Maersk Product Tankers A/S’nin %30 oranındaki hissesinin Mitsui & Co. Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Nazif IŞIK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - APMH Invest A/S

- Mitsui & Co. Ltd

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR,

Av. Bulut GİRGİN, Av. Berfu AKGÜN

Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 34349 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Maersk Product Tankers A/S’nin %30 oranındaki hissesinin Mitsui & Co. Ltd. tarafından APMH Invest A/S’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.02.2018 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 14.02.2018 tarih ve 2018 - 4 - 6 /Ö İ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirim konusu işlem, APMH Invest A/S (APM INVEST) tarafından kontrol edilen Maersk Product Tankers A/S’nin (MPT) %30 oranındaki hissesinin Mitsui &Co. Ltd. (MITSUI) tarafından devralınmasına ilişkindir. Bildirim Formunda işlemin tamamlanmasından önce grup içi işlemler çerçevesinde APM INVEST’in %100 iştiraki olan Maersk Tankers A/S’nin (MT) sahip olduğu tüm dökme sıvı yük gemilerinin ve iki iştirakin (Maersk Tankers UK Limited ve Maersk Tankers Singapore Pte. Ltd.) MPT’ye aktarılacağı, işlemin tamamlanması sonucu MPT üzerinde APM INVEST’in %(…..), MITSUI’nin ise %30 oranında pay sahibi olacağı ve MPT’nin devir sonrasında tarafların ortak kontrolüne geçeceği ifade edilmiştir.

(5) Dosya konusu işlem yoluyla APM INVEST’in tek kontrolünde bulunan MPT, APM INVEST ve MITSUI tarafından kontrol edilen bir ortak girişim haline gelecektir. Bu çerçevede, ilgili teşebbüsün kontrol yapısında değişiklik meydana geleceğinden anılan işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde devralma işlemidir. Ayrıca, tarafların ciroları incelendiğinde, aynı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan eşiğin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.

G.1. İlgili Pazar

(6) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır.

(7) MPT’nin serbest çalışan dökme sıvı yük gemilerinin işletimi pazarında faaliyette bulunduğu görülmektedir. Serbest çalışan yük gemisi sektörü genellikle bir gemiyi dolduran tek bir ürünün taşınmasına ilişkindir. Düzenli hat taşımacılığı sektörünün aksine serbest çalışan yük gemisi pazarında gemiler önceden belirlenen ve ilan edilen rotalarda, belirli günlerde seyahat etmemektedir. İki tür serbest çalışan yük gemisi bulunmaktadır: (i) kuru dökme, (ii) sıvı dökme (ürün tankeri). Kuru dökme ve sıvı dökme yük taşıması yapan gemi türleri, farklı teçhizat ile donatıldıklarından birbiri ile ikame olamamaktadır. Konteyner taşıma gemileri ile kıyaslandığında ise dökme yük gemileri taşıyacakları ürüne özel olarak dizayn edildiğinden ve taşıyabilecekleri ürünlerin niteliği farklı olduğundan konteyner gemileri ile yük gemileri birbirine ikame olmamaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı “serbest çalışan sıvı yük gemisi işletilmesi” pazarı olarak tanımlanmıştır.

(8) Serbest çalışan yük gemisi hizmetleri bakımından taraflar, coğrafi pazarın küresel seviyede belirlenmesi gerektiğini savunmaktadır. Bunun gerekçeleri arasında tanker işletmecilerinin gemilerini küresel olarak kolaylıkla yeniden konuşlandırabilmesi ve farklı bölgelerde yer alan spot fiyatlar arasındaki korelasyonun oldukça yüksek olması hususları sayılmaktadır. Komisyon’un bir kararında [1] boyut aralığı ortalama 25.000 DWT’un [2] altında olan sıvı dökme tankerlerin genellikle kısa mesafe ticarete, üstünde olan tankerlerin genellikle uzun mesafe ticarete odaklandığı değerlendirmesi yapılmaktadır. Tarafların faaliyetlerinin boyut aralığı çoğunlukla 25.000 DWT’nin üzerindeki dökme sıvı yük gemilerinden oluştuğu dikkate alınarak, serbest çalışan yük gemisi hizmetlerinde dosya kapsamında coğrafi pazarın küresel olarak tanımlanması mümkün görülmektedir.

(9) Hisseleri devreden ana teşebbüs olan A.P. Moller Holding A/S (APM HOLDING) iştiraki A.P. Moller-Maersk A/S (MAERSK) ve diğer iştirakleri aracılığıyla Türkiye’de liman işletimi, konteyner yönetim hizmeti, düzenli hat taşımacılığı, kombine taşımacılık pazarlarında faaliyet göstermektedir. Ayrıca MAERSK’in %100 iştiraki Hamburg Südamerikansiche Dampfschifffahrts-Gesellschaft Kg [3] (HSDG) (…..) adet dökme sıvı yük gemisini üçüncü kişiler adına idare etmekte, HSDG’nin kendisine ait dökme sıvı yük gemisi bulunmamaktadır. APM HOLDING’in %100 iştiraki olan MT de mülkiyetinde dökme sıvı yük gemisi bulundurmamakla birlikte, (…..) adet dökme sıvı yük gemisini üçüncü kişiler adına işletmektedir. Bildirim Formunda ayrıca MT’nin bildirim konusu işlemin tamamlanmasından sonra MPT’nin mülkiyetinde bulunan gemilerinin işletimini üstleneceği, müşterilerle imzalanacak sözleşmelerin MPT adına akdedileceği, operasyonel ve mali risklerin MPT tarafından üstlenileceği dolayısıyla MPT ile MT arasında ilişkinin müşteri-acente ilişkisi olacağı, MT’nin sadece gemilerin yönetimi için ücret ve komisyon alacağı ifade edilmiştir.

1 Komisyon’un 14.01.2009 tarih ve M.5346 sayılı APMM/BROSTRÖM kararı paragraf 38.

2 Brüt yük taşıma kapasitesi/dedveyt tonajı

3 Kurulun 04.05.2017 tarih 17-15/210-89 sayılı kararı ile Hamburg Südamerikanische Dampfschifffahrts- Gesellschaft KG’ye ait hisse ve varlıkların tamamının Maersk Line A/S tarafından devralınmasına izin verilmiştir.

(10) MITSUI ise iştiraki Daiichi Tanker Co. Ltd. aracılığı ile (…..) adet dökme sıvı yük gemisini mülkiyetinde bulundurmakla birlikte, bu gemileri sadece grup içi taşımacılık işlemlerinde kullanmakta, üçüncü kişilere hizmet vermemektedir. MITSUI ayrıca iştiraki OMC Shipping Pte. Ltd. (OMC) aracılığı ile (…..) adet dökme sıvı yük gemisine sahiptir. Ancak, bu gemiler üçüncü kişilere uzun süreli olarak kiralanmış olup OMC tarafından işletilmemektedir.

(11) Yukarıda verilen bilgilerden hareketle her ne kadar APM HOLDING’in iştirakleri aracılığıyla MPT’nin sahip olduğu gemiler haricinde mülkiyetinde dökme sıvı yük gemisi bulundurmadığı, sadece bu gemileri üçüncü kişiler adına idare ettiği anlaşılsa da, gemilerin yönetimini üstlenmesi buna ilişkin karar alma hakkı tanıyacağından APM HOLDING’in faaliyetleri MPT’nin faaliyetleri ile örtüşebilecektir.

(12) MITSUI’nin de mülkiyetinde bulundurduğu (…..) dökme sıvı yük gemisinin (…..) grup içi taşımacılık işlemlerinde kullandığı, (…..) de uzun süreli olarak kiraladığı görülmekle birlikte, grup içi taşımacılıkta kullandığı gemileri üçüncü kişilerin kullanımına açabileceği ve uzun süreli olarak kiraladığı gemilerin işletim hakkını tekrar elde edebileceği göz önüne alındığında, ortak girişim teşebbüsü ile aynı pazarda faaliyet yürütebileceği anlaşılmıştır. Tüm bu bilgiler ışığında yatay seviyede etkilenen pazarın “dökme sıvı yük gemisi işletilmesi” olduğu belirlenmiştir.

(13) Dikey seviyede etkilenen pazara bakıldığında ise dökme sıvı yük gemileri limanlardan palamar, pilotaj, kılavuzluk gibi liman hizmetleri almaktadır. APM HOLDING iştiraki APM Terminals B.V. (APMT) aracılığı ile çeşitli ülkelerde liman işletmeciliği ve konteyner yönetimi pazarında faaliyet göstermektedir. APMT ayrıca iştiraki APM Terminalleri Liman İşletmeciliği A.Ş. aracılığıyla APM Terminalleri İzmir’i işletmektedir. Dolayısıyla, dikey seviyede etkilenen pazar “liman işletmeciliği faaliyetleri” pazarıdır. Ancak APM Terminalleri İzmir’in asıl odak noktasının konteyner taşıyan gemiler olduğu, bu sebeple dikey seviyede etkinin sınırlı olacağı değerlendirilmektedir.

G.2. Değerlendirme

(14) MPT’nin 2016 yılına ait Türkiye ve Dünya’daki yük boşaltma miktarları hacimsel olarak aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablodan da görüldüğü üzere MPT’nin Türkiye ve Dünya pazar payları %(…..)’in altındadır.

Tablo-1: MPT’nin 2016 Yılı Hacim Bazında Serbest Çalışan Dökme Sıvı Yük Gemisi Pazarında Payı

MPT (Metrik Ton) Toplam Pazar (Metrik Ton) Pazar Payı (%)

Türkiye (…..) 23.084.000 (…..)

Dünya (…..) 1.258.865.000 (…..)

(15) Tablo 2’de alt kırılımlarına ayrılarak işlem tarafları (APM HOLDING ve MITSUI) ve iştiraklerine ait veya bunlar tarafından işletilen dökme sıvı yük gemileri sayılarına göre hesaplanmış pazar paylarına yer verilmiştir. Tablodan da görüleceği üzere teşebbüslerin toplam pazar paylarının en büyük olduğu kırılım %(…..) ile 10.000- 25.000 DWT kırılımıdır. Alt kırılımlara ayrılmadan toplam gemi sayılarına bakıldığında ise teşebbüslerin toplam pazar payı %(…..)’dir.

Payları (%)

(MT) (HSDG) (MPT) Payları

(16) Tablo 3’de ilgili teşebbüsler ile rakiplerine ait dökme sıvı yük gemisi adedine göre hesaplanmış pazar paylarına yer verilmiştir.

Tablo-3: İşlem Tarafları ve Rakiplerinin Küresel Pazar Payları (%)

Scorpio APM

Norden Torm Damico Ardmore MITSUI

Tankers HOLDING

Dökme sıvı yük gemi

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

adedi bazında pazar payı

(17) Yukarıdaki tablolardan da görüleceği üzere, pazar çok sayıda oyucunun düşük pazar paylarıyla yer aldığı bir yapıdadır. Bildirim konusu işlem sonuçlandığında dökme sıvı yük gemisi adedi bakımından tarafların pazar payları toplamı %(…..)’ün altında kalacak, pazar yine payları düşük olan çok sayıda teşebbüsten oluşan rekabetçi bir yapı sergileyecektir. Bu çerçevede bildirim konusu işlemin ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir hâkim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

4 Alt kırılımlara ayrılmadan teşebbüslere ait toplam dökme sıvı yük gemileri.