110/255 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurularında özetle;
- Damarlar Dayanıklı Tük. Mal. Gıda. İnş. Nak. Pet. Ür. Ltd. Şti (Damarlar) ve Hasan
TOKTAŞ tarafından Tokat ili Niksar ilçesinde ilgili idari mercilerden gerekli tüm
izinler alınmak suretiyle iki ayrı istasyon inşa edildiği,
- Söz konusu istasyonların inşasına esas teşkil eden çeşitli idari işlemlerin iptali ve
yürütmelerinin durdurulmaları talebiyle, aynı ilçede yerleşik diğer istasyon
sahiplerince davalar açıldığı,
- Açılan davalar neticesinde hatalı bilirkişi raporlarına dayanılarak Damarlar
tarafından inşa edilen istasyonun iki aylık bir işletme süresinin sonunda; Hasan
TOKTAŞ’a ait istasyonun ise henüz inşaat süreci tamamlanmadan faaliyetlerinin
durdurulduğu,
- Niksar’da istasyonlu bayilik faaliyetinin üç ailenin kontrolünde olduğu, söz konusu
davaların da bahse konu ailelere ait şirketler ve bu ailelerin baskısıyla hareket eden
diğer teşebbüsler tarafından Damarlar’ın ve Hasan TOKTAŞ’ın pazara girmelerini
engellemeye yönelik olarak açıldığı,
- Hâlihazırda Niksar’da akaryakıt ürünlerinin satış fiyatlarının da yine söz konusu üç
aile tarafından birlikte belirlendiği,
ifade edilmiştir. Bu çerçevede gerek Niksar akaryakıt pazarına yeni bayi girişine engel olmak gerekse akaryakıt ürünlerinin fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddia edilen teşebbüsler hakkında soruşturma açılarak, idari yaptırım uygulanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikâyete konu akaryakıt istasyonlarının 4054 sayılı Kanunu ihlal ettiklerine işaret eder nitelikte herhangi bir somut bulguya rastlanmadığından, ilgili istasyonları işleten teşebbüsler hakkında aynı Kanun’un 41.maddesi çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olmadığı; başvuru dilekçesinde yer verilen diğer hususların ise 4054 sayılı Kanun kapsamında yer almadığı ve şikâyetin reddinin gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar” yasaklanmış ve aynı maddenin ikinci fıkrasında ise tahdidi olmamak üzere yasaklanan hallere ilişkin örneklere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (a) bendinde, “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan hallerden sayılmıştır.
Yukarıda özetlenen şikâyet dilekçesinde, sekiz ayrı dağıtım şirketinin bayiliğini yaptıkları anlaşılan, Tokat ili Niksar ilçesi merkezinde yerleşik toplam 11 ayrı istasyonun, motorinin 3,61 TL/lt; benzinin 4,17 TL/lt; otogaz LPG’nin ise 2,35 TL/lt fiyat üzerinden satılması hususunda anlaşma içerisinde olduğu iddia edilmektedir. Bu bakımdan başvuru, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan hallere uyabilecek türden uygulamalara ilişkin iddialar içermektedir.
Kanun’un 4. maddesinin açık hükmü uyarınca, aynı madde anlamında bir rekabet ihlali, ancak teşebbüsler arası bir anlaşmanın, uyumlu eylemin veya teşebbüs birliği kararlarının varlığının ispatlanması neticesinde tespit edilebilir.
Rekabet hukuku anlamında bir anlaşmadan söz edebilmek için rakip teşebbüsler arasında yazılı, sözlü veya sadece fiili eylemler yoluyla varılan mutabakatların olması