Rekabet Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararına ilişkin olarak aldığı 21.03.2024…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Cemile YÜKSEK, Mesut MORGÜL, Betül AYHAN,

Selçuk YILMAZ, Yunus Salih YİĞİT, Alp Tuna MERCİMEK

C. İNCELENEN

TARAF: - Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.

- Google International LLC

- Google Ireland Limited

- Google LLC

- Alphabet Inc.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM,

Av. Görkem YARDIM

Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No: 12 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararına ilişkin olarak aldığı 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararı uyarınca, Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google Ireland Limited, Google LLC ve Alphabet Inc.e yerel arama hizmetleri bakımından getirilen yükümlülüklere teşebbüsün uyum sağladığının yazılı olarak teyit edilmesi talebinin değerlendirilmesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.02.2019 tarihli ve 19-08/94-M sayılı kararı uyarınca Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc. (hep birlikte “GOOGLE” olarak anılacaktır) hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(3) Yürütülen soruşturma sonucunda alınan 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında, GOOGLE’ın genel arama hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğu, GOOGLE’ın kendi yerel arama (Local Unit) [1] ve konaklama fiyatı karşılaştırma (GOOGLE Hotel Ads -GHA) hizmetlerine genel arama sonuç sayfasında konum ve gösterim olarak rakiplerine kıyasla avantaj sağlayarak ve rakip yerel arama sitelerinin Local Unit’e girişine engel olarak rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırılmasına ve yerel arama hizmetleri ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetleri pazarlarındaki rekabetin bozulmasına yol açmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. Kararda aynı zamanda GOOGLE’a idari para cezası verilmesi, ayrıca ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek amacıyla GOOGLE’ın; (i) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren altı ay içerisinde, rakip yerel arama hizmetlerine ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine genel arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili hizmetlerinden dezavantajlı olmayacakları koşulları

[1] Karar kapsamında Local Unit ve Yerel Birim ifadeleri birbirinin yerine kullanılmıştır.

sağlaması, (ii) GOOGLE’ın ilk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren beş yıllık süre boyunca ve yılda bir periyodik olarak Rekabet Kurumuna (Kurum) rapor sunması sonucuna ulaşılmıştır. İlgili karar 16.02.2022 tarihinde GOOGLE tarafından tebellüğ edilmiş olup yükümlülükleri yerine getirmek için GOOGLE’a tanınan altı aylık sürenin 16.08.2022 tarihinde sona ereceği öngörülmüştür.

(4) GOOGLE uyum paketini 17.06.2022 tarihinde Kuruma sunmuş olup uyum paketi hakkında görüşmek üzere Soruşturma Heyeti ve GOOGLE arasında 01.07.2022 tarihinde çevrim içi bir toplantı yapılmıştır. Soruşturma Heyeti tarafından uyum paketinin daha iyi bir şekilde değerlendirilebilmesi için 05.07.2022 tarihinde GOOGLE’a bilgi talebi iletilmiştir.

(5) GOOGLE tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 03.08.2022 tarih ve 29989 sayı ile intikal eden yazıyla ek süre tanınması talep edilmiştir. Uyum tedbirlerinin sunumuna ilişkin GOOGLE’ın iki ay ilave süre talebi, Kurulun 08.08.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-35/540-M sayılı kararla uygun görülmüştür.

(6) Devam eden süreçte, GOOGLE tarafından gönderilen ikinci taslak uyum paketine ilişkin yazı Kurum kayıtlarına 22.09.2022 tarih ve 31396 sayı ile intikal etmiştir. Uyum tedbirlerine istinaden Soruşturma Heyeti ve GOOGLE arasında 30.09.2022 tarihinde çevrim içi bir toplantı yapılmış ve tedbirlerin kapsamıyla ilgili netlik sağlanması amacıyla gerekli açıklamalar ve ekran görüntüleri toplantı sonrasında GOOGLE’a gönderilmiştir. Kurum kayıtlarına 03.10.2022 tarih ve 31673 sayı ile intikal eden belgede, GOOGLE tarafından tedbirlere ilişkin paketin sunulma ve yerine getirilme süresinin ek olarak bir ay daha uzatılması ve yeni son tarihin 17.11.2022 şeklinde belirlenmesi talep edilmiştir. Tarafın ilave süre talebi, Kurulun 06.10.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22- 45/669-M sayılı kararla uygun görülmüştür.

(7) Sürecin devamında Kurum kayıtlarına 03.11.2022 tarih ve 32669 sayı ile intikal eden yazıda, GOOGLE’ın 11.11.2022 tarihinde Kurum nezdinde detaylı ve bilgilendirici bir sunum yapmayı planlandığı, 17.11.2022 tarihine kadar uyum paketinin Kurula tevsik edilmesinin mümkün olamayacağı belirtilerek uyum paketinin Kurula tevsik edilmesi için bir aylık ilave süre talep edilmiştir. Uyum tedbirlerinin sunumuna ilişkin bir ay ilave süre talebi, Kurulun 10.11.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-51/768-M sayılı kararla Kurulun GOOGLE hakkında hükmettiği tedbirlere ilişkin uyum paketinin sunulması ve yerine getirilmesi için 17.11.2022 tarihinden itibaren bir ay süre tanınmasına karar verilmiştir.

(8) Devam eden süreçte GOOGLE tarafından 25.11.2022 tarihli ve 33264 sayılı, 06.12.2022 tarihli ve 33549 sayılı dilekçelerle taslak niteliğindeki uyum paketleri Soruşturma Heyeti’ne sunulmuş ve ilgili taslakların uyum paketinin nihai hali öncesinde yalnızca Kurumun görüşlerini almak amacıyla sunulduğu belirtilmiştir.

(9) Kurum kayıtlarına 08.12.2022 tarih ve 33611 sayı ile intikal eden dilekçede GOOGLE’ın nihai uyum paketine yer verilerek Kurulun 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararındaki rekabet karşıtı endişeleri gidermek için çözüm tedbirleri teklif edilmiş ve 13.12.2022 tarihli ve 33721 sayılı dilekçede ilgili tedbirlerin bir kısmının yerine getirilmesi bakımından altı aylık bir ek süre talep edilmiştir. 08.12.2022 tarihli ve 33611 sayılı dilekçede nihai uyum tedbirleri; “Otel reklamlarına ilişkin çözüm tedbiri” ve “Yerel Birime ilişkin çözüm tedbiri” olmak üzere iki grupta sunulmuştur. Teşebbüsün nihai uyum tedbirleri ve süre uzatım talebinin görüşüldüğü 15.12.2022 tarihli Kurul toplantısında, 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında hükme bağlanan;

a. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde, rakip yerel

arama hizmetleri ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine genel

arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili hizmetlerinden dezavantajlı

olmayacakları koşulları sağlamasına,

b. GOOGLE’ın ilk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren beş

yıllık süre boyunca ve yılda bir periyodik olarak Kuruma rapor sunmasına şeklindeki yükümlülükleri için GOOGLE tarafından getirilmiş olan tedbir önerilerinden;

i. “Yerel arama hizmetleri” pazarına ilişkin “Yerel Seçim Vitrini” önerisinin 2024

yılının ilk çeyreğinde veya civarında yeni tasarımlar piyasaya sürülene kadarki

dönem için bir ara tedbir olarak uygulanabileceğine, bu doğrultuda GOOGLE

tarafından yeni ve somut tasarımların bir taahhüt metni formunda Kurula

sunulması için GOOGLE’a, 19.06.2023 tarihine kadar altı aylık ilave süre

tanınmasına, üçüncü ayın sonunda (19.03.2023) bu kapsamda yapılan

çalışmalara ilişkin Kuruma rapor sunulmasına,

ii. “Konaklama fiyatları karşılaştırma hizmetleri” pazarına ilişkin “Mobil mecralarda

Otel Bilgi Panelinde bulunan “Genel Bakış”, “Fiyatlar”, “Yorumlar”, “Konum” ve

“Fotoğraflar” sekmelerindeki yapışkan formatın kaldırılması, bu sekmeler yerine

kullanıcıları GOOGLE oteller sayfasına yönlendirmeyen ve GOOGLE’ın genel

arama sayfasında yeniden bir sorguyu tetikleyen düzeltme çipleri (refinement

chips) gösterilmesi” yönündeki ilk tedbir önerisinin Kurulun 08.04.2021 tarihli ve

21-20/248-105 sayılı kararını karşılamakta yeterli olduğuna, bununla birlikte “Otel

Bilgi Panelinde bulunan otel reklamlarının mobil mecralardan ve masaüstünden

kaldırılması” şeklindeki ikinci tedbir önerisinin “Yerel arama hizmetleri” tasarımı

için GOOGLE tarafından talep edilen ilave süre içerisinde izlenebileceğine ve

gerekli görülmesi halinde GOOGLE tarafından sunulan söz konusu tedbir

önerisinin yeniden gözden geçirilebileceğine

22-55/847-M sayı ile karar verilmiştir.

(10) İlgili karar sonrasında Kurum kayıtlarına 19.12.2022 tarih ve 33938 sayı ile intikal eden dilekçede, GOOGLE’ın 22-55/847-M sayılı karardaki yükümlülüklerini yerine getirdiğinin Kurul tarafından yazılı teyidi talep edilmiş, Kurulun 29.12.2022 tarihli toplantısında GOOGLE’ın yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla sunduğu uyum tedbirlerini süresi içerisinde uygulamaya başladığı bilgisinin alındığına 22-57/887-M sayı ile karar verilmiştir.

(11) Ayrıca GOOGLE tarafından, 17.03.2023 tarihli ve 36668 sayılı dilekçe ile Kurulun 15.12.2022 tarihli ve 22-55/847-M sayılı kararı uyarınca GOOGLE’ın “Yerel Birime ve otel reklamlarına” ilişkin hâlihazırda uygulamakta olduğu tedbirlerin durumunu ve “Yerel Birim”e yönelik yeni tasarımları geliştirmek için GOOGLE’ın yürüttüğü çalışmaların detaylarını açıklayan üçüncü ay raporu sunulmuştur. Bunun üzerine Kurul tarafından, 06.04.2023 tarihli ve 23-17/300-MB sayılı kararla, üç aylık raporlamanın Kurum kayıtlarına süresi içerisinde sunulduğu ve “yerel arama hizmetleri” pazarına yönelik olarak yeni tasarımların oluşturulmasına ilişkin çalışmaların devam ettiği hususunda bilgi alındığı hükme bağlanmıştır.

(12) Takip eden süreçte, GOOGLE tarafından Soruşturma Heyeti’ne gönderilen 13.06.2023 tarihli e-posta ile yeni ve somut tasarımlara ilişkin taslak taahhüt metni sunulmuştur. Bunun üzerine 15.06.2023 tarihinde bir video konferans görüşmesi tertip edilmiştir. İlgili toplantının sonrasında GOOGLE tarafından iletilmiş olan 19.06.2023 tarihli ve 39768 sayılı dilekçede nihai taahhütler, taahhütlere ilişkin açıklamalar ve taahhütlerin kabul edilmemesi halinde süre uzatım talebi sunulmuştur. Bunun üzerine; Kurul tarafından 22.06.2023 tarihli ve 23-28/554-M sayılı kararla, somut ve yeni tasarımların iletildiği,

bununla birlikte testlerin ve deneylerin sonuçlarına ve geri bildirim sürecine bağlı olarak tasarımların yenilenebileceği, bu sebeple uyum tedbirleri bakımından kesin değerlendirme yapılmasının bu aşamada mümkün olmadığı ve GOOGLE’ın 29.03.2024 tarihinde uygulamaya alacağı kesinleşmiş tasarımları Kuruma sunacağı tarihin belirlenebilmesi için teşebbüse 19.09.2023 tarihine kadar süre tanınması hükme bağlanmıştır.

(13) İlgili kararı takiben 15.09.2023 tarih ve 42503 sayı ile Kurum kayıtlarına giren GOOGLE’ın cevabi yazısı ile tedbirlerin uygulanmasına dair zaman çizelgesi ve kesinleşmiş tasarımların ibraz edileceği tarih sunulmuştur. Kurulun 28.09.2023 tarihli ve 23-46/554-866MB sayılı kararı ile

- 29.03.2024 tarihine kadar uygulamaya alınacağı kesinleşmiş tasarımların

detaylarını içeren taahhütlerin 26.01.2024 tarihine kadar Kuruma sunulacağı,

- 2024 yılının Şubat ayı içerisinde bu taahhütler hakkında Kurumun herhangi bir

sorusu veya yorumu olması ihtimaline istinaden Kurumla iletişim halinde

olunacağı,

- Kurum ile GOOGLE arasında görüşülen taahhütlerin Kurula 2024 yılı Şubat

ayının sonuna kadar takdim edilmesinin hedeflendiği,

- Taahhütlerde detaylandırılacak tasarımların 29.03.2024 tarihinde veya

öncesinde uygulamaya alınacağı

hususları karara bağlanmıştır.

(14) Devam eden süreçte, Kurum kayıtlarına 26.01.2024 tarih ve 47871 sayı ile intikal eden belge ile GOOGLE tarafından nihai taahhüt metni sunulmuştur. Bunun üzerine nihai taahhüt metnine ilişkin belirsizliklerin değerlendirilebilmesi için Soruşturma Heyeti tarafından GOOGLE’a gönderilen 07.02.2024 tarihli ve 84056 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş ve 16.02.2024 tarihinde bir video konferans görüşmesi tertip edilmiştir. GOOGLE tarafından 14.02.2024 tarihli ve 48669 sayılı belge ile işbu bilgi talebine ilişkin cevaplar Kuruma ibraz etmiştir. Ayrıca GOOGLE, 22.02.2024 tarihinde bahsedilen nihai taahhütler ile ilgili ek beyanlarını Kuruma sunmuştur.

(15) Akabinde, Kurulun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararı ile GOOGLE tarafından Kuruma ibraz edilen taahhütlerin uygulamaya alınmasına, ancak üç ay süre ile izlenmesine, ayrıca 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararda belirtilen rekabetçi endişelerin giderilip giderilmediğinin bu süre sonunda elde edilen veriler ışığında değerlendirilmesine karar verilmiştir. Bununla birlikte kararda, GOOGLE’ın taahhütlerinin yeterli bulunmaması halinde, ihlalin sonlandırılması ve pazarda etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirlerin sunulmasına kadar her gün için 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası kapsamında cironun on binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına hükmedilmiştir.

(16) İlgili Kurul kararını takiben GOOGLE tarafından gönderilen 19.04.2024 tarihli ve 51088 sayılı dilekçede; söz konusu taahhütlerin kademeli olarak devreye alındığı, bu çerçevede ara bir tedbir olarak getirilen “Yerel Seçim Vitrini”nin kaldırıldığı, 09.04.2024 tarihi itibarıyla 26.01.2024 tarihli taahhüt metninde belirtilen tedbirlerin uygulanmaya başlandığı ve yeni yerel arama tasarımlarının da 15.04.2024 tarihi ile başlayan hafta itibarıyla Türkiye’deki trafiğin %100’ünde piyasaya sürüldüğü belirtilerek Kurulun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararındaki yükümlülüklere uyum sağlandığının yazılı olarak teyit edilmesi talep edilmiştir.

(17) Bu çerçevede hazırlanan 07.05.2024 tarihli ve 2018-2-052/BN-19 sayılı Bilgi Notu

görüşülerek karara bağlanmıştır.

(18) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle;

- Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.’in Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararında uygulamayı taahhüt ettiği tedbirlere uymadığı, bu doğrultuda 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında hükme bağlanan;

“a. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde, rakip yerel

arama hizmetleri ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine

genel arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili hizmetlerinden

dezavantajlı olmayacakları koşulları sağlamasına”

şeklindeki yükümlülüğü yerine getirmediği,

- Bu doğrultuda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası kapsamında, 15.04.2024 tarihinden başlamak üzere, Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.’den oluşan GOOGLE ekonomik bütünlüğü hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği

ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(19) 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında getirilen yükümlülüklere

uyum sağlamak amacıyla GOOGLE tarafından yerel arama hizmetleri pazarında

uygulanmak üzere 26.01.2024 tarihli ve 47871 sayılı nihai taahhüt metni sunulmuş olup,

bu metinde;

- Yerel arama hizmetleri için özel ücretsiz bir birim oluşturulmasının planlandığı,

- Kullanıcıların arama sonuç sayfasında yalnızca Yerel Arama Sitelerinin sonuçlarını görmelerini sağlayan bir karşılaştırma siteleri çipinin piyasaya sürüleceği,

- Yerel arama hizmetlerinin zengin, münferit, alakalılığa dayalı sıralanmış sonuçların gösterilmesine olanak sağlayacağı,

- Yerel işletme ve mekânlara dair ücretsiz sonuçları ve Yerel Arama Sitelerinden gelen değerlendirme listeleri de dâhil olmak üzere, Yerel Arama Sitelerine ücretsiz bağlantılar içeren yerel işletme ve mekânların sonuç sayfalarının piyasaya sürüleceği,

- İlaveten günümüzde Türkiye’de arama sonuç sayfasında bir harita sonucuna tıklandığında kullanıcının Google Haritalara yönlendirildiği ve bir yerel işletme ile Yerel Birim’de mekân sonucuna yapılan tıklamaların Kurumun Google Yerel Arama olarak dikkate aldığı yere yönlendirildiği ancak bu durumun yeni tasarımlar ile birlikte değişeceği;

 Haritaya yapılan bir tıklamanın Google Haritalara yönlendirilmeyeceği ve

yanıtsız kalacağı,

 Yerel işletme veya mekâna yapılan bir tıklamanın ayrı bir GOOGLE

hizmetine yönlendirilmeyeceği

ifade edilmiştir.

(20) Bu doğrultuda GOOGLE tarafından 15.04.2024 tarihi itibarıyla tamamen piyasaya sürüldüğü ifade edilen yeni yerel arama tasarımlarının uygulamaya alınıp alınmadığının tespiti amacıyla, GOOGLE’ın genel arama sonuç sayfasında çeşitli yerel sorgular (örneğin; restoran, tamirci, otel) yapılmıştır. Otel bakımından yapılan yerel arama sorgularında (örneğin, Antalya otelleri); GOOGLE’ın 26.01.2024 tarihli nihai taahhüt metninde yer verilen tedbirlerden

i) Yerel arama siteleri karşılaştırma çipi (Yer siteleri çipi) ve

ii) Rakip yerel arama sitelerine ilişkin zengin organik sonuçların gösterilmesi tedbirlerini uygulamaya aldığı ancak

i) Yerel arama hizmetleri için özel ücretsiz bir birim,

ii) Arama sonuç sayfası görüntüleyicisi (Bir yerel işletme ve mekâna yapılan

tıklamanın kullanıcıyı ayrı bir GOOGLE hizmetine yönlendirmemesi) ve

iii) Haritaya tıklanma özelliğini kaldırılması (arama sonuçlarındaki haritaya

yapılan tıklamanın kullanıcıyı GOOGLE hizmetine yönlendirmemesi)

tedbirlerini uygulamaya almadığı görülmüştür.

(21) Şöyle ki, GOOGLE tarafından sunulan 26.01.2024 tarihli nihai taahhüt metninde; mevcut durumda kullanıcıların arama sonuç sayfasında bir harita sonucuna tıkladığında Google Haritalara yönlendirildiği ve bir yerel işletme veya Yerel Birim’de mekân sonucuna yapılan tıklamaların da Kurumun Google Yerel Arama olarak dikkate aldığı yere yönlendirildiği, ancak bu durumun yeni tasarımlar ile birlikte değişerek; (i) haritaya yapılan bir tıklamanın Google Haritalara yönlendirilmeyeceği, haritaya yapılan tıklamaların yanıtsız kalacağı, (ii) bir yerel işletme veya mekâna yapılan bir tıklamanın ayrı bir GOOGLE hizmetine yönlendirilmeyeceği dile getirilmiştir. Ayrıca GOOGLE tarafından söz konusu nihai taahhüt metininde, Yerel Birim’e yapılan tıklamaların ayrı bir GOOGLE hizmetine yönlendirilmemesi sağlanarak GOOGLE’ın yerel arama hizmetlerine kıyasla sahip olduğu avantajların kaldırılmış olduğu vurgulanmaktadır.

(22) Ancak otel aramalarına ilişkin yapılan sorgularda, arama sonuç sayfasında otellere ilişkin sunulan Yerel Birim’e ve haritaya tıkanılması halinde kullanıcıların hâlâ GOOGLE’a ait başka bir sayfaya yönlendirildiği, diğer bir ifadeyle uygulamaya alınan taahhütlerin yerel arama niteliğinde olan otel sonuçlarını kapsamadığı tespit edilmiştir.

Şekil 1: Google Oteller Hizmetine Tıkanıldığında Kullanıcıların Yönlendirildiği Sayfa

(23) Bu durumun tespit edilmesi üzerine, 19.04.2024 tarihli ve 87747 sayılı yazı ile Kurulun

08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararı kapsamında getirilen “GOOGLE’ın; (i)

…rakip yerel arama hizmetlerine ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine

genel arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili hizmetlerinden dezavantajlı

olmayacakları koşulları sağlaması” yükümlülüğünün otel aramaları için de geçerli

olduğu hatırlatılarak taahhüt edilen tedbirlerin otel aramaları için neden

uygulanmadığına ilişkin açıklama talep edilmiştir.

(24) Bu kapsamda GOOGLE tarafından gönderilen 29.04.2024 tarihli ve 51319 sayılı cevabi

yazıda;

- GOOGLE’ın ücretsiz otel sonuçlarında değişiklik yapmasını gerekli kılacak bir hususun bulunmadığı,

- Kurulun, 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı kararında, “Otel, … gibi konaklama tesislerine ilişkin yerel sorgularda hizmetin niteliği ve kullanılan alanın görünümü [restoran, doktor… için sorgu sonuçları gibi] farklılaşmaktadır.” tespitine yer vererek GOOGLE’ın yerel arama hizmetindeki ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetindeki sonuçların gösterilmesini ayrı ayrı değerlendirdiği,

- Kurulun, 15.12.2022 tarihli ve 22-55/847-M sayılı kararında, GOOGLE’ın otel reklamlarına ilişkin olarak yükümlülüklerini yerine getirdiğine karar verdiği,

- Kurulun Yerel Seçim Vitrini ara tedbirinin, ücretsiz otel sonuçlarını kapsayacak şekilde genişletilmesini gerekli kılmadığı, GOOGLE’ın daha sonradan sunduğu taahhüt paketi kapsamında önerilen tedbirlerin, Yerel Seçim Vitrininin yerini almayı amaçladığı,

- Mevcut duruma kadarki uyum süreci esnasında yeni yerel arama tasarımlarının ücretsiz otel sonuçlarını kapsayıp kapsamayacağının sorgulanmadığı ve bu yönde bir talepte bulunulmadığı, nitekim GOOGLE’ın, Kuruma sunduğu dilekçelerinde yeni tasarımların yalnızca yerel arama sonuçlarını kapsamayı amaçladığını ve ücretsiz otel sonuçlarını kapsamadığını açık bir şekilde belirttiği, uyum sürecinin hiçbir aşamasında GOOGLE’dan yeni tasarımların ücretsiz otel sonuçlarına da uygulanmasının talep edilmediği

ifade edilmiştir.

(25) GOOGLE’ın bu açıklamalarına karşılık, öncelikle Kurulun 08.04.2021 tarihli ve 21-

20/248-105 sayılı kararında yerel arama hizmetleri ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetleri olmak üzere iki farklı ilgili ürün pazarı tanımlandığı ve belli bir bölgede yapılan otel aramalarının da yerel arama hizmeti kabul edildiği vurgulanmalıdır. Bu kapsamda GOOGLE tarafından Local Unit aracılığıyla sunulan yerel arama hizmeti; “…(arama yapanların) kullanıcıların, (kendi belirledikleri) coğrafi bir alan içerisindeki yerel işletmeleri/kuruluşları/meslek personelini aramasını, bu doğrultuda restoran, otel, tesisatçı, kuaför, hastane, doktor, okul, kamu kuruluşları gibi işletme/kuruluş/meslek personeli ile ilgili ayrıntılı bilgilere (konum, iletişim bilgileri, kullanıcı değerlendirmeleri, açılış kapanış saatleri, fiyat ve fotoğraf gibi) ulaşabilmesini sağlamaktadır.” şeklinde tanımlanmış olup bir kullanıcının belirli bir bölgede yaptığı otel aramaları da yerel arama hizmeti kapsamında değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, anılan kararda, yerel arama hizmetleri ve konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetleri olmak üzere iki farklı pazar tanımına gerek duyulmasının gerekçelerine oldukça açık bir şekilde yer verilmiştir. Kararda Google Hotel Ads (GHA) kanalıyla sunulan konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerinin, yerel aramanın bir unsuru olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda kararda “… Yerel aramada kullanıcının temel amacı, coğrafi bir alan içerisindeki alternatif işletmeciler arasından fiyat, konum, diğer kullanıcıların yorumları gibi unsurları dikkate alarak kendisince uygun olan işletmeye ulaşmaktır. Şöyle ki, GHA'nın konaklama sektörüne ilişkin olduğu hatırlandığında, konaklayacağı bir tesise karar verme sürecinde olan bir kullanıcı ilk olarak fiyat, yorum, yıldız/puan, otelin konumunun cazibesi, açık/kapalı havuzun mevcut olup olmadığı evcil hayvanın kabul edilip edilmediği gibi kriterleri değerlendirecektir. Bu ve önemli bulduğu diğer bilgilere ulaştıktan ve hangi tesiste konaklayacağına karar verdikten sonra tesisi hangi kanaldan satın alacağına karar verecektir. İşte, GHA bu adımda kullanıcı açısından değer taşımaktadır. Başka bir deyişle, yerel arama surecini tamamlayıp konaklayacağı tesise karar vermiş olan kullanıcı GHA'nın sunduğu hizmeti tüketmeye hazırdır. Zira Google, GHA içeren bilgi panelini belirli bir tesis adi ile arama yapıldığında da göstermektedir. Dolayısıyla söz konusu bilgi panelleri tüketicilere, alışverişe daha yakın oldukları bir aşamada gösterilmektedir. Bu çerçevede, Local Unit ve GHA aracılığıyla sunulan hizmetlerin farklı amaçlara hizmet ettiği düşünülmektedir.” ifadelerine yer verilerek yerel arama hizmeti ile konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerinin ayrıştığı vurgulanmıştır [2]. Bu kapsamda 15.12.2022 tarihli ve 22-55/847-M sayılı Kurul kararında yeterli olduğuna karar verilen tedbirlerin GOOGLE tarafından GHA aracılığıyla sunulan konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetine ilişkin olduğu, eş deyişle otel sorgularına ilişkin yerel arama hizmetlerine yönelik olmadığı aşikârdır. Dolayısıyla GOOGLE tarafından yerel arama hizmetleri pazarına ilişkin sunulan 26.01.2024 tarihli nihai taahhüt metnindeki tedbirlerin otel dâhil olmak üzere tüm yerel arama sorgularını kapsaması gerektiği değerlendirilmektedir.

(26) Keza, ilgili Kurul kararının yerel arama hizmetleri pazarına yönelik değerlendirmelerin yer aldığı birçok bölümünde bir kullanıcı tarafından belirli bir bölge için yapılan otel aramalarının da yerel arama kapsamında olduğu defaten dile getirilmiştir. İlk olarak, kararın “İlgili Ürün Pazarı” başlıklı bölümünde konaklama tesisine yönelik aramalar, yerel arama kapsamında değerlendirilmiş ve “Konaklama Tesisine Yönelik Yerel Arama Çerçevesinde İkame İlişkisinin Değerlendirilmesi”ne ayrıca yer verilmiştir. Benzer şekilde Kurul kararının “Yerel Arama Hizmetleri Pazarında Google’ın Pazar Gücünün Değerlendirmesi” başlığı altında, konaklama tesisi alanında faaliyet gösteren birçok rakip internet sitesinin (Etstur, Tatilsepeti, Tatilbudur, Otelpuan gibi) pazar paylarına ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur [3].

2 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, para. 96-98.

3 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Tablo-5,6.

(27) Bunun yanı sıra, Kurul kararının “Yerel Arama Hizmetleri Pazarına İlişkin Kötüye Kullanma Değerlendirmesi” başlığı altında, Local Unit’in konum ve gösterim şekline ilişkin yapılan değerlendirmede, GOOGLE’ın genel arama sonuçlarında Local Unit’in nasıl yer aldığı ile mobil ve masaüstü mecrada kapladığı alanın daha iyi anlaşılabilmesi için örnek bir yerel arama sorgusu yapıldığında kullanıcının karşılaştığı, Local Unit’in yer aldığı sonuçlarda ilk ekran görüntülerine yer verilmiş, bu örneklerde de aşağıdaki otel sorgularına ilişkin ekran görüntüleri kullanılmıştır:

Şekil 2: Google Arama Sonuçlarında Local Unit’in Gösterim Şekli [4]

4 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Şekil-59.

Şekil 3: “Kars Otel” ve “Hatay Hastane” Sorguları için Farklı Mecralarda Google Genel Arama Sonuç Sayfası İlk Ekran Görüntüleri 5

Şekil 4: Masaüstü İlk Sayfa Ekran Görüntüleri [6]

5 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Şekil-60.

6 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Şekil-61.

Şekil 5: Mobil (Cep Telefonu) İlk Sayfa Ekran Görüntüleri 7

(28) Ayrıca Kurul kararında Local Unit’in gösterim şeklinin, GOOGLE ile bu alanda rekabet eden yerel arama sitelerinin trafiği üzerinde ve dolayısıyla ilgili ürün pazarındaki etkilerinin daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için söz konusu sitelere ait trafiğin ne kadarlık bir kısmının Google genel arama sonuçlarından yönlendirildiği ve Local Unit’in söz konusu trafik üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda ise konaklama alanında yerel arama hizmeti sunan rakip internet sitelerinin (Jollytur, Enuygun, Etstur, Hotels, Odamax, Otelpuan, Tatil.com, Tatilbudur, Tatilsepeti) toplam trafik hacmi içerisinde GOOGLE’dan gelen trafiğin oranı ayrıca değerlendirilmiştir. 8

(29) Bu doğrultuda ilgili Kurul kararındaki değerlendirmelerin tamamında otel sorgularına ilişkin sonuçların da yerel arama hizmeti kapsamında olduğu şüpheye yer bırakmayacak şekilde vurgulanmıştır. Dolayısıyla GOOGLE tarafından 26.01.2024 tarihli nihai taahhüt metninde yerel arama hizmetine ilişkin yer verilen ve Kurulun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararı ile değerlendirilen, üç ay süre ile izlenmesi amacıyla uygulamaya alınan tedbirlerin tamamının GOOGLE tarafından otel aramalarına ilişkin yerel aramalarda da uygulanması gerektiği, ancak mevcut durumda bu tedbirlerin uygulanmadığı değerlendirilmektedir.

(30) Tüm bu tespit ve değerlendirmeler ışığında, GOOGLE’ın Kurulun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/285-M sayılı kararında uygulamayı taahhüt ettiği tedbirlere uymadığı, bu doğrultuda 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında hükme bağlanan; 7 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Şekil-62.

8 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararı, Tablo-10.

“a. … rakip yerel arama hizmetleri ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma

hizmetlerine genel arama sonuç sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili

hizmetlerinden dezavantajlı olmayacakları koşulları sağlamasına”

şeklindeki yükümlülüğü yerine getirmediği sonucuna ulaşılmaktadır.

(31) Bu kapsamda GOOGLE tarafından yeni yerel arama tasarımlarının 15.04.2024 tarihi

itibarıyla Türkiye’deki trafiğin %100’ünde piyasaya sürüldüğü dikkate alındığında, 4054

sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası kapsamında,

15.04.2024 tarihinden başlamak üzere, GOOGLE hakkında idari para cezası

uygulanmasna karar verilmiştir.

H. SONUÇ

(32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

- Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.in Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24- 14/285-M sayılı kararında uygulamayı taahhüt ettiği tedbirlere uymadığı, bu doğrultuda 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Kurul kararında hükme bağlanan;

“a. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde, rakip yerel arama

hizmetleri ve rakip konaklama fiyatı karşılaştırma hizmetlerine genel arama sonuç

sayfasında GOOGLE’ın kendi ilgili hizmetlerinden dezavantajlı olmayacakları

koşulları sağlamasına”

şeklindeki yükümlülüğü otel sorgularına ilişkin yerel arama hizmetleri bakımından yerine getirmediğine,

- Bu doğrultuda, 08.04.2021 tarihli ve 21-20/248-105 sayılı Rekabet Kurulu kararı kapsamındaki yükümlülüklerini otel sorgularına ilişkin yerel arama hizmetleri bakımından yerine getirmemesi nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti., Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc.’den oluşan GOOGLE ekonomik bütünlüğüne 15.04.2024 tarihi itibarıyla başlamak ve yukarıda anılan yükümlülüklerinin Rekabet Kurumu kayıtlarına girmesine kadar yürütülmek üzere 2023 yılı gayri safi gelirlerinin her gün için onbinde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.