OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)'nin yürüttüğü akaryakıt kaynaklı arızalar için garanti sistemi kapsamında olan…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Cemal Ökmen YÜCEL

C. BAŞVURU SAHİBİ: Mehmet AKALIN

Ada Doğukaradeniz Ltd. Şti.

Sakarya Cad. No:320/A Erenler/Sakarya

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. (FIAT)

Büyükdere Caddesi. No:145 Tofaş Han Zincirlikuyu / İstanbul

- Ford Otosan Otomotiv San. A.Ş. (Ford)

Akpınar Mh. Hasan Basri Cd. No:23

4885 Sancaktepe / İstanbul

- OPET Petrolcülük A.Ş.

Kısıklı Mah. Sarıgazi Cd. No:65

34696 Üsküdar / İstanbul

E. DOSYA KONUSU: OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)'nin yürüttüğü akaryakıt kaynaklı arızalar için garanti sistemi kapsamında olan Fiat ve Ford marka araçların OPET'ten akaryakıt almak üzere yönlendirilerek rekabetin bozulduğu iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: İlgili başvuruda özetle,

- bayi olarak akaryakıt verdikleri araçlarda yakıt kaynaklı arızalarda araç deposundan alınan numunelerin analiz edilmesi ve aracın tamiratını yapan servisin onaylaması ile tamirat masraflarının bayi tarafından karşılanmasını taahhüt ettikleri,

- Ford ve Fiat marka araç kullanıcılarına ise akaryakıtın OPET’ten alınması gerektiği yoksa akaryakıt kaynaklı arızaların garanti kapsamında olmayacağının söylendiği,

- bu durumun Ford ve Fiat servisleri tarafından yürütülmekte olan bir çifte standarda neden olduğu,

- sonuç olarak bu uygulamanın rekabeti engellediği

iddia edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 06.12.2010 tarih ve 9186 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 26.01.2011 tarih ve 2010-1-345/İİ-11-170.MAK sayılı İlk İnceleme Raporu, aynı tarih ve REK.0.05.00.00-110/22 sayılı Başkanlık önergesi ile 11- 07 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

11-07/134- 43

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; başvuru konusu iddianın 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’nda incelenmiş ve sonuca bağlanmış bulunması nedeniyle dosya konusu şikâyete ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması hakkında Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, görüşüne yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Tespitler

I.1.1. Başvuru Sahibi ile Yapılan Görüşme

Başvuru sahibi görevli raportörle yaptığı görüşmede, OPET’in yakıt garanti sistemi hakkında fikir sahibi olmadığını; ancak müşterilerinin, akaryakıt kaynaklı arızalarda araçlarının OPET’ten yakıt almadıkları için garanti kapsamı dışında tutulduğunu söylendiklerini; kendilerinin de OPET gibi Avrupa standartlarında akaryakıt sattıklarını; uygulamanın kendilerinin sattığı ürünlerin kalitesiz olduğu imajını uyandırdığını; esasen aynı garantiyi kendilerinin de verdiğini; OPET’in Ford ve Fiat marka araçların sürücülerini kendisinden yakıt almaya zorladığı söz konusu uygulama nedeniyle müşteri kaybettiklerini ifade etmiştir.

I.1.2. Kurulun İlgili Kararları

Şikâyete konu uygulama olan OPET Yakıt Güvence Sistemi’nde (YGS), normal koşullar altında otomobil üreticileri tarafından garanti kapsamına alınmayan “akaryakıt kaynaklı arızalar” OPET tarafından karşılamaktadır. OPET bu garantiyi 0 km satılan otomobilin garanti süresi boyunca ve sürekli kendisinden akaryakıt alındığının teyit edilmesi halinde vermektedir. Bu sistemde,

- otomobil satıldığı zaman alıcıya bir OPET YGS Kart verilmekte,

- sürücü OPET’ten her akaryakıt aldığında bu karta kilometre ve satış bilgisi

işlenmekte,

- servis tarafından akaryakıt kaynaklı olduğuna karar verilen bir arıza meydana

geldiğinde bu kart bilgileri kontrol edilip araç sahibinin sürekli (en son 10 depoya

kadar) OPET’ten akaryakıt aldığı teyit edilmekte ve

- tamirat maliyetlerini OPET üstlenmektedir.

OPET YGS daha önce aşağıda yer verilen iki Rekabet Kurulu kararına konu olmuştur: - 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Karar

Kurul’un YGS’ye ilişkin, 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Kararı’nda (OPET YGS Kararı) Tokat Keşkekler Koll. Şti., OPET ve Koç Otomotiv Grubu Şirketleri arasında imzalanan sözleşmelerle tesis edilen “Opet Yakıt Güvence Sistemi”nin rekabeti bozduğu iddiası incelenmiştir. Söz konusu sistem ile Ford Otosan Otomotiv San. A.Ş. ve Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.’nin OPET Petrolcülük A.Ş. ile yapmış oldukları anlaşmalar gereğince, bu marka araçların, belirtilen firma istasyonlarından akaryakıt almamaları durumunda servis garantisine alınmadıkları ve bu durumun rekabet şartlarını bozduğu iddia edilmektedir.

Yapılan önaraştırma sonrasında, YGS sisteminin, normal şartlarda otomobil üreticisi tarafından garanti kapsamına alınmayan yakıt kaynaklı arızalara ilişkin bir garanti sistemi olduğu anlaşılmış ve Kurul, “Opet Yakıt Güvence Sistemi”ni oluşturduğu iddia edilen sözleşmelere yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca

11-07/134- 43

soruşturma açılmasına gerek olmadığına ve şikâyetin reddine karar vermiş; bununla birlikte YGS tarafları arasındaki sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınamayacağını belirtmiş ve bu yükümlülüklerin 90 gün içinde sözleşmelerden kaldırılmasını ve buna dair işlemlerin yapıldığına dair belgelerin Rekabet Kurumuna tevsik edilmesine, takiben konunun tekrar değerlendirilmesine karar vermiştir. Sonraki süreçte ise ilgili rekabet etmeme yükümlülüklerinin kaldırıldığına dair belgeler Rekabet Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve yeni bir işlem tesisine gerek olmadığına karar verilmiştir.

- 08.04.2010 tarih ve 10-29/442-170 sayılı Karar

Kurul’un 08.04.2010 tarih ve 10-29/442-170 sayılı Kararı’nda da benzer bir şikâyet değerlendirilmiş ve iddianın yukarıda yer verilen Rekabet Kurulu Kararı’nda incelenmiş ve sonuca bağlanmış olması nedeniyle, dosya konusu başvuruya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına ve şikâyetin reddine karar verilmiştir.

I.2. DEĞERLENDİRME

Söz konusu başvuru ve yapılan telefon görüşmesi tutanağı dikkate alındığında başvuru konusu olan hususlar, Kurul’un yukarıda zikredilen 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı OPET YGS Kararı’nda değerlendirilip, sonuca bağlandığından, 4054 sayılı Kanun kapsamında bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; OPET'in yürüttüğü akaryakıt kaynaklı arızalar için garanti sistemi kapsamında olan Fiat ve Ford marka araçların OPET'ten akaryakıt almak üzere yönlendirilerek rekabetin bozulduğu iddiasının 24.07.2008 tarih ve 08-47/647-244 sayılı Rekabet Kurulu Kararı'nda incelenmiş ve sonuca bağlanmış bulunması nedeniyle dosya konusu şikâyete ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.