Kurulun 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararı ile Citigroup Inc. ve Akbank T.A.Ş.
Menfi Tespit ve Muafiyet12-13/388-117Karar tarihi: 21.03.2012Yayımlanma tarihi: 24.07.2012
Kurulun 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararı ile Citigroup Inc. ve Akbank T.A.Ş. arasında kurulmuş olan stratejik ortaklığa beş yıl süreyle tanınan muafiyetin süresiz olarak uzatılması talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Canan İÇEL, Buket ARI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: Citibank Overseas Investment Corporation
Temsilcisi: Av. Okan OR
Lamartin Cad. No:10 34437 Taksim/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Kurulun 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararı ile Citigroup Inc. ve Akbank T.A.Ş. arasında kurulmuş olan stratejik ortaklığa beş yıl süreyle tanınan muafiyetin süresiz olarak uzatılması talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 06.03.2012 tarih ve 1922 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 14.03.2012 tarih ve 2011-4-367/MM sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, taraflar arasında imzalanan “Hissedarlar Sözleşmesi”ne, 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı Kurul kararının “Sonuç” bölümündeki, 5(i) ve 5(iii) maddelerinde belirtilen koşulların yerine getirilmeye devam edilmesi şartıyla süresiz muafiyet tanınabileceği görüşüne yer verilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
Bildirime konu teşebbüslerin faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili ürün/hizmet pazarı “bankacılık ve finansal hizmetler pazarı” olarak belirlenmiştir. Finansal kiralama, portföy yönetimi, menkul değerler, yatırım ortaklığı gibi alt pazarlar da ilgili ürün/hizmet pazarına dahildir. Öte yandan, ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.
G.2. Değerlendirme
17.10.2006 tarihinde Citigroup Inc. (Citigroup), Citigroup Overseas Investment Corporation (COIC), Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. (Sabancı Holding), Aksigorta A.Ş. (Aksigorta) ve Akbank T.A.Ş. (Akbank) tarafından, hisse sahibi oldukları Akbank’taki ilişkilerini düzenlemek ve Citigroup’un Akbank’taki yatırımına ilişkin hak ve yükümlülükleri ile Citigroup ve Akbank arasında kurulması planlanan stratejik ortaklığın çerçevesini belirlemek için bir “Hissedarlar Sözleşmesi” akdedilmiştir. Hissedarlar Sözleşmesi, 21.11.2006 tarihinde Kurula bildirilmiştir.
Bildirimi takiben, Kurul, ilk olarak 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı kararında, Hissedarlar Sözleşmesi’ne tarafların ayrı ve bağımsız tüzel kişiliklerini muhafaza edecekleri, ürünlerin fiyatlandırılmasına ve müşterilere ilişkin kararlar da dahil olmak üzere,
Sayfa 2
12-13/388-117
tüm ticari ve bankacılık kararlarını koordinasyon doğurmayacak şekilde ayrı ayrı alacaklarına ilişkin ibare eklenmesi koşuluyla muafiyet talebinin tekrar değerlendirileceğine ve sözleşmede yer verilen bazı alanlarda yapılan işbirliklerinin ve her yeni düzenlemenin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde Kuruma bildirilmesine karar vermiştir.
Sözleşme hükmünde yapılması istenen değişiklikleri içeren tadil sözleşmesinin Kuruma ibraz edilmesini takiben, 28.12.2006 tarih ve 06-95/1194-360 sayılı kararla bildirime konu işleme 14.12.2006 tarihinden başlayarak beş yıl geçerli olmak üzere muafiyet tanınmıştır. Ayrıca, 06.12.2006 tarihli karar çerçevesinde taraflarca bildirilen sekiz adet işbirliği sözleşmesinin muafiyet kapsamında olduğuna karar verilmiştir.
Bildirimi yapılan sözleşmeye ilişkin muafiyet süresinin 14.12.2011 tarihinde dolması üzerine, taraflar muafiyetin süresiz olarak uzatılmasını talep etmişlerdir. Bildirim formunda, “Hissedarlar Sözleşmesi”nin hükümlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, mevcut haliyle süresiz muafiyet talebine konu olduğu belirtilmiştir.
Bu çerçevede, sözleşmede herhangi bir değişiklik yapılmaması, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen ve 28.12.2006 tarihli kararla sözleşmenin taşıdığı tespit edilen muafiyet koşullarının muafiyet tanınan tarihler arasında korunduğunun dosya mevcudu bilgilerden anlaşılması, ayrıca anlaşmanın pazardaki rekabet açısından olumsuz bir etkisinin tespit edilmemesi hususları dikkate alınarak, 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı Kurul kararının,
“5-i) Bununla birlikte “Taraflar, ayrı ve bağımsız tüzel kişiliklerini muhafaza edecekler ve ürünlerin fiyatlandırılmasına ve müşterilere ilişkin kararlar da dahil olmak üzere tüm ticari ve bankacılık kararlarını koordinasyon doğurmayacak şekilde ayrı ayrı alacaklardır.” şeklindeki ifadenin “Hissedarlar Sözleşmesi”nin 3. maddesine eklenmesine, …
5-iii) Ayrıca “Hissedarlar Sözleşmesi”nin gerek 3.1. ve 3.3. maddeleri kapsamında, gerekse 3.2. maddesinde atıfta bulunulan Ek-B’de sıralanan “İşbirliği Alanları”ndan özellikle “Kredi makineleri ve mobil telefon işlemleri ile verilen krediler dahil olmak üzere tüketici kredi imkanları”, “İpotek ve yatırım ürünleri gibi ürünlerin kaynak çeşitlendirme çalışmaları dahil, tüketici ürünleri alanında işbirliği”, “Kurumsal Bankacılık ve Yatırım Bankacılığı faaliyetlerinde, Proje ve Ticaret Finansmanı, Özel Sermaye, Gayrimenkul Finansmanı, Sınır Ötesi Sendikasyon alanlarında karşılıklı sevk ve muhtemel ortak katılım”, “Finansal kiralama faaliyetlerinin kombinasyonu” ve “Hazine: Finansman, hedging” alanlarında gerçekleştirilen işbirliklerinin ve her yeni düzenlemenin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içinde Kurum’a bildirilmesine”
şeklindeki hükümlerinin yerine getirilmeye devam edilmesi şartıyla, muafiyet tanınması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, tarafların muafiyetin süresiz verilmesi talebi incelendiğinde, Kurulun daha önceki kararıyla sözleşmenin rekabetçi endişe yaratacak kısımlarını tadil ettirmesi, işbirliği kapsamında yapılan her yeni düzenlemeyi kısa sürede inceleme imkânına sahip olması ve tarafların pazar payı toplamlarının %(…..)’ün altında olması nedenleriyle süresiz muafiyetin makul olduğu değerlendirilmektedir. Kaldı ki bankacılık pazarındaki koşulların değişmesi ve işbirliğinin rekabeti önemli ölçüde kısıtlar hale gelmesi durumunda da muafiyetin geri alınması söz konusu olabilecektir. Bunun yanında, işbirliğinin tarafların pazarda bağımsız karar almalarını gerektiren durumlarda ortak hareket etmelerine yol açarak rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya dönüşmesi halinde, Kurulun her zaman elindeki denetim araçlarıyla anlaşmanın dışına çıkıldığını tespit etme ve soruşturma açma yetkisi bulunmaktadır.
Sayfa 3
12-13/388-117
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu sözleşmeye, 06.12.2006 tarih ve 06-87/1120-325 sayılı Kurul kararının “Sonuç” bölümündeki, 5(i) ve 5(iii) maddelerinde belirtilen koşulların yerine getirilmeye devam edilmesi şartıyla muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.