Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.'ye ürün vermeyi reddettiği, bu şekilde ayrımcılık yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun'un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Neyzar MENTEŞOĞLU
C. ŞİKAYET
EDEN: Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Temsilcisi. Av. Figen ERTEKİN
Tercüman Sitesi A 6 Blok Kat:3 Daire:13 Cevizlibağ
Zeytinburnu/İstanbul
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
Altzeren Sok. No:18 Levent /İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.’ye ürün vermeyi reddettiği, bu şekilde ayrımcılık yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Solgar Vitamin ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Solgar)’nin Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş. (Anadolumed)’ye ürün satışı yapmayı reddettiği, bu şekilde ayrımcılık yaparak hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği ifade edilmiş ve konu hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.6.2010 tarih ve 5075 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 21.7.2010 tarih, 2010-3-148/İİ-10-391.NM sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 5.8.2010 tarih ve 10-52/960-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.9.2010 tarih ve 2010-3- 148/ÖA-10-137.TE sayılı Önaraştırma Raporu 6.9.2010 tarih ve REK.0.07.00.00- 110/395 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
Sayfa 2
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Başvuruda Yer Alan İddialar
Başvuru sahibi tarafından, Anadolumed’in ürün alımı için Solgar’a pek çok kez sipariş verdiği ve diğer ecza depolarına uygulanan satış ve teslim koşullarının Anadolumed’e de uygulanmasını talep ettiği ancak, Solgar’ın sipariş taleplerini cevapsız bıraktığı ve kendilerine satış yapmadığı belirtilmiştir.
Bunun üzerine başvuru sahibinin, Noter kanalıyla Solgar’dan satın almak istediği ürünleri içeren sipariş mektubu ile birlikte sipariş bedelini aşan bir banka teminat mektubunu Solgar’a gönderdiği dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Anadolumed Ecza deposunun sipariş mektubunda, talep edilen ürünlerin satışının reddedilmesi halinde Solgar’ın rekabet hukukuna aykırı davranmış olacağı ve konu ile ilgili Rekabet Kurumuna şikayette bulunulacağı vurgulanmıştır. Solgar’ın cevap yazısında, Solgar’a borcu olan Emek Ecza Deposu İlaç ve Kimya Mad. İtr. İth. İh. Ve Tic. A.Ş.’nin (Emek Ecza Deposu) hisselerinin Anadolumed tarafından satın alındığı, bu nedenle Anadolumed’e ürün satmayı reddettiği, Solgar’ın ithal ettiği ürünlerin reçete ile satılmayan besin takviyesi niteliğinde ürünler olduğu ve muadillerinin piyasadaki muhtelif ithalatçı firmalardan temin edilebileceği, Solgar’ın pazar payı itibarıyla hakim durumda olmadığı ve Anadolumed ile çalışmak istememesinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal eden bir davranış olmadığı belirtilmiştir.
Başvuru sahibi ise Emek Ecza Deposu ile Anadolumed arasında hiçbir ilişki olmadığını, farklı tüzel kişilikler olduğunu ve bu durumun Solgar’ın Anadolumed’e ürün satmaması için geçerli bir hukuki gerekçe olamayacağını savunmaktadır. Sonuç olarak, Solgar’ın diğer ecza depolarına ürün satarken Anadolumed’e satmayarak ayrımcılık yaptığı, Anadolumed’in diğer ecza depoları ile eşit şartlarda rekabet etmesine engel olduğu, hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddia edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile “Belirli bir mal ve hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemle” yasaklanmaktadır. Başvuru sahibi tarafından Solgar’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddia edilmiş olmasına rağmen, söz konusu davranışların teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları yasaklayan 4. madde kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte olmadığı kanaati oluşmuştur. Başvuruda iddia edilen davranışlar teşebbüsün tek taraflı davranışları olup, 4. madde kapsamında değil 6. madde kapsamında incelenmiştir.
Solgar’ın Anadolumed’e mal vermeyi reddetmesinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmesi için davranışı gerçekleştiren
Sayfa 3
teşebbüsün hakim durumda olması ve söz konusu davranışın bir kötüye kullanma sonucunu doğurduğunun ortaya konması gerekmektedir. Teşebbüs hakim durumda olsa dahi, teşebbüsün bazı teşebbüslerle çalışmak istememesi söz konusu olabilmektedir. Bu durum Anayasa’nın 48. maddesinde yer alan sözleşme hürriyetine ilişkin hükümle de korunmaktadır. Dolayısıyla mal vermeyi reddetmenin her durumda bir ihlal olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.
Mal vermeyi reddetmenin hakim durumun kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi için sağlanması gereken kriterlerden biri hakim durumdaki teşebbüsün mal vermeyi reddetmesinin ekonomik olarak rasyonel objektif gerekçelere dayanmamasıdır.
110
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; Anadolumed’in şikayet başvurusunun ekinde yer alan Solgar’ın vekili Av. Metin Söker imzalı yazının 5. maddesinde Solgar’ın Anadolumed’e satış yapmak istememesinin nedeninin, Solgar’a ……… TL borcu olan ve iflas nedeniyle faaliyetini durduran Emek Ecza Deposu ile Anadolumed’in iflas öncesi ortaklıklarının bulunması ve iflas eden firmanın eski ortaklarının Anadolumed’de yönetici sıfatıyla görev alması olarak açıklandığı anlaşılmıştır. Konu ile ilgili olarak Solgar’ın vekili tarafından gönderilen ve Kurumumuz kayıtlarına 1.9.2010 tarih ve 6846 sayı ile giren yazıda; Emek Ecza Deposu’nun Solgar’a olan borcuna ilişkin icra takip talebi, Emek Ecza Deposu ile Anadolumed arasındaki ilişkiyi gösteren ticaret sicil kayıt örneklerine ve Emek Ecza Deposunun eski ortaklarından olan kişilerin Anadolumed’de yönetici olarak görev aldığına dair çeşitli belgelere yer verilmiştir.
Solgar’ın kendisine borçlu olan bir firma ile ilişki içinde olan Anadolumed ile ticari ilişki içine girmek istememesinin makul bir gerekçe olduğu; diğer yandan, Anadolumed Solgar’ın rakibi değil, Solgar ürünlerinin eczanelere dağıtımını yapan ecza depolarından biri olması nedeniyle Solgar’ın Anadolumed’i pazardan dışlamasının alt pazardaki rekabeti azaltacağı ve bu durumun Solgar’ın aleyhine sonuçlara yol açabileceği dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Bu nedenle, Solgar’ın davranışının Anadolumed’i pazardan dışlayıcı bir amacının olmadığı kanatine varılmıştır.
Dolayısıyla, Solgar’ın hakim durumda olup olmadığından bağımsız olarak, şikayet konusu davranış 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal edecek nitelikte değildir.
140
Sayfa 4
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.
Yargı süreci
1 dava
Anadolumed Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Danıştay 13. Daire · Esas No: 2011/147
Dava kabul edildi — Kurul kararı iptal
Safahat
04.12.2019Dava kabul edildi — Kurul kararı iptal· Danıştay 13. Daire· 2018/994
23.10.2017Üst mahkeme bozdu· Dan. İdari Dava Dai. Gn. Krl.· 2015/1405
25.11.2014Dava kabul edildi — Kurul kararı iptal· Danıştay 13. Daire· 2011/147
Dava ve safahat bilgileri Rekabet Kurumu'nun yayımladığı kayıtlardan alınmıştır. Bağlayıcı olan mahkeme kararlarının kendisidir.