Lexmark International II, LLC’nin tüm hisselerinin ve tek kontrolünün Xerox Holdings Corporation tarafından…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN,

Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER : Kübra Dilara AYAR, Rabia BALTACI, Melih Gökhan DURMUŞ,

Melike ER

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Xerox Holdings Corporation

Temsilcileri: Av. Dr. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU,

Av. Betül BAŞ, Av. Ayça Dilara AKSONGUR, Av. Meltem

GÜRKAN

Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/ İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Lexmark International II, LLC’nin tüm hisselerinin ve tek kontrolünün Xerox Holdings Corporation tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 25.02.2025 tarih ve 63832 sayı ile intikal eden, eksiklikleri 26.03.2025 tarihli ve 65363 sayılı, 25.04.2025 tarihli ve 67016 sayılı yazılar ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.06.2025 tarihli ve 2025-4-014/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Kurum kayıtlarına 25.02.2025 tarih ve 63832 sayı ile intikal eden başvuruda özetle, Lexmark International II, LLC’nin (LEXMARK) tüm hisselerinin ve tek kontrolünün Xerox Holdings Corporation (XEROX) tarafından Ninestar Group Company Ltd.’den (NINESTAR) devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. Bildirim formundaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla 12.03.2025 tarih ve 109855 sayılı yazı ve 10.04.2025 tarih ve 111895 sayılı yazı ile bilgi talebinde bulunulmuş olup söz konusu bilgiler 26.03.2025 tarihli ve 65363 sayılı yazı ve 25.04.2025 tarihli ve 67016 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde, birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak; “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır.

(6) İşlem öncesinde devre konu LEXMARK’ın hisselerinin tamamının NINESTAR’a ait olduğu görülmektedir. SÖZLEŞME’ye göre hâlihazırda devre konu LEXMARK’ta hissesi bulunmayan XEROX, işlem sonrasında NINESTAR’ın %(.....) oranındaki hissesini ve dolayısıyla LEXMARK’ın tek kontrolünü devralacaktır. Planlanan işlem ile

LEXMARK’ın kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir.

(7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan;

“Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde;

(a) işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve

işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon

TL’yi veya

(b) devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme

işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli

milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar

TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için

Kuruldan izin alınması zorunludur”

hükmü ile hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Kurulun iznine tabi olduğu belirlenmektedir. Dosya kapsamındaki ciro bilgileri dikkate alındığında, işlem taraflarının cirolarının, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı ve dolayısıyla işlemin Kuruldan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

(8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan bildirim formunda etkilenen pazarlar “Türkiye’de a) Taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlardan oluşmaktadır.” şeklinde tanımlanmaktadır.

(9) Bu kapsamda işlem taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde; devre konu LEXMARK’ın, baskı ve görüntüleme ürünleri ile bu ürünlerin yazılım hizmetlerinin üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. LEXMARK’ın faaliyetleri temelde standart format [1] markalı [2] yazıcıların üretimi ile aracı ve nihai müşterilere tedariki, standart format markasız [3] yazıcıların OEM [4] müşterilere tedariki ve MPS (managed print services) olarak sayılabilecektir. LEXMARK’ın baskı hizmetleri temel olarak A4 yazıcıları içermektedir. LEXMARK, A4 yazıcılar üretmekte, yazıcı ürünlerinin satış ve pazarlaması için çeşitli kanallar kullanmaktadır. Bunlar arasında; çevrim içi satışlar dâhil son kullanıcı müşterilere doğrudan satışlar, distribütörler ve 1 Yazıcı pazarını öncelikle standart format ve büyük format ürünler olarak ayırmak mümkündür. Standart format yazıcılar; yüksek hacimli baskı yapılan ofis ortamlarında kullanılan A3 yazıcılar ve genellikle ev ofis (home office) ve küçük işletmelerde kullanılan A4 yazıcılardan oluşmaktadır. Bununla birlikte büyük format yazıcılar tabela ve teşhir ürünlerini yazdırmak (posterler, afişler, sert tabelalar, araç ve bina örtüleri ve ambalajlar), büyük format fotoğrafları ve posterlerini yazdırmak, baskı provası yapmak, bilgisayar destekli tasarımlar (computer aided design (CAD)) yapmak amacıyla kullanılabilmektedir. Komisyonun HP/Samsung kararı büyük format yazıcılara ilişkin nihai uygulamaların standart format yazıcılardan farklı olduğunu, dolayısıyla söz konusu pazarların ayrı birer pazar olarak değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.

2 Markalı yazıcıların tedariki, üretilen ve marka verilen veya bir OEM’den satın alınıp alıcı tarafından yeniden marka verilen tüm ekipmanın alt pazarda tedarikine ilişkindir. Bkz. Komisyonun M.5672 sayılı Canon/Océ kararı.

3 Komisyon, markasız ofis otomasyon ekipmanlarının tedarikini, OEM’lerin ofis ekipmanlarını doğrudan diğer üreticilere veya toptancılara sattığı ve bu toptancıların veya üreticilerin söz konusu ekipmanları kendi markaları altında bayilere veya nihai müşterilere yeniden satışını yaptığı, orijinal üreticiler ile rekabet halinde olduğu bir üst tedarik pazarı olarak değerlendirmiştir. Bkz. Komisyonun M.5672 sayılı Canon/Océ kararı.

4 Orijinal Ekipman Üreticisi.

yeniden satıcılar aracılığıyla yapılan satışlar ve XEROX gibi OEM müşterilere yapılan doğrudan satışlar yer almaktadır. İlaveten LEXMARK’ın yakın zamanda sınırlı sayıda A3 yazıcısı üretmeye başladığı ancak bu üretimin temel olarak şirket içi kullanıma yönelik olduğu ve markasız olarak üçüncü taraflara kayda değer bir satışın yapılmadığı belirtilmektedir. LEXMARK’ın OEM müşterilerine yaptığı yazıcı satışlarının üçte ikisinden fazlasının XEROX’a, geri kalan kısmının ise (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) gibi diğer OEM müşterilerine olduğu ifade edilmektedir. LEXMARK, Türkiye’de iştiraki Lexmark Bilgi İşlem Ürünleri Ticaret Ltd. Şti. (LEXMARK TÜRKİYE) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. LEXMARK TÜRKİYE işletmelere tek işlevli yazıcılar, çok işlevli ürünler, orijinal sarf malzemeleri, ilgili yazılım hizmetleri ve MPS projeleri ile işlemlerini sunmaktadır.

(10) Devralan teşebbüs konumundaki XEROX ise dijital baskı teknolojisiyle ilgili hizmetlerin ve yazılımların tedarikini sağlamaktadır. XEROX’un faaliyetleri temelde standart format markalı yazıcıların ve sarf malzemelerinin nihai müşterilere tedariki ve MPS olarak ikiye ayrılmaktadır. XEROX, A3 ve A4 yazıcılarının tedarikinin, üst düzey üretim hizmetleri ile bulut tabanlı MPS dâhil baskı iletişim altyapısının ve diğer iş akışı otomasyonu hizmetlerinin sağlanması alanlarında faaliyet göstermektedir. XEROX’un yazıcı üretim kabiliyeti bulunmamakta olup yazıcıları yeniden satmak amacıyla üçüncü taraflardan sağlamaktadır. XEROX, A3 yazıcıların tamamını (.....)’den; A4 yazıcıların ise neredeyse tamamını (.....)’tan, ihmal edilebilir bir kısmını (.....)’den tedarik etmektedir. XEROX’un Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmamakta olup ülkedeki satışlarını distribütörü olan Penta Teknoloji Ürünleri Dağıtım Ticaret AŞ (PENTA) ve Lidya Bilişim Teknoloji Sistemleri Ticaret ve Sanayi AŞ (LİDYA) aracılığı ile yürütmektedir. PENTA, yerel yeniden satıcılara ekipman ve yedek parça satışı ile tedarik süreçlerini yönetmekte olup LİDYA, XEROX’un Türkiye’de kurumsal sözleşmeler akdeden yetkili hizmet sağlayıcısıdır. Bununla birlikte XEROX’un, Türkiye’de MPS hizmeti sunmadığı belirtilmektedir.

(11) Standart format A3 yazıcılar genellikle yüksek hacimde baskı ve ofis ortamlarında kullanılmakta, standart format A4 yazıcılar ise genellikle daha kompakt olup ev-ofisler ve küçük işletmeler tarafından tercih edilmektedir. Avrupa Komisyonu (Komisyon) öncelikle HP/Apogee kararında [5] yüksek kalite mürekkep kullanımı, fonksiyonu ve gerekli üretim hızı dikkate alındığında A3 ve A4 kâğıtları kullanan standart format yazıcıları A2 veya daha büyük kağıtlar ve diğer destekler kullanan büyük format yazıcılardan ayrı değerlendirmiştir. A3 ve A4 formatlı yazıcılar arasındaki ilişki ise ilk kez Komisyonun HP/Samsung kararında [6] ele alınmış olup A3 ve A4 yazıcıların ikame edilebilir olmaktan ziyade tamamlayıcı nitelikte olduğu belirtilmiştir. Talep yönünden yapılan değerlendirmede, Komisyonun gerçekleştirdiği anket çalışmasına verilen yanıtlar A3 ve A4 yazıcıların ikame olup olmadığı konusunda farklılık göstermiştir. Ancak pazar araştırmasına katılan distribütörlerin, yeniden satıcıların ve perakendecilerin çoğunluğu, müşterilerin A3 ve A4 formatlı yazıcıları tamamlayıcı ürünler olarak değerlendirdiğini ifade etmiştir. Arz yönünden yapılan analizde ise pazardaki tüm önemli rakiplerin hem A3 hem de A4 formatlı yazıcıları tedarik edebildiği anlaşılmış olup bu durum, üretici firmaların her iki segmentte de faaliyet gösterebildiğini ve teknik olarak bu ürün gruplarını birlikte sunabildiğini ortaya koymuştur. Bu kapsamda teknolojik gelişmeler de dikkate alındığında standart format yazıcı pazarının alt kırılımları bakımından sınırların giderek belirsizleştiği söylenebilecektir.

[5] Komisyonun 22.10.2018 tarihli ve M.9060 sayılı HP/Apogee kararı.

[6] Komisyonun 04.04.2017 tarihli ve M.8254 sayılı HP/Samsung kararı.

(12) Komisyon, Canon/Océ kararında [7] ise markalı ve markasız yazıcıların ayrı ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Komisyon, markasız yazıcıların tedarikini, OEM’lerin yazıcıları doğrudan diğer üreticilere veya bu ekipmanı orijinal ekipmanlarla rekabet edecek şekilde kendi markası altında bayilere veya nihai müşterilere yeniden satışını yaptığı üst pazar olarak değerlendirmiştir. Buna karşılık, markalı yazıcıların tedariki, üretilen ve marka verilen veya OEM bazında temin edilip alıcı tarafından yeniden markalanmış ürünlerin nihai pazara arzını içeren bir alt pazar olarak tanımlanmıştır. Nitekim Komisyon, bu yaklaşımı HP/Samsung kararında da benimseyerek, ürün pazarı tanımını aynı doğrultuda şekillendirmiştir.

(13) Bu kapsamda tarafların faaliyet gösterdiği pazarlar yatay örtüşmeler göz önüne alındığında ilgili ürün pazarının geniş anlamda “standart format markalı yazıcıların satışı” olarak tanımlanabileceği, daha alt bir kırılıma gidilecek olursa “A3 standart format markalı yazıcıların satışı” ve “A4 standart format markalı yazıcıların satışı” şeklinde belirlenebileceği kanaati oluşmakla beraber, taraflar arasında dikey örtüşmeler dikkate alındığında pazarın “A4 standart format markasız yazıcıların üretim ve satışı” (üst pazar) ve “A4 standart format markalı yazıcıların satışı” (alt pazar) olarak tanımlanabileceği kanaatine ulaşılmıştır. Yazıcı pazarında tarafların faaliyetleri arasında yatay ve dikey örtüşmelerin görüldüğü pazarlara özet şeklinde aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 1: Yoğunlaşma İşlemi Kapsamında Türkiye’de Etkilenen Pazarlar

İlgili Ürün Pazarı XEROX LEXMARK Yatay/ Dikey

Standart format markalı

✓ ✓ Yatay

yazıcıların satışı

A3 standart format markalı

✓ ✓ Yatay

yazıcıların satışı

A4 standart format markalı

✓ ✓ Yatay ve Dikey

yazıcıların satışı

A4 standart format markasız

- ✓ Dikey

yazıcıların üretim ve satışı

(14) Yukarıda yer verilen tabloda görüleceği üzere;

(i) LEXMARK ile XEROX’un standart format markalı yazıcı pazarında, alt kırılıma

inilecek olursa A3 ve A4 standart format markalı yazıcıların satışı pazarındaki

faaliyetleri (aynı pazar)

arasında Türkiye’de yatay bir örtüşme bulunmaktadır. İlaveten,

(ii) LEXMARK’ın A4 standart format markasız yazıcıların üretimi ve satışı (üst

pazar) pazarındaki faaliyetleri ile XEROX’un A4 standart format markalı

yazıcıların satışı pazarındaki (alt pazar) faaliyetleri

arasında Türkiye’de dikey bir örtüşme bulunmaktadır.

(15) İlaveten tarafların faaliyetine bakıldığında sarf malzemeleri pazarında da hem yatay hem dikey bir örtüşmenin olduğu söylenebilecektir. Potansiyel örtüşmelere bakıldığında ise yatayda “MPS pazarında”, dikeyde ise LEXMARK’ın “A3 standart format markasız yazıcıların üretimi ve satışı” (üst pazar) pazarındaki faaliyetleri ile XEROX’un “A3 standart format markalı yazıcıların satışı” pazarındaki (alt pazar) faaliyetleri arasında potansiyel olarak bir örtüşme olabileceği kanaatine ulaşılmıştır. Bu bağlamda, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında mevcut/potansiyel olarak yatay ve dikey örtüşmenin gerçekleştiği pazarlara yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

[7] Komisyonun 22.12.2009 tarihli ve M.5672 sayılı Canon/Océ kararı.

Yatay Etkilenen Pazarlar

(16) Standart format markalı yazıcıların satışı bakımından devralan XEROX ile devre konu LEXMARK’ın ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 2: Standart Format Markalı Yazıcıların Satışı Pazarında Son Üç Yıla İlişkin Tarafların ve

Rakiplerin Türkiye’deki Pazar Payları (Miktar bazlı) 8

Yıllara Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüsler

2021 2022 2023

CANON (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Bildirim Formu, International Data Corporation (IDC) Raporu

(17) Tablo 2 incelendiğinde, standart format markalı yazıcıların satışı bakımından LEXMARK’ın pazar payının son üç yılda %(.....) arasında seyrettiği, XEROX’un pazar payının ise son üç yılda %(.....) arasında olduğu görülmektedir. Bununla birlikte anılan pazarda CANON (%(…..)), HP (%(…..)), EPSON (%(.....)) ve BROTHER (%(.....)) gibi önemli düzeyde pazar payına sahip rakip teşebbüsler bulunmaktadır.

(18) Standart format markalı yazıcılara ek olarak bu pazarın alt kırılımlarını oluşturan A3 standart format markalı yazıcıların satışı ve A4 standart format markalı yazıcıların satışı pazarlarının da incelenmesinde fayda bulunmaktadır. Bu kapsamda devralan XEROX ile devre konu LEXMARK’ın ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:

Tablo 3: A3 Standart Format Markalı Yazıcıların Satışı Pazarına İlişkin Tarafların ve Rakiplerin

Türkiye’deki Pazar Payları (Değer bazlı)

Yıllara Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüsler

2021 2022 2023

KONICA (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı, IDC Raporu

(19) Tablo 3 incelendiğinde, A3 standart format markalı yazıcıların satışı bakımından son üç yılda LEXMARK’ın pazar payının %(.....) aralığında, XEROX’un pazar payının ise %(.....) aralığında seyrettiği görülmektedir. Bununla birlikte anılan pazarda KONICA (%(.....)), CANON (%(.....)), EPSON (%(.....)), RICOH (%(.....)) ve KYOCERA (%(.....)) gibi önemli düzeyde pazar payına sahip rakip teşebbüsler bulunmaktadır.

8 Yazıcı pazarlarına ilişkin sunulan pazar paylarının; bilgi teknolojisi, telekomünikasyon ve tüketici

teknolojisi pazarlarında pazar araştırması sağlayıcısı olan International Data Corporation verileri

kullanılarak hesaplandığı belirtilmektedir.

Tablo 4: A4 Standart Format Markalı Yazıcıların Satışı Pazarına İlişkin Tarafların ve Rakiplerin Türkiye’deki Pazar Payları (Miktar bazlı)

Yıllara Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüsler

2021 2022 2023

CANON (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Cevabi Yazı, IDC Raporu

(20) Tablo 4 incelendiğinde, standart format markalı A4 yazıcıların satışı bakımından son üç yılda LEXMARK’ın pazar payının %(.....) aralığında değiştiği, XEROX’un pazar payının ise %(.....) aralığında seyrettiği görülmektedir. Bununla birlikte anılan pazarda CANON (%(.....)), HP (%(.....)), EPSON (%(.....)) ve BROTHER (%(.....)) gibi önemli düzeyde pazar payına sahip rakip teşebbüsler bulunmaktadır.

(21) Yukarıda yer verilen her bir yatay örtüşen pazarda birleşik teşebbüsün 2023 yılına ilişkin pazar payları incelendiğinde standart format markalı yazıcı pazarında %(.....) pazar payına ulaşıldığı; bu pazarın alt kırılımlarına gidildiğinde ise A3 standart format markalı yazıcı pazarında %(.....), A4 standart format markalı yazıcı pazarında ise %(.....) oranında pazar payına sahip olunduğu görülmektedir. Bununla birlikte her bir pazar bakımından önemli düzeyde pazar payına ve küresel güce sahip rakiplerin bulunduğu anlaşılmaktadır. İlaveten bildirim formunda, yazıcı donanımı tedarikçileri arasında geçiş yapmanın maliyetli veya zor olmadığı, yazıcı donanımlarının genellikle her 5-7 yılda bir yenilenmekte olduğu, kurulum ve eğitim maliyetlerinin müşteriler yerine tedarikçiler tarafından karşılanmakta olduğu ifade edilmektedir. İlgili pazarlardaki müşterilerin ise, karmaşık tedarik süreçlerine ve dengeleyici alıcı gücüne sahip firmalar olmaları dolayısıyla birleşik teşebbüsün uygulayabileceği olası bir fiyat artışına karşı koyabilecek yeterli kapasiteye ve alternatif tedarikçilere minimum zorlukla geçiş yapabilme imkânına sahip oldukları kanaatine varılmıştır.

(22) Diğer yandan sarf malzemeleri pazarı incelendiğinde hem LEXMARK’ın hem XEROX’un sarf malzemesi satışlarının bulunduğu görülmektedir. İşlem taraflarının ve rakiplerinin sarf malzemeleri pazarına ilişkin pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:

Tablo 5: İşlem Taraflarının Sarf Malzemeleri Pazarı Bakımından Türkiye’deki Pazar Payları

Pazar Payları (%)

Marka

2022 2023 2024

LEXMARK [9] (.....) (.....) (.....) XEROX [10] (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı, Kurulun 03.05.2024 tarih ve 24-21/478-203 sayılı kararı

9 Bildirim Formu’nda LEXMARK’ın, Türkiye’deki sarf malzemeleri pazarında 2024 yılında (.....) Amerikan doları ve 2023 yılında (.....) Amerikan doları gelir elde ettiği belirtilmiştir.

10 Bildirim Formu’nda XEROX’un, Türkiye’deki sarf malzemeleri pazarında 2024 yılında (.....) Amerikan doları ve 2023 yılında (.....) Amerikan doları gelir elde ettiği belirtilmiştir.

Tablo 6: Rakiplerin Sarf Malzemeleri Pazarı Bakımından Türkiye’deki Pazar Payları

Pazar Payları (%)

Marka

2020 2021 2022

BROTHER (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Kurulun 03.05.2024 tarih ve 24-21/478-203 sayılı kararı

(23) Tablo 5 ve 6 incelendiğinde, 2024 ve 2023 yıllarına ilişkin sarf malzemeleri pazarında LEXMARK’ın pazar paylarının sırasıyla %(.....) ve %(.....), XEROX’un pazar paylarının sırasıyla %(.....) ve %(.....) olduğu, işlem taraflarının toplam pazar paylarının %(.....) ile %(.....) aralığında seyrettiği, bununla birlikte pazarda çok sayıda rakip teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve CANON ile HP gibi büyük oyuncuların yer aldığı anlaşılmaktadır.

(24) Sonuç itibarıyla; ilgili pazarlarda çok sayıda oyuncunun yer alması, güçlü rakip teşebbüslerin varlığı, işlem taraflarının pazar payında yaşanacak kümülatif artışın sınırlı olması, müşterilerin tedarikçi değiştirme imkânlarının olması gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda bildirime konu işlem sonucunda “standart format markalı yazıcıların satışı” pazarında ve daha özelde “A3 standart format markalı yazıcıların satışı” ve “A4 standart format markalı yazıcıların satışı” pazarları ile “sarf malzemeleri pazarında” ortaya çıkan yatay örtüşme kapsamında herhangi bir rekabet karşıtı endişe bulunmamaktadır.

(25) Tarafların yatay örtüşen pazarlardaki pazar payları küresel açıdan incelendiğinde ise LEXMARK ve XEROX’un 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin paylarının sırasıyla standart format markalı yazıcı pazarında yaklaşık %(.....) ve %(.....); alt kırılımlardan A3 standart markalı yazıcılar pazarında yaklaşık %(.....) ve %(.....), A4 standart markalı yazıcılar pazarında yaklaşık %(.....) ve %(.....) olduğu belirtilmektedir. Rakiplerin 2023 yılında küresel düzeyde pazar paylarına bakıldığında ise standart format markalı yazıcı pazarında HP (%(.....)), CANON (%(.....)) ve EPSON (%(.....)); alt kırılımlardan A3 standart markalı yazıcılar pazarında CANON (%(.....)), KONICA (%(.....)) ve RICOH (%(.....)); A4 standart markalı yazıcılar pazarında HP (%(.....)), EPSON (%(.....)) ve CANON (%(.....)) gibi önemli düzeyde pazar payına sahip rakip teşebbüslerin bulunduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda işlemin gerçekleşmesi halinde tarafların 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin toplam pazar payında yaşanacak kümülatif artışın sınırlı olması ve pazarda güçlü rakiplerin varlığı dikkate alındığında küresel düzeyde oluşabilecek yatay örtüşme sonucunda da herhangi bir rekabetçi endişenin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

(26) Son olarak tarafların MPS pazarındaki faaliyetlerine değinmenin yerinde olacaktır. MPS, şirketlerin baskı ve belge ihtiyaçlarını anlamalarına, optimize etmelerine ve yönetmelerine yardımcı olmakta bununla beraber iş süreçlerini basitleştirmek, zamandan tasarruf etmek, maliyetleri ve israfı azaltmak amaçlarıyla hem kâğıt hem de dijital belgeler için verimlilik ile iş akışlarını göz önünde bulunduran faaliyetlerden oluşmaktadır [11]. LEXMARK hem küresel düzeyde hem Türkiye’de MPS hizmeti sunarken XEROX yalnızca küresel düzeyde bu hizmeti vermektedir. Bu kapsamda

[11] https://www.xerox.com/en-us/services/managed-print-services Erişim Tarihi: 28.04.2025.

taraflar arasında devre konu LEXMARK’ın Türkiye MPS pazarındaki faaliyetleri ile XEROX’un faaliyetleri arasında potansiyel bir yatay ilişki bulunabileceği değerlendirilmiştir.

(27) Bu doğrultuda LEXMARK’ın, 2023 yılında küresel düzeyde MPS pazarında %(.....) pazar payına sahip olduğu, Türkiye’de ise %(.....)’un altında pazar payı ve toplam gelirinin %(.....)’inden daha azına denk gelen sınırlı bir faaliyet düzeyi ile yaklaşık 2023 yılında (.....) Amerikan doları ve 2024 yılında (.....) Amerikan doları gelir elde ettiği belirtilmektedir. XEROX’un ise 2023 yılında küresel seviyede MPS pazarında %(.....) pazar payına sahip olduğu, ancak 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Türkiye pazarına hizmet veren distribütörlerine MPS kapsamında herhangi bir yazılım hizmeti sağlamadığı, dolayısıyla hâlihazırda Türkiye’deki müşterilere MPS hizmeti vermediği anlaşılmaktadır. Bununla beraber MPS pazarının oldukça rekabetçi bir yapıya sahip olması, RICOH, HP ve CANON gibi güçlü ve tanınmış sağlayıcılara ek olarak çok sayıda bağımsız bayi ve kanal sağlayıcılarının da pazarda faaliyet göstermesi, MPS sağlayıcıları arasında geçiş yapmanın hem düşük maliyetli hem de oldukça yaygın olması ve MPS sağlayıcılarının, yazıcılara erişmek için açık kaynak kodu kullanması nedeniyle çoklu tedarikçi kullanımına veya sağlayıcı değişikliğine ilişkin herhangi teknik bir engel bulunmaması gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda “MPS pazarında” ortaya çıkabilecek potansiyel bir yatay örtüşmenin herhangi bir rekabet karşıtı endişe oluşturmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Dikey Etkilenen Pazarlar

(28) Bildirim Formu’nda XEROX’un yazıcı üretim faaliyetinin bulunmadığı, yazıcılarını yeniden satış amacıyla üçüncü taraf tedarikçilerden temin ettiği belirtilmektedir. XEROX, A4 segmentindeki yazıcıların neredeyse tamamını LEXMARK’tan tedarik etmekte olup markasız yazıcıların, markalı yazıcılar pazarı açısından girdi niteliği taşıması dikkate alındığında, devre konu işlem kapsamında LEXMARK’ın A4 standart format markasız yazıcı üretim ve satışı faaliyetleri ile XEROX’un A4 standart format markalı yazıcı satışı faaliyetleri arasında dikey bir ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(29) Aşağıdaki tabloda, işlem taraflarının dikey ilişkili A4 standart format markasız yazıcı üretim ve satışı (üst pazar) ile A4 standart format markalı yazıcı satışı (alt pazar) pazarlarındaki pazar paylarına yer verilmektedir:

Tablo 7: Tarafların Dikey İlişkili Pazarlar Kapsamında Türkiye’deki Pazar Payları (2023 Yılı, Miktar bazlı)

Üst Pazar Pazar Payı (%)

A4 standart format LEXMARK (.....) markasız yazıcı üretim ve

XEROX [12] (.....) satışı (üst pazar)

Alt Pazar Pazar Payı (%)

A4 standart format markalı LEXMARK (.....) yazıcı satışı (alt pazar) XEROX (.....) Kaynak: Bildirim Formu

(30) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Dikey Kılavuz) birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabileceği ifade edilmektedir. Tabloda görülebileceği üzere, işlem 12 XEROX’un standart format markasız yazıcıların satışına ilişkin herhangi bir faaliyeti bulunmadığından teşebbüs bu pazara ilişkin herhangi bir pazar payına sahip değildir.

taraflarının Türkiye’de alt pazar olan A4 standart format markalı yazıcı satışı pazarında toplam pazar payı %(.....)’tir. Üst pazar olan A4 standart format markasız yazıcı üretim ve satışı pazarında ise XEROX’un satışı bulunmamakla birlikte LEXMARK’ın Türkiye’deki pazar payı %(.....)’dir. Söz konusu pazar payları dikkate alındığında, işlem sonrasında birleşik teşebbüsün alt pazardaki rakiplerine girdi kısıtlaması uygulamak suretiyle pazar dışına itecek ölçüde pazar gücüne sahip olmayacağı kanaatine varılmıştır. Nitekim aşağıdaki tabloda görüleceği üzere CANON, KYOCERA ve BROTHER gibi birçok oyuncu A4 standart format markasız yazıcıların (üst pazar) tedarikini gerçekleştirmektedir.

Tablo 8: A4 Standart Format Markasız Yazıcıların Üretimi ve Satışı Pazarına İlişkin Tarafların ve Rakiplerin Türkiye’deki Pazar Payları (Miktar bazlı)

13 Yıllara Göre Pazar Payları (%)

Teşebbüsler

2021 2022 2023

Kaynak: Bildirim Formu

(31) Tablo 8 incelendiğinde, A4 standart format markasız yazıcı üretimi ve satışı bakımından LEXMARK’ın pazar payının 2023 yılında ise %(.....) olduğu görülmektedir. Bununla birlikte anılan pazarda CANON (%(.....)), KYOCERA (%(.....)) ve BROTHER (%(.....)) rakip teşebbüsler bulunmaktadır. Bu bağlamda birleşik teşebbüsün üst pazarda pazar payının %25’in altında kalması ve üst pazarda Türkiye’de önemli düzeyde pazar payına ve küresel güce sahip rakiplerin bulunması dikkate alındığında alt pazardaki oyuncuların (A4 standart format markasız yazıcı müşterileri) fiyat artışı veya tedarik reddi durumunda alternatif tedarikçilere geçiş yapma imkânının bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(32) Tarafların faaliyet gösterdiği pazarlardaki dikey örtüşme, müşteri kısıtlaması açısından ele alındığında ise işlem taraflarının alt pazar niteliğindeki A4 standart format markalı yazıcı satışı pazarlarındaki konumları önem kazanmaktadır. İşlem taraflarının 2023 yılındaki üretim miktarlarına göre söz konusu pazarlardaki toplam pazar payı; A4 standart format markalı yazıcı satışı pazarında %(.....)’tir. Söz konusu pazar payı işlem sonrasında birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerini pazar dışına itecek ölçüde pazar gücüne sahip olmayacağına işaret etmektedir. Nitekim alt pazarlarda işlem taraflarının CANON (%(.....)), HP (%(.....)), EPSON (%(.....)) ve BROTHER (%(.....)) gibi önemli rakiplerinin bulunması, A4 standart format markasız yazıcı üretim ve satışı pazarındaki teşebbüslerin ürün sağlayabileceği geniş bir müşteri kitlesine sahip olması sonucunu doğurmaktadır.

(33) İlaveten LEXMARK’ın 2023 yılında A4 standart format markasız yazıcı satışlarının yaklaşık %(.....)’si LEXMARK’ın ayrıca faaliyet gösterdiği A4 standart format markalı yazıcı pazarında rekabet ettiği rakiplerine ((.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) gibi) yaptığı satışlardan oluşmaktadır. Bu çerçevede Bildirim Formunda, birleşik teşebbüsün pazar kapama güdüsünün ve imkânının olması halinde dahi LEXMARK yazıcılarının standart format markalı yazıcı pazarındaki sınırlı varlığı –özellikle LEXMARK’ın XEROX dışındaki üçüncü taraflara yaptığı satışlar da göz önünde bulundurulduğunda- ve dikey olarak entegre olan veya standart format markasız yazıcı pazarında alternatiflere erişimi bulunan güçlü rakiplerin varlığı ile herhangi bir 13 Söz konusu pazar paylarının teşebbüslerin iç satışını içermediği, üçüncü taraf satışlarından oluştuğu belirtilmektedir.

pazar kapama stratejisinin rekabet üzerinde olumsuz bir etki yaratmasının mümkün olmayacağı kanaatine varılmıştır.

(34) Sonuç olarak “A4 standart format markasız yazıcıların üretimi ve satışı pazarı” ile “A4 standart format markalı yazıcıların satışı” pazarında işlem taraflarının faaliyetleri arasında meydana gelecek dikey örtüşme kapsamında; işlem taraflarının, alt pazarlarda faaliyet gösteren rakiplerine girdi kısıtlaması uygulamak ya da üst pazarda faaliyet gösteren rakiplerine müşteri kısıtlaması uygulamak suretiyle rakiplerini pazar dışına itebilecek ölçüde pazar gücüne erişemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

(35) Diğer yandan tarafların faaliyetleri sarf malzemeleri pazarı açısından dikey seviyede incelendiğinde, XEROX’un LEXMARK’tan yazıcılar ile birlikte sarf malzemeleri de tedarik ettiği, sarf malzemeleri yazıcı pazarı açısından girdi niteliğinde olduğu dikkate alındığında, LEXMARK’ın sarf malzemeleri üretimi faaliyetleri (üst pazar) ile XEROX’un A4 standart format markalı yazıcı satışı (alt pazar) arasında dikey bir ilişkinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Bununla beraber Tablo 4 ve 5’te görülebileceği üzere, işlem taraflarından XEROX’un Türkiye’de alt pazar olan A4 standart format markalı yazıcı satışı pazarında pazar payı %(.....)’tür. Üst pazar olan sarf malzemeleri pazarında ise LEXMARK’ın Türkiye’deki pazar payının %(.....) olduğu görülmektedir. Söz konusu pazar payları dikkate alındığında ilgili pazarlarda tarafların pazar payının sınırlı düzeyde kalması nedeniyle herhangi bir müşteri ve girdi kısıtlamasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

(36) Bu çerçevede, bildirime konu işlem neticesinde dikey açıdan “sarf malzemeleri pazarı” ile “A4 standart format markalı yazıcı satışı” pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(37) Son olarak taraflar arasındaki potansiyel dikey ilişkiler incelendiğinde; devre konu LEXMARK’ın A3 standart format markasız yazıcı üretimi ve satışı faaliyeti (üst pazar) ile XEROX’un A3 standart format markalı yazıcı satışı faaliyeti (alt pazar) arasında potansiyel bir dikey ilişki bulunduğu kanaati hasıl olmuştur.

(38) Bu hususa ilişkin olarak bildirim formunda A3 standart format markasız yazıcı üretimi ve satışı pazarı bakımından LEXMARK’ın, dünya çapında yalnızca iki adet üçüncü taraf müşteriye asgari düzeyde A3 standart format markasız yazıcı satışı gerçekleştirdiği, söz konusu müşterilerin hiçbirinin Türkiye’deki A3 yazıcılar bakımından önemli bir tedarikçi konumunda bulunmadığı belirtilmektedir. Bu bağlamda birleşik teşebbüsün üst pazardaki konumunun sınırlı seviyede kalması ve söz konusu pazarda güçlü rakiplerin varlığı da göz önünde bulundurulduğunda işlemin alt pazarda girdi kısıtlamasına yol açmayacağı sonucuna varılmıştır.

(39) Bununla beraber XEROX’un A3 standart format markasız yazıcı tedarikini hâlihazırda (.....)’den sağladığı, XEROX’un alt pazardaki pazar payı dikkate alındığında (2023 yılında %(.....)) [14] (.....) de dâhil olmak üzere herhangi bir A3 standart format markasız yazıcı üreticisi için önemli bir müşteri konumunda olmadığı, (.....) ya da diğer standart format markasız A3 yazıcı üreticilerinin Türkiye’de faaliyet gösteren birçok farklı aracı üzerinden ürünlerini kolaylıkla satmaya devam edebilecekleri, dolayısıyla bildirim konusu işlem sonrasında XEROX’un tüm A3 yazıcılarının tedarikini LEXMARK’tan sağlaması durumunda dahi herhangi bir müşteri kapama endişesinin ortaya çıkmayacağı ifade edilmektedir. Ek olarak (.....)’in, bahse konu ürünleri doğrudan nihai kullanıcılara da satabildiği, bu çerçevede XEROX’un, (.....)’den A3 yazıcı tedarik etmeyi bırakması durumunda dahi, (.....)’in aynı ürünleri, birleşik teşebbüs ile rekabet edecek şekilde tüketicilere satabileceği belirtilmektedir. Dolayısıyla ilgili işlem 14 Bkz. Tablo 3.

kapsamında birleşik teşebbüsün, müşteri kısıtlaması yoluyla pazarda rekabetçi endişe doğurmasının da muhtemel olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

(40) Bu çerçevede, bildirime konu işlem neticesinde potansiyel olarak dikey açıdan “A3 standart format markasız yazıcı üretimi ve satışı pazarı” ile “A3 standart format markalı yazıcı satışı” pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır.

(41) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(42) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.