Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’nin aşırı fiyatlama yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 6.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Arslan NARİN (İkinci Başkan)

Üyeler: Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK

B. RAPORTÖR: Kemal KÜÇÜKKAVRUK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş.

Değirmen Yolu Cad. No: 28 Asia Pak Ofispark A Blok Kat: 2

34752 Ataşehir/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’nin aşırı fiyatlama yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddia sı hakkında alınan 01.10.2018 tarihli ve 18 - 36/584 - 285 sayılı Kurul kararının yeniden değerlendirilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 06.03.2019 tarih ve 1636 sayı ile intikal eden başvuru ve 12.04.2019 tarih ve 2603 sayılı ek yazı üzerine düzenlenen 16.04.2019 tarih ve 201 7 - 2 - 3 /BN - 6 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi uyarınca Rekabet Kurulunun 01.10.2018 tarihli ve 18- 36/584-285 sayılı kararının yeniden değerlendirilmesine gerek olmadığı, bu nedenle Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret A.Ş. (SAHİBİNDEN.COM) tarafından yapılan başvurunun reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda ve bilgi yazısında özetle;

 Rekabet Kurulunun 01.10.2018 tarihli ve 18-36/584-285 sayılı kararının (Karar)

İYUK’un 11. maddesi kapsamında değiştirilmesi ve yeniden düzenlenmesi

gerektiği,

 Pazara girişin önünde yasal veya mutlak engeller bulunmazken ve incelenen

dönemde ve sonrasında fiilen pazara girişler olmasına rağmen aşırı fiyat

gerekçesiyle ihlal tespiti yapılmasının, bu ihlal türüne ilişkin yerleşik içtihat ile ters

düştüğü; şirket faaliyetleri ve ilgili pazarların özellikleri gözetildiğinde, en

başından aşırı fiyat ihlal tespiti şartlarının sağlanmadığının anlaşıldığı; bu itibarla

ilgili faaliyetler bakımından uygulanabilir olmayan aşırı fiyat iddiasının, yerleşik

içtihat gereğince reddinin uygun olacağı,

 Rekabet Kurulunun aynı teşebbüs hakkında aldığı ve kurumsal üyelik ücretlerine

ilişkin aşırı fiyat ihlali iddialarını inceleyip reddettiği 19.02.2015 tarihli ve 15-

08/109-45 sayılı kararında (2015 Kararı) yer alan değerlendirme ve gerekçelerin

Karar kapsamında göz ardı edilmesinin, düzenli idare ve hukukun güvenliği

ilkeleri ile çeliştiği, 2015 Kararı’ndaki değerlendirmelerin Karar bakımından

nazara alınması durumunda aşırı fiyat iddiasının ret ile sonuçlanacağı,

 Aşırı fiyata müdahalenin temel sebebi olan “tüketici refahında doğrudan kayba

yol açma” unsurunun Karar bakımından mevcut olmadığı, bu unsurun esaslı

analizi halinde iddiaların ret ile sonuçlanacağı,

 Aşırı fiyat iddiasının, yukarıda belirtildiği üzere, ilgili faaliyetler ve pazarların

özellikleri bakımından en başından reddedilmesi gerektiği bir yana, aşırı fiyat

iddialarının incelenmesinde kullanılan “Ekonomik Değer Testi”nin de Karar’da

hatalı uygulandığı; bu hali ile Karar’ın ortaya koyduğu ispat standardı bakımından

hatalı içtihada yol açtığı ve yüksek fiyatlara haksız müdahaleye sebebiyet verdiği,

 Sadece kurumsal ilan sahiplerine ilişkin fiyatların ve bunun da içinde sadece tek

bir ilan paketine ilişkin fiyatların seçilerek fiyat analizine konu edilmesinin eksik

ve hatalı olduğu,

 İlgili pazarlar bakımından rakip olmayan e-ticaret şirketleri ile sermaye/kârlılık

oranları bazında yapılan kıyaslamanın, hem farklı mecraların karşılaştırılması

hem de yanlış parametrelerin karşılaştırılması nedeniyle hatalı olduğu ve yanıltıcı

sonuçlara yol açtığı,

 Kıyaslamalarda indirimli/kampanyalı reel fiyatlar ya da başka bir deyişle

faturalanan gerçek hizmet bedeli yerine, liste fiyatlarının kullanılmış olmasının

hatalı olduğu ve yanıltıcı sonuçlara yol açtığı,

 Aşırı fiyat ihlalinin koşullarının oluşmadığı ve bir kötüye kullanmanın vuku

bulmadığı açıkça ortaya konulabildiğinden, Karar’da ayrıca bir hâkim durum

analizi ve tanımı yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı; erken hâkim durum tespitinin,

dinamik rekabetin olumsuz etkilenmesi sonucunu doğuracağı,

 Fiyatlara hatalı müdahalenin yatırım ve yenilik güdülerini baskılayarak kamu

yararına aykırı sonuçlar doğuracağı

ifade edilerek, Rekabet Kurulunun 01.10.2018 tarihli ve 18-36/584-285 sayılı kararını İYUK’un 11. maddesi kapsamında değiştirmesi/geri alması ve bu suretle emsal kararlarına ve yerleşik hukuka uygun olarak, bağlayıcı bir hâkim durum tespiti yapmaksızın aşırı fiyat iddialarını reddettiği yeni bir karar tesis etmesi talep edilmiştir.

(5) Yukarıda özetine yer verilen başvuru ile uygulanması talep edilen İYUK’un 11. maddesine aşağıda yer verilmektedir:

“ÜST MAKAMLARA BAŞVURMA

MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.

2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”

(6) Bu doğrultuda ilgililer tarafından Kurul kararının kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması dava açma süresi içerisinde Rekabet Kurulundan istenebilmektedir. Başvuru sahibinin 01.10.2018 tarihli ve 18-36/584-285 sayılı Rekabet Kurulu kararının yeniden değerlendirilmesi talebinin, Rekabet Kurulu tarafından tesis edilen idari işlemin değiştirilmesine ilişkin olması nedeniyle İYUK 11. madde kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu karar başvuru sahibince

14.01.2019 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, dosya konusu başvuru ise 06.03.2019 tarihinde yapılmıştır. Bu itibarla başvurunun süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

(7) Yukarıda özetine yer verilen başvuru incelendiğinde yeniden değerlendirilmesi talep edilen hususların pazara giriş engelleri, fiyat hesaplamaları, hâkim durum tespiti ve aşırı fiyat tespiti konularında yoğunlaştığı görülmektedir. Teşebbüsün talebinin değerlendirilmesine aşağıda ilgili başlıklar altında yer verilmiştir.

- Pazara giriş engellerinin mevcut olmadığı iddiası

(8) Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un (Kılavuz) “Hâkim Durumun Tespiti” başlıklı bölümünde ifade edildiği üzere, girişin ya da büyümenin önündeki engeller ilgili pazarın özelliklerinden, incelenen teşebbüsün özelliklerinden ya da davranışlarından kaynaklanabilmektedir. İlgili pazarın özelliklerinden kaynaklanan engeller; kamu tekelleri, yetkilendirme ve lisanslama gereklilikleri, fikri mülkiyet hakları gibi yasal ve idari engeller ya da batık maliyetler, ölçek ve kapsam ekonomileri, şebeke etkileri, tüketicilerin başka bir sağlayıcıya geçiş maliyetleri gibi ekonomik engeller şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

(9) Mevcut dosya kapsamında ilgili pazardaki giriş engelleri, büyük ölçüde çok taraflı platform ekonomilerinin doğasından kaynaklanan şebeke etkileri sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu giriş engelleri SAHİBİNDEN.COM’un fiyat koyucu konum kazanmasında önemli rol oynamaktadır.

(10) SAHİBİNDEN.COM’un faaliyet gösterdiği pazarlar doğal tekel niteliği taşımamakta, bu pazarlarda giriş engeli olarak nitelendirilebilecek herhangi bir hukuki imtiyaz ya da fikri mülkiyet hakkı bulunmamaktadır. Nitekim her iki ürün pazarında SAHİBİNDEN.COM’un rakipleri faaliyet göstermekte, yeni aktörler pazara girmektedir. Bununla birlikte, çok taraflı platform ekonomilerinde gözlenen giriş engelleri; şebeke etkisi ve şebeke etkisi ile alakalı batık maliyetlerin varlığı biçiminde ortaya çıkmaktadır. Şebeke etkisi, platformun değerinin, platform tarafından sunulan ticari etkileşim olanaklarından faydalanmak isteyen ve birbirlerinin tercihlerinden etkilenen karar birimleri tarafından belirlenmesidir. Karar birimi gruplarından bir tanesinin katılımının artması, diğer grup/gruplar için de platformun değerinin artması anlamına gelmektedir.

(11) Bu itibarla, uygulamada, platform hizmeti sunan teşebbüsler, nihai tüketicilere ücretsiz ya da düşük ücretli hizmet sunarak platformun değerini arttırmakta, girişimci kârını ise platformun diğer karar birimi gruplarının ücretlendirilmesinden elde etmektedir. Dolayısıyla pazara erken giren ve platform üzerinden mal/hizmet talep eden nihai tüketicilere ücretsiz veya çok düşük ücretle hizmet sunarak platformun değerini (şebeke etkisi ile tüm kullanıcı grupları için) arttıran teşebbüs(ler) rekabet üstünlüğü kazanmış olacaktır. Bu da pazara sonradan giren teşebbüsler bakımından anlamlı bir giriş engeli yaratacaktır.

(12) Pazara sonradan giren teşebbüsler söz konusu giriş engelini aşmak ve platformlarına değer kazandırabilmek için ciddi bir reklam ve tanıtım bütçesi ayırmak durumunda kalmaktadır. Üstelik söz konusu harcamalar başarısızlık halinde teşebbüsler için batık maliyet teşkil etmektedir. Örneğin on-line emlak satış/kiralama platform hizmeti pazarına sonradan giren ZİNGAT.COM ve EMLAKJET.COM mevcut konumunu elde etmek için ciddi reklam ve tanıtım bütçesi kullanmışlardır. ZİNGAT.COM 2017-2018 dönemi için (…..) TL tanıtım harcaması yaparken, EMLAKJET.COM, 2015-2017 döneminde yaklaşık (…..) TL tanıtım harcaması gerçekleştirmiştir. Yine emlak ve taşıt dahil çok sayıda ürün kategorisinde hizmet sunmak üzere pazara agresif giriş yapan

LETGO’nun 2015-2017 tanıtım harcaması tutarı yaklaşık (…..) ABD Doları seviyesindedir. Bu sebeple ilgili pazardaki en önemli giriş engelleri de şebeke etkisi ve şebeke etkisi ile alakalı batık maliyetlerdir.

(13) İlave olarak dijital pazarlarda hâkim durum analizi yapılırken şebeke etkisi karşısında birden fazla platformda yer alma maliyeti (multi-homing cost) de dikkate alınmalıdır. Esas itibarıyla, ağ etkisi nedeniyle yaygın olan platform daha kolay yaygınlaşırken, pazara yeni giren teşebbüslerin ise pazar payı artışı zorlaşmaktadır. Bu tip pazarlarda birden fazla platformda yer almanın maliyeti, aynı ilanı farklı platformlara girme külfetinden kaynaklanmaktadır. Bu maliyet dolayısıyla ilan verenler tarafından önce pazar payı en büyük olan platform tercih edilmektedir. Diğer ilan platformlarına ilan girmek için ise ilave zaman ve personel kaynağı gerekmektedir. Bu nedenle ağ etkisi ve birden fazla platformda yer alma maliyetine bağlı olarak pazar payı açısından avantajlı olan platformun uzun vadede pazar gücü elde etmesi beklenmektedir. Somut olayda da bu durum gözlenmektedir.

(14) Bu giriş engellerinin yanı sıra SAHİBİNDEN.COM’un rakip teşebbüsler karşısında sahip olduğu ve onu rekabetçi süreçte ön plana çıkaran başka üstünlükleri de bulunmaktadır. SAHİBİNDEN.COM, mevcut rakipleri arasında emlak ve vasıta on-line platform hizmetleri pazarlarına giren ilk teşebbüstür. 2000 yılında faaliyetine başlayan teşebbüsün esas olarak 2002 yılından itibaren anlamlı düzeyde gelir ve kâr elde ettiği görülmektedir. SAHİBİNDEN.COM’dan kısa bir süre sonra HURRİYETEMLAK.COM, MİLLİYETEMLAK.COM ve ARABAM.COM emlak ve vasıta pazarlarına girmiştir. Dolayısıyla SAHİBİNDEN.COM faaliyete geçtiği tarihten kısa bir süre sonra, gerek marka bilinilirliği, gerek şebeke gücü, gerekse finansman kapasitesi açısından Türkiye’nin en güçlü gruplarından biriyle rekabet etmek durumunda kalmıştır. 2000’li yılların başından günümüze SAHİBİNDEN.COM’un pazardaki konumunda on-line platform adresi (web sitesi) olarak “Sahibinden” alan adını (domain) tercih etmesi önemli olmuştur. Dosya kapsamında piyasa aktörlerinin “Sahibinden” alan adının özellikle nihai tüketiciler bakımından önemli bir tercih nedeni olduğunu vurguladıkları görülmüştür.

(15) Teşebbüsün platform değerinin artmasına yol açan bir diğer önemli husus, rakiplerinin aksine SAHİBİNDEN.COM’un emlak ya da vasıta gibi tek bir hizmet kategorisine odaklanmak yerine çok sayıda hizmet kategorisinden oluşan bir portföy sunması olmuştur. Platform ekonomilerinde ziyaret sayısı arttıkça, platformun değeri tüm taraflar bakımından artmaktadır. SAHİBİNDEN.COM’un geniş bir portföyde hizmet sunması, sınırlı sayıda kategoriye odaklanan rakiplerine nazaran, ziyaret sayısının artmasına yol açmış, bu da faaliyet gelirinin büyük kısmının elde edildiği kurumsal müşteriler için platformun değerinin artmasına, dolayısıyla ikamesinin güçleşmesine neden olmuştur.

(16) Dolayısıyla ilgili pazarlarda şebeke etkisinden kaynaklı giriş engelleri, “Sahibinden” alan adının değerinin tüketici tercihlerindeki önemi ve SAHİBİNDEN.COM’un geniş bir yelpazede hizmet sunması pazarda faaliyet gösteren ya da gösterecek teşebbüsler bakımından önemli giriş engelleridir.

- Fiyat hesaplamalarının kurumsal ilan sahiplerini dikkate alarak ve tek paket üzerinden yapılmasının hatalı olduğu; kıyaslamalarda indirimli fiyatların uygulanmadığı iddiaları

(17) Dosyada yer aldığı üzere, paketlere yapılan zam oranları birbirine oldukça yakın değerdedir ve birim fiyatın en düşük olduğu paket dikkate alınarak inceleme yapılmıştır. Rakip teşebbüsler tarafından da sunulan sayı ve içeriğin benzer olması

nedeniyle bu paket seçilmiş olup, diğer teşebbüsler de sadakat indirimi ve kampanyalar yaptığı için fiyat hesaplamasında bu tür unsurlar değerlendirmeye alınmamıştır.

(18) Dosya kapsamında SAHİBİNDEN.COM’un yüksek fiyatlama davranışı içinde bulunduğu çok sayıda karşılaştırmalı veri ile ortaya konulmuştur. Liste fiyatı yerine indirimli fiyatların karşılaştırılması, pazarda faaliyet gösteren tüm teşebbüslerin farklı zamanlarda, farklı müşteri grupları bazında indirim yapmaları nedeniyle mukayese imkânını ortadan kaldırması bakımından uygulamada son derece güçtür. Kaldı ki, soruşturma süreci içinde yapılan gözlemlere binaen, indirimli fiyatların dikkate alınması halinde dahi SAHİBİNDEN.COM ile rakipleri arasındaki aşırı fiyat farkının anlamlı ölçüde kapanmayacağını ileri sürmek mümkündür.

(19) Kurumsal üyelerin nitelik bakımından farklılık arz etmesi sebebi ile kurumsal üyelerden elde edilen gelir bazında analizin pazardaki durumu daha iyi yansıttığı değerlendirilmektedir. Ayrıca çift taraflı pazar özelliğine sahip olan dosya konusu platform hizmetlerinde hâkim durumun tespitinde pazarın her iki tarafındaki veriler dikkate alınmaktadır. Bu sebeple dosyada sadece bir değişkene bağlı analiz yapılmayıp üç değişken bazında pazar payı değerlendirmesi yapılmıştır. İlaveten kurumsal üyelerin eşzamanlı olarak birden fazla platforma üye olabilme imkanlarının bulunmasına karşın yüksek fiyat uygulayan SAHİBİNDEN.COM’u tercih etmeleri de SAHİBİNDEN.COM’un yaygınlığını ve sektördeki gücünü göstermektedir.

- Rakip olmayan teşebbüslerle yapılan kârlılık karşılaştırmalarının hatalı olduğu iddiası

(20) İlgili ürün pazarında fiyat-maliyet marjının hesaplanabilmesi için toplam harcamaların hangi oranda emlak satış/kiralama platform hizmetlerine yönelik olduğu tespit edilmelidir. Ancak, SAHİBİNDEN.COM’un faaliyet giderleri bağlamında örgütlenme yapısının ve iş yapma biçiminin; sermaye harcamaları bazında satın alınan ürün ve lisansların kullanım işlevleri ve niteliklerinin, kategori bazında gerçekleştirilen harcamaları hesaplamaya elverişli olmadığı görülmektedir. Şöyle ki; SAHİBİNDEN.COM’un ürün geliştirme süreci ve organizasyon yapısı, son beş yılda dört farklı aşamadan geçerek evrilmiştir. Bu aşamalar; “Genel Dağılım”; “Uzman Ekip Yapısı”; “Düzenli Süreli Ürün Koşulları” ve 2015 yılından beri uygulanan “Küre Sistemi” olarak adlandırılmaktadır.

(21) Küre Sistemi altında bir araya gelen gruplar deneyim alanları kapsamında ağırlıkla müşterilerden gelen geri bildirimleri dikkate alarak, tüm hizmet kategorileri için ortaya çıkan sorunlara çözümler üretmekte, bir yandan da sistemi geliştirmektedir. Bir diğer ifadeyle, Küre Sistemi’nde çalışanlar tarafından üretilen iş, tüm hizmet kategorilerini yatay kesmektedir. Bu itibarla başta en büyük gider kalemi olan personel giderleri olmak üzere (2017 yılı itibarıyla toplam faaliyet giderlerinin %(…..)’ini teşkil etmektedir), faaliyet harcama kalemlerinin kategoriler bazında dağıtılması son derece güçtür. Donanım, yazılım lisansları ve yazılım geliştirme yatırımlarından oluşan sermaye harcamaları bakımından da durum benzerdir. Satın alınan ya da kiralanan donanım ve yazılımlar tüm kategoriler için kullanılmaktadır ve bunların kullanımının zaman bazında hizmet kategorileri arasında bölünmesi söz konusu olmamaktadır.

(22) Literatürde, ürün/hizmet bazında maliyetlerin dağıtılabilmesi amacıyla kullanılan çeşitli yöntemler mevcuttur. Bunların belli başlıları şunlardır:

- Göreli Çıktı Yöntemi: Maliyetler, ürün/hizmetin toplam üretim miktarı içindeki payı

oranında dağıtılmaktadır. Bu yöntem ağırlıkla tüm ürünlerin ortak bir fiziki ölçü

birimi ile ifade edilebildiği imalat sanayi için uygundur.

- Göreli Gelir Yöntemi: Ortak maliyetler ürün/hizmetin toplam gelir içindeki payı

ölçüsünde dağıtılmaktadır.

- İlişkilendirilebilir Maliyet Yöntemi: Maliyetler her bir ürün/hizmetin toplam

ilişkilendirilebilir maliyet içindeki payı oranında dağıtılır. Bu yöntemin

uygulamasında maliyetlerin, en azından belli varsayımlar altında üretilen

ürün/hizmet ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.

- Faaliyet Tabanlı Maliyet Yöntemi: Paylaşılan maliyetleri ürünü üretirken

gerçekleştirilen faaliyetler doğrultusunda dağıtılmaktadır.

- Ramsey Yaklaşımı: Ortak maliyetler ürün/hizmetlerin göreli talep esnekliklerine

göre paylaştırılmaktadır.

(23) Soruşturma sürecinde elde edilebilen ekonomik veriler bağlamında, göreli gelir yönteminin dosya bakımından yukarıda yer verilenler arasında uygulanabilir olan yöntem olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, SAHİBİNDEN.COM’un özetlenen iş üretme biçimi (Küre Sistemi) dikkate alındığında, göreli gelir yöntemi ile dağıtılmış maliyetler üzerinden hesaplanan kârlılık rakamları, yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, sağlıklı sonuçlar vermeyebilecektir. Gerek Avrupa Birliği, gerek Kurul ve Danıştay kararlarında, aşırı fiyatlama analizi kapsamında yapılan fiyat-maliyet karşılaştırmalarında maliyetin net olarak belirlenmesi ve dağıtılmasının gereği ortaya konmaktadır. Maliyetlerin net olarak tespit edilemediği ve dağıtılamadığı hallerde, tek başına karşılaştırmalı fiyatların aşırı fiyatın tespitinde ölçü olarak kabul edilmesi mümkündür.

(24) Bu itibarla, ilgili ürün pazarında SAHİBİNDEN.COM’un fiyat-maliyet marjının göreli gelir yöntemi ile hesaplanmasından imtina edilmiştir. Bununla birlikte teşebbüsün, yüksek kârlılık ile faaliyet gösterip göstermediği hususunda fikir verebilecek bir temsil değişkene ilişkin verilerin ortaya konulması gereği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, SAHİBİNDEN.COM ile Türkiye’de farklı alanlarda on-line platform hizmeti sunan belli başlı teşebbüslerin özsermaye ve net satış kârlılık oranları karşılaştırılmıştır. Fiyat- maliyet marjına ilişkin olarak, emlak satış/kiralama hizmetlerine yönelik on-line platform hizmeti pazarında değinilen hususlar bu pazar için de aynen geçerlidir. Bu itibarla, SAHİBİNDEN.COM’un 2014-2017 döneminde göreli fiyatları ve fiyat artış oranları ile fiyat-maliyet marjı için gösterge olarak kabul edilen özsermaye ve net satış kârlılık oranları, vasıta satış hizmetlerine yönelik on-line platform hizmeti pazarında da doğal olmayan (rekabetçi bir pazarda gözlenme ihtimali düşük) yüksek fiyatlamanın varlığını göstermektedir.

(25) Son olarak, değerlendirmede daha fazla örneklem elde edebilmek amacıyla herhangi bir mal veya hizmet satmayıp tarafları buluşturan, çift taraflı pazar yapısına sahip, çevrimiçi hizmet sunan teşebbüslere de yer verilmiştir.

- Tüketici refahında doğrudan kayba yol açılmadığı iddiası

(26) Aşırı fiyatlama tarzı ihlaller sömürücü nitelikleri gereği tüketici refahında bir azalmaya yol açmaktadırlar. Nitekim Danıştay tarafından Rekabet Kurulunun Tüpraş kararına ilişkin olarak [1] rekabet hukukunun asıl amacının tüketici refahını sağlamak olduğu, tüketici refahında doğrudan bir kayba yol açan sömürücü davranışlarda hâkim 1 Danıştay 13. Dairesinin 05.10.2017 tarihli ve E: 2014/2458, K: 2017/2511 sayılı kararı.

durumdaki teşebbüsün, pazar gücünün avantajını kullanarak tüketiciden rant elde ettiği, sömürücü nitelikteki davranışların en önemlisinin tüketici refahında doğrudan bir kayba neden olan aşırı fiyat uygulamaları olduğu belirtilmiş ve aşırı fiyata müdahale edilebileceği dile getirilmiştir.

- Ekonomik değer testinin hatalı uygulandığı iddiası

(27) Dosya kapsamında SAHİBİNDEN.COM’un aşırı fiyatlama davranışı içinde bulunduğu, çok sayıda karşılaştırmalı veri ile ortaya konulmuştur. Şöyle ki SAHİBİNDEN.COM’un fiyatları kendi geçmiş fiyatları ve rakip fiyatları ile; ardından farklı alanlarda platform hizmeti sunan teşebbüslerin özsermaye kârlılık oranları ve net kârlılık oranları ile karşılaştırılmıştır. Nitekim rekabet otoritelerinin aşırı fiyat değerlendirmelerinde, farklı coğrafya/ürün pazarlarında fiyat ve kârlılık karşılaştırmalarının yapıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, anılan iddianın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

- Fiyatlara müdahale edilmesinin pazarı olumsuz etkileyeceği iddiası

(28) SAHİBİNDEN.COM her iki pazarda da 2014 yılındaki fiyat seviyesini 2015 yılında ciddi oranda artırmış ve fiyat artışına izleyen yıllarda da devam etmiştir. Her iki kategoride 2017 yılındaki fiyat seviyesi 2014 yılındaki fiyat seviyesinin %(…..) üzerinde gerçekleşmiştir. Bu denli yüksek bir artış karşısında pazarda fiyat seviyesini aşağı çekecek bir rekabet, mevcut giriş engelleri dolayısıyla 2015-2017 döneminde yaşanmamıştır. Bu sebeple Kurum müdahalesinin olmadığı dönemde pazar kendiliğinden olağan seyrine dönememiştir.

- Hâkim durum analizine gerek olmadığı iddiası

(29) Aşırı fiyatlamanın 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bakımından ihlal olabilmesi için teşebbüsün hâkim durumda olduğunun ortaya konulması gerekmektedir. Nitekim aşırı fiyatlamaya ilişkin olan bu dosyada da hâkim durum tespiti yapılmıştır.

(30) Dolayısıyla teşebbüsün dosya kapsamında önceki savunmalarında beyan ettiği ve işbu başvuru yoluyla tekrarladığı iddiaların 01.10.2018 tarihli ve 18-36/584-285 sayılı Kurul kararının kaldırılmasını, değiştirilmesini, geri alınmasını ya da yeni bir işlem yapılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(31) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca Rekabet Kurulunun 01.10.2018 tarihli ve 18-36/584- 285 sayılı kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.