SIA Engineering Company Limited ve Airbus Services Asia Pacific Pte. Ltd.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ,

Kenan TÜRK, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Nesibe AYAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - SIA Engineering Company Limited

- Airbus Services Asia Pacific Pte. Ltd.

Temsilcileri: Av. Cansu ARAS

Büyükdere Cad. No: 185 Kanyon Ofis Binası

K:10 Levent, Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: SIA Engineering Company Limited ve Airbus Services Asia Pacific Pte. Ltd. tarafından bir ortak girişim tesis edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.05.2016 tarih ve 3244 sayı ile giren ve eksikleri en son 26.05.2016 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.05.2016 tarih ve 2016-4-22/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) İlgili başvuruda SIA Engineering Company Limited (SIAEC) ile Airbus Services Asia Pacific Pte. Ltd. (ASAP) arasında akdedilen Ortak Girişim Sözleşmesi ile %65-%35 pay dağılımlı bir ortak girişim (ŞİRKET) tesis edilmesi işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) SIAEC Singapore Airlines Limited‘in (SIA) bir iştiraki olup, SIA ve grup şirketleri (SIA GROUP) yolcu hava taşımacılığı, mühendislik hizmetleri (uçak gövdesi bakımı ve tamir hizmetleri, hat bakım, teknik yer hizmetleri ve filo yönetim programları), kargo operasyonları (hava yoluyla nakliye) alanlarında faaliyet göstermektedir. Airbus Group S.E.’nin (AIRBUS GROUP) dolaylı iştiraki olan ASAP, Airbus hava araçlarına saha bakım hizmetleri, hava aracı yedek parçalarına ilişkin depolama hizmetleri, uçuş hizmetleri desteği ile Airbus hava araçları ve bölgedeki hava trafiği yönetimi çözümlerine ilişkin pazarlama ve tanıtıcı destek hizmetleri sunmaktadır. Ortak girişim şirketi ise, esas çalışma alanı Asya-Pasifik bölgesi olan ve Airbus A350 XWB, A380 ve A330 uçakları işleten ticari havayolu şirketlerine Singapur’da MRO [1] hizmetleri (özellikle ağır bakım ve dolaylı olarak hat bakım hizmetleri) sunmak için kurulacaktır [2].

1 MRO: “Maitenance, Repair and Overhaul”.

2 (…..)

16-19/314-143

(6) 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması”nın aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu ifade edilmiştir.

(7) Bu açıklamalar çerçevesinde, bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde devralma sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

(8) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’a (Kılavuz) göre; “İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi, başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme yetkisi anlamına gelir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur.” Dolayısıyla ortak kontrol incelenirken; pay dağılımının eşit olup olmadığı, yönetimde ana teşebbüslerin eşit olarak temsil edilip edilmediği, toplantı ve karar yeter sayılarına yönelik düzenlemeler, eşit ortaklık ve/veya yönetimde eşit temsil olmaması durumlarında şirketin stratejik kararlarında birden fazla teşebbüs için veto hakkının, kilitleme hakkı veren araçların bulunup bulunmadığına bakılmalıdır.

(9) Başvuru konusu işlem kapsamında pay dağılımının %65-%35 olduğu, 5 üyeden oluşan yönetim kuruluna SIAEC ve ASAP’ın sırasıyla üç ve iki üye atama hakkına sahip olduğu, yönetim kurulu toplantı nisabının SIAEC ve ASAP’ın her biri tarafından aday gösterilen en az birer üyenin bulunması kaydıyla, en az iki yönetim kurulu üyesinin katılımı ile sağlandığı, bütçenin onaylanması, iş planı ve önemli yatırımlar gibi yönetim kuruluna hasredilmiş konular hakkında verilecek kararlar bakımından taraflardan her birinin ayrı ayrı olumlu oyunun arandığı, dolayısıyla hem SIAEC hem de ASAP’ın veto etme yetkisine sahip olduğu, bu itibarla ortak kontrolün söz konusu olduğu anlaşılmıştır.

(10) Ortak girişimler bakımından aranan kriterlerden bir diğeri de, işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Bu kriter ile ifade edilen temel amaç ortak girişimin, kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Kılavuz’da belirtildiği üzere; “Bir ortak girişimin tam işlevsel bir teşebbüs olabilmesi için operasyonel bakımdan iktisadi bağımsızlığa sahip olması gerekmekte olup bu durum stratejik kararların alınmasında da ana teşebbüslerden bağımsız hareket edebileceği anlamına gelmez. Aksi bir değerlendirmede, ortak kontrol edilen bir teşebbüs hiçbir zaman tam işlevsel bir ortak girişim olarak nitelendirilemeyecek ve dolayısıyla Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen şart hiçbir zaman yerine getirilemeyecektir. Bu nedenle tam işlevsellik kriterinin sağlanabilmesi için ortak girişimin operasyonel bakımdan bağımsız olması yeterlidir.” Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki nitelikleri taşıması gerekmektedir:

o Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olmak,

o Ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermek,

o Satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmamak,

o Kalıcı olarak faaliyet göstermek.

16-19/314-143

(11) İşlem neticesinde ortak girişimin, kendi hangar tesisini işleteceği, tüm günlük faaliyetleriyle ilgilenen bir yönetime sahip olacağı ve işlerini ana şirketlerinden bağımsız olarak yürütmek için kendine ait bir personel kadrosu istihdam edeceği bilgileri çerçevesinde, ŞİRKET’in bağımsız bir iktisadi varlık olarak faaliyet göstereceği anlaşılmıştır.

(12) Yukarıdaki açıklamalar birlikte ele alındığında; ortak girişimin SIAEC ile ASAP tarafından ortak kontrol edileceği ve söz konusu şirketin bağımsız bir iktisadi varlık arz edeceği, dolayısıyla bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.

(13) 2015 yılına ait cirolar incelendiğinde; işlem taraflarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde öngörülmüş olan eşikleri aştığı, bu nedenle bildirime konu işlemin izne tabi olduğu görülmüştür.

(14) ŞİRKET, esas çalışma alanı Asya-Pasifik bölgesi olan ve Airbus A350 XWB, A380 ve A330 uçakları işleten ticari havayolu şirketlerine Singapur’da MRO hizmetleri (özellikle ağır bakım ve dolaylı olarak hat bakım hizmetleri) sunmak için kurulacaktır. SIA GROUP ve AIRBUS GROUP’un Türkiye’de ağır bakım ve hat bakımı hizmetleri de dâhil olmak üzere, ticari hava araçlarına yönelik hiçbir MRO pazarında ve bu pazarların hiçbir alt ve üst pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Tüm bu bilgiler ışığında, işlem neticesinde herhangi bir yoğunlaşma yaşanmayacak, herhangi bir pazar payı artışı gerçekleşmeyecek, dolayısıyla bildirime konu işlem sonucunda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi de söz konusu olmayacaktır.

(15) H. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.