TYG Turkey Elektronik Ticaret Hizmetleri ve Yatırımları AŞ ve iştiraklerinin tek kontrolünün hisse devri…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Betül AYHAN, Alp Tuna MERCİMEK, Harun BAYFİDAN,

Müslüm YILMAZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Uber Technologies, Inc.

Temsilcileri: Av. Umut KOLCUOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL,

Av. Ali TUNÇSAV, Av. Doğa SEYLAN

Maslak Link Plaza, Eski Büyükdere Caddesi No: 3-5,

Kat: 11, 34398 Sarıyer/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: TYG Turkey Elektronik Ticaret Hizmetleri ve Yatırımları AŞ ve iştiraklerinin tek kontrolünün hisse devri aracılığıyla nihai olarak Uber Technologies, Inc.nin kontrol ettiği Uber International Holding B.V. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 07.05.2025 tarih ve 67500 sayı ile intikal eden ve 14.05.2025 tarih ve 67960 sayı ile kayda giren cevabi yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 15.05.2025 tarihli ve 2025-1- 030/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; 06.05.2025 tarihli Pay Devir Sözleşmesi, Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi ve Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 07.05.2025 tarih ve 67500 sayı ile intikal eden başvuruda; TYG Turkey Elektronik Ticaret Hizmetleri ve Yatırımları AŞ (TRENDYOL GO)’nin ve iştiraklerinin tek kontrolünün hisse devri aracılığıyla nihai olarak UBER Technologies, Inc. (UBER) tarafından kontrol edilen Uber Holding B.V. (UBER HOLDING) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Başvuruya ilişkin olarak Kurum nezdinde yürütülen değerlendirme süreci devam ederken, (.....) tarafından devralma işlemine yönelik olarak sunulan gizlilik talepli itiraz dilekçesi 13.05.2025 tarih ve 67920 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. İtiraz dilekçesinde özetle;

i. İşlem Tarafı Teşebbüslerin Ekosistem Özelliğinde Olduğu

 Devralma işlemine taraf teşebbüslerin, faaliyet alanları belirli mal veya hizmet

pazarlarıyla sınırlı olmayan, dijital altyapı, büyük veri işleme kapasitesi ve çoklu 2023-1-057/ÖA 1/12

hizmet sunum yetkinliklerine sahip platform işletmeleri olduğu, her iki teşebbüsün de kullanıcı verilerini etkin şekilde işleyerek platformlar arası geçişkenlik sağladığı ve çapraz hizmet sunumuyla pazarda etkili rekabet aktörleri olarak konumlandığı,

 İşlem taraflarından biri olan TRENDYOL’un, Türkiye’nin en büyük e-ticaret platformu olduğu, TRENDYOL’un çevrim içi pazar yeri, çevrim içi market teslimatı, çevrim içi ödeme, çevrim içi seyahat, çevrim içi eğlence ve çevrim içi moda gibi birbiriyle bağlantılı ve birbirine bağımlı geniş bir ürün ve hizmet yelpazesi sunduğu,

 Türkiye'nin en güçlü dijital ekosistemine sahip TRENDYOL ile küresel ölçekte dijital hâkimiyet kurmuş UBER'in birleşmesinin dijital ekosistemin bütünü üzerinde etkili olacağı, bu çerçevede söz konusu işlemin, geleneksel pazar tanımlarından ziyade dijital ekosistem dinamikleri göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiği, bu ekosistem gücünün, TRENDYOL’a yalnızca mevcut faaliyet alanlarında değil, yeni giriş yaptığı pazarlarda da hızla etkinlik kazanma imkânı sağladığı, nitekim TRENDYOL GO’nun kısa sürede anlamlı bir pazar payına ulaşarak güçlü bir oyuncuya dönüşmesinin, söz konusu ekosistem temelli rekabet gücünün doğrudan bir sonucu olduğu, TRENDYOL’un birbirini tamamlayıcı ürünleri ve hizmetleri entegre bir şekilde sunarak tüketicilere ve işletmelere kapsamlı ve sürekli bir kullanıcı deneyimi sağladığı, bu sayede marka bağlılığını artırdığı,

 2014 yılından itibaren Türkiye pazarında faaliyet göstermeye başlayan UBER’in, yalnızca ulaşım hizmetleriyle sınırlı kalmadığı, küreselde 2015 yılında “Uber Eats” markasıyla çevrim içi yemek teslimatı pazarına giriş yaptığı,

 İlk olarak ABD’de sunulan Uber Eats’in kısa sürede global ölçekte faaliyet gösteren bir hizmete dönüştüğü ve bugün dünya genelinde milyonlarca kullanıcıya hizmet sunduğu, bu hizmetin UBER’in dijital ekosistemi içinde önemli bir yer tuttuğu, UBER’in ayrıca “Uber for Business” ile kurumsal müşterilere özel çözümler sunduğu, 2017 yılından itibaren ise “Uber Freight” hizmetiyle yük taşımacılığı sektöründe de faaliyet gösterdiği,

 Belirtilen tüm hizmet alanlarında UBER’in gelişmiş teknolojik altyapıyı, kullanıcı verilerini ve platform etkileşimlerini bütünleşik şekilde kullandığı, bu sayede farklı pazarlarda etkinliğini artırdığı, bu yönüyle UBER’in de tıpkı TRENDYOL gibi yüksek veri işleme kapasitesine sahip, çoklu pazarlarda faaliyet gösteren ve çapraz fayda yaratan bir dijital ekosistem olduğu,

 Söz konusu teşebbüslerin, kullanıcı etkileşimlerini ve gelirlerini artırmak amacıyla ürün ve hizmet portföylerini genişletme stratejisiyle hareket ettiği ve bu doğrultuda yeni pazarlara giriş gerçekleştirdiği,

 Bu stratejilerin, genellikle ekosistemin “motoru” niteliğindeki ana pazarlardan (örneğin; TRENDYOL için çok kategorili pazaryeri ve lojistik) elde edilen büyük miktarda kullanıcı verisi, güçlü ağ etkileri ve ürün-hizmetlerini çapraz sübvanse etme kapasiteleri ile desteklendiği,

ii. İşlemin Potansiyel Rakipler Arası Birleşme Niteliği ve İnovasyon Rekabeti

Üzerindeki Olumsuz Etki Oluşturacağı

 TRENDYOL GO’nun 2024 yılı itibarıyla 200 milyonun üzerinde siparişe aracılık ettiği ve yıllık brüt işlem hacmini %50’nin üzerinde artırarak 2 milyar ABD dolarına çıkardığı,

 Pazarın yüksek büyüme potansiyeli dikkate alındığında, Uber Eats’in Türkiye’ye bağımsız bir teşebbüs olarak organik şekilde giriş yapma olasılığının yüksek olduğu, nitekim Uber Eats’in küresel düzeyde sahip olduğu finansal kaynak, ileri teknoloji ve marka gücüyle, pazarda güçlü bir potansiyel rakip olarak değerlendirilebileceği, ancak UBER’in pazara doğrudan giriş yapmak yerine, hâlihazırda etkin olan güçlü bir yerel oyuncunun devralınması yoluyla pazara girmeyi tercih etmesinin, potansiyel rekabetin ortadan kaldırılması olarak nitelendirilmesi gerektiği, rekabet zararlarının yalnızca fiyat artışı değil, ürün kalitesi, hizmet çeşitliliği ve inovasyon kaybı biçiminde de tezahür edebileceği,

 Uber Eats’in bağımsız girişinin, pazarda mevcut oyuncular üzerinde fiyat, kalite ve hizmet çeşitliliği bakımından güçlü bir rekabet baskısı oluşturmasının beklendiği, ancak devralma ile bu baskının ortadan kaldırıldığı,

 Bu doğrultuda, söz konusu devralmanın 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında, rekabeti önemli ölçüde azaltma riski taşıyan bir yatay birleşme olarak değerlendirilmesi gerektiği,

iii. İşlem Sonrası Doğabilecek Ekosistem Gücü Kaynaklı Rekabetçi Endişelerin

Değerlendirilmesi Gerektiği

 Türkiye’de elektronik ticaret alanında ortaya çıkabilecek rekabetçi risklerin bertaraf edilmesini teminen, 2022 yılında yürürlüğe giren 7416 sayılı Kanun ile Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da (ETK) yapılan değişiklikler vasıtasıyla, platform davranışlarının ex-ante olarak düzenlenmesinin amaçlandığı, söz konusu düzenlemelere tabi olan TRENDYOL’un, işlem sonrasında oluşacak yapı nedeniyle bazı ETK yükümlülüklerinden fiilen muaf hâle gelebileceği, bu durumun -Kurul kararlarında tespit edilen- TRENDYOL’un çok kategorili e-ticaret pazaryeri gücünü komşu pazarlara aktarma riskini artırabileceği,

 TRENDYOL’un yalnızca çevrim içi yemek ve market teslimatı alanında değil, aynı zamanda e-ticaret, lojistik, çevrim içi ödeme ve kampanya/indirim mekanizmaları gibi tamamlayıcı hizmet alanlarında da yoğunlaşmış bir dijital platform ekosistemi oluşturduğu; bu ekosistemin UBER’in küresel ölçekte sunduğu yolculuk paylaşımı ve teslimat hizmetleriyle entegrasyonu sonucunda pazarda çok taraflı ağ etkilerinin güçleneceği ve bu durumun alternatif oyuncuların kullanıcıya erişim kapasitesini zayıflatacağı, oluşacak yapının orta vadede pazarda tekelleşmeye neden olabileceği ve nihai olarak tüketici refahını olumsuz etkileyebileceği,

 UBER’in Türkiye pazarına yeni bir teşebbüs olarak giriş yapmak yerine, TRENDYOL’un azınlık hissesine sahip olduğu bir yapı içerisinde TRENDYOL ekosisteminin bir parçası hâline gelmesinin tarafların veri havuzlarını, son kullanıcıya erişim kanallarını ve reklam/promosyon politikalarını ortak biçimde belirlemelerine imkân tanıyabileceği,

 Dijital platformların yapısal sorunlarına dayalı rekabetçi endişelerin giderilebilmesini teminen, 2023 yılı itibarıyla ‘4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da Değişiklik Yapılmasına Dair Düzenleme Taslağı (Taslak Düzenleme) hazırlandığı, devralma sonrasında oluşacak yapının, söz konusu Taslak Düzenleme’de öngörülen zarar teorilerinin büyük bölümünü pratiğe dönüştürebilecek nitelikte olduğu,

 Devralma sonrasında TRENDYOL GO’nun, kısa ve orta vadede TRENDYOL platformu bünyesinde faaliyet göstermeye devam etmesinin mümkün olduğu,

her ne kadar TRENDYOL GO teknik olarak UBER’in kontrolüne geçmiş olsa da, TRENDYOL’un pazaryeri ve marka gücünü yemek ve market teslimatı pazarına aktarma kapasitesinin önemli ölçüde korunacağı,

 TRENDYOL GO’yu şeklen elinden çıkarmış olsa da, TRENDYOL’un fiiliyatta Uber Eats kontrolündeki TRENDYOL GO’nun kullanıcı arayüzü, promosyon stratejileri, sipariş deneyimi ve algoritmik yönlendirme açısından TRENDYOL ile bütünleşik şekilde faaliyet göstermesi ihtimalinin yüksek olduğu, bu yapının 4054 sayılı Kanun anlamında dışlayıcı ve sömürücü etkilerin ortaya çıkma riskini ciddi biçimde artıracağı,

 TRENDYOL tarafından e-ticaret, pazaryeri, kargo ve sadakat sistemi gibi yüksek kullanıcı trafiğine sahip hizmetlerden elde edilen verilerin, UBER’in yemek ve yolculuk hizmetleriyle entegre edilmesi ihtimalinin bulunduğu; bu kapsamda alışveriş sıklığı, ödeme tercihleri, konum geçmişi, sadakat programı etkileşimi ve kullanıcı segmentasyonu gibi verilerin UBER platformuna doğrudan veya dolaylı biçimde aktarılması durumunun yalnızca 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değil, aynı zamanda 4054 sayılı Kanun kapsamında da veri temelli dışlayıcı rekabet stratejilerine zemin hazırlayabileceği,

 Kullanıcıların açık rızası olmaksızın Uber Eats sistemine yönlendirilmesi veya TRENDYOL’daki mevcut kullanıcı portföyü üzerinden Uber Eats kullanıcı sayısının artırılması yoluyla, pazarda yapay bir ağ etkisi avantajı yaratılmasının mümkün olduğu,

iv. İşleme İzin Verilmemesi veya İşleme Şartlı İzin verilmesi Gerektiği

 Öncelikli olarak Kurul tarafından işleme izin verilmemesi gerektiği, izin verilecekse dahi, bu iznin TRENDYOL’un UBER ile her türlü doğrudan ya da dolaylı sermaye, yönetim, veri veya teşvik bağının ortadan kaldırılması yönünde alınacak yapısal bir tedbirle şartlandırılması gerektiği, aksi takdirde azınlık payının korunmasının, hem inovasyon rekabeti hem de çapraz sübvansiyon, veri aktarımı ve kullanıcı yönlendirmeleri gibi çok yönlü rekabet endişelerinin pratikte devam etmesine neden olacağı, bu kapsamda önerilen yapısal tedbirin yalnızca inovasyon temelli tehditleri ortadan kaldırmakla kalmayacağı, aynı zamanda TRENDYOL’un sahip olduğu çok pazarlı ekosistem gücünü yeni birleşik yapıya dolaylı olarak aktarmasının da önüne geçeceği,

 Yapısal tedbir alınması Kurulca gerekli görülmezse, aşağıda sayılan davranışsal yükümlülüklerin getirilmesi gerektiği;

 TRENDYOL GO’nun TRENDYOL platformu arayüzünden, kullanıcı

portföyünden, işlem geçmişinden ve ticari verilerinden faydalanmamasının

güvence altına alınması,

 En az üç yıl boyunca TRENDYOL GO’nun ayrı tüzel kişilik, ayrı yönetim ve

ayrı BT altyapısıyla faaliyet göstermesi,

 TRENDYOL GO’da bağımsız bir “veri güvenlik sorumlusu” atanması ve

yıllık raporların Kuruma sunulması,

 TRENDYOL kullanıcılarının ancak açık, özgür iradeye dayalı ve

aydınlatılmış onay vermeleri halinde UBER’e entegre edilmeleri,

 Sadakat programları, kuponlar ve benzeri teşviklerin TRENDYOL GO’ya

entegre edilmemesi,

 UBER’in yolculuk, kurye ve diğer hizmetlerinin TRENDYOL GO üzerinden

önerilmemesi,

 Uber Eats ve TRENDYOL GO verilerinin algoritmik sıralama ve kampanya

hedeflemede birleştirilmemesi; veri silosu prensibinin uygulanması,

TRENDYOL GO’nun TRENDYOL verilerine erişecek olması halinde, bu

verilerin üçüncü taraflara adil, makul ve ayrımcı olmayan koşullarda

açılması,

 İşlemin tamamlanmasından sonra üç yıl boyunca yılda en az bir defa

bağımsız teknik denetim yapılması ve özet sonuçların kamuya açıklanması ifade edilmiştir.

(6) Aşağıda “İşlemin Niteliğine ve İzne Tabi Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme”, “Yoğunlaşma Değerlendirmesi”, “İşlemle İlgili Sözleşmelere İlişkin Değerlendirme” başlıkları altında, bildirime konu işlem 4054 sayılı Kanun ve 2010/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmektedir.

G.1. İşlemin Niteliğine ve İzne Tabi Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme

(7) Bildirime konu işlemin temelini, taraflar arasında 06.05.2025 tarihinde imzalanan “Pay Devir Sözleşmesi” (Sale and Purchase Agreement) ve şirketin yönetimi ile şirketteki pay sahiplerinin birbirleriyle olan ilişkilerini düzenlemek amacı ile hazırlanan “Pay Sahipleri Sözleşmesi” (Shareholders’ Agreement) (Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi) oluşturmaktadır. Bildirime konu işlem öncesinde, TRENDYOL GO’nun hisselerinin tamamı ve tek kontrolü DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ (TRENDYOL)’nin elinde bulunmaktadır [1]. Bildirim Formu’nda, işlem sonrasında TRENDYOL GO’nun hisselerinin %(.....)’inin ve tek kontrolünün UBER HOLDING aracılığıyla UBER’e geçeceği; TRENDYOL’un, TRENDYOL GO üzerinde herhangi bir kontrol hakkı bulunmayan azınlık pay sahibi haline geleceği belirtilmiştir.

(8) Bu bakımdan, Bildirim Formu’nun ekinde yer alan, işlem tarafları arasında imzalanması planlanan Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi kapsamında devre konu TRENDYOL GO’nun Yönetim Kurulu ve Genel Kurul yapısı incelenmiştir. Anılan sözleşme uyarınca, işlem sonrasında devre konu şirketin sermayesinin (.....) temsil eden (.....) UBER’in ve (.....) temsil eden (.....)TRENDYOL’un kontrolüne geçecektir. TRENDYOL GO Yönetim Kurulu (.....) direktörden oluşacak, Genel Kurul ise her bir payın pay sahibine (.....) oy hakkı tanınacağı şekilde teşkil olunacaktır. Pay sahiplerine bahşedilmiş saklı haklar haricinde, genel kurulun toplantı ve karar nisabı, yürürlükteki mevzuat aksini gerektirmedikçe, mevcut çıkarılmış payların (.....) olacaktır. Bununla beraber pay sahiplerinin saklı hakları olarak belirtilen hususlar bakımından, toplantı ve karar nisabının sağlandığının kabul edilebilmesi için, (.....) olarak aranacaktır. Pay sahiplerinin saklı hakları ise anılan sözleşmenin 3.2. maddesinde aşağıdaki şekilde detaylandırılmıştır:

(…..TİCARİ SIR…..) 2

1 TRENDYOL, nihai olarak çoğunluk pay sahibi olan Alibaba Grubu tarafından kontrol edilmektedir. 2 TRENDYOL GO’yu ifade etmektedir.

(9) Bunlara ek olarak, Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi’ne göre taraflar,

(…..TİCARİ SIR…..) 3, 4

(10)

(…..TİCARİ SIR…..)

(11) Yukarıda yer verilen Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi hükümleri incelendiğinde, TRENDYOL GO’nun Yönetim Kurulunun (.....) oluşacağı, Genel Kurul toplantısının gerçekleştirilmesinde ve genel kurul kararlarının alınmasında ise mevcut çıkarılmış payların (.....) aranacağı, bu bakımdan (.....) UBER’in (…..) tek başına belirleyici etki uygulama imkânına sahip olacağı anlaşılmaktadır. İlaveten, Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi’nde oluşturulacağı belirtilen YK’nin ise TRENDYOL GO nezdinde herhangi bir karar alma ve icra yetkisi olmadığından taraflara herhangi bir kontrol hakkı sağlamayacağı değerlendirilmektedir. Son olarak, TRENDYOL’a bahşedilmiş saklı hakların ise normalde azınlık hissedarlarına verilen veto haklarının ötesine geçmediği zira bunların; esas sözleşmede değişiklik, sermayede artış ya da azalma veya tasfiye gibi kararlar üzerindeki veto hakları kapsamına girdiği ve azınlık hissedarlarının finansal çıkarlarını korumaya yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda TRENDYOL, TRENDYOL GO üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklara (yönetim kurulu üyesi atama ve stratejik kararlara ilişkin veto hakları gibi) sahip olmayacağından işlemin tamamlanması neticesinde TRENDYOL GO nihai olarak ve tek başına UBER tarafından kontrol edilecektir.

(12) Bu bağlamda, işlem ile birlikte TRENDYOL GO’nun kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliği taşımaktadır.

(13) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi hangi birleşme ya da devralma işlemlerinin Rekabet Kurulunun (Kurul) iznine tabi olduğunu belirlemektedir. İşlem taraflarının ciroları incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem Kurulun iznine tabi bir işlemdir.

G.2. Yoğunlaşma Değerlendirmesi

3 (.....) ifade etmektedir.

4 (.....) ifade etmektedir.

(14) Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, devre konu TRENDYOL GO, restoranlar ve marketler ile müşteriler arasında çevrim içi yemek ve market ürünleri teslimatı hizmetlerinde aracılık yapan üç yönlü bir pazar yeri işletmektedir. Aynı zamanda, oldukça sınırlı bir ölçekte gölge mağaza (dark store) [5] faaliyetleri de yürütmektedir. TRENDYOL GO’nun faaliyetleri yalnızca Türkiye ile sınırlı olup teşebbüsün yurt dışında herhangi bir operasyonu bulunmamaktadır. TRENDYOL GO, pazaryeri hizmetleri kapsamında komisyon modeliyle çalışmakta ve satıcılardan her bir teslimat için belirli bir oranda komisyon almaktadır.

(15) TRENDYOL GO’nun, Türkiye’de kurulu ve paylarının tamamına sahip olduğu iki iştiraki bulunmaktadır: DSM Hızlı Teslimat Hizmetleri ve Lojistik AŞ (Trendyol Hızlı Teslimat) ve TYG Market ve Elektronik Ticaret AŞ (TYG Market). Söz konusu iştiraklerin faaliyet alanlarına dair bilgilere aşağıda yer verilmektedir [6]:

 Trendyol Hızlı Teslimat: TC Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından aldığı Taşıma

İşleri Organizatörü Yetki Belgesi ile kurye taşımacılığı alanında faaliyet

göstermekte ve bağımsız kuryeleri, taşıma işleri için organize etmektedir [7]. Bu

kapsamda hâlihazırda yaklaşık 20 ilde hizmet sunmaktadır. Ancak Trendyol

Hızlı Teslimat, bir taşıyıcı olarak faaliyet göstermemektedir.

 TYG Market: Hızlı tüketim mallarının çevrim içi satışı alanında faaliyet

göstermekte olup TRENDYOL GO uygulamasında market ürünleri satıcısı

olarak hizmet vermektedir.

(16) Bildirim Formu’ndan edinilen bilgilere göre, devralan konumundaki UBER HOLDING, nihai olarak UBER tarafından kontrol edilen iştiraklerin paylarının tutulmasından ve gözetiminden sorumludur. UBER HOLDING’i kontrol eden UBER ise kendi geliştirdiği tescilli teknoloji uygulamaları aracılığıyla çeşitli hizmetler sunan küresel bir teknoloji şirketidir. UBER'in küreselde sunduğu hizmetler üç ana segmente ayrılmaktadır:

 Mobilite (Uber Rides): Uber Rides, çeşitli araç seçenekleriyle araç çağırma

hizmetine yönelik teknoloji tabanlı aracılık hizmetleri sunmaktadır. Bu

kapsamda tüketicileri sürücülerle buluşturarak sürücülerin ulaşım hizmetleri

sunmasını sağlamaktadır.

[5] Başvuru sahibi tarafından, gölge mağazanın tüketicilerin fiziksel alışveriş yapamadığı, sadece çevrim içi kanallardan sipariş oluşturabildikleri mağaza operasyonları anlamına geldiği, TRENDYOL GO’nun gölge mağaza operasyonları nın (.....) başlatılmış olduğu, bu operasyonlar kapsamında tüketicilere sadece market ürünlerine yönelik hizmet sunulduğu, mevcut durumda TRENDYOL GO’nun yalnızca (.....) adet gölge mağazasının bulunduğu, kullanıcıların TRENDYOL GO'da bahse konu mağazalar üzerinden çevrim içi sipariş oluşturabildiği, TRENDYOL GO’nun gölge mağazalarının sadece TRENDYO L GO üzerinden hizmet sunduğu ve başka bir platformda faaliye t göstermediği belirtilm iştir. 6 Başvuru sahibi tarafından TRENDYOL GO’nun ilgili hizmetleri bakımından sunulan pazar payı tahminlerinde;

- Çevrim içi yemek teslimatı hizmeti bakımından, Yemek Sepeti, Getir Yemek, Migros Yemek ve

Fuudy gibi çevrim içi yemek sipariş platformları dikkate alındığında, TRENDYOL GO’nun pazar

payının 2022 yılı için %(.....), 2023 yılı için %(.....) ve 2024 yılı için %(.....) aralığında olduğu

belirtilmiştir.

- Çevrim içi market ürünleri teslimatı hizmeti bakımından ise Migros, Yemek Sepeti, Getir gibi

çevrim içi platformlar ve İsteGelsin, Carrefour gibi perakende oyuncular dikkate alındığında,

TRENDYOL GO’nun pazar payının 2022 yılı için %(.....), 2023 yılı için %(.....) ve 2024 yılı için

%(.....) aralığında olduğu belirtilmiştir.

7 Bildirim Formu’nda belirtildiğine göre; satıcılar verilen siparişlerin teslim edilmesinde iki farklı yöntem kullanabilmektedir: (i) satıcıların kendi kurye ağlarını kullanarak doğrudan teslimat yapmak ve (ii) Trendyol Hızlı Teslimat’ın bağımsız kuryelerinden hizmet alarak teslimatı gerçekleştirmek. TRENDYOL Hızlı Teslimat üzerinden kurye hizmeti alınması durumunda, satıcılar TRENDYOL GO’nun platform komisyonuna ek olarak teslimat hizmet bedeli de ödemektedir.

 Teslimat (Uber Eats): Uber Eats, tüketicileri, teslimat hizmeti veren kuryeleri

ve satıcıları; yemek, market ve diğer ürünlerin teslimatı için buluşturan bir

platformdur.

 Nakliye (Uber Freight): Uber Freight ise işletmelere nakliye hizmetleri sunarak

sevkiyat oluşturmalarını, talep üzerine kapasite sağlamalarını ve sevkiyatları

gerçek zamanlı olarak takip etmelerini sağlamaktadır. Uber Freight öncelikli

olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) faaliyet göstermektedir.

(17) UBER, Türkiye'de yalnızca UBER’in mobil uygulaması ve internet sitesi aracılığıyla taksiler için aracılık hizmetleri sunmaktadır. Türkiye'deki faaliyetleri, mobil uygulama ve internet sitesi aracılığıyla taksi arayan kullanıcıların lisanslı taksi sürücüleriyle buluşturulmasına aracılık edilmesi ile sınırlıdır. UBER, bu aracılık hizmetini Türkiye'de yaklaşık 35 şehirde sunmaktadır [8].

(18) UBER’in mobil uygulaması ve Uber Rides platformu Türkiye'de UBER HOLDING tarafından işletilmektedir. Bu bağlamda, UBER HOLDING, Uber Rides platformu aracılığıyla sürücülere yönlendirme hizmetleri sunan bir aracı olarak faaliyet göstermektedir. Bu hizmet kapsamında UBER HOLDING, sürücülerin taksi yolculuğu yapmak isteyen kullanıcılar hakkında bilgilendirilmesini ve yolculuk için ayrı bir sözleşme yapmak üzere onlarla temasa geçilmesini sağlamaktadır. İlgili sözleşme sürücü ile yolcu arasında kurulmakta olup yolculuğun gerçekleştirilmesine ve ödemesinin yapılmasına ilişkindir. UBER, 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca verilen tahditli plakaya sahip lisanslı taksiler için aracılık hizmetleri sunmaktadır.

(19) Bununla birlikte, UBER'in Türkiye'de kurulu Uber Türkiye Yazılım ve Teknoloji Hizmetleri Limited Şirketi (UBER TÜRKİYE) ünvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. UBER TÜRKİYE, yalnızca UBER HOLDING’e destek hizmetleri sağlamaktadır. UBER TÜRKİYE ile UBER HOLDING arasındaki grup içi sözleşmeye göre, UBER TÜRKİYE'nin faaliyetleri şunlardır:

(…..TİCARİ SIR…..)

(20) Son olarak UBER, 2023 yılının Ocak ayında Türkiye'de kullanıcıların UBER uygulaması aracılığıyla bir ürünün bağımsız teslimat hizmet sağlayıcıları tarafından taşınmasını talep etmelerine imkân tanıyan Uber Kurye hizmetini sunmaya başlamış ancak Uber Kurye'nin Türkiye'deki faaliyetleri 2024 yılının Eylül ayında sona ermiştir.

(21) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda UBER’in Türkiye’deki faaliyetlerinin taksi arayan kullanıcıların lisanslı taksi sürücüleriyle buluşturulmasına aracılık edilmesi faaliyetiyle sınırlı olduğu; TRENDYOL GO’nun ise temel olarak çevrim içi market ürünleri ve yemeklerin siparişi ile teslimatı hizmetleri sunduğu anlaşılmaktadır [9]. 8 Başvuru sahibi tarafından; Türkiye’de UBER’in faaliyet gösterdiği araç çağırma segmentindeki pazarda Bitaksi, BinBin, Indrive, Valo gibi rakiplerin bulunduğu ve UBER’in pazar payının 2022, 2023, 2024 yılları için sırasıyla yaklaşık olarak %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleştiği ifade edilmektedir.

[9] TRENDYOL GO’nun gölge mağaza (dark store) faaliyetleri de bulunmakta olup hem UBER’in Türkiye faaliyetleri ile yatay veya dikey anlamda örtüşmemekte hem de TRENDYOL GO’nun faaliyetleri içerisinde oldukça cüzi bir yer kaplamaktadır.

Türkiye’de taksi hizmetleri sektörü düzenlenmekte olup taksilerin market ürünleri veya yemek teslimatı gerçekleştirmelerine izin verilmemektedir. Taksi hizmetleri bir toplu taşıma hizmeti olarak değerlendirilmekte, taksi şoförlüğü ile kurye hizmetleri farklı yasal düzenlemelere ve şartlara tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda, UBER’in Türkiye’de taksilere yönelik sunduğu aracılık hizmeti ile TRENDYOL GO tarafından sunulan kurye hizmetleri arasında talep yönlü bir ikame edilebilirlik bulunmadığı gibi anılan faaliyetler arasında arz ikamesi de mevcut değildir. Dolayısıyla işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri yatay ve/veya dikey anlamda örtüşmemektedir [10].

G.3. Bildirim Konusu İşlemle İlgili Sözleşmelere İlişkin Değerlendirme

(22) Yukarıda belirtildiği üzere, bildirim konusu işlemin esasını Pay Devir Sözleşmesi ve Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi oluşturmaktadır. Bununla birlikte Bildirim Formu’nda, TRENDYOL GO’nun faaliyetlerinin UBER’e transferini, entegrasyonunu ve devamlılığını sağlamak amacıyla belirli tamamlayıcı sözleşmelerin akdedileceği belirtilmiş olup işlemin kapanışı, ilgili sözleşmelerin imzalanması koşuluna bağlanmıştır. Bu doğrultuda, her ikisi de kapanış tarihi itibarıyla yürürlüğe girmek üzere, bir “Ticari Sözleşme” (Commercial Agreement, Taslak Ticari Sözleşme) ve bir “Destek Hizmetleri Sözleşmesi” (Support Services Agreement, Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi) imzalanacaktır.

(23) Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, Taslak Ticari Sözleşme; (.....) [11]. (…..). UBER sözleşmeyi feshetme hakkını kullanmadığı sürece, Taslak Ticari Sözleşme’nin süresi (.....) yıl olarak belirlenmiştir.

(24) Bu doğrultuda Taslak Ticari Sözleşme’nin temel olarak (.....) ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bildirim konusu işleme ilişkin olarak Kuruma sunulan itiraz dilekçesinde de TRENDYOL’un sahip olduğu/olacağı ekosistem gücü nedeniyle ortaya çıkabilecek rekabet karşıtı endişelere yer verilmiştir. Bu çerçevede, Taslak Ticari Sözleşme’nin bildirim konusu işlemin bütünleyici bir parçası olmadığı ve işleme ilişkin değerlendirme kapsamında ele alınamayacağı anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, Taslak Ticari Sözleşme ile düzenlenen hükümlerin değerlendirilmesi yoğunlaşma değerlendirmesinin ötesine geçmektedir. Dolayısıyla Taslak Ticari Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri çerçevesinde ayrıca incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

(25) Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi;(.....) 12, 13. Her bir hizmetin sunulmasına ilişkin süre, ilgili hizmet özelinde (…..). İlaveten Bildirim Formu’nda, hizmetlerin süresinin her hâlükârda Destek Hizmetleri Sözleşmesi’nin yürürlük tarihinden itibaren (.....) yılı aşmayacağı belirtmektedir.

(26) Ayrıca başvuru sahibi tarafından; geçiş hizmetlerinin muhasebe, insan kaynakları (örneğin, bordro süreçleri yönetimi, bordro raporlaması ve sağlık giderlerinin yönetimi), müşteri ilişkileri yönetimi (CRM), yaşam döngüsü ve ürün pazarlama destek hizmetleri, bilgi teknolojileriyle (BT) ilgili hizmetler (örneğin, BT destek masası, BT operasyonları ve donanım desteği), rutin risk ve güvenlik süreçlerinin yürütülmesini ve diğer 10 Küresel ölçekte ise TRENDYOL GO’nun faaliyetinin bulunmadığı, UBER’in ise çevrim içi market siparişi teslimatı ve çevrim içi yemek siparişi teslimatı pazarlarında küresel ölçekteki tahmini pazar paylarının %5’in altında olduğu ve ilgili pazarlarda Delivery Hero, Prosus, Deliveroo, Doordash gibi pek çok alternatif oyuncunun bulunduğu ifade edilmektedir.

11 Başvuru sahibi tarafından, (.....) belirtilmiştir.

12 Destek Hizmetleri Sözleşmesi uyarınca,(.....) anlamına gelmektedir.

13 Destek Hizmetleri Sözleşmesi uyarınca, (.....) ifade etmektedir.

operasyonel işlevleri (örneğin kiralama yönetimi, barındırma hizmetleri, platform ve yazılım bakımı) içerdiği belirtilmiştir. İlaveten UBER’in hâlihazırda Türkiye’de TRENDYOL GO’nun faaliyet gösterdiği alanda bir operasyonu olmadığından, UBER’in TRENDYOL GO’nun faaliyetlerinin aynı kaliteyle ve içerikle sürdürülebilmesi için gerekli hizmet altyapısına, BT sistemlerine, insan kaynaklarına ve diğer operasyonel yetkinliklere sahip olmadığı, bir başka deyişle UBER’in, hâlihazırda Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında belirlenen muhasebe, insan kaynakları, BT ve diğer operasyonel hizmetleri kendi bünyesinde sürdürecek kaynaklarının bulunmadığı, bu nedenle kendi operasyonel yetkinliklerini/kapasitesini oluşturana dek bu hizmetleri TRENDYOL’dan temin etmek zorunda olduğu ifade edilmiştir.

(27) Diğer taraftan, Destek Hizmetleri Sözleşmesi kapsamındaki hizmetlerin esasen idari yapılanmaya ilişkin olduğu ve bildirime konu devralmanın gerçekleştirilebilmesi için gerekli temel unsurları içerdiği değerlendirilmektedir. İşlem sonrasında UBER’in, TRENDYOL GO’nun faaliyetleri üzerinde kendi yönetim, operasyon ve teknoloji ekipleri aracılığıyla tam kontrole ve yönetime sahip olacak olması ile söz konusu hizmetlerin sağlanmasına ilişkin yükümlülüğün iki yıl ile sınırlandırılması, bunların yanı sıra Pay Devir Sözleşmesi kapsamında aşağıda ayrıntılarına yer verilen rekabet etmeme ve çalışan ayartmama yükümlülerine ilişkin hükümlerin bulunması, sözleşmenin yukarıda belirtilen amacı gerçekleştirmeye yönelik makul ve orantılı bir araç olduğunu göstermektedir.

(28) Bildirime konu işlem kapsamında değerlendirilen bir diğer husus Pay Devir Sözleşmesi Bölüm 7.3. kapsamında, devreden işlem tarafı TRENDYOL için öngörülen rekabet etmeme ve çalışan ayartmama yükümlülükleridir. Pay Devir Sözleşmesi’nin ilgili hükümleri şöyledir:

(…..TİCARİ SIR…..)

(29) Rekabet etmeme yükümlülüğü bir yan sınırlama niteliğinde olup yan sınırlamalar; yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve işlemin uygulanabilmesi ve yoğunlaşmadan beklenen etkinliklerin tam olarak sağlanabilmesi için gerekli olan sınırlamalardır. Nitekim devralma işlemlerinde, devralınan hakkın ya da malvarlığının değerinin tam olarak alıcıya geçmesi için satıcıya belirli bir süre için alıcı ile rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi gerekebilmektedir. Bu gereklilik, özellikle müşteri çevresinin kazanılması ve devrolunan know-how’dan yeterince istifade edilebilmesi gibi durumlarda ortaya çıkmaktadır. Birleşme ve Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz’un (Yan Sınırlamalara İlişkin Kılavuz) 48. ve devamı paragrafları uyarınca yoğunlaşma işlemlerinde rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilebilmesi için söz konusu yasağın “doğrudan ilgililik”, “gereklilik” ve “orantılılık” şeklinde üç kriteri sağlaması gerekmektedir. Yan Sınırlamalara İlişkin Kılavuz’un 45. paragrafı uyarınca, ilgili kriterlerin sağlanması halinde, devralma işlemine ilişkin olarak Kurul tarafından verilen izin, işlemin uygulanmasıyla doğrudan ilgili ve gerekli sınırlamaları da kapsayacaktır. Aynı Kılavuz’un 58. paragrafında belirtildiği üzere, rekabet etmeme yükümlülüğü ile benzer nitelikte ya da bu yükümlülüğü tamamlayıcı nitelikte olan “satıcının devre konu teşebbüsün çalışanlarını istihdam etmemesi, devre konu teşebbüse ait ticari sırları

açıklamaması ve kullanmaması” gibi yükümlülükler de rekabet etmeme yükümlülüğü ile benzer şekilde değerlendirilmektedir.

(30) İlaveten, Yan Sınırlamalara İlişkin Kılavuz’da satıcıya getirilecek rekabet yasağının bir yan sınırlama olarak kabul edilebilmesi için;

- Süre, konu, coğrafi alan ve kişi yönünden kapsamının, işlemin uygulanabilmesi

için gerekli olan makul düzeyi aşmaması gerektiği,

- Süre bakımından üç yılı aşmayan rekabet etmeme yükümlülüklerinin genel

olarak makul olduğu,

- Ancak müşteri bağımlılığının daha uzun sürmesi ve devredilen know-how’ ın

niteliği gereği gerekli olması durumunda, somut olayın gerektirdiği ölçüyü

aşmamak kaydıyla, üç yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüklerinin de yan

sınırlama kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olabildiği ve

- Coğrafi bakımdan, işlem öncesinde satıcının faaliyet gösterdiği alanlarla sınırlı

olması gerektiği

ifade edilmektedir.

(31) Anılan hususlar ve Kurulun beş yıl süreyle getirilen rekabet yasaklarını yan sınırlama olarak kabul ettiği kararlar göz önünde bulundurulduğunda [14], devredilen know-how’un niteliği gereği devralma işlemi ile getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlüğü ile rekabet etmeme yükümlülüğüne paralel şekilde yan sınırlama olarak kabul edilebilecek olan çalışan ayartmama yükümlülüğünün süre yönünden makul olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca rekabet etmeme yükümlülüğünün; yalnızca satıcı yani devreden teşebbüs için geçerli olması ve işlem öncesinde devre konu ekonomik birimin faaliyet alanını oluşturan mal ve hizmetlerle sınırlı olarak getirilmesi nedeniyle kişi ve konu bakımından; yalnızca Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olması nedeniyle coğrafi alan bakımından da makul düzeyi aşmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak devreden teşebbüse getirilen rekabet etmeme ve çalışan ayartmama yükümlülüklerinin süre, konu, coğrafi alan ve kişi yönünden kapsamının, işlemin uygulanabilmesi için gerekli olan makul düzeyi aşmadığı değerlendirilmektedir.

(32) Yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, işlem taraflarının 06.05.2025 tarihinde imzaladığı Pay Devir Sözleşmesi, Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi ve Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca izne tabi olduğu, bununla birlikte anılan işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. Öte yandan Taslak Ticari Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

14 Örneğin Kurulun 16.12.2021 tarihli ve 21-61/868-BD sayılı kararı.

H. SONUÇ

(33) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme 06.05.2025 tarihli Pay Devir Sözleşmesi, Taslak Pay Sahipleri Sözleşmesi ile Taslak Destek Hizmetleri Sözleşmesi kapsamında izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.