Pilsa Plastik Sanayi A.S.'nin "Winsa PVC Pencere Kapi ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik" ve "Winsa PVC…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mert KARAMUSTAFAOĞLU C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.

D. TARAFLAR: - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. ile üretici ve satıcı bayileri

Ceyhan Yolu Üzeri 7. Km Ceyhan/Adana

E. DOSYA KONUSU: Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.’nin “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik” ve “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik” sözleşmelerinin, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğunun tespit edilmesi veya söz konusu sözleşmelere bireysel muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.7.2003 tarih ve 3166 sayı giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.5.2004 tarih, 2003-1-96/MM-04-AG sayılı Muafiyet Raporu, 14.5.2004 tarih, REK.0.05.00.00/82 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-36 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. (Pilsa)’nin üretici bayileriyle imzaladığı “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi”nin ve satıcı bayileriyle imzaladığı “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi”nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığı ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Kapı ve pencere üretiminde ahşap, plastik (polivinil klorür, PVC) demir-çelik ve alüminyum gibi hammaddeler kullanılmaktadır. Üretim sistemlerinin, teknik özelliklerinin ve fiyatlarının farklı olması, ayrıca PVC esaslı kapı, pencere ve panjurların, ahşap, demir-çelik, alüminyum gibi hammaddelerden üretilenler ile düşük ikame edilebilirliğinin bulunması nedeniyle, ilgili ürün pazarını "PVC kapı, pencere ve panjur sistemleri” oluşturmaktadır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürünün ülke içindeki rekabet koşulları farklı olmadığından ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.

H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.2.1. Genel Bilgi

Anılan başvuruda, Winsa PVC Pencere, Kapı ve Panjur Sistemleri “üretici bayilik” ve “satıcı bayilik” sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğunun belirlenmesi veya bu sözleşmelere bireysel muafiyet verilmesi talep edilmektedir. Dosya mevcudundan; ilgili teşebbüs tarafından gönderilen yazılarla sözleşmelerin bazı maddelerinde değişiklik yapılmış olduğu ve değerlendirmeye sözleşmelerin son halinin esas alındığı anlaşılmıştır.

Pilsa’nın bayileri ile iki çeşit sözleşmesi bulunmaktadır:

a) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi, b) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik sözleşmeleri, Pilsa ile üretici bayiler arasında, üretici bayilerin Pilsa’dan satın alacağı PVC profiller, aksesuarlar ve diğer imalat malzemeleri ile üretici bayilerin atölyesindeki üretici bayi sıfatı ile Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemlerinin üretimi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılıklı şartlarının tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini içermektedir.

Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sitemleri Satıcı Bayilik sözleşmeleri ise Pilsa ile satıcı bayiler arasında, Pilsa’nın Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri markası altında ürettiği, iç ve dış piyasadan temin ettiği ve pazarladığı ürünlerinin, satıcı bayi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılıklı şartlarının tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini kapsamaktadır.

Söz konusu sözleşmelerin, bayilere üretimde kullanılmak üzere alınacak malzemelerde tek elden satın alma şartı ve rakip markaların ürünlerini

üretmeme ve satmama gibi kısıtlamalar getirmesi nedeniyle Kanun'un 4. maddesi kapsamında oldukları anlaşılmaktadır.

H.2.2. Sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pilsa’nın münhasır olmayan bir bayilik sistemi uyguladığı anlaşılmaktadır. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri “Üretici” ve “Satıcı” bayilik sözleşmelerinin ilgili maddeleri ve bunlara ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur:

- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.1. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.1 maddelerinde bayilerin rakip malları üretmesi ve satması yasaklanmaktadır. Bu düzenlemeler grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalardır.

- Üretici bayilik ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 3.2. maddesine göre Pilsa, üretici ve satıcı bayi haricindeki müşterilere doğrudan satış yapamayacak ve üretici bayilere bağlı olarak çalışan tali bayilerin “satıcı bayi” siparişlerini kabul edemeyecektir. Söz konusu düzenlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalardandır.

- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.8. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.6. maddelerinde yer alan, üretici (satıcı) bayinin üretim ve montaj için gerekli ana ürün ve malzemeleri ancak Pilsa’dan, yan ürünleri ise Pilsa’nın belirlediği standartlara uygun olarak piyasadan temin edebilmesine yönelik düzenlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalar arasında yer almaktadır.

- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.3.3. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.2.2. maddelerinde bayilerin atölye veya şube açması Pilsa’nın onayına bağlanmaktadır. Buna göre kurulacak atölye ve showroomların Winsa standartlarına uygun olması, atölyelerin makine parkının eksiksiz olması, üretim ve montaj elemanlarının gerekli teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olması gerektiğinden, atölye ve şube açılmasından önce Pilsa’ya bilgi verilmesi ve yapılan inceleme sonrasında onayın alınması zorunlu tutulmaktadır. Bayilik sözleşmelerinde verilecek onayda “Pilsa’nın öngördüğü kriterler”in göz önüne alınacağı belirtilmektedir. Sözleşmelerin ekinde yer alan söz konusu kriterlerin objektif nitelikte olduğu, bahse konu standartları sağlayan bütün bayilere atölye veya şube açma onayının verildiği anlaşılmaktadır.

- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.4. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.4. maddelerinde üretici ya da satıcıya, anlaşma konusu ürünlerle ilgili olarak sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl süre ile rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Söz konusu rekabet yasağının Pilsa tarafından bayilere devredilen know-how’ı korumak için gerekli olduğu ve 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında yer aldığı kanaatine varılmıştır.

- Satıcı bayilik sözleşmesinin 4.2. maddesine göre Pilsa, satıcı bayilere ürünlerin yeniden satış fiyatını önerebilmekte, ancak bayiler söz konusu fiyatlara bağlı kalmadan satış yapabilmektedir. Bu düzenlemenin de grup muafiyeti kapsamında yer alan sınırlamalardan olduğu anlaşılmıştır.

- Üretici ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 5.2.1. ve 5.2.4. maddeleri aşağıdaki şekildedir:

“İş bu “ÜRETİCİ (SATICI) BAYİLİK SÖZLEŞMESİ” imza edildiği tarihten itibaren 1 yıl geçerlidir.

...

Fesh-i ihbar edilmeyen üretici (satıcı) bayilik sözleşmesi aynı şartlarda sözleşme süresi kadar uzar. Ancak her halükarda işbu sözleşme bu şekilde yenilenmek suretiyle imzalandığı tarihten itibaren beş yıldan daha uzun bir süre yürürlükte kalmayacaktır. Beş yıllık sürenin sonunda taraflar dilerlerse yeniden sözleşme imzalayabilirler.”

2002/2 sayılı Tebliğ’de alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün belirsiz süreli olmaması veya beş yılı aşmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu çerçevede sözleşmelerdeki söz konusu düzenlemenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır.

Bu bilgiler çerçevesinde; Pilsa’nın üretici ve satıcı bayileri ile imzaladığı bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığı ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.’nin üretici bayileriyle imzaladığı “Winsa PVC Pencere, Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi”nin ve satıcı bayileri ile imzaladığı “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi”nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığına ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.