Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Osman AYAR, Ezgi EREN, Serkan GÜMÜŞ, Dilara TÜRK,

Oğuzhan ÇUKUR

C. TARAF: - Softtech Yazılım Teknolojileri Araştırma Geliştirme ve Paz. Tic. AŞ

Reşitpaşa Mah. Katar Cad. İTU Teknokent ARI-3 No:4 İç Kapı

No:401, 402, 403, 404, 501, 503 34467 Sarıyer/İSTANBUL

D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 02.08.2022 tarihinde Softtech Yazılım Teknolojileri Araştırma Geliştirme ve Paz. Tic. AŞ’de yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.

(1) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.04.2022 tarih ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında 02.08.2022 tarihinde Softtech Yazılım Teknolojileri Araştırma Geliştirme ve Paz. Tic. AŞ’de (SOFTTECH) yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması üzerine hazırlanan 24.08.2022 tarih ve 2022-5-006/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(2) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle, 02.08.2022 tarihinde yerinde inceleme yapılmak istenen SOFTTECH’in yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve engellediği, bu nedenle anılan teşebbüse 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

G.1. Yaşanan Gelişmelerin Özeti

(3) Kurulun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararı uyarınca iş gücü piyasasında centilmenlik anlaşmaları yapılmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak Etiya Bilgi Teknolojileri Yazılım Sanayi ve Ticaret AŞ, PIA Bilişim Hizmetleri AŞ, İnnova Bilişim Çözümleri AŞ, NETAŞ Telekomünikasyon AŞ, MAGİS Teknoloji AŞ, Kafein Yazılım Hizmetleri Ticaret AŞ ve RDC Partner Bilişim Danışmanlık ve Teknoloji Hizmetleri AŞ hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına, 39 teşebbüs hakkında ise daha detaylı inceleme yapılabilmesi için Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir.

(4) Soruşturma kapsamında yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından 02.08.2022 tarihinde SOFTTECH’te yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları ibraz edilmiş ve yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(5) Bu kapsamda 02.08.2022 tarihinde SOFTTECH genel müdürlük binasında yapılan incelemede SOFTTECH’in İnsan Kaynakları Uzmanı (…..)’in bilgisayarında

gerçekleştirilen incelemede, yerinde inceleme başladıktan sonra 12:31 ile 12:40

saatleri arasında bazı e-postaların silindiği tespit edilmiştir.

(6) Söz konusu inceleme sürecinde yaşanan gelişmelere ilişkin olarak teşebbüs tarafından

yapılan açıklamalar ise Kurum kayıtlarına 10.08.2022 tarih ve 30170 sayı, 12.08.2022

tarih ve 30255 sayı ile intikal etmiştir. Söz konusu açıklamalarda özetle;

- Somut olayda yerinde incelemenin zorlaştırılması anlamına gelebilecek bir eylem gerçekleşmediği, yerinde incelemede karartılan ya da karartılma şüphesi olan herhangi bir delilin olmadığı, silindiği ifade edilen verilerin hepsine yapılan inceleme sonucunda ulaşıldığı ve söz konusu verilerin Kurum personeli tarafından incelendiği, yerinde inceleme sonunda Kurum personelinin elde edemediği herhangi bir delilin olmadığı, bununla birlikte söz konusu e-postaların yalnızca bir kısmının alındığı, dolayısıyla silinen e-postaların önemli bir bölümünün yerinde incelemenin konusu ile ilgili olmadığı,

- Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin 15.04.2022 tarihli E. 2022/254 sayılı Sahibinden kararının dikkate alınması gerektiği; somut olayda karartılan ya da karartılma şüphesi olan herhangi bir delilin mevcut olmadığı ve silindiği ifade olunan verilerin hepsine yapılan inceleme sonucunda ulaşıldığı hususları dikkate alındığında yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılmasının söz konusu olmadığı,

- Teşebbüsün yerinde incelemeyi kolaylaştırmak adına süreç boyunca çaba sarf ettiği, Kurum personelinin geldiği ilk andan teşebbüs merkezini terk edene dek yerinde incelemenin sağlıklı ve eksiksiz gerçekleştirilmesi için elinden gelen tüm gayreti gösterdiği, teşebbüs çalışanlarının inceleme sırasında işbirlikçi bir tutum izleyerek Kurum personeline destek sağladığı ve son derece şeffaf bir yaklaşım ile Kurum personelinin talep ettiği bütün belge ve belgelerin ivedilikle sağlandığı, teşebbüsün Kurum personelini şirket merkezine alma ve teşebbüs kayıtlarının bulunduğu yerlere erişimini sağlama konusunda direnmediği, aksine Kurum personelinin taleplerini derhal yerine getirdiği; hangi yöneticilerin ve çalışanların teşebbüs merkezinde olduğu, kimlerin uzaktan çalıştığı konusunda gerçek bilgiyi, vakit geçirmeksizin paylaştığı ve oyalanma anlamına gelebilecek herhangi bir gerekçe öne sürmediği, çalışanlarına, yerinde incelemenin başladığı ve bu süreçte hiçbir cihazdan herhangi bir verinin silinmemesi konusunda ivedi ve açık bir bilgilendirme yapıldığı, Kurum personeline gereken tüm yardımın sağlanması konusunda çalışanlara açık talimat verildiği, uzaktan çalışan personellerin e-posta verilerine uzaktan erişim konusunda gereken şifre ve kullanıcı adları temin edildiği,

- SOFTTECH’in 4054 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği sorumluluğun bilincinde olarak yerinde incelemenin zorlaştırılması veya engellenmesi olarak algılanabilecek her türlü iş ve işlemden özenle kaçındığı,

- Gerçekleştiği iddia edilen ve yerinde inceleme sırasında telafi edilen silme işleminin temel nedeninin, teşebbüsün kontrolü dışında, teşebbüs bünyesinde kıdemli olmayan bir görevde çalışan İnsan Kaynakları Uzmanı (…..)’in yaşadığı stres ve panik olduğu,

- SOFTTECH çalışanlarının, özel hayatlarına dâhil mahrem sayılabilecek bilgilerinin üçüncü kişilerce ele geçirileceği yönünde istemsiz bir panik duygusuna kapılmalarının son derece insani olabileceği,

- Teşebbüs çalışanı (…..) çeşitli e-postalarını silmiş ise de bu silme işlemini

incelemeyi engelleme kastıyla yapmadığı, bu kapsamda, silme işleminin üst

düzey yönetimden sorumlu olmayan ve yerinde inceleme deneyimi olmayan bir

çalışan tarafından hayatın olağan akışına uygun düşen bir panik ile

gerçekleştirildiğinin söylenebileceği,

- Teşebbüsün yerinde inceleme esnasında silme işlemi yapılmaması gerektiğine

yönelik olarak ivedi bir şekilde, öncelikle yönetici seviyesindeki çalışanlarına,

akabinde bütün çalışanlarına uyarı e-postası gönderdiği, bununla birlikte, İnsan

Kaynakları Uzmanı (…..)’in ilgili uyarı e-postasını görmeksizin e-posta silme

işlemini gerçekleştirdiği

ifade edilmiştir.

G.2. Değerlendirme

(7) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli

gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir.

Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) (Değişik bent: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik

ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini

inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler

yapabilir.

İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar

incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi

verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi

bulundururlar.

(Ek fıkra: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair

vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin

engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza

hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.”

şeklinde düzenlenmiştir.

(8) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır.

(9) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun'un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmekte olup yerinde incelemeye maruz kalan teşebbüsler görevli meslek personeline işyerlerinde geçici çalışma yeri sağlamak konusunda gerekli kolaylığı göstermek; yazılı veya sözlü istenilecek her türlü bilgiyi vermek; defterleri, her türlü evrak ve belgeleri gizli dahi olsa vermek, her türlü mal varlıklarına dair açıklamalarda bulunmak, bu durumları tespit eden tutanakları imzalamakla yükümlüdürler. Buna karşın, inceleme yapmakla görevli meslek personelinin yapmış olduğu uyarılara rağmen çeşitli e-postaların silindiği tespit edilmiştir.

(10) Kurulun yerleşik kararlarında, herhangi bir veri silme işlemi başlı başına yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak yorumlanmakta, silinen verilerin geri getirilip getirilmemesi yahut içeriğinin bir rekabet ihlaline doğrudan işaret eder nitelikte olup olmaması dikkate alınmamaktadır. Dolayısıyla anılan e-postaların içeriği ve geri getirilerek incelenmesi SOFTTECH hakkında yapılacak değerlendirmeyi etkilememektedir. Kaldı ki, kurumsal bir e-posta hesabından, teşebbüse ait verilerin silindiği ve silinen e-postalar arasında yer alan “(…..)” ve “(…..).” konulu yazışmaların SOFTTECH’in işe alım süreçlerine ilişkin olduğu, dolayısıyla yürütülmekte olan soruşturma konusuyla bağdaştığı da açıktır.

(11) Teşebbüs tarafından ifade edilen bir diğer husus ise herhangi bir silme işlemi yapılmaması yönünde çalışanlara gerekli uyarıların yapıldığına ilişkindir. Teşebbüs tarafından sunulan belgelerden bu uyarıların; “(…..)” ile “icra Kurulu” ve “Hukuk ve Sözleşme” adlı e-posta hesaplarına/gruplarına inceleme günü olan 02.08.2022 tarihinde saat 11:08’de, “Softtech Tüm Çalışanlar” e-posta grubuna ise 04.08.2022 tarihinde saat 18:58’de yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak böyle bir uyarının yapılıp yapılmaması teşebbüslerin iç meselesi olup yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılmasına ilişkin yapılacak bir değerlendirmede göz önünde bulundurulmayacaktır.

(12) Bu bağlamda, SOFTTECH tarafından yerinde incelemede gerçekleştirilen silme işleminin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğinde olduğu ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde SOFTTECH’e gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

H. SONUÇ

(13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 21.04.2022 tarihli ve 22-18/301-M sayılı kararıyla yürütülen soruşturma kapsamında; Softtech Yazılım Teknolojileri Araştırma Geliştirme ve Paz. Tic. AŞ tarafından, 02.08.2022 tarihinde yapılan yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına, bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2021 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere adı geçen teşebbüse (…..) TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.