Rekabet Kurulunun 12.06.2024 tarih ve 24-26/626-M(2) sayılı kararıyla yürütülmekte olan soruşturma…

Rekabe t Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, A yşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Abdulsamed TÜRLÜ, Ahmet Buğra KAZAK, Şenol SUAT,

Alime Aysu ÖĞRETEN, Merve KAYAOĞLU

C. İLGİLİ TARAF: Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.

Alaaddin Bey Mah. Taşlıpare Sok. No:85 Nilüfer/Bursa

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 12.06.2024 tarih ve 24 -26/626-M(2) sayılı kararıyla yürütülmekte olan soruşturma kapsamında, 13.02.2025 tarihinde Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.de yapılan yerinde incelemenin engellenip engellenmediğinin tespiti.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 12.06.2024 tarihli ve 24- 26/626 - M(2) sayılı kararı uyarınca Koruma Klor Alkali Sanayi ve Ticaret AŞ (Koruma Klor), 2S Kimya Arıtma Tarım İnşaat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Aykimsan Hiçyılmaz Kimyasal Ürünler İnşaat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Irmak Kimya Sanayi ve Turizm Nakliyat Tarım Ürünleri ve Geri Dönüşüm Ticaret Limited Şirketi ve Süleyman Kimya Arıtım İnşaat Nakliye ve Tehlikeli Madde Danışmanlığı Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ nin belirli kamu ihalelerine yapılacak fiyat teklifi ve yaklaşık maliyetin belirlenmesi sürecinde danışıklı hareket etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiasının tespiti amacıyla yürütülen soruşturma kapsamında, Kurulun 11.02.2025 tarih ve 25 - 05/129 - M sayılı kararıyla klor alkali sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler bakımından 4054 sayılı Kanun’ un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir.

(3) İlgili karar çerçevesinde 13.02.2025 tarihinde yerinde incelemede görevli meslek personeli tarafından Koruma Klor’un müşterisi ve klor alkali sektöründe faaliyet gösteren bir teşebbüs olan Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (Kuzey Kimya) merkez adresinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiş ve inceleme sürecinde gerçekleşen çeşitli eylemlerin 4054 sayılı Kanun’da yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması kapsamında ele alınabileceği değerlendirilmiştir.

(4) Bunun üzerine düzenlenen 14.04.2025 tarih ve 2024-3- 044/BN -03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) F. R APORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; Kuzey Kimya’nın yerinde incelemeyi engellediği/zorlaştırdığı, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Olayların Özeti

(6) Yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personeli tarafından 13.02.2025 tarihinde saat 10: 55’ te Alaaddin Bey Mah. Taşlıpare Sok. No:85

Nilüfer/Bursa adresindeki teşebbüs merkezine gidilmiş ve Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları ibraz edilmiş 4054 sayılı Kanun’ un 14. ve 15. maddelerinin Kurul emrinde çalışan uzmanlara verdiği yetkiler ile aynı Kanun’ un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari para cezaları, 08.10.2020 tarih ve 20 - 45/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen “Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz” (Kılavuz) hakkında bilgi edinilmesi sağlanmıştır. Ayrıca teşebbüs çalışanlarından hiçbirinin telefon ve bilgisayarlarından herhangi bir veriyi silmemesi gerektiği yönünde yetkililere bilgilendirme yapılmıştır.

(7) İnceleme başlangıcında teşebbüs yetkilisi (.....)’ nun adreste bulunmadığı görülmüş, ilgili kişiye telefon ve mesaj yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.

(8) Saat 13: 00’ te (.....) teşebbüs adresine gelmiş, kendisine incelemenin konusu anlatılmış ve iş görüşmelerini gerçekleştirdiği mobil cihazı uzmanlar tarafından talep edilmiştir. İnceleme, Kılavuza uygun şekilde gerçekleştirildiği esnada hızlı gözden geçirme yapılırken (.....)’ nun WhatsApp uygulamasında; Kuzey Kimya’ nın tedarikçisi ve aynı zamanda soruşturma tarafı Koruma Klor çalışanları (.....) ve (.....) ile olan sohbet içeriklerinin boş olduğu görülmüş; bu durum (.....) tarafından bazı sohbetlerin temizlendiğine dair bir şüphe oluşturmuştur.

(9) İnceleme heyetince elde edilen bilgiler doğrultusunda, bahse konu kişilerle gerçekleştirilen sohbetlerin yerinde incelemeye başlandıktan sonra silindiği şüphesinin teşebbüs yetkilisi (.....)’ na aktarılmasının ardından (.....) tarafından Koruma Klor çalışanları (.....) ve (.....) ile olan yazışmaları panikle sildiği ve başka bir niyetinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Dolayısıyla teşebbüs yetkilisinin ikrarı ile silme eyleminin gerçekleştiği hususu açık ve şüpheden uzak bir şekilde ortaya konulmuştur.

G. 2. Değerlendirme

(10) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesi bakımından büyük öneme sahiptir.

(11) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;

“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü

hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bul unabilir. Bu

amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:

a) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü

verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini

alabilir,

b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,

c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.

İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar

incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi

verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi

bulundururlar.

(Ek: 01.08.2003 - 4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair

vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. …”

şeklinde düzenlenmiştir.

(12) 4054 sayılı Kanun'un "İdari Para Cezası" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d)

bendinde " yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması" teşebbüslere idari

para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu

maddede, Kurulun incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs

niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine

gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası vereceği hüküm altına

alınmıştır.

(13) Bu noktada yerinde incelemenin engellendiği veya zorlaştırıldığı tespitlerinin

bulunduğu yakın tarihli Kurul kararlarına değinilmesinde fayda bulunmaktadır.

Tablo- 1: Yerinde İncelemenin Engellenmesi/Zorlaştırılmasına İlişkin Kurul Kararı Örnekleri

Kurul Kararı Yerinde İncelemenin Engellenmesine Konu Eylem

Yerinde inceleme esnasında Gedik Kaynak Tekniği San. ve Tic. AŞ çalışanının e - posta hesabına ilk erişilen an olan saat 14:12’de 96 adet okunmamış e - posta olması ve incelemenin

Gedik Kaynak Tekniği

yapılmasına müsaade edilen an olan 15.35’te anılan hesapta 73

Kararı

adet okunmamış e - posta olduğunun görülmesi ve internet tarayıcı geçmişinden silinen e - postalara ilişkin tespitler elde edilmesi.

Yerinde inceleme sürecinde, veri silmeme uyarısı bulunmasına

Eti Kararı

rağmen çeşitli yazışmaların silindiğinin anlaşılması.

Yerinde inceleme tamamlanana kadar bilgisayardan, e - posta kutularından ya da teşebbüse ait veri içeren sabit veya

Pasifik Kararı [3] taşınabilir nitelikte herhangi bir cihazdan veri silmeme uyarısı yapılmasına rağmen inceleme sürecinde şirket satış direktörünün 34 adet e - postayı silmesi.

Yerinde inceleme başladıktan sonra Unmaş direktörü tarafından

Unmaş Kararı [4] WhatsApp uygulaması içinde silme işleminin ge rçekleştirildiğinin tespit edilmesi.

Yerinde inceleme başladıktan sonra iş amaçlı kullanılan WhatsApp gruplarından ayrılma ve çeşitli e - postaların silinmesi

İstanbul Gübre Kararı

(silinen e- postalara diğer çalışanların WhatsApp gruplarından erişilebilmiştir).

Teşebbüs çalışanının yerinde inceleme başlandıktan yarım saat

P&G Kararı [6] sonra iş yazışmaları da içeren birçok WhatsApp gruplarından ayrılması.

Belirli bir şirket çalışanına ait cihazda bulunmayan Microsoft Teams mesajlarının bir başka çalışana ait cihazın incelemesi

Teknosa Kararı

sırasında bulunması, bu yolla inceleme sürecinde Microsoft Teams mesajlarının silindiğinin anlaşılması.

Kurulun 26.12.2019 tarih ve 19 - 46/793 - 346 sayılı kararı.

Kurulun 29.04.2021 tarih ve 21 - 24/278 -123 sayılı kararı.

Kurulun 29.04.2021 tarih ve 21 - 24/279 - 124 sayılı kararı.

Kurulun 20.05.2021 tarih ve 21 - 26/327 - 152 sayılı kararı.

Kurulun 12.08.2021 tarih ve 21 - 38/544 - 265 sayılı kararı.

Kurulun 08.07.2021 tarih ve 21 - 34/452 - 227 sayılı kararı

Kurulun 28.04.2023 tarih ve 23 - 19/364 - 126 sayılı kararı.

Yerinde inceleme devam ederken çeşitli e - postaların silinmesi,

Canon Eurasia Kararı [8] (silinen e- postalar “recover deleted items from server”

yöntemiyle geri getirilebilmiştir.)

Yerinde inceleme sürecinde WhatsApp uygulamasında yer alan

[9] tüm verilerin silinmesi (İlgili çalışanın yerinde inceleme

Sırma Su Kararı

sürecinde toplantıda olduğu ve incelemeden haberdar olmadığı

savunmasına itibar edilmemiştir.)

Yerinde inceleme sürecinde WhatsApp uygulamasında yer alan

AbbVie Kararı [10] çeşitli iletilerin silinmesi (Yazışmaların yerinde inceleme ile ilgisi

olmadığı düşünülerek silindiği savunmasına itibar edilmemiştir.)

(14) Yukarıda yer verilen tablo, esas itibarıyla ilgili teşebbüslere ait e - postaların veya mobil cihazlarda bulunan verilerin teşebbüs çalışanlarınca silindiği ve bu durumun Kurul tarafından yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirildiği karar örneklerini içermektedir. Bu kararlarda yerinde inceleme başladıktan sonra WhatsApp mesajlarının silinmesi, veri bütünlüğünün bozulduğu ve dolayısıyla Kurulun inceleme konusuna yönelik bilgi ve bulgu edinme araçlarının önüne geçildiği şeklinde yorumlanmaktadır. Dolayısıyla bu eylemler neticesinde incelemede görevli meslek personelinin olası delillere erişiminin zorlaştırıldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu çerçevede Kurul, yerinde incelemelerin engellenmesi/zorlaştırılması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca söz konusu teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

(15) Yerinde inceleme kapsamında değerlendirilmesi gereken husus, Kuzey Kimya Yetkilisi (.....) tarafından, teşebbüsün tedarikçisi ve aynı zamanda soruşturma tarafı Koruma Klor’un çalışanları (.....) ve (.....) ile olan WhatsApp sohbetlerinin silinmesidir. Elde edilen deliller ışığında sohbet temizleme işlemlerinden (.....) ile olan sohbetin, yerinde incelemenin gerçekleştirildiği 13.02.2025 tarihi saat 11:14’te; (.....) ile olan sohbetin ise yine 13.02.2025 tarihi saat 11:16’da temizlendiği tespit edilmiştir. Buna ek olarak, (.....)’nun yerinde inceleme tutanağında yer verilen “ilgili kişilerle olan yazışmaları panikle sildiği ve başka bir niyetinin bulunmadığı” ifadeleri de yerinde incelemenin engellemesi ni /zorlaştırılmasını açıkça ortaya koyar niteliktedir.

(16) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında 13.05.2025 tarihinde yapılan yerinde incelemede şu sonuçlara ulaşılmıştır:

- Kuzey Kimya yetkilisi (.....)’nun mobil cihazı incelenirken WhatsApp

uygulamasından, soruşturma tarafı Koruma Klor’un çalışanları (.....) ve (.....) ile

gerçekleştirilen sohbetlerin sırasıyla yerinde incelemenin başladığı saat olan

10:55’ten sonrasına tekabül eden 11.14 ve 11.16’da temizlendiği tespit

edilmiştir.

- Yerinde incelemenin saat 10:55’te başladığının kabul edildiği, (.....)’nun

incelemenin başlangıcından ve inceleme heyetince yapılan uyarılardan

haberdar edilmesine rağmen ilgili kişilerle olan sohbetleri incelemenin başlangıç

saatinden sonra sildiği, bu durumun da yerinde incelemenin

engellenmesi/zorlaştırılması niteliği taşıdığı kanaati oluşmuştur.

- Yerinde inceleme tutanağında da belirtildiği üzere teşebbüs yetkililerine 4054

sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddelerinin Kurul emrinde çalışan uzmanlara

verdiği yetkiler ile aynı Kanun'un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari pa ra

[8] Kurulun 28.04.2023 tarih ve 23 - 19/365 - 127 sayılı kararı.

[9] Kurulun 19.10.2023 tarih ve 23 - 49/945 - 337 sayılı kararı.

[10] Kurulun 05.10.2023 tarih ve 23 - 47/898 - 318 sayılı kararı.

cezaları hakkında bilgilendirme yapılmış, söz konusu bilgilendirmelerin yapıldığı

da görevli meslek personelinin ve teşebbüs vekilinin imzalarıyla tutanak altına

alınmıştır.

(17) Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında; yerinde incelenmeni n engellenmesi ve zorlaştırılması nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca Kuzey Kimya’ya 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesi kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Rekabet Kurulunun 12.06.2024 tarih ve 24 - 26/626 - M(2) sayılı kararıyla yürütülmekte olan soruşturma kapsamında, 13.02.2025 tarihinde Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. n de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına; bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.ye (…..)- TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.