Kurum kayıtlarına 20.03.2024 tarih ve 50061 sayı ile intikal eden şikâyet başvurusu hakkında Rekabet…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER : Kübra Dilara AYAR, Büşra ÖZKUL, Melike ER

C. BAŞVURUDA

BULUNANLAR: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

(1) D. DOSYA KONUSU: Kurum kayıtlarına 20.03.2024 tarih ve 50061 sayı ile intikal eden şikâyet başvurusu hakkında Rekabet Kurulunun aldığı 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.03.2024 tarih ve 50061 sayı ile intikal eden ve gizlilik talebi bulunan başvuruda özetle; mahkemeler ve icra daireleri ile ilgili olan işlemler için yatırılması gereken tutarların mahkeme ve icra daireleri nezdinde açılan hesaplara yatırılması konusunda Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı’nın (VAKIFBANK) tek yetkili banka olduğu, yalnızca ilgili bölgede VAKIFBANK şubesinin bulunmadığı hallerde söz konusu tutarların diğer kamu bankalarına yatırılabildiği, ilgili işlemler için VAKIFBANK’a yatırılan tutarların bulunduğu hesabın sahibi olarak VAKIFBANK’ın görünmesi sebebiyle faiz oranın kaç olduğunun bilinmediği, VAKIFBANK’ın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında hâkim durumunu kötüye kullanarak, açılan vadeli hesaplara diğer kamu bankalarının uyguladığı mevduat faiz oranından daha düşük oranlarda faiz uyguladığı, bu nedenle başvuru sahiplerinin hak kaybı yaşamasına neden olduğu ve bahse konu durumun rekabete aykırı olduğu ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.

(3) İlgili başvuruya ilişkin olarak Rekabet Kurulu (Kurul) başvurunun, iddia edilen ihlalin varlığına ilişkin soyut beyanlardan ibaret olduğu ve ihlalin gerçekleşme şekli, yeri ve zamanına ilişkin somut bilgi ve/veya belge içermediğini değerlendirerek 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı kararı ile 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ’in (Başvuru Usulüne Dair Tebliğ) 5. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca anılan başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına karar vermiştir.

(4) Başvuru sahibi tarafından yapılan 10.06.2024 tarihli ve 52817 sayılı başvuru ile 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı Kurul kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi ve önaraştırma açılması talep edilmiştir.

(5) Söz konusu talebe ilişkin olarak düzenlenen 08.07.2024 tarihli ve 2024-4-023/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(6) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı Kurul

kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem tesis edilmesine yer olmadığı, bu nedenle başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(7) Başvuru sahibi tarafından yapılan 10.06.2024 tarihli ve 52817 sayılı başvuru ile 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı Kurul kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi ve önaraştırma açılması talep edilmiştir.

(8) 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ’in (Başvuru Usulüne Dair Tebliğ) 5. maddesinin dördüncü fıkrasında “İkinci fıkrada sayılan unsurları taşımakla birlikte, iddia olunan ihlale ilişkin olarak sadece ihlalin varlığına işaret eden soyut beyanlardan ibaret olan, ihlalin gerçekleşme şekli, yeri ve zamanı ile hakkında inceleme istenen teşebbüs veya teşebbüs birlikleri hakkında somut bilgi ve/veya belgeleri içermeyen ve Kurul tarafından iddiaların ciddi ve yeterli olarak ortaya konulmadığı değerlendirilen başvurular hakkında işlem yapılmaması esastır.” hükmü yer almaktadır. Anılan başvuruya ilişkin olarak Kurul, 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı kararı ile başvurunun mezkûr hükümde sayılan şartları taşımadığına karar vermiştir.

(9) İYUK’un “Üst makamlara başvurma” başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasında, “İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir.” hükmü yer almaktadır.

(10) İYUK’un yukarıda yer verilen ilgili maddesi kapsamında bir başvuruda bulunulabilmesi için aranan şartlardan ilki, başvurunun idari dava açma süresi içinde yapılması olup bu süre Danıştay ve idare mahkemelerinde açılacak iptal davaları için 60 gün olarak belirlenmiştir. 10.05.2024 tarihinde elektronik ortamda e-posta yoluyla başvuru sahibi vekili Av. (.....)’e iletilen ilgili Kurul kararı, 10.05.2024 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Anılan Kurul kararına karşı dava açma süresi 10.07.2024 tarihinde sona ermektedir. Bu çerçevede Av. (.....) tarafından 10.06.2024 tarihinde yapılan başvurunun İYUK’un 11. maddesinde belirtilen süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

(11) İYUK kapsamında süresinde yapıldığı tespit edilen başvuruda özetle; mahkemeler ve icra daireleri ile ilgili olan işlemler için yatırılması gereken tutarların mahkeme ve icra daireleri nezdinde açılan hesaplara yatırılması konusunda VAKIFBANK’ın tek yetkili banka olduğu, yalnızca ilgili bölgede VAKIFBANK şubesinin bulunmadığı hallerde söz konusu tutarların diğer kamu bankalarına yatırılabildiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun kapsamında mahkemeler ve icra daireleri tarafından yapılan işlemler için yatırılan tutarlar bakımından VAKIFBANK’ın tek yetkili banka olmasından dolayı piyasada hâkim durumda bulunduğu, VAKIFBANK’ın bu hâkim durumunu kötüye kullanarak açılan vadeli hesaplara diğer kamu bankalarının uyguladığı mevduat faiz oranından daha düşük oranlarda faiz uyguladığı ve bahse konu durumun rekabete aykırı olduğu ifade edilerek Kurulun 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı kararının İYUK’un 11. maddesi gereğince değerlendirilmesi talep edilmiştir.

(12) Bu kapsamda mahkemeler ve diğer adalet dairelerince adli işlemler sebebiyle tahsil olunan emanet paraların hangi bankalara yatırılacağı hususuna öncelikle değinilmesi gerektiği düşünülmektedir. İlgili husus Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından çıkarılan 06.05.2008 tarihli ve 104/1 sayılı “Mahkeme Emanet Paraları ile

İcra-İflas Dairelerince Tahsil Olunan Paraların Yatırılacağı Bankalar ve İcmal Cetvelleri” konulu Genelge ile düzenlenmiştir. Anılan Genelge;

“Bilindiği üzere, mahkemeler ve diğer adalet dairelerince adli işlemler sebebiyle tahsil

olunan emanet paraların hangi bankalara yatırılacağı ilgili kanun, tüzük ve yönetmelik

hükümleri çerçevesinde Bakanlığımızca belirlenmektedir. Bu itibarla:

1- Halen diğer bankalara yatırılmakta olan;

a) Tereke ve ortaklığın giderilmesinden elde edilecek paralarla vesayet

altında bulunan kişilere ait paralar ve tüm adli yargı yerlerinde elde edilen

sair mahkeme emanet paralarının,

b) İcra ve iflas dairelerince tahsil olunan emanet paralarının,

c) Noter emanet paralarının,

d) İdari yargı yerlerinde tahsil olunan mahkeme emanet paralarının.

Bundan böyle Türkiye Vakıflar Bankasının bulunduğu yerlerde işlerin en kolay

şekilde yürütülecek ve Banka ile mutabık kalınacak bir şubesinde beş gün içerisinde

açtırılacak olan hesaplara yatırılması.

…Türkiye Vakıflar Bankası şubesinin olmadığı yerlerde ise diğer bankalardaki

halen mevcut olan hesapların muhafaza edilmesi ve söz konusu paraların bu hesaplara

yatırılmasına devam edilmesi”

hükmünü haizdir.

(13) Yukarıda mezkûr Genelge hükmü uyarınca mahkemeler ve diğer adalet dairelerinde yürütülen yargısal faaliyetler neticesinde tahsil edilen emanet paraların VAKIFBANK bünyesinde açılacak hesaplarda tutulacağı, VAKIFBANK’ın şubesinin olmadığı yerlerde ise diğer bankalardaki halen mevcut olan hesapların muhafaza edileceği ve söz konusu paraların bu hesaplara yatırılmasına devam edileceği anlaşılmaktadır.

(14) Öte yandan başvuru sahibi tarafından gönderilen şikâyet başvurusunun ekinde Çorlu İcra Dairesi tarafından VAKIFBANK Çorlu Şube Müdürlüğü’ne (.....) Çorlu İcra Dairesi 2022/2051 talimat numaralı dosyası ile ilgili olarak yazılan 04.01.2023 tarihli yazıda;

“450.000,00 TL’nin Vadesiz Emanet Kasa Hesabından” alınarak, vadeli hesap açtırılarak

nemalandırılmasına, açılan vadeli hesabın internet şubesine tanımlanmasına, vadeli

hesap açılışında “(.....) ihale bedeli 2022/(.....) Tal. Şeklinde” şerh düşülmesine; nema faiz

oranlarının Adalet Bakanlığı ile kurumunuz arasında yapılan protokollere göre tarafların

menfaati nazarınca belirlenmesine…”

hususları ifade edilmiştir.

(15) Söz konusu yazıdan anlaşıldığı üzere adli işlemler sebebiyle tahsil olunan emanet paraların nema faiz oranları Adalet Bakanlığı (BAKANLIK) ile VAKIFBANK arasında yapılan protokollere göre tarafların menfaati nazarınca belirlenmektedir. Bu kapsamda söz konusu vadeli hesaplara uygulanan faiz oranları hakkında BAKANLIK görüşülmüş olup gönderilen cevabi yazıda; tahsil olunan emanet paraların nema faiz oranları hakkında bir takım şikâyetlerin BAKANLIK’a da yapıldığı, şikâyetlerin ortadan kaldırılması, olası mağduriyetlerin giderilmesi ve denetimde meydana gelen aksaklıkların önlenmesi amacıyla VAKIFBANK ile yapılan görüşmeler neticesinde uygulamada bir takım değişikliklere gidildiği ifade edilmiştir.

(16) Buna göre, VAKIFBANK tarafından BAKANLIK’ın Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına iletilen ve anılan Başkanlıkça da uygun bulunan 26.01.2024 tarihli ve 3 sayılı yazı ile; Kamu kurumları tarafından açılan vadeli mevduat hesaplarına uygulanan

faiz oranını belirleyen Kamu Haznedarlığı Faiz Oranının gerek piyasada açıklanmış olan ortalama mevduat faiz oranları baz alınarak belirlenmesi, gerekse Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından günlük olarak yayımlanması nedeniyle, piyasada yaşanabilecek ani değişikliklere karşı güncelliğini koruyabildiği belirtilerek bundan sonraki süreçte 06.05.2008 tarihli ve 104/1 sayılı “Mahkeme Emanet Paraları ile İcra İflas Dairelerince Tahsil Olunan Paraların Yatırılacağı Bankalar ve İcmal Cetvelleri” konulu Genelge kapsamında bulunan tüm vadeli emanet hesaplarında tabela faiz oranları yerine piyasada yaşanabilecek oynaklığa uyumlu reaksiyon geliştirilebilecek ve nema kaybını ortadan kaldıracak niteliğe sahip “Kamu Haznedarlığı Faiz Oranlarının” referans alınacağı bildirilmiştir.

(17) Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen iddialar ve sunulan belgeler ile birlikte değerlendirildiğinde, Kurulun 24.04.2024 tarih ve 24- 20/464-M sayılı kararının kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini yahut yeni bir işlem yapılmasını gerektirecek bir gerekçe olmadığı ve bu nedenle söz konusu başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(18) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; İYUK’un 11. maddesi kapsamında 24.04.2024 tarih ve 24-20/464-M sayılı Kurul kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.