12-13/391-119
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Dağıtım Ağları
Söz konusu başvuru temel olarak Turkcell, Vodafone ve Avea tarafından, ana bayiler ve alt bayiler arasında dolaylı destekler yoluyla ayrımcılık yapıldığına ilişkindir. GSM operatörleri ürün ve hizmet satışlarını hâlihazırda kurmuş oldukları dağıtım ağları üzerinden yapmaktadır. Bu çerçevede öncelikle Turkcell, Vodafone ve Avea’nın dağıtım ağlarında yer alan ve münhasır çalışılan bayilik sistemleri değerlendirilmiştir.
Anılan GSM operatörleri, bireysel ve kurumsal müşterilerine dağıtım ağında farklı kademelerde yer alan noktalarda, SIM kart, fiziksel TL kart, dijital TL satışı ve aktivasyon hizmetleri gibi çeşitli abonelik hizmetleri vermektedir.
Turkcell tarafından SIM kart ve TL satışı öncelikle aralarında sözleşme bulunan distribütörlere yapılmaktadır. Distribütörler tarafından alınan bu ürünler, Turkcell Dağıtım Merkezleri’ne (TDM) ve Turkcell İletişim Merkezleri’ne (TİM) satılmakta; TDM’lerce alınan ürünler ise Yetkili Turkcell Satış Noktaları’na (YTSN) ve Turkcell Satış Noktaları’na (TSN) satılmaktadır. Turkcell dağıtım sisteminde, TDM’ler ve TİM’ler ile Rekabet Kurulunca
1
bireysel muafiyet tanınan sözleşmeler kapsamında münhasır olarak çalışılmaktadır. YTSN ile TSN’ler ise çok markalı satış yapan noktalar olarak değerlendirilmektedir.
Vodafone’un dağıtım yapılanmasına bakıldığında ise, toptan seviyede faaliyet gösteren Vodafone Dağıtım Merkezleri (VDM), toptan faturalı/ön ödemeli SIM kart satış ve aktivasyonu, toptan fiziki/sanal Cep Lira satışı ve sair işlemler ile abonelik iptal ve fesih işlemleri kapsamında yetkili olmakla birlikte, alt bayi (VF Satış Noktası), Vodafone Store, Cep Merkez (Vodafone Shop), Silver ve Express bayilere satış yapmaktadır. Alternatif satış kanalları; VDM, VF Satış Noktası, Vodafone Store, Vodafone Shop, Silver ve Express bayilerin faaliyet alanları dışında kalan müşterilere ulaşmak amacıyla oluşturulmuş kanallardır. Vodafone Store, Vodafone Shop ve Express bayiler münhasır olarak Vodafone ile çalışmakta iken, Silver bayiler ve alt bayiler münhasır olmayan perakende satış noktalarıdır.
Son olarak Avea’nın dağıtım ağı incelendiğinde, diğer operatörlere benzer şekilde toptan seviyede faaliyet gösteren distribütörler ile Avea Saha Gücü (ASG) bayilerinin bulunduğu görülmüştür. Daha alt seviyede Avea İletişim Merkezleri (AİM), Avea Satış Noktaları (ASN) ve alt bayiler faaliyet göstermektedir. ASN’ler, ASG’lere bağlı olarak çalışmakta iken, diğer alt bayiler AİM’lere bağlı olarak çalışmaktadır. Avea dağıtım ağında faaliyet gösteren noktalardan ASG’ler ve AİM’ler münhasır olarak faaliyet gösterirken, dağıtım ağının üst basamağında yer alan distribütörler ile dağıtım ağının alt basamağında bulunan alt bayi ve ASN’ler münhasır nitelik arz etmemektedir.
I.2. Değerlendirme
Söz konusu başvuru esas itibarıyla, her bir GSM operatörünün kendi dağıtım kanalına ilişkin ayrımcılık yapmasına yönelik olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değil, bahse konu dikey ilişkilerdeki ayrımcılığı konu edinen 4. maddesinin (e) bendi çerçevesinde değerlendirilmiştir.
1
TDM’lere ilişkin 09.10.2008 tarih ve 08-57/913-364 sayılı karar ile TİM’lere ilişkin 09.07.2008 tarih ve 08- 44/603-230 sayılı karar.