Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Barış YÜKSEL,
Av. İ. Baran Can YILDIRIM, Av. Zeynep Gizem YEŞİLBUDAK
Yıldız Mah., Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Pelagia AS ve Partrederiet Karolos AS tarafından ortak kontrol edilen Hordafor AS’nin kontrolünün Pelagia AS tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 06.05.2021 tarih, 17723 sayı ile intikal eden ve en son 07.06.2021 tarih,18385 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 16.06.2021 tarih ve 2021 - 2 - 024/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Rekabet Kurumu kayıtlarına 06.05.2021 tarih ve 17723 sayı ile intikal eden ve Pelagia AS (PELAGİA) tarafından yapılan başvuruda, PELAGİ A ve Partrederiet Karolos AS (PARTREDERİET) tarafından ortak kontrol edilen Hordagor AS’nin (HORDAF OR) tek kontrolünün PELAGİA tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) İşlemle PELAGİA, halihazırda %(…..) oranında hissesine ve ortak kontrolüne sahip olduğu HORDAFOR’un %(…..) oranında hissesini ve tek kontrolünü devralacaktır. İşlem, HORDAFOR’un kontrolünde kalıcı bir değişikliğe yol açacağından, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabidir.
(6) PELAGİA’nın paylarının (…..) Pelagia Holding AS’ye ait olup, Pelagia Holding AS, Austevoll Seafood ASA (AUSS) ve Kvefi AS (KVEFI) arasında kurulmuş tam işlevsel bir ortak girişimdir [1]. AUSS nihai olarak LACO AS (LACO) tarafından kontrol edilmektedir. Ortak girişimin taraflarından KVEFI ise (…..) Kverva AS’ye ait olan Kverva Industrier AS tarafından kontrol edilmektedir. Kverva AS ise Kvarv AS 1 Bkz. Rekabet Kurulunun 21.11.2013 tarih ve 13-64/900-380 sayılı kararı.
Sayfa 2
(KVARV) tarafından kontrol edilmektedir. KVARV ve dolayısıyla KVEFI’yi nihai olarak Gustav Witz ø e kontrol etmektedir.
(7) Devre konu HORDAFOR’un küresel ölçekteki faaliyeti, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektöründe elde edilen yan ürünlerin işlenmesinden oluşmaktadır. HORDAFOR Türkiye’de balık yemi üreticilerine somon yağı satmaktadır. HORDOFOR’un Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır. PELAGİA balık ve balık ür ünlerinin üretimi ve ticareti ile iştigal etmekte olup Türkiye’de beşeri tüketim için pelajik balıkların çıkarılması, işlenmesi ve satışı, balık unu, balık yağı ve balık protein konsantresi (BPK) halinde yem malzemeleri üretimi alanında faaliyet göstermekt edir. PELAGİA’nın Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır. Bu kapsamda PELAGİA ve HORDAFOR’un faaliyetleri balık yağı pazarında yatay olarak örtüşmektedir.
(8) Bununla birlikte, PELAGİA’nın ortak kontrolüne sahip olan LACO küresel ölçekte iştirakleri AUSS, Ler ø y Seafod Grup ASA (LSG) ve Br. Birkeland Farmin AS aracılığıyla somon yetiştiriciliği, işlenmesi ve dağıtımında faaliyet göstermektedir. LSG, Türkiye’de (…..) sahip olduğu iştiraki Ler ø y Turkey Su Ürünleri San. v e Tic. A.Ş. (LER Ø Y Türkiye) aracılığıyla beşeri tüketim için somon ve diğer balık türlerinin tedariki, işlenmesi ve pazarlanması konularında faaliyet göstermektedir.
(9) Bildirim formunda, balık yağının üretiminde girdi olarak kullanılan balığın beşeri tüketim için kullanılmadığı, beşeri tüketime uygun olmayan çeşitli balık yan ürünlerinin balık yağı üretiminde girdi olarak kullanıldığı ifade edilmiştir. LER Ø Y Türkiye, Türkiye’de beşeri tüketim için somon ve diğer balık türlerinin tedariki işlenmesi ve pazarla nmasıyla ilgilenmekte, ürünleri balık yağı dahil olmak üzere yem malzemelerinin üretiminde girdi olarak kullanılmamakta ve Türkiye pazarına balık silajı veya artığı satmamaktadır. Bu nedenle LER Ø Y Türkiye’nin ve HORDAFOR’un Türkiye’deki faaliyeleri arasınd a yatay veya dikey olarak herhangi bir örtüşme bulunmamaktadır.
(10) PELAGİA’nın ortak kontrolüne sahip olan ve nihai olarak Gustaw Witz øe tarafından k ontrol edilen KVARV küserel çapta denizcilik sektöründe faaliyet göstermekte ve Türkiye’de iştiraki Scale Aquaculture AS ve Scale Aquacu lture AS’nin dolaylı iştiraki Steinsvik Türkiye Deniz Ekipmaları ve Danışmanlık Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (STEİNSVİK Türkiye) aracılığıyla başta yemleme sistemleri olmak üzere denizcilik sektörüne ekipman satışı ve kur ulumu, kültür balıkçılığı sektöründe inovasyon teknoloji ve ekipman tedariki alanlarında faaliyet göstermektedir. STEİNSVİK Türkiye, Türkiye’de yem pazarında faaliyet göstermemektedir. KVARV’ın dolaylı iştiraki NutriMar AS somon atıklarından balık unu, BPK ve balık yağı üretimi alanında faaliyet göstermekte dir. NutriMar AS 2020 yılında Türkiye’ye somon yağı satmaya başlamıştır. Bu kapsamda KVARV’ın ve HORDAFOR’un faaliyetleri balık yağı pazarı nda yatay olarak örtüşmektedir.
(11) Özetlemek gerekirse LACO ile HORDAFOR’un Türkiye faaliyetleri arasında örtüşme bulunmamakla beraber, KVARV’ın, PELAGİA ve HORDAFOR’un Türkiye’deki faaliyetleri balık yağı pazarında yatay olarak örtüşmektedir.
(12) Kurulun yem malzemeleri üretimi pazarı ile nihai yem pazarının birbirinden bağımsız pazarlar olup olmadığına yönelik içtihadında ilgili pazarların “yem pazarı” olarak tanımlandığı kararları bulunmaktadır 2. Diğer yandan Kurul Austevoll/Kvefi kararında 3 2 26.10.2017 tarih, 17-35/573-248 sayılı Kurul kararı, 17.06.2004 tarih, 04-42/493-119 sayılı Kurul kararı. 3 21.11.2013 tarih, 13-64/900-380 sayılı Kurul kararı.
Sayfa 3
ise ilgili ürün pazarını “birincil pelajik balık” ve “balık yağı” olarak tanımlamıştır [4]. Taraflar yem malzemeleri pazarının nihai yem pazarından farklı olduğunu, balık unu, balık yağı ve BPK ürünlerinin yem malzemeleri pazarını oluşturduğunu, balık bazlı yem malzemelerinin, sebze ve hayvan bazlı yem malzemelerini de kapsayan yem malzemeleri pazarına dahil olduğunu ifade etmiştir.
(13) Dosya kapsamında ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği gerekçesiyle, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamakla birlikte, tarafların faaliyetlerinin yem malzemeleri pazarı içinde ele alınacak şekilde “balık yağı pazar ı”nda yatay olarak örtüştüğü değerlendirilmektedir.
Tablo 1- Tarafların Balık Yağı Pazarında Hacim ve Değer Bazında Pazar Payları (%)
2018 2019 2020
Hacim Değer Hacim Değer Hacim Değer
PELAGİA
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
KVARV
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
HORDAFOR
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
Toplam
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
(…..)
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazılar
Tablo 2- Balık Yağı Pazarında Başlıca Rakiplerin 2020 Yılı Hacim Bazında Tahmini Pazar Payları (%)
Teşebbüs Pazar Pay ı
Fiordo Austral (…..)
Gürcistan’dan İthalat
(…..)
Scanbio Marine Group AS
(…..)
Pesquera La Portada S.A
(…..)
Mowi ASA
(…..)
Biomega Norwat AS
(…..)
Kılıç Deniz Ürünleri Üretimi İhr. İth. Ve Tic. A.Ş
(…..)
Gümüşdoğa Su Ürünleri Üretim İhracat ve İthalat A.Ş.
(…..)
Yerel Üretim
(…..)
Kaynak: Cevabi Yazı
(14) Tablolardaki veriler incelendiğinde, devre konu HORDAFOR’un 2020 yılında balık yağı pazarında değer bazında %(…..) paya sahip olduğu, PELAGİA’nın ve KVARV’ın toplam payının ise yaklaşık %(…..) olduğu görülmektedir. Planlanan işlem sonrasında tarafların pazar paylarında sınırlı bir artış yaşanacaktır. Türkiye’de balık yağı pazarının yaklaşık yüzde %(…..)’ini ithalat oluşturmaktadır. Yerel üreticiler Gürcistan ve Moritanya’daki tesisleri aracılığıyla Türkiye’ye balık yağı satışı yapmaktadır.
(15) Türkiye’deki balık yağı üreticileri; Sürsan Su Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., Koptur Balıkçılık Ltd. Şti., Kıyak Kardeşler Su Ürünleri Üretim ve Akaryakıt İth. İhr. Ltd. Şti. Dalyan Su Ürünleri ve Gıda Sanayi Nakliyat Ticaret Ltd. Şti., Kardez Su Ürünleri Ltd. Şti., Baysun Balık Unu ve Balık Yağı Baysun Su ve Nebati Ürünler Değerlendirme Nakliyat San. Tic. A.Ş., Mavi Ay Alabalık Üretim Çiftliği ve Dinlenme Tesisleri, Samsun Balıkçılık Su Ürünleri Hayvancılık İnşaat Turizm Plastik Meşrubat San. Tic. Ltd. Şti., Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü’dür.
4 Avrupa Komisyonunun Austevoll Seafood/ Kvefi/JV kararında, talep açısından protein kaynakları ve yağ kaynaklarının ikame edilemediği, balık unu ve balık yağının diğer tekli yem türlerinden ayrılması gerektiği ve balık unu ve balık yağı pazarının ayrı pazarlar olduğu belirtmiştir. Bununla birlikte ilgili kararda BPK ile balık ununun farklı pazarlar olarak belirleneceği ifade edilmekle birlikte net bir pazar tanımı yapılmamıştır (COMP/M.7035 para 45-49).
5 HORDAFOR’un hacim ve değer bazlı pazar payındaki farklılığın gerekçesi; balık yağı pazarında pelajik balıklardan elde edilen yağın genellikle somon yağından daha pahalı olması ve HORDAFOR’un Türkiye’de yalnızca somon yağı satması; HORDAFOR’un somon yağı satışlarını çoğunlukla ileri tarihli teslimat hükümleri içeren sözleşmeler aracılığıyla gerçekleştirmesi, bu nedenle sözleşme kurulma aşamasındaki fiyatın teslimat anındaki fiyattan önemli ölçüde farklılık arz etmesi olarak açıklanmıştır.
Sayfa 4
(16) Her ne kadar bildirilen işlem sonrasında PELAGİA-KVARV-HORDAFOR toplam %(…..)’lik hacim bazındaki pazar payı ile sektörde (…..) teşebbüs konuma gelecek olsa da, birçok teşebbüsün Türkiye’de balık yağı üretiminde faaliyet gösterdiği, ithalat vasıtasıyla pazara girişlerin mevcut olduğu, nitekim pazarın önemli bir büyüklüğünü ithalatın oluşturduğu görülmektedir. Açıklamalar çerçevesinde bildirime konu işlemin etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı kanaatine varılmaktadır.
H. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.