Şeker Kurulu'nun 21.7.2006 tarih ve 124/7 sayılı kararının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Bülent GÖKDEMİR, A. Ussal ŞAHBAZ

C. ŞİKAYET EDEN : Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş.

Osman Kavuncu Cad. 7. km. 38070 Kocasinan Kayseri

Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş.

Yazlık Cad. No. 14 540001 Adapazarı

D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:

Şeker Kurulu

İzmir 2. Cad. No:40 06440 Kızılay Ankara

E. DOSYA KONUSU : Şeker Kurulu’nun 21.7.2006 tarih ve 124/7 sayılı kararının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a uygun olmadığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçelerinde özetle; sırasıyla Kayseri Şeker Fabrikası A.Ş. ve Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. kendileriyle rakiplik ilişkisi içinde olan bazı teşebbüslerin temsilcilerinin Şeker Kurulu’nda üye olmasından hareketle, daha önce aylık olarak gönderilen satış ve stok hareketleri bilgisinin Ağustos 2006’da günlük olarak Şeker Kurulu’na bildirilmesine dair Şeker Kurulu’nun aldığı 21.7.2006 tarihli ve 124/7 sayılı Kararı’nın Şeker Kurulu’nun rekabet kurallarına aykırı söz konusu yapısı nedeniyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem yapılmasını talep etmişlerdir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.8.2006 tarih, 5516 sayı ve 25.8.2006 tarih, 5759 sayı ile intikal eden başvurular üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 7.9.2006 tarih ve 2006-3-105/İİ-06-Ş.YA. sayılı İlk İnceleme Raporu, 11.9.2006 tarih, REK.0.07.00.00-110/253 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Şeker Kurulu kararlarına karşı 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir müdahale

olanağının bulunmadığı,

06-63/853-244

-4634 sayılı Kanun’dan kaynaklanan Şeker Kurulu’nun sektörde faaliyet gösteren

teşebbüslerin temsilcilerini içeren yapısının ve piyasada faaliyet gösteren

teşebbüslerin gizli bilgilerine ilişkin detaylı taleplerinin, düzenleyici ve denetleyici

kuruluşların piyasada mal ve hizmet üreten teşebbüslerden bağımsız olması

gerektiği prensibine aykırı olduğu ve Kurul’da temsilcisi bulıunan teşebbüsler lehine

etkin rekabet ortamını zedelediği yönündeki Rekabet Kurulu görüşünün rekabet

savunuculuğu kapsamında ilgili mercilere iletilmesinin uygun olacağı

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Şeker Kurulu 4.4.2001 tarih ve 4634 sayılı Şeker Kanunu (Şeker Kanunu) ile kurulmuş şeker piyasasını düzenlemek ve denetlemekle görevli bağımsız bir idari otoritedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden Kurum’un karar organı olan Şeker Kurulu’nun şikayete konu idari işleminin Şeker Kanunu’nun 7/g maddesinde yer alan bilgi isteme yetkisine dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir işlem ya da uygulamanın 4054 sayılı Kanun kapsamında incelenebilmesi için bunun bir teşebbüs (ya da teşebbüs birliği) iradesinden kaynaklanıyor olması gerekmektedir. Dolayısıyla teşebbüs niteliği haiz olmayan kamu kurum ve kuruluşlarının idari işlemlerine 4054 sayılı Kanun kapsamında müdahale olanağı bulunmamaktadır.

Öte yandan, Şeker Kurulu’nun endüstrideki büyük teşebbüslerin temsilcilerini içeren yapısı dikkate alındığında, Şeker Kurulu’nun şikayete konu kararı, piyasadaki oyuncuların birçok gizli bilgisinin günlük olarak bu temsilciler (Şeker Kurulu üyeleri) tarafından takip edilebilmesine olanak sağlayacaktır. Şeker Kurulu’nun endüstrideki oyuncuların temsilcilerini içeren mevcut yapısının, düzenleyici kurumun amaçlarıyla (kamu yararı) Şeker Kurulu’nda temsilcisi (ya da temsilcileri) olan teşebbüslerin kar elde etme güdüleri arasında çıkar çatışmasına yol açması kaçınılmazdır. Düzenleyici kuruluşların piyasada mal ve hizmet üreten teşebbüslerden bağımsız olması gerekmektedir. Ayrıca alınan karar özelinde, bir yandan Şeker Kurulu’nda temsilcisi olan teşebbüsler lehine rekabeti bozan bir avantaj yaratılırken, diğer yandan piyasanın şeffaflığı artarak (ya da belirsizliği ortadan kalkarak) oyuncular arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu gündeme gelebilecek ve etkin rekabet ortamı zarar görecektir.

Şeker Kurulu’nun, 4634 sayılı Kanun’la öngörülen ve sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin temsilcilerini içeren mevcut yapısının oyuncular arasında bilgi değişimi dolayısıyla yaratabileceği sakıncalar daha önce Kurumumuz 2000 yılı faaliyet raporunda kamuoyuyla da paylaşılmıştır. Bu sakıncalara Kurum’un Şeker Kanunu’na

1

göre çıkarılan iki ayrı yönetmeliğe ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na verdiği görüşlerde de yer verilmiştir. Ancak, söz konusu sakıncalı durumun giderilmesine yönelik bugüne kadar herhangi bir düzenlemeye gidilmemiştir.

Yukarıda açıklanan sakıncanın giderilmesine yönelik olarak, ilgili mercilere konuyla ilgili Rekabet Kurulu görüşünün, iletilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

1

“Hammadde ve Şeker Fiyatları Yönetmeliği” ve “Şeker Kotalarının Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelik”

06-63/853-244

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre

1- Şeker Kurulu kararlarına karşı 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir müdahale

olanağının bulunmadığına, şikayetin reddine,

2- Şeker Kurulu’nun yapısına ilişkin, 4634 sayılı Kanun’dan kaynaklanan rekabete

aykırılığın giderilmesini teminen, 4634 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinin gözden

geçirilmesi ya da yeniden düzenleme yapılması gerektiği yönündeki Rekabet

Kurulu görüşünün 4054 sayılı Kanun’un 27. maddesi (g) bendi uyarınca T.B.M.M.

Başkanlığı, T.C. Başbakanlık ile T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.