Pfizer Inc.'nin Sanofi-Synthelabo S.A. ile imzaladığı "Varlık Satınalma Sözleşmesi" ile Sanofi-Synthelabo…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

10

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: A. Ersan GÖKMEN , R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr.

Zühtü AYTAÇ, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖR: F. Yeşim AKCOLLU, Mert KARAMUSTAFAOĞLU

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: -Pfizer Inc.

Temsilcileri: Av. Seçil ABALI, Av. Melis BİŞKİN

Barbaros Bulvarı, Murbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası,

Balmumcu, Beşiktaş-İstanbul

D. TARAFLAR: -Pfizer Inc.

235 East 42nd Street 10017,New York-ABD

-Sanofi-Synthelabo S.A.

174 Avenue de France 75635- Paris Cedex 13-

FRANSA

E. DOSYA KONUSU: Pfizer Inc.’nin Sanofi-Synthelabo S.A. ile imzaladığı “Varlık Satınalma Sözleşmesi” ile Sanofi-Synthelabo S.A.’dan Aventis S.A.’nın Campto İşi’nin devralınması işlemine izin talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.6.2004 tarih, 3291 sayı ile giren ve en son 8.7.2004 tarih, 3676 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 19.7.2004, 2004-1-62/Öİ-04-F.Y.A. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 20.7.2004 tarih, REK.0.05.00.00/129 sayılı Başkanlık önergesi ile 04- 48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Pfizer Inc.’nin Sanofi-Synthelabo S.A. ile imzaladığı “Varlık Satınalma Sözleşmesi” ile Sanaofi-Synhelabo S.A.’dan Aventis S.A.’nın Campto İşi’nin devralınması işleminin tarafların sahip olduğu toplam pazar payları yönüyle,

4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi işlem olduğu,

- söz konusu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı ve dolayısıyla söz konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği

ifade edilmektedir.

60

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Pfizer Inc. (Pfizer)

Devralan Pfizer, hisseleri New York Borsası'nda işlem gören ve halka açık olan, Pfizer Grup Şirketleri’ni kontrol eden şirkettir.

Pfizer Türkiye’de tamamına sahip olduğu iştiraki Pfizer İlaçları Limited Şirketi aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Pfizer İlaçları Limited Şirketi’nin hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- Pfizer ilaçları Limited Şirketi’nin Sermaye Yapısı

Hisse Oranı

Hissedarlar Hisse adedi

(%)

Pfizer Holdings Turkey Limited 3.686.633 99,99

Pfizer Holding Turkey Limited’in hisselerinin %100’ü Pfizer Luxemborg S.A. tarafından kontrol edilmektedir.

Pfizer’in 2003 yılında dünya çapındaki cirosu (……………) ABD Doları’dır. Pfizer’in 2002 yılında Türkiye’de toplam denetlenmiş cirosu ise (…………………………) TL’dir.

H.1.2. Sanofi-Synthelabo S.A. (Sanofi-Synthelabo)

Sanofi-Synthelabo, Fransız kanunları uyarınca kurulmuş, beşeri ilaçların araştırma, üretim ve pazarlamasıyla iştigal eden uluslararası bir şirketler grubuna liderlik etmektedir.

90

Sanofi-Synthelabo’nin faaliyetleri aşağıdaki dört alanda uzmanlaşmıştır:

31.12.2003 itibarıyla Sanofi-Synthelabo’nun sermayesi aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir:

%1,45’ine karşılık)

Sanofi-Synthelabo Türkiye’de beş şirket vasıtasıyla faaliyet göstermekte olup, bu şirketler ve faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmiştir:

110

 Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş. (beşeri ürünler)

 Sanofi-Synthelabo Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı (beşeri

ürünler)

 Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş. (veterinerlikte kullanılan her türlü

ilaç ve ürünlerin ithalatı, ihracatı, dahili ticareti ve pazarlaması)

 Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş. (emlak sektörü)

 Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. (sağlık ürünleri)

Söz konusu şirketlerin sermaye yapılarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:

120

Tablo 2- Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş.’nin Sermaye Yapısı

Hisse Oranı

Hissedarlar Hisse Adedi

(%)

Sanofi SA/AG Cenevre 57.827.790.889 99,79

Tablo 3- Sanofi-Synthelabo, Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı’nın Sermaye Yapısı

Hissedarlar İştirak Oranı (%)

Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 50,1

Bristol-Myers Squibb İlaçları Inc. İstanbul Şubesi 49,9

TOPLAM 100

Tablo 4- Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş.’nin Sermaye Yapısı

Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı

(%)

Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 41.349.690 99,99

Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş 5  0

130

Tablo 5- Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin Sermaye Yapısı

Hisse Oranı

Hissedarlar Hisse Adedi

(%)

Sanofi SA/AG Cenevre 5.378.237,01 99,97

Tablo 6- Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş.’nin Sermaye Yapısı

Hisse Oranı

Hissedarlar Hisse Adedi

(%)

Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş 14.999.996 99,99

Tablo 7- Sanofi SA/AG Geneva’nin Sermaye Yapısı

Hisse Oranı

Hissedarlar Hisse Adedi

(%)

Sanofi-Synthelabo 17.295 99,99

Sanofi-Synthelabo’nun 2003 yılında dünya çapındaki cirosu (………………) Euro, Türkiye’deki cirosu ise (………………………) TL’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı ve kullandığı Anatomik Tedavi Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification-ATC)’na göre çeşitli gruplara ayrılmıştır. ATC sistemi, birinci derecesi (ATC-1) en genel ve dördüncü derecesi (ATC-4) ise en detaylı olmak üzere 4 kategoriden

oluşmaktadır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde (ATC-3) ilaçlar tedavi endikasyonlarına göre, bir başka deyişle hangi amaçla kullanıldıklarına göre gruplandırılmaktadır. Aynı tedavi edici özelliklere sahip olan, dolayısıyla birbirinin yerine kullanılması mümkün olan ilaçlar aynı sınıfa dahil edilmektedir. Dolayısıyla, ATC-3 sınıflandırması, kullanım alanı ve amaçlarına göre birbirini ikame edebilen ürünlerin bir pazarda toplanmasına olanak tanımaktadır.

Kurul’un ilaç şirketlerinin birleşmesine ilişkin olarak yapılmış olan başvurulara

1

ilişkin vermiş olduğu kararlarda genellikle ilgili ürün pazarı tespit edilirken ATC-3 sınıflandırmasından yararlanılmıştır.

ATC-2 kategorisinde yer alan L1 (kolorektal kanser tedavisi ürünleri) kendi içerisinde de ATC-3 seviyesinde “L1A” (alkilatif ajanlar”), “L1B” (antimetaboliteler), “L1C” (Vinka alkaloidler), “L1D” (kitostatik antibiyotikler) ve yukarıda bahsedilen ilaç türlerinden hiçbirine girmeyen diğer kitostatik

2

maddelerden oluşan “L1X” kategorilerine ayrılmaktadır. Dosya konusu devirde yer alan Aventis SA’nın Campto ürünü L1C/L1X pazarında yer almaktadır.

Bu nedenle ilgili ürün pazarı “L1C/L1X” pazarı olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Beşeri ilaç üreten ve/veya ithal eden teşebbüsler ürünlerini yaygın toptan dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine ulaştırmaktadır. İlaca yönelik hukuki düzenlemeler de ilacın kolay ulaşılabilir olmasını sağlamaya yöneliktir. Bunların yanı sıra, ilgili mevzuatın öngördüğü fiyat kontrolü, bölgeler arasında fiyat farklılıklarının oluşmasını büyük ölçüde önlemektedir. Bu çerçevede, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Pfizer ve Sanofi-Synthelabo arasında imzalanan Varlık Satınalma Sözleşmesi ile Aventis S.A.’nın Campto İşi, Pfizer tarafından devralınacaktır. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi kapsamında bir devralmadır.

Türkiye’de L1C/L1X pazarında faaliyet gösteren şirketlerin 2003 yılına ilişkin pazar paylarına Tablo 8’de yer verilmiştir:

190

[1] - Abbott/BASF Dosya Sayısı:D1/1/F.Y.A.-01/2, Karar Sayısı:01-09/84-23, R.G. Tarih:29.7.2002, Sayı:24830

- Phizer Inc./Warner-Lambert Company Dosya Sayısı:D1/1/E.C.G.-00/2, Karar Sayısı:00-19/189-101, R.G. Tarih:17.11.2000, Sayı:24233

2 L1A, L1B , L1C ve L1X alt gruplarından bir kısmı kolorektal kanser hastalarında ayrı ayrı kullanılan ürünler olmaktan ziyade birbiriyle tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır.

Tablo 8- L1C/L1X Pazarının Yapısı

Pazardaki Aktörler Pazar Payları (%)

Aventis (…..)

1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam cirosu (…………………….. TL) açısından 25 trilyon TL eşiğinin aşılmadığı; fakat, yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının (%…) Tebliğ'de belirtilen pazar payı eşiğini aştığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla dosya konusu devralma işlemi Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pfizer L1C/L1X pazarında üretmekte olduğu ürünü “Camptostar”ı Türkiye de dahil olmak üzere, Avrupa çapında pazarlamadığından –Kuzey, Güney Amerika ve Yeni Zelanda’da pazarlamaktadır- söz konusu devir işlemi sonrasında herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacağı anlaşılmaktadır.

Sanofi-Synthelabo, L1C/L1X pazarındaki ürünü olan “Eloxatin”e ilişkin olarak 2003 yılında Türkiye’de herhangi bir satış gerçekleştirmemiştir. Dosya mevcudu belgelerden anlaşıldığı üzere Phizer’in Aventis’in Campto işini devralması sonucunda Türkiye pazarında Sanofi-Synthelabo ile rekabet etmesi beklenmektedir.

Pfizer ile Sanofi-Synthelabo arasında imzalanan Varlık Satınalma Sözleşmesi’nin 7.10 maddesinin “Sınırlayıcı Taahhütler” başlığını taşıyan (d) bendinde rekabet yasağı şeklinde bir takım yan sınırlamalar bulunmaktadır. Söz konusu bend aşağıdaki gibidir.

“Sınırlayıcı Taahhütler. (i) İkinci Safha Kapanış Tarihini izleyen beş (5) yıl (“Sınırlanmış Dönem”) boyunca, Satıcı ve Bağlı Kuruluşları, ve Satıcının Bağlı Kuruluşu olduğunda (Bağlı Kuruluş olarak kaldığı sürece) Aventis ve Bağlı Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, firma veya kuruluşlarda hissedar, temsilci, ortak, mal sahibi, ortak girişimci, danışman sıfatıyla veya diğer sıfatlar altında, Ürünü veya Bileşiği içeren ürünleri Aventis Bölgesinde doğrudan doğruya veya dolaylı olarak üreten, dağıtan veya satan firma veya kuruluşlarda yer almayacak ya da bunlara iştirak etmeyecektir (“Sınırlayıcı Taahhütler”). Ancak, işbu Sözleşmede yer alan hususlardan hiçbiri, Satıcı veya Bağlı Kuruluşlarının (x) Ürünü Tedarik Sözleşmesi uyarınca Alıcıya satmak için üretmesine, (y) o sırada doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Ürünün veya Ürünün içerdiği etken madde veya maddeleri içeren ürünlerin üretimi, pazarlaması, dağıtımı ve satışıyla zaten uğraşan diğer taraf veya taraflarla her türlü iktisap, birleşme, ortak girişim, ortaklık, araştırma ve/veya geliştirme ortaklığı veya ilişkisi (“İlişki”) kurmasına, ya da (z) doğrudan

doğruya veya dolaylı olarak Ürünün veya Ürünün içerdiği etken madde veya maddeleri içeren ürünlerin üretimi, pazarlaması, dağıtımı ve satışıyla uğraşan Şahısların, ulusal borsalarda işlem gören ya da ulusal aracılık piyasasında fiilen alınıp satılan ve bu Şahısların dolaşımdaki oy haklarının yüzde beşinden azına karşılık gelen hisselerini almasına, Satıcının bu Şahıslarla başka bağlantısı veya ilişkisi olmaması kaydıyla, engel teşkil etmeyecektir.”

Dosya konusu devralma işlemindeki yan sınırlama hükmünün birleşmenin uygulanması açısından doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ancak bu şekilde devredilen Campto İşi’nin müşterilerinin bağlılığının sağlanabileceği ve devralınan malvarlığının değerinin karşılanabilmesinin mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Anılan kısıtlamanın ne süresi, ne uygulandığı coğrafi alan, ne konusu ne de tabi olan kişiler açısından tanımlanan amacı gerçekleştirmek için makul olandan fazla olmadığı ve zaruri olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmelerin neticesinde başvuru konusu devralma işleminin, Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Pfizer Inc’in Sanofi- Synthelabo S.A. ile imzaladığı “Varlık Satınalma Sözleşmesi” ile Aventis SA’nın Campto İşi’ni devralması işleminin, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, bununla birlikte bu işlemin aynı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.