bildirim sahibi tarafından BROOKFIELD’in cirosu, kontrolünde bulunan GRAFTECH’in 2018 yılı cirosu dâhil edilmeksizin bildirilmiştir. İşbu dosya kapsamında ön inceleme ve ek çalışma sürecinde BROOKFIELD’in cirosunun netleştirilmesi adına muhtelif tarihlerde bilgiler istenmiş ve BROOKFIELD’in Kuruma intikal eden 18.11.2019 tarih ve 8044 sayılı ve 29.11.2019 tarih ve 8329 sayılı yazılarında GRAFTECH’in 2018 yılı cirosuna ilişkin bilgiler sunulmamıştır. Ancak Kurumun 05.12.2019 tarihli ve 14098 sayılı yazısıyla GRAFTECH’e ilişkin bilgi sorulması üzerine bildirim sahibi GRAFTECH’in 2018 yılında Türkiye’ye yönelik bazı faaliyetlerinin olduğunun ve Türkiye’den ciro elde ettiğinin öğrenildiğini, bu çerçevede GRAFTECH’in 2018 yılında Türkiye’de gerçekleştirdiği satışlardan elde ettiği cironun BROOKFIELD’e atfedilebileceğini bildirmiştir. Bildirim sahibi, GRAFTECH’e ilişkin Türkiye cirosunun finans departmanı tarafından sehven İsviçre cirosu olarak kaydedilmesi nedeniyle BROOKFIELD’in Türkiye’den elde ettiği cirosu hesaplanırken gözden kaçırıldığını açıklamıştır.
(20) Yine gerek bu dosya kapsamındaki işlem, gerekse Kurulun 22.11.2019 tarihli ve 19- 41/679-293 sayılı kararı ile izin verilen BROOKFIELD’in JC AUTOBATTERIE’nin tek kontrolünü devralması işlemi kapsamında sunulan Bildirim Formlarında BROOKFIELD’in bildirim konusu işlem öncesinde Türkiye’de faaliyetinin bulunmadığı bilgisi verilmiş olduğundan, etkilenen pazar olup olmadığına ilişkin değerlendirmelerde GRAFTECH’in faaliyetleri dikkate alınamamıştır. Açıklanan bu hususlar, BROOKFIELD’in JC AUTOBATTERIE’nin tek kontrolünü devralması işlemine ilişkin Kurulun 22.11.2019 tarih ve 19-41/679-293 sayılı kararında işlemin izne tabi olup olmamasını veya etkilenen pazara ilişkin ulaşılan sonuçları etkilemese de mezkûr kararın eksik ve yanlış bilgiler üzerinden alınmasına yol açmıştır. Bu bilgilerin verilmemesi işbu dosya kapsamında hazırlanan 18.11.2019 tarihli ve 2019-4-066/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporunun da yanlış ve eksik bilgiler üzerine inşa edilmesine neden olmuştur.
Sayfa 5
(21) Açıklanan nedenlerle, BROOKFIELD’in 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle
BROOKFIELD’e karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması
mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından
saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında idarî para cezası verilmesi
gerekmektedir. Bu çerçevede, BROOKFIELD’e 2018 yılı Türkiye toplam cirosu olan
(…..) TL’nin binde biri oranında ((…..) TL) para cezası verilmesi gerektiği
değerlendirilmektedir.
H. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine,
- Bahse konu işlemin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi nedeniyle Brookfield Asset Management Inc.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 2018 yılı gayri safi gelirinin binde biri oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine,
- Ayrıca, bahse konu işleme yönelik yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiğine; bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, Brookfield Asset Management Inc.’ye, 2018 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirinin binde biri oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu
açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.