Lafarge Beton A.Ş.'ye ait iki hazırbeton santralinin Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

Kublay ATASAYAR, M.Sıraç ASLAN

B- RAPORTÖRLER: Aydın ÖZTUNALI, Özgür BAL, Salim AYDEMİR

C-BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Lafarge Beton A.Ş.

Temsilcileri: Av. Mehtap Yıldırım ÖZTÜRK ve

Av. Gamze Çiğdemtekin UYSAL

Piyade Sok. No:18 Portakal Çiçeği Apt. C Blok

Çankaya Ankara

D- TARAFLAR: - Lafarge Beton A.Ş.

Darıca Taşliman Mevkii 41700 Gebze Kocaeli

- Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları

Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kemalpaşa Cad. Işıkkent İzmir

E- DOSYA KONUSU: Lafarge Beton A.Ş.'ye ait iki hazırbeton santralinin Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.6.2003 tarih, 2664 sayı ve 9.7.2003 tarih, 3118 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 23.7.2003 tarih, 2003-1-77/Öİ-03-AÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.7.2003 tarih, REK.0.05.00.00/100 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Lafarge Beton A.Ş. (Lafarge Beton)'ye ait olan iki adet hazırbeton tesisinin Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Çimbeton)'ye devredilmesi işleminin, tarafların toplam ciroları ve pazar

payları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu,

- fakat anılan devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmayacağı,

dolayısıyla söz konusu devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakıncanın bulunmadığı ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Lafarge Beton

Lafarge Aslan Çimento A.Ş.’nin kontrol ettiği Lafarge Beton, Marmara ve Ege bölgelerinde kurulu tesisleri aracılığıyla hazırbeton üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir.

Dosya mevcudu bilgilere göre, Lafarge Beton Türkiye’deki genel işletme politikaları doğrultusunda, İzmir bölgesindeki hazırbeton tesislerini devretme kararı almıştır. Bu karar çerçevesinde 1993 yılından itibaren Lafarge Beton tarafından işletilmekte olan hazırbeton tesislerinin elden çıkarılması kararlaştırılmıştır. Lafarge Beton, İzmir Çeşme ve Altındağ’da bulunan iki adet beton tesisini Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş.’nin bir iştiraki olan Çimbeton'a satmak üzere 6.6.2003 tarihinde bir anlaşma imzalamıştır. Bu anlaşma ile Lafarge Beton halihazırda İzmir bölgesinde işletmekte olduğu 4 adet beton tesisinden ikisini Çimbeton'a devredecektir.

Lafarge Beton’un Türkiye’de tamamı Marmara ve Ege bölgesinde olmak üzere

1

toplam 15 beton tesisi vardır. Bu işlem sonucunda Lafarge Beton’un ilgili bölgedeki varlığı Urla ve Menemen’deki beton tesisleri ile sınırlı olacaktır.

Lafarge Beton'un yönetim kurulu üyeleri ve ortaklık yapısı Temmuz 2003 itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.

Tablo 1- Lafarge Beton'un Yönetim Kurulu Üyeleri

1 Lafarge Beton’un hazırbeton tesisleri, İstanbul (4 tesis), Kocaeli (3 tesis), Adapazarı (1 tesis), (Çorlu) Tekirdağ (1 tesis), Bandırma (1 tesis), Yalova (1 tesis) ve İzmir bölgesinde (4 tesis) yer almaktadır. Lafarge’ın Yibitaş Lafarge olarak birlikte kontrol ettiği tesisler ise sırasıyla Ankara (3 tesis), Kayseri (1 tesis), Kırıkkale (1 tesis), Kırşehir (1 tesis), Nevşehir (1 tesis), Sinop (1 tesis) ve Samsun’da (2 tesis) yer almaktadır.

Tablo 2- Lafarge Beton'un Sermaye Yapısı

Oya Üren 192

Toplam 2,322,500,000

Dosya mevcudu bilgilere göre, bölgeden çekilme kararında, Lafarge Beton’un Ege Bölgesi'nde faaliyet gösterdiği döneme ilişkin faaliyetleri ile Türkiye pazarına ilişkin genel değerlendirmelerinin dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Bu değerlendirmeler sonucunda, bölgede sahip olunan tesislerin tamamının Lafarge Beton için en elverişli koşullarda satılmasını teminen yatırım danışmanlığı yapan bir firma ile anlaşıldığı ve söz konusu firmadan bu kararın gerçekleştirilmesine ilişkin önerilerin geliştirilmesinin istenildiği görülmüştür. Bu çerçevede, konuyla ilgilenen potansiyel alıcılar arasında yer alan Çimbeton’un iki tesis ile ilgilendiği ve Lafarge Beton’un, Çimbeton’un İzmir- Çeşme ve İzmir-Altındağ için önerdiği koşulları kabul ederek, devralma anlaşmasını yaptığı anlaşılmaktadır.

H.1.2. Çimbeton

Devralan Çimbeton, Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş.’nin kontrolünde olup, tamamı Ege bölgesinde bulunan 12 santrale sahiptir. Çimbeton'un yönetim kurulu üyeleri ve ortaklık yapısı aşağıda belirtilmiştir.

Tablo 3- Çimbeton'un Yönetim Kurulu Üyeleri

Tablo 4- Çimbeton'un Sermaye Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

Çimentaş 84,680

Ayrıca 7.8.2001 tarih ve 01-39/391-100 sayılı Rekabet Kurulu kararıyla Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş.'nin sermayesinin %56,1’i Cementir Holding S.A. tarafından devralınmıştır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Hazırbeton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen, çok kısa zamanda tüketilmesi zorunluluğu olan,

stoklanması ya da saklanması mümkün olmayan bir inşaat malzemesidir. Bu çerçevede, hazırbeton ilgili ürün pazarı olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hazırbeton, niteliği gereği çok kısa zamanda tüketilmesinin zorunlu olması, stoklanamaması, yüksek taşıma maliyetlerinin birim maliyeti artırması gibi nedenlerle uzun mesafe taşınması mümkün olmayan bir üründür. Bu bakımdan, hem ürünün özelliği hem de taşıma maliyetleri nedeniyle hazırbeton, bir hazırbeton santralinden yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. İlgili ürünün özellikleri ile devralma işlemine konu olan tesislerin bulunduğu bölgeler göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazar İzmir ve çevre ilçelerinden oluşan "İzmir bölgesi" olarak tespit edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Cirolar

Lafarge Beton'un 2002 yılı cirosu..………………….. TL. olarak gerçekleşirken, şirketin bu işlem için tanımlanan coğrafi pazardaki dört hazırbeton tesisinin toplam cirosu ………………………TL.'dir.

Çimbeton’un 2002 yılı toplam cirosu……………………… TL. olup, İzmir bölgesindeki cirosu …………………………. TL.’dir.

Taraf şirketlerin ilgili pazardaki 2002 yılı ciroları toplamının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirtilen 25 trilyon TL. ciro eşiğini aşması nedeniyle söz konusu işlem izne tabi bir devralmadır.

H.3.2. Pazar Payları

İzmir bölgesi dikkate alındığında piyasada faaliyette bulunan hazır beton işletmelerinin tahmini satış rakamlarına göre hesaplanan pazar payları aşağıda sunulmuştur.

Tablo 5- İzmir Bölgesi Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Çimbeton…..

Piyasa yapısı dikkate alınarak İzmir merkez bölgesi ve Çeşme bölgesi olarak iki ayrı pazarın belirlenmesi halinde ise söz konusu pazar payları tahmini olarak aşağıdaki şekilde gerçekleşecektir.

Tablo 6- İzmir Merkez Bölgesi Pazar Payları

(Konak ilçesi merkez alınarak 50 km’lik bir daire içindeki bölge)

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Çimbeton…..

Tablo 7- Çeşme Bölgesi Pazar Payları

(Çeşme ilçesi merkez alınarak 50 km’lik bir daire içindeki bölge)

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Çimbeton…..

Bununla birlikte, Çimbeton’a devredilecek olan iki beton tesisinin İzmir bölgesi hazırbeton pazarındaki toplam pazar payı % …-… olarak tahmin edilmektedir. H.3.3. Çeşme Bölgesi Pazar Payları

Devre konu Çeşme’deki tesis, mevcut durumda bu ilçedeki tek hazırbeton tesisidir. Ancak Lafarge Beton’un Çeşme’ye 30 km. uzaklıkta olan Urla’da kurulu başka bir beton santralı bulunmakta olup, bu tesisten de Çeşme'ye hazırbeton getirilmektedir. Ayrıca, Çeşme’ye yaklaşık 20 km. mesafede Batıçim A.Ş.’ye ait bir tesis mevcuttur. Nitekim Batıçim AŞ.'nin bu tesisinden yapılan satışların %45’i Çeşme’ye yöneliktir. Çimbeton'un 50 km. mesafedeki bir tesisinden de Çeşme’ye %3-5 oranında satış gerçekleştirilmektedir. Bu bilgiler ışığında, söz konusu devir işlemi sonrası Çimbeton’un Çeşme

2

pazarındaki payının yaklaşık %…. düzeyine gelmesi beklenmektedir.

H.3.4. İzmir Merkez Bölgesi Pazar Payları

Devre konu Altındağ tesisinin ise, İzmir merkezde yer almakla birlikte mevkii itibarı ile İzmir’in diğer kesimlerine kolaylıkla hazırbeton gönderebilecek bir konumda olduğu belirtilmektedir. Bu çerçevede, devir sonrası Çimbeton’un

3

pazar payı %38 (…. +…) seviyesine ulaşacaktır. İzmir merkez olarak tanımlanan bu coğrafyada pazar payları sırasıyla %37 ve %11 olan Batıçim ve 2 Çeşme merkez etrafındaki 50 km.lik bölgede, Lafarge Beton’un devre konu Çeşme tesisinden başka Urla tesisi bulunmaktadır. Bu bölgedeki Lafarge Beton’un toplam payının %…. olduğu göz önüne alındığında, devre konu Çeşme tesisinin payının yaklaşık % …-… olması beklenmektedir.

3 Lafarge Beton’un Altındağ tesisi baz alınarak tanımlanan coğrafi pazarda (İzmir Merkez) Lafarge Beton’a ait 2 tesis daha bulunmaktadır (Urla ve Menemen). Altındağ tesisi için %… ve diğer iki tesis için de toplam %….pazar payı tahmin edilmektedir.

Betonsa’nın (Akçansa A.Ş.) yanında Lafarge Beton, Modern Beton ve Ege Beton’un faaliyetleri devam etmektedir. Ayrıca anılan üreticiler bakımından hazır beton tesisi kurmak önemli bir yatırımı gerektirmemektedir.

Bu doğrultuda, Lafarge Beton’a ait mevcut pazar payının el değiştirmesiyle yerel pazardaki rekabetin olumsuz yönde etkilenmeyeceği anlaşılmıştır.

H.3.5. İzmir Bölgesi Pazar Payları

İzmir Bölgesi bütün olarak değerlendirildiğinde de, bildirime konu devralma işlemi sonrasında bu coğrafi pazarda tarafların pazardaki paylarında değişiklik olmakla birlikte, pazar payları toplamı yaklaşık %…-… olan söz konusu iki santralın devri neticesinde Çimbeton’un pazar payının %….-…. seviyesinde gerçekleşeceği ve ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesiyle rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmayacağı kanaatine varılmıştır.

I- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında;

Lafarge Beton A.Ş.'ye ait olan iki hazırbeton tesisinin Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye devredilmesi işleminin, tarafların toplam ciroları ve pazar payları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğuna, ancak anılan devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde yasaklanan nitelikte bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmayacağına, dolayısıyla anılan devralma işlemine izin verilmesine

OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.