08/05/2007 tarihinde imzalanan ve Kurulun 08.11.2007 tarih ve 07-85/1036-398 sayılı kararı ile bireysel…
Menfi Tespit ve Muafiyet13-56/785-335Karar tarihi: 03.10.2013Yayımlanma tarihi: 02.12.2013
08/05/2007 tarihinde imzalanan ve Kurulun 08.11.2007 tarih ve 07-85/1036-398 sayılı kararı ile bireysel muafiyet tanınmış olan sözleşmeden doğan franchise ilişkisinin devam ettirilmesi ve uzatılması amacıyla, GAP Europe Limited, GAP Inc. ve Banana Republic Inc. ile GAP Mağazacılık A.Ş. arasında 30.09.2012 tarihinde akdedilen “İmtiyaz Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet tanınması talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
(1) D. DOSYA KONUSU: 08.05.2007 tarihinde imzalanan ve Kurulun 08.11.2007 tarih ve 07-85/1036-398 sayılı kararı ile bireysel muafiyet tanınmış olan sözleşmeden doğan franchise ilişkisinin devam ettirilmesi ve uzatılması amacıyla, GAP Europe Limited, GAP Inc. ve Banana Republic Inc. ile GAP Mağazacılık A.Ş. arasında 30.09.2012 tarihinde akdedilen “İmtiyaz Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.8.2013 tarih ve 5465 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 23.9.2013 tarih ve 2013-5-32/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Bölge ve müşteriye ilişkin kısıtlamalar bakımından, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında yer alan sözleşmede GAP Mağazacılık A.Ş. (GAP A.Ş.)’ye getirilen rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün grup muafiyetinden yararlanamayacağı,
- “İmtiyaz Sözleşmesi”ne 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (Kanun)’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınabileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İlgili Pazar
(4) İlgili ürün pazarı “kadın, erkek, çocuk ve bebek giyim ürünleri ile aksesuarları pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.2. Değerlendirme
(5) Dosya kapsamında 08.05.2007 tarihinde imzalanan ve Kurulun 08.11.2007 tarih ve 07-85/1036-398 sayılı kararı ile bireysel muafiyet tanınmış olan sözleşmeden doğan franchise ilişkisinin devam ettirilmesi ve uzatılması amacıyla, GAP Europe Limited, GAP Inc. ve Banana Republic Inc. (GAP şirketleri) ile GAP A.Ş. arasında 30.09.2012 tarihinde akdedilen “İmtiyaz Sözleşmesi”ne bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir.
Sayfa 2
(6) Bu çerçevede taraflar arasında 30.09.2012 tarihinde Türkiye için Birinci Tadil Edilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş İmtiyaz Sözleşmesi (sözleşme) imzalanmıştır. Sözleşme ile bay, bayan ve bebek giyim ürünleri ve aksesuarlarının "Gap", "GAPKids", "baby GAP" ve"Banana Republic" markaları altında Türkiye çapındaki son kullanıcılara perakende seviyesinde satımına ilişkin olarak GAP şirketleri tarafından GAP Mağazacılık'a yeniden münhasır yetki verilmektedir.
(7) Sözleşme Kurul’un 8.11.2007 tarih ve 07-85/1036-398 sayılı kararında değerlendirilen sözleşme ile aynı hükümleri içermektedir ve bu sözleşmeden farklı olarak Kanun kapsamında değerlendirilmesi gereken bir hüküm ihtiva etmemektedir. Bu çerçevede anılan kararda yer verilen tespitler doğrultusunda yapılan değerlendirmeye aşağıda yer verilmektedir.
G.2.1. 2002/2 sayılı Tebliğ Çerçevesinde Yapılan Değerlendirme
(8) Dosya konusu sözleşme 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında bir dikey anlaşma niteliğindedir. Bir dikey anlaşmanın Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanabilmesi için sağlayıcının/alıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %40’ı aşmaması gerekmektedir. Sağlayıcı konumundaki GAP şirketlerinin 2012 yılı itibariyle ilgili pazardaki payı (…..), alıcı Özyeğin Ailesi’nin 1 ise payı ise (…..)’dir. Sözleşmede yer alan bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar da 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı içinde yer alan sınırlamalardır.
(9) Grup muafiyeti değerlendirmesi kapsamında incelenmesi gereken bir diğer husus, sözleşme ile GAP A.Ş.’ye getirilen rekabet etmeme yükümlülüğüdür. Sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmü uyarınca GAP A.Ş. sözleşme süresi boyunca, sözleşmenin ekinde yer alan markalı giyim ve aksesuarların satılacağı yeni bir konfeksiyon ya da aksesuar markası altında herhangi bir perakende mağazası işletmeyecektir. Sözleşme yürürlük tarihinde başlayacak ve (…..) tarihine kadar devam edecektir.
(10) 30.9.2012-(…..) dönemini kapsayan sözleşme (…..) yıl sürelidir. Dolayısıyla sözleşme ile GAP A.Ş.’ye yürürlük tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmektedir. Bilindiği gibi 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine göre alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülükleri muafiyetten yararlanamamaktadır. Bu çerçevede sözleşmede yer verilen (…..) yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyeti kapsamı dışında kalmaktadır.
(12) Bilindiği üzere Kanun’un 5. maddesine göre Kurul, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde bireysel muafiyet kararı verebilmektedir.
a) Malların üretim ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması:
(13) Üretim veya dağıtım maliyetlerini düşüren, kaliteyi arttıran, malların üretim ya da sunumuna ilişkin yenilikler öngören anlaşmaların bu koşulu sağladığı kabul edilmektedir. Dosya konusu sözleşmenin, GAP ve Banana Republic Mağazaları’nın yayılmasını kolaylaştıracağı ve GAP grubunun Türkiye’de doğrudan faaliyet 1 GAP A.Ş. Fina Holding A.Ş. tarafından, Fina Holding A.Ş. ise nihai olarak Hüsnü Özyeğin tarafından kontrol edilmektedir. Fina Holding A.Ş., hisselerinin tamamına sahip olduğu Marka Mağazacılık A.Ş. vasıtasıyla Marks & Spencer markasının franchise haklarına sahiptir.
Sayfa 3
göstermesine kıyasla, söz konusu mağazaların münhasır olarak, bu alanda deneyim sahibi olan GAP A.Ş. tarafından işletilmesini sağlaması bakımından, ekonomik açıdan etkinlik yaratacağı göz önünde bulundurulduğunda, 5. maddede belirtilen ilk koşul sağlanmış olmaktadır.
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması:
(14) Sözleşme ile kurulacak olan mağazaların, perakende giyim ve aksesuar üzerinde yoğunlaştığı göz önünde bulundurulduğunda, tüketiciye yeni ürünlerin, farklı bir mağaza kimliği ile sunulacağı, tercih imkânının fazlalaşacağı ve tüketicinin bundan fayda sağlayacağı dolayısıyla 5. maddede belirtilen ikinci koşulun da sağlandığı anlaşılmaktadır.
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması:
(15) Sözleşme konusu ürünlerin pazardaki payı 2012 yılı itibariyle %0,09’dur. GAP A.Ş.’yi kontrol eden Özyeğin Ailesi’nin ilgili pazarda Marka Mağazacılık ile elde ettiği %0,20’lik bir pazar payı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra giyim ve aksesuar pazarında faaliyet gösteren yerli ve yabancı çok sayıda küçük ve orta çaplı işletme bulunmaktadır. Bu bakımdan tarafların sınırlı bir pazar payına sahip olduğu perakende giyim pazarı genel olarak markalı ya da markasız pek çok ürünle çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği oldukça rekabetçi bir pazar niteliği sergilemektedir. Bu çerçevede bu koşulun da sağlanmış olduğu anlaşılmaktadır.
d) Rekabetin (a) ve (b) bendlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması:
(16) Bu koşula göre, anlaşma ile getirilen rekabet kısıtlamaları, anlaşma sonucunda ortaya çıkan ve tüketiciye fayda sağlayan, mal veya hizmetlerin üretim ya da dağıtımında iyileşme ile ekonomik veya teknik gelişme için zorunlu olmalıdır. Esasen franchise anlaşmalarında, sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how’dan rakip teşebbüslerin faydalanmasını engellemek ve alıcının tüm üretim ya da satış çabalarının sağlayıcının ürününe odaklanmasını sağlamak amacıyla, alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebilmektedir.
(17) Bu çerçevede, GAP A.Ş.’ye sözleşme süresince rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesinin, GAP şirketlerinin Gap ve Banana Republic markalarından rakiplerin faydalanmasının engellenmesi, franchise ağının kimliğinin ve hizmetin kalitesinin korunması ve GAP A.Ş.’nin satış çabalarının Gap ve Banana Republic mağazaları üzerinde yoğunlaşması hususları göz önünde bulundurulduğunda makul olarak değerlendirilebilecek bir sınırlama olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 134. paragrafında da “Bir know-how devri genellikle, franchise anlaşmalarında olduğu gibi arz (tedarik) anlaşmasının süresi boyunca rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesini haklı gösterebilir.” ifadesi yer almaktadır.
(18) Bu çerçevede taraflar arasında imzalanan sözleşme ile rekabetin gereğinden fazla sınırlandırılmadığı tespiti çerçevesinde Kanun’un 5. maddesinin (d) bendindeki koşulun da gerçekleştiği ve bildirim konusu işleme bireysel muafiyet tanınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- GAP Europe Limited, GAP Inc. ve Banana Republic Inc. ile GAP Mağazacılık A.Ş. arasında 30.09.2012 tarihinde akdedilen “İmtiyaz Sözleşmesi”nin, içerdiği beş
Sayfa 4
yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğü nedeniyle grup muafiyetinden yararlanamadığına,
- Bununla birlikte “İmtiyaz Sözleşmesi”ne, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılaması nedeniyle sözleşme süresince bireysel muafiyet tanınmasına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.