TNT Express N.V.’nin %100 hissesinin Hollanda hukuku uyarınca yapılacak olan halka çağrı yoluyla FedEx…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,

Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER : Dr. Hakan BİLİR, Buket ARI, Tuğba CİRİT

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: FedEx Corporation

Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Hakkı Can YILDIZ, Av.

Cansu GÜNEL

Yeni Sülün Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2 Akatlar

Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: TNT Express N.V.’nin %100 hissesinin Hollanda hukuku uyarınca yapılacak olan halka çağrı yoluyla FedEx Acquisition B.V. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.08.2015 tarih ve 3798 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 27.11.2015 tarih ve 2015-4-36/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Dosya Konusu İşlem

(4) Dosya konusu bildirimde; TNT Express N.V.’nin (TNT) %100 oranındaki hissesinin FedEx Corporation (FedEx) tarafından bildirime konu işlemi gerçekleştirmek üzere kurulacak olan FedEx Acquisition B.V. (FedEx BV) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. Aynı işleme ilişkin Avrupa Komisyonu’na (Komisyon) da bildirimde bulunulmuş ve işlem nihai incelemeye alınmıştır [1]. Buna karşılık başvuru sahibi tarafından, Komisyon’un söz konusu devralma işlemine herhangi bir itiraz belgesi (statement of objections) sunmadığına ve dosyanın 2016 yılının başlarında kapanacağına dair bir basın açıklanmasında bulunulmuştur [2].

1 Bkz. http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.C_.2015.257.01.0004.01.ENG 2 Bkz. http://investors.fedex.com/news-and-events/investor-news/news-release-details/2015/FedEx- and-TNT-Express-Update-Competition-Process/default.aspx

G.2.Taraflara İlişkin Bilgiler

G.2.1. FedEx Acquisition B.V.

(5) Hollanda kanunları uyarınca kurulmuş ve FedEx’in dolaylı iştiraki olan FedEx BV, dosya konusu devralma işlemi amacıyla yeni kurulacak bir şirkettir. Merkezi Amerika’da bulunan FedEx, dünya çapındaki müşterilerine ve işletmelere taşımacılık, e-ticaret ve ticari hizmetler sunmaktadır. FedEx’in ABD dışındaki faaliyetleri küçük paket teslimatı ve yük taşımacılığı olmak üzere iki grup altında toplanmaktadır. FedEx’in Türkiye’de küresel hizmet ortağı iş modeliyle faaliyet gösterdiği küçük paket teslimatına yönelik olarak çalıştığı firma MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.’dir (MNG KARGO). Yük taşımacılığı pazarında ise FedEx, faaliyetlerini FedEx Trade Networks (FTN) aracılığıyla gerçekleştirmektedir. FTN’nin Türkiye iştiraki ise FedEx Trade Networks Uluslararası Nakliyat Limited Şirketi’dir.

G.2.2. TNT Express N.V.

(6) Uluslararası bir taşımacılık şirketi olan TNT, Avrupa, Orta Doğu, Afrika, Asya-Pasifik ve Amerika’da karayolu ile havayolu taşımacılığı yapmakta ve 26.000 karayolu taşıtı ile 54 hava aracından oluşan bir filo yönetmektedir. TNT Express grup şirketlerinin ana şirketi olan TNT, Sürat Kargo Loj. Dağ. Hizm. A.Ş. (SÜRAT KARGO) ile Aras Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş.’ye (ARAS KARGO) uluslararası küçük paket teslimat hizmetlerine ilişkin altyapı hizmetleri sağlamaktadır. TNT’nin Türkiye’de faaliyet gösteren tek iştiraki, toplama ve teslimat hizmetlerini yerine getiren acenteler ile çalışan TNT International Express Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi’dir (TNT TÜRKİYE). TNT TÜRKİYE ayrıca ısı kontrollü araçlar, korunaklı taşıma ve hassas taşıma hizmetlerinin istek üzerine sağlanabileceği özel teslimat hizmetleri sunmaktadır. Bunların yanı sıra TNT TÜRKİYE, otomotiv, endüstri, telekomünikasyon, elektronik, bilgisayar, sağlık, yaşam biçimi ve posta sektörlerinde faaliyet gösteren müşterilere endüstriyel çözümler de sunmaktadır.

G.3. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Görüşü

(7) 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun (6475 sayılı Kanun) 3. maddesinin birinci fıkrasının (ü) bendi hükmünde posta sektörü kapsamında; 30 kg’a kadar ağırlığa sahip her türlü maddenin posta kolisi ya da kargosu sayılacağı ifade edilmektedir. Devralma işlemi taraflarının ana faaliyet alanlarından birini ise küçük paket gönderileri oluşturmaktadır. Dolayısıyla devralma işlemine konu 30 kg altındaki gönderiler 6475 sayılı Kanun çerçevesinde posta sektörü kapsamına girmektedir. Nitekim devre konu taraf olan TNT’nin Türkiye iştiraki TNT TÜRKİYE, BTK’nın Posta Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği uyarınca yetkilendirilmiş bir hizmet sağlayıcısı niteliğini haizdir [3].

(8) Bu kapsamda, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 18. maddesinin, " Rekabet Kurulu, posta sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dahil olmak üzere posta sektörüne ilişkin olarak vereceği kararlarda, Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alır” şeklindeki ikinci fıkrası uyarınca BTK’dan görüş ve söz konusu hizmete yönelik olarak BTK tarafından yapılan herhangi bir düzenlemenin bulunup bulunmadığı hususunda bilgi talep edilmiştir. Buna yönelik olarak BTK’dan Kurumumuza iletilen görüşte;

3 Bkz. http://www.btk.gov.tr/tr-TR/Sayfalar/Posta-Hizmet-Saglayicilari-Listesi

“Posta Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin “Hisse devri, birleşme ve devralma ile tüzel kişilik yapısındaki diğer değişiklikler” başlıklı 15'inci maddesinde yer alan;

(1)7/1211994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun

ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla; halka açık olmayan hizmet

sağlayıcılarının ortaklık yapılarında toplamda yüzde 10 veya daha fazla bir

sermaye payı değişimi, halka açık olanlarında ise doğrudan veya dolaylı

yönetim hâkimiyeti değişikliği, birleşmeler veya herhangi bir tüzel kişinin

katılımıyla genişleme, kontrolün değişmesi, satış, devir veya diğer

düzenlemeler ile tüzel kişilik yapısında değişiklik gerektirecek işlemler

sonrasındaki tüzel kişiliğin, 6 ncı madde kapsamında hizmet sağlayıcılarının

taşıması gereken şartları haiz olması esastır.

hükmü kapsamında, Türkiye posta pazarında hizmet sunmakta olan ve Kurumumuz tarafından yetkilendirilen TNT International Express Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi’'nin halka açık bir şirket olmaması ve aynı zamanda (Kurumumuz tarafından yetkilendirilmiş hizmet sağlayıcısı vasfını haiz olmayan yurt dışında kurulu uluslararası bir şirket olan) FedEx tarafından devralınacak olan hisselerin TNT International Express Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi üzerinde mezkûr Yönetmelik hükmünde bahsi geçen türden bir değişiklik meydana getirmeyeceği değerlendirilmektedir.”

ifadelerine yer verilmiştir.

G.4. United Parcel Service, Inc. (UPS) Tarafından Gönderilen Bilgiler

(9) Bildirime konu işlem hakkında yürütülen ön inceleme sürecinde, UPS tarafından işlem

konusu devralma ve sektöre yönelik birtakım bilgi ve belgeler gönderilmiştir. Bu

kapsamda UPS tarafından;

- 2012-2013 yılları içerisinde UPS’in TNT’yi devralma amacıyla başvuru yaptığı

ancak yapılan nihai inceleme neticesinde söz konusu işlemin Komisyon

tarafından 30.01.2013 tarihinde yasaklandığı [4],

- Komisyon’un UPS’in TNT’yi devralması işlemine yönelik ulaşmış olduğu

sonuçlarla paralellik gösterecek şekilde FedEx/TNT devralma işlemi nedeniyle;

 Türkiye’deki uluslararası ekspres küçük paket teslimatı hizmetleri

pazarında halihazırda faaliyet gösteren oyuncu (entegratör) [UPS, TNT,

FedEx ve Deustche Post DHL (DHL)] sayısının dörtten üçe düşeceği, bu

durumda müşteri tercihlerinin azalacağı,

 Birleşik şirketin (FedEx-TNT) önemli bir pazar payına sahip olacağı ve

böylelikle pazarda mevcut olan yoğunlaşmanın daha da artacağı,

 İşlem neticesinde oluşan şirketin fiyatları yükseltme kabiliyetinin ve

isteğinin artacağı,

 Pazarda düşük fiyat stratejisine bağlı olarak rekabet eden agresif bir

oyuncunun ortadan kalkacağı,

 Pazardaki şeffaflığın artacağı,

 Yüksek pazara giriş engellerinin oluşturduğu korunaklı bir alanda faaliyet

gösteren dar bir oligopolün daha da sıkı bir hale geleceği,

Bkz. Case No. COMP/M.6570-UPS/TNT Express

 Türkiye’de uluslararası ekspres küçük paket teslimatı hizmetleri pazarındaki rekabetin önemli ölçüde azalacağı,

 UPS tarafından TNT’nin devralınması neticesinde oluşan etkinlik artışının, bu işlemin yol açacağı herhangi bir olumsuz sonuçtan daha baskın olduğu, ancak FedEx tarafından TNT için herhangi bir etkinlik yorumunda bulunulmadığı; nitekim TNT’nin, FedEx tarafından yapılan devralmanın UPS tarafından yapılan devralma işleminden daha az etkinlik doğurduğunu onayladığı,

 Söz konusu pazarda nakliye aracıları ve ulusal teşebbüsler gibi entegratör olmayanların küçük paket teslimatında dört büyük entegratör kadar hızlı ve yaygın kapsamda çalışma potansiyellerinin olmadığı ve bu seviyeye gelmek için de entegratörlerin varlığına güvenemedikleri için entegratörler ile entegratör olmayanların pazarda etkili biçimde rekabet edemedikleri,

 Komisyon tarafından uluslararası ekspres hizmetlerinde yalnızca entegratörlerin ilgili teşebbüs olarak kabul edildiği ve aşağıda yer verildiği üzere entegratörlerin beş temel özelliğinin bulunduğu:

 Tarifeli uçuşları bulunan havayolu ağlarını da kapsayacak şekilde

tüm ulaşı m varlıkları üzerinde tam kontrol ünün bulunması ve

gönderilerin büyük çoğunluğunun şirketin kendisi tarafından taşınması,

 Küresel seviyede yeterli coğrafi kapsama sahip olması,

 Toplama ve dağıtım operasyonu modeline sahip olması,

 İlgili tüm verinin tek ağ üzerinden taşınabileceği özel bilgi

teknolojileri ağına sahip olması,

 Zamanında ve güvenilir gönderim yapacağı hususunda belirli bir

itibar kazanmış olması.

- Komisyon’un aşağıda sunulduğu şekliyle ilgili pazarda rekabetçi endişeler tespit

ettiği:

 Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) içerisinde piyasaya yeni girmek isteyen bir teşebbüsün, bilişim teknolojileri ve AEA genelinde bir tasnif altyapısı ile havayolu ağına sahip olması gerektiği, bu anlamda piyasaya giriş engellerinin mevcut olduğu,

 AEA içi piyasada fiyat yükselişlerini engelleyecek şekilde dengeleyici alım yapma kabiliyetine sahip müşterilerin bulunmadığı, dolayısıyla telafi edici alım gücünün olmadığı,

 Entegratörlerin uluslararası ekspres hizmetine ihtiyaç duyan müşterilere fiyat ayrımcılığı uygulayabileceği,

 İşlemlerden doğan etkinliklerin beklenen fiyat artışlarını dengelemek için yetersiz olduğu.

- 6475 sayılı Posta Kanunu’na göre Türkiye’deki entegratörlerin, Posta ve Telgraf

Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT) tarafından sağlanan evrensel hizmetlere mali

destek sağlamak adına, yıllık gelirlerinin %2,35’ini mali destek fonuna ödemek

zorunda oldukları, dolayısıyla pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin düşük bir

karla çalıştığı ve bu durumun fiyatları yükseltme eğilimini artırdığı,

- TNT’nin Sabiha Gökçen Havalimanı ile Liège arasında kendi uçağını işlettiği [5],

dolayısıyla otomotiv ve tekstil sektöründe önemli bölgelere yakın olduğu ve bu

bölgelerde agresif büyüme gerçekleştirdiği, düşük fiyatlı bir strateji izlediği, buna

karşılık FedEx’in, planlanan devralma sonrasında TNT’nin düşük fiyat

stratejisini sürdürüp sürdüremeyeceğinin sorgulanması gerektiği,

- İlgili pazara son 20 yıldır herhangi bir yeni giriş olmadığı ve pazarın yeni girişler

ve faaliyetlerin geliştirilmesi için uygun bir pazar olmadığı

ifade edilmiş; işbu bildirimin, yukarıda yer verilen açıklamalarla beraber Komisyon’un UPS/TNT devralma işlemindeki değerlendirmeleri ve dosya konusu devralmaya bakış açısı esas alınarak derinlemesine incelenmesi ve işleme izin verilmemesi talep edilmiştir.

(10) UPS’nin görüşlerinin değerlendirilmesi bakımından birkaç hususa değinilmesi faydalı olacaktır. İlgili Komisyon kararına bakıldığında devralmanın, bütün üye ülkelerde doğuracağı etkilerin ayrı ayrı ele alındığını ve 15 üye ülkede rekabeti kısıtlayacağı için yasaklandığını belirtmek gerekmektedir. Komisyon AEA içinde FedEx’i diğer üç rakip kadar güçlü bir oyuncu olarak kabul etmemiş; anılan ülkelerde devralma sonrası DHL’e alternatif olarak sadece UPS’nin kalacağını ve bu durumun da fiyatlarda artışa yol açacağını tespit etmiştir. Bilindiği üzere, Komisyon devralmanın etkilerini değerlendirirken Yatay Yoğunlaşmalar Kılavuzu’nda [6] da belirtildiği üzere “etkin rekabetin önemli ölçüde azalıp azalmadığı” testini uygulamaktadır. Hâlbuki 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 13. maddesi uyarınca devralma işleminin hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumu daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurup doğurmadığına bakılmaktadır. Dolayısıyla Komisyon’un yaptığı değerlendirme ile Türk hukukunda yapılan değerlendirmelerde kullanılan ölçütler farklılık arz etmektedir. Bu nedenle Komisyon’un yasaklama kararına temel teşkil eden yapı ile Türkiye için geçerli koşulların paralellik arz etmediği kanaatine varılmıştır.

G.5. İlgili Pazar

(11) Lojistik sektörü çeşitli vesilelerle Kurul kararlarına konu olmuş ve bu kararlarda genellikle en riskli pazarlar bakımından değerlendirme yapılmıştır. Kurul pratiğinde bu sektördeki pazar tanımları Avrupa Komisyonu kararlarına paralel olarak [7] genellikle teslimat hızı (ekspres veya gecikmeli), gönderilerin teslim edileceği destinasyon (yurtiçi veya uluslararası), gönderilerin ağırlığı (küçük paket veya yük), taşıma şekli (kargo taşımacılığı veya yük nakliyesi) gibi kriterlere göre yapılmaktadır [8]. İlgili pazar örneğin 21.08.2003 tarihli ve 03-58/681-308 sayılı kararda “uluslararası hızlı kargo taşımacılığı”; 09.10.2003 tarihli ve 03-66/796-357 sayılı kararda ayrı ayrı olmak üzere “kargo taşımacılığı” ve “lojistik”; 08.07.2009 tarihli ve 09-32/698-161 sayılı UPS’nin Unsped’in kargo faaliyetlerini devralmasına yönelik kararda “uluslararası kargo 5 FedEx ise İstanbul Avrupa Yakasından Charles de Gaulle Havalimanı’na MNG Havayollarının uçaklarını kullanmaktadır.

6 Guidelines on the assessment of horizontal mergers under the Council Regulation on the control of concentrations between undertakings, (The Horizontal Merger Guidelines) OJ C 031, 05/02/2004. 7 Bkz. Case No. COMP/M.6570-UPS/TNT Express

8 Avrupa Komisyonu’nun 19.06.2003 tarih ve 3155 sayılı Deutsche Post /Securior ve 21.10.2002 tarih ve 2908 sayılı Deutsche Post/DHL kararları çerçevesinde ise ilgili pazar “posta/kargo ve yük”, “ekspres ve gecikmeli (standart)”, “ülke içi ve uluslararası” olarak sınıflandırılmıştır.

taşımacılığı”, “yurtiçi kargo taşımacılığı” ve “taşıma işleri komisyonculuğu”; 28.12.2006 tarihli ve 06-95/1201-364 sayılı kararda ”lojistik hizmetleri” ve “sözleşmeli lojistik hizmetleri”; 12.08.2004 tarihli ve 04-52/690-174 sayılı kararda “nakliye yönlendirme” ve “sözleşmeli lojistik hizmetleri” şeklinde tanımlanmıştır. Benzer şekilde 21.10.2010 tarihli ve 10-66/1405-526 sayılı kararda da anılan sektörde ülkeden dışarı, ülkeden içeri ve ülke içi gibi değişik hizmet alanlarından bahsedilebileceği gibi, bu hizmet alanları içerisinde gönderinin ağırlığına ve/veya evsafına bağlı olarak da değişik sınıflandırmalar yapılabileceği belirtilmiştir.

(12) Kurul’un UPS/TNT devralma işlemine ilişkin olarak almış olduğu 20.09.2012 tarihli ve 12-44/1342-447 sayılı kararda devralma taraflarının faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili pazarlar ürünün niteliği, teslim zamanı ve gönderilme yerleri dikkate alınarak; “kargo”, “yük”, “ekspres”, “standart”, “ülke içi”, “uluslararası” özellikleri itibarıyla değerlendirilmiştir. Komisyon, aynı devralma işlemi hakkında pazar tanımı yaparken gönderinin büyüklüğü, teslimat hızı, teslim yeri (ulusal-uluslararası; AEA içi-dışı) gibi kriterleri değerlendirmiştir [9].

(13) Kurul’un söz konusu kararlarına bakıldığında lojistik hizmetlerini üst pazar olarak kabul ettiği bununla birlikte her bir dosya özelinde kargo hizmetleri, nakliyat hizmetleri ve sözleşmeli lojistik hizmetlerini ayrı alt pazarlar olarak ele aldığı, buna ek olarak kargo hizmetlerini kendi içinde yurt içi ve uluslararası olarak; nakliyat hizmetlerini de yük taşımacılığı ve taşıma işleri komisyonculuğu olarak kendi içinde sınıflandırdığı görülmektedir. Kurul kararlarından yola çıkılarak lojistik sektöründeki alt kırılımların aşağıdaki şekilde açıklandığı gibi sınıflandırılması mümkündür.

9 Komisyon ilgili pazarı yedi alt segmente ayırmıştır. Bunlar; küçük paket teslimatı pazarı (small packages), yerli ve uluslararası AEA içi küçük paket teslimatı pazarı (domestic and international intra- EEA services), uluslararası AEA dışı küçük paket teslimatı pazarı (international extra-EEA services), ekspres ve gecikmeli küçük paket teslimatı pazarı (express versus deferred small package delivery services), ekspres teslimat pazarının zaman segmentlerine göre ayrıldığı pazarlar (time-segments of express market), AEA içi ekspres teslimatın kısa ve uzun mesafe dağıtım segmentlerine göre ayrıldığı pazarlar (intra-EEA Express market: a segmentation between short-distance and long-distance shipments), üçüncü bir ürün pazarı boyutu olarak hizmet kalitesine göre ayrılan pazardır (distinction according to the quality of service as a third product market dimension).

Ş ekil 1: Lojistik sektörünün alt dalları

LOJİSTİK

KARGO/ SÖZLEŞMELİ

NAKLİYAT LOJİSTİK

POSTA

YÜK

TAŞIMA İŞLERİ

YÜK KÜÇÜK PAKET (Freight KOMİSYONCULUĞU

Forwarding)

YURTİÇİ YURTİÇİ

EKSPRES EKSPRES

GECİKMELİ GECİKMELİ

(STANDART) (STANDART)

(14) Yukarıda yer verilen Şekil 1 kapsamında, yük nakliyesi (freight forwarding) faaliyetinde hizmet sağlayıcı şirketlerin yükü kendilerinin taşımadığı ancak yükün istenen destinasyona varması için gerekli olan taşıma kapasitesini üçüncü kişilerden kiraladığı ve böylece bir sanal ağ oluşturduğu vurgulanmalıdır. Kargoyla yük taşımada ise teşebbüs, yükü taşıyacağı uçak, gemi, kamyon gibi bir araçta müşteriye alan satmaktadır. Üçüncü kişilerin imkânlarından faydalanarak bir ağ oluşturulması söz konusu değildir. Yük nakliyesi faaliyeti, Şekil 1’deki “Nakliyat” başlığı altındaki “yük” alt pazarına tekabül etmektedir.

(15) Kurul kararlarındaki ayrıma dayanarak işbu devralma işleminden etkilenmesi muhtemel pazarları tespit etmek üzere taraf faaliyetlerine yakından bakmak gerekmektedir. FedEx’in Türkiye’de faaliyet gösterdiği ilk alan küçük paket teslimatıdır. FedEx tarafından küçük paket ile yük arasındaki ayrım kilo bazında belirlenmekte; 68 kg’dan daha küçük gönderiler küçük paket, 68 kg’ın üstündekiler ise yük olarak değerlendirilmektedir. FedEx, Türkiye’de küçük paket teslimatını 2009 yılından beri ‘küresel hizmet ortağı’ olan MNG KARGO vasıtasıyla gerçekleşmektedir. FedEx son kullanıcılar ile doğrudan hiçbir ticari ilişki içine girmemekte, herhangi bir altyapıya sahip bulunmamakta ve küresel hizmet ortağı MNG KARGO aracılığıyla müşterilere ulaşmaktadır.

(16) Komisyon tarafından verilen UPS/TNT devralma işlemine ilişkin karar kapsamında küçük paketleri yük ve/veya kargodan ayırırken 31,5 kg sınırının dikkate alındığı belirtilmelidir. Bu noktada, tahmini olarak bir insan tarafından kaldırılabilecek en yüksek ağırlıktaki yük baz alınmıştır. Nitekim, taraflardan gelen bilgiler çerçevesinde küçük paketlerin büyük bir kısmının ağırlığının 30 kg’ın altında olduğu ifade edilmektedir.

Nitekim, sektör genelinde 31,5 kg ile 68-70 kg arasındaki küçük paketlerin çok düşük seviyelerde olduğu belirtilmiştir.

(17) FedEx kargo taşımacılığının bir diğer alt kırılımı olan uluslararası havayolu ile kargo teslimatı alanında da hizmet vermektedir. Bu alt kırılımı küçük paket teslimatından ayıran unsur, herhangi bir ağırlık sınırlaması olmaması ve kargo yüklerinin sadece havayoluyla taşınıyor olmasıdır. Bu bağlamda, FedEx’in Türkiye’deki kargo taşımacılığı alanındaki faaliyetlerinin havayolu ile uluslararası olarak taşınan yük gönderileri ile sınırlı olduğu söylenebilecektir.

(18) FedEx yük nakliyesi hizmetleri pazarında ise faaliyetlerini ‘doğrudan hizmet’ aldığı FTN aracılığıyla gerçekleştirmektedir. FTN’nin Türkiye iştiraki ise FedEx Trade Networks Uluslararası Nakliyat Limited Şirketi’dir. Söz konusu aracı firmalar ile FedEx yük gönderilerini havayolu, demiryolu ve denizyolu gibi çeşitli yöntemler kullanarak nakletmektedir.

(19) Devralmanın diğer tarafı olan TNT’nin, Türkiye’deki tek iştiraki TNT TÜRKİYE’dir. TNT TÜRKİYE, toplama ve teslimat hizmetlerini gerçekleştiren acentelerle çalışmaktadır. TNT, küçük paket teslimatlarını SÜRAT KARGO ile ARAS KARGO aracılığıyla yapmakta; yurtdışından gelen gönderilerin teslimatını, faaliyetinin olmadığı özellikle doğu illerine bu iki yerli teşebbüs aracılığıyla gerçekleştirmektedir. TNT’nin küçük paketi yükten ayırırken kullandığı ölçüt 70 kg sınırıdır. FedEx ile TNT’nin küçük paket teslimatı hizmetlerindeki faaliyetleri uluslararası ekspres segmentinde kesişmektedir. Bunun yanında TNT yurtiçi ekspres ve gecikmeli; uluslararası gecikmeli küçük paket teslimatında da faaliyet göstermektedir. TNT’nin uluslararası havayolu kargo taşımacılığı hizmeti ile sınırlı da olsa yük nakliyesi alanında da faaliyetleri bulunmaktadır.

(20) Bildirim konusu devralma kapsamında en riskli durumun ele alınabilmesi ve olası bütün alt pazarlar bakımından rekabet endişesi doğurması muhtemel risklerin incelenebilmesi için, kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmaksızın, işlem taraflarının faaliyetlerinin kesiştiği “uluslararası ekspres küçük paket teslimatı”, “uluslararası havayolu ile kargo taşımacılığı” ve “yük nakliyesi” pazarları dikkate alınarak değerlendirme yapılmaktadır.

(21) İlgili coğrafi pazar ise, yukarıda yer verilen kararlar doğrultusunda ve tarafların faaliyetlerini tüm Türkiye genelinde sürdürdükleri değerlendirilerek “Türkiye” olarak kabul edilmiştir.

G.6. Değerlendirme

(22) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, “bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması” 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır. Bildirime konu işlem, TNT’nin kontrolüne imkân veren bütün hisselerinin FedEx tarafından devralınmasına yönelik olduğundan anılan Kanun’un 7. maddesi uyarınca bir devralma işlemidir.

(23) İşlem taraflarının 2014 yılı Türkiye cirolarına ilişkin olarak bildirim formunda verdikleri bilgiler dikkate alınarak, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ciro eşiklerinin aşılmış olduğu ve bu sebeple bildirim konusu işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

(24) Devralma işleminin etkileri FedEx ve TNT’nin faaliyetlerinin kesiştiği üç alt pazarda değerlendirilecektir. Bu kapsamda tarafların söz konusu pazarlardaki payları temel olarak satış gelirleri bazında incelenecek ve rakiplerin pazar paylarına değinilerek devralma sonrası meydana gelecek durum ele alınacaktır.

i) Küçük Paket Teslimatı

(25) Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre, FedEx ve TNT’nin Türkiye’deki faaliyetleri ilk olarak uluslararası ekspres küçük paket teslimatı segmentinde kesişmektedir. Devralmanın etkilerini daha iyi değerlendirebilmek amacıyla aşağıdaki tabloda Türkiye’deki yurtiçi ve uluslararası toplam, uluslararası ekspres ve gecikmeli ve sadece uluslararası ekspres küçük paket teslimatı alanındaki satış değerlerine ve bunların toplam küçük paket teslimatı pazarında tekabül ettiği oranlara yer verilecektir.

Tablo 3: Küçük Paket Teslimatı Pazarında 2012-2014 Satış Gelirleri (TL)

Segment 2012 2013 2014

Yurtiçi ve

uluslararası küçük 3.373.995.346 3.615.705.474 3.954.299.775

paket (%100) (%100) (%100)

Uluslararası

gecikmeli ve 1.110.302.208 1.132.250.468 1.246.508.892

ekspres (%32) (%31) (%31)

Uluslararası 575.414.899 580.484.835 632.191.492

ekspres (%17) (%16) (%15)

Kaynak: Bildirim Formu

(26) Küçük paket teslimatının Türkiye’deki toplam büyüklüğü 2014 yılı itibarıyla dört milyar TL’ye yaklaşmaktadır. Küçük paket de dahil olmak üzere Türkiye’deki toplam lojistik pazar büyüklüğünün 2013 yılı itibarıyla en az on milyar TL olduğu belirtilmektedir. Küçük paket teslimatının yurt içi ve uluslararası olarak iki alt pazara ayrılması mümkündür.

(27) Küçük paket teslimatının bir alt pazarı olarak kabul edilebilecek uluslararası bölümü toplam pazarın yaklaşık %30’una tekabül etmektedir ve büyüklüğü ise yaklaşık 1,2 milyar TL’ye ulaşmaktadır. Bu pazarın da ekspres ve gecikmeli şeklinde iki alt pazara ayrılması mümkündür.

(28) Devralma taraflarının faaliyetlerinin örtüştüğü tek alt segment olan uluslararası ekspres küçük paket teslimatından elde edilen gelirler ise toplam pazarın yaklaşık %15’ine ve uluslararası küçük paket teslimatının ise yaklaşık yarısına tekabül etmekte ve görece küçük bir oranını teşkil etmektedir. FedEx ve TNT’nin anılan segmentlerdeki pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Tablo 4: Tarafların Yurtiçi ve Yurtdışı Küçük Paket Teslimatı Pazarındaki Payları (%)

Teşebbüs 2012 2013 2014

FedEx (…..) (…..) (…..)

TNT (…..) (…..) (…..)

TOPLAM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(29) Tabloda tarafların Türkiye sınırları içinde toplam (yurt içi ve uluslararası, ekspres ve gecikmeli) küçük paket teslimatı pazarındaki faaliyetlerinden elde ettikleri pazar paylarının toplamının %(…..)’in altında olduğu, bunun anılan segmentte faaliyet gösteren güçlü yerli rakiplerin bulunmasına bağlı olabileceği ve işlem sonrasında rekabet endişesi doğurabilecek bir yoğunlaşmanın ortaya çıkmasının söz konusu olmadığı görülmektedir.

(30) Tarafların küçük paket teslimatındaki faaliyetlerinin kesiştiği bir alt segment uluslararası ekspres ve gecikmeli gönderilerin teslimi faaliyetidir. Tarafların, ekspres veya gecikmeli ayrımı yapılmaksızın bu alandaki toplam pazar payı satış geliri bazında aşağıda sunulmaktadır:

Tablo 5: Tarafların Uluslararası Küçük Paket Teslimatı (Ekspres ve Gecikmeli) Pazarındaki Payları (%)

Teşebbüs 2012 2013 2014

FedEx (…..) (…..) (…..)

TNT (…..) (…..) (…..)

TOPLAM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(31) Tablo 5’te TNT’nin uluslararası ekspres ve gecikmeli küçük paket teslimatındaki pazar payının yaklaşık %(…..) civarında olduğu, 2012 yılından bu yana hafif bir yükseliş trendine girdiği görülmektedir. FedEx’in bu pazardaki payının ise %(…..)’ün altında seyrettiği anlaşılmaktadır. Devralma sonrası her iki teşebbüsün toplam pazar payının en fazla %(…..)’a çıkabildiği anlaşılmaktadır. Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre bu alt pazarda 2014 yılı itibarıyla pazarın lideri %(…..) oranındaki payla DHL olup onu %(…..) oranıyla UPS takip etmektedir. Dolayısıyla bildirime konu devralmayla FedEx’in ulaşacağı pazar payı, rekabeti olumsuz yönde etkileyebilecek ve muhtemel bir yoğunlaşma riski oluşturabilecek oranın oldukça altında kalmaktadır. Buna ek olarak devralma sonrasında FedEx pazarda ikinci büyük oyuncu olacak, buna rağmen DHL ile arasında yaklaşık %(…..) oranında pazar payı farkı bulunacaktır.

(32) Tarafların faaliyetlerinin küçük paket teslimatında örtüştüğü en alt ve en dar alan ise uluslararası ekspres küçük paket teslimatı faaliyetidir. Zira, FedEx’in uluslararası gecikmeli küçük paket teslimatı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu segmentte tarafların, örtüşen faaliyetlerinden elde ettiği satış gelirine ve satış hacmine (toplam paket sayısına) göre pazar payları aşağıda sunulmaktadır. Tablo 6: Tarafların Uluslararası Ekspres Küçük Paket Teslimatı Pazarındaki Payları (%)

2012 2013 2014

Teşebbüs Satış Geliri Satış Hacmi Satış Geliri Satış Hacmi Satış Geliri Satış Hacmi

Kaynak: Bildirim Formu

(33) Yukarıdaki tablodan anlaşıldığı kadarıyla tarafların faaliyetleri en yüksek pazar payına uluslararası ekspres küçük paket teslimatında ulaşmaktadır. Bu pazarda TNT’nin satış hacmi bazında % (…..)’ye yaklaşan pazar payı dikkat çekmektedir. 2014 yılında tarafların toplam pazar payının satış hacmi bazında %(…..)’leri aştığı ancak satış gelirleri bazında %(…..)’nin altında kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla devralma

işleminin yaratacağı rekabet karşıtı risklerin özellikle bu alt pazar bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla, uluslararası ekspres küçük paket teslimatı alanında satış geliri bazında rakiplerin yaklaşık paylarına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 7: Uluslararası Ekspres Küçük Paket Teslimatı Pazarında Rakiplerin Pazar Payları (%)

Teşebbüs 2012 2013 2014

DHL (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(34) Bu tabloya göre anılan alt pazarda en büyük oyuncunun %(…..)’nin üzerindeki pazar payıyla DHL olduğu görülmektedir. Onu yaklaşık %(…..) pazar payıyla UPS takip etmektedir. FedEx’in TNT’yi devralmasıyla toplam pazar payları yaklaşık %(…..)’a yükselecektir. Bu oran DHL’nin yüksek pazar payını etkilemeyecek ancak FedEx pazardaki ikinci büyük oyuncu haline gelecektir. Buna rağmen DHL’in payı birleşen teşebbüsün payının neredeyse (…..) katı büyüklüğe sahip olmaya devam edecektir. Nitekim taraflar, devralma işleminden sonra dahi DHL ve UPS’in, FedEx üzerinde ciddi bir rekabetçi baskı oluşturacağını belirtmektedir.

(35) Tarafların müşteri profiline bakıldığında FedEx’in Türkiye’de MNG kargo vasıtasıyla sahip olduğu kurumsal müşterilerin oranının yaklaşık %(…..)’e yaklaştığı, bireysel müşterilerin oranının ise %(…..)’ler civarında kaldığı anlaşılmaktadır. TNT'nin müşteri profilinde ise kurumsal müşterilerin oranının %(…..) olduğu, bunlardan elde edilen cironun ise toplam cironun %(…..)’una tekabül ettiği belirtilmektedir. Kurumsal müşterilerin bu yüksek oranı yüksek alıcı gücünü de beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla bildirime konu devralma işleminin en dar segment olan uluslararası ekspres küçük paket teslimatı pazarında dahi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtildiği üzere rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir işlem olmadığı değerlendirilmektedir.

ii) Uluslararası Havayolu Kargo Taşımacılığı

(36) Tarafların faaliyetlerinin kesiştiği bir diğer segment uluslararası havayolu kargo taşımacılığıdır. Bildirim formundaki bilgilere göre 68 veya 70 kg üzerinde olan ve uçakla yurtdışında teslim edilen gönderiler bu pazarın konusunu oluşturmaktadır. Aşağıdaki tabloda TNT ve FedEx’in uluslararası havayolu kargo taşımacılığı hizmetleri pazarındaki satış gelirine göre hesaplanan paylarına yer verilmiştir:

10 Taraflar, söz konusu diğer teşebbüslerin, pazar payı (…..)’ü aşmayan Aramex ve PTS gibi şirketler ile PTT ve diğer küçük oyunculardan oluştuğunu belirtmektedir.

Tablo 8: Tarafların Uluslararası Havayolu Kargo Teslimatı Pazarındaki Payları (%)

Teşebbüs 2012 2013 2014

FedEx (…..) (…..) (…..)

TNT (…..) (…..) (…..)

TOPLAM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(37) Bu tabloda tarafların anılan pazardaki faaliyetlerinin oldukça sınırlı olduğu ve toplam paylarının %(…..)’ün altında kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla bu alt pazarda da bildirime konu devralma işleminin gerçekleşmesiyle tarafların elde edeceği pazar payının rekabet endişesi yaratacak düzeyde bir yoğunlaşmaya sebep olmayacağı değerlendirilmektedir.

iii) Yük Nakliyesi (Freight Forwarding)

(38) TNT ve FedEx’in faaliyetlerinin örtüştüğü üçüncü alt pazar yük nakliyesi faaliyetidir. Bu faaliyet kapsamında teşebbüsler başka teşebbüslerin sahip olduğu taşıma araçlarından oluşan bir taşıma ağı oluşturmakta, bu sayede müşterilerin yük gönderileri istenen destinasyona ulaştırılmaktadır. TNT ve FedEx, Türkiye’den yapılan ve Türkiye’de teslim edilen yük nakliyesi hizmetini havayolu ve denizyoluyla sunmaktadır. Bu iki teşebbüsün bu pazardaki satış değeri bazında hesaplanan payına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

Tablo 9: Tarafların Yük Nakliyesi Pazarındaki Payları (%)

Teşebbüs 2012 2013 2014

FedEx (…..) (…..) (…..)

TNT (…..) (…..) (…..)

TOPLAM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(39) Tablo 9’dan da anlaşıldığı üzere yük nakliyesi hizmetleri pazarında FedEx’in ve TNT’nin pazar payları ihmal edilebilir düzeydedir. Bu nedenle söz konusu pazar bakımından da herhangi bir rekabet karşıtı yoğunlaşma riskinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

(40) Yukarıda yer verilen bilgi, belge ve açıklamalar ışığında;

- Devralma işlemi ile birlikte yukarıda ele alınan pazarların hiçbirisinde hâkim

durumun yaratılmayacağı,

- Devralma işlemi sonrasında uluslararası ekspres küçük paket teslimatı pazarında

dahi pazar lideri ile birleşen teşebbüsün pazar payları arasında (…..) puandan fazla

fark olacağı,

- Uluslararası havayoluyla kargo taşımacılığı pazarında tarafların pazar paylarının

çok düşük olduğu ve devralma işlemiyle rekabet endişesi yaratacak düzeyde bir

yoğunlaşmaya sebep olunmayacağı,

- Yük nakliyesi hizmetleri pazarında tarafların pazar paylarının çok düşük olduğu ve

devralma işlemiyle rekabet endişesi yaratacak düzeyde bir yoğunlaşmaya sebep

olunmayacağı

dikkate alındığında, devralma işlemine izin verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(41) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.