İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Türk Hava Yolları A.O. (THY)'nun Ankara merkezli yurt içi hatlarda Anadolujet markası ile yolcu taşımacılığı…

Rekabet İhlali08-47/668-262Karar tarihi: 24.07.2008Yayımlanma tarihi: 17.09.2008

Türk Hava Yolları A.O. (THY)'nun Ankara merkezli yurt içi hatlarda Anadolujet markası ile yolcu taşımacılığı hizmeti sunmasının; tüketicilerin tercih seçeneklerini kısıtladığı, tüketicileri daha düşük bir hizmet kalitesiyle uçuş yapmaya zorladığı, yanıltıcı tanıtım yoluyla tüketicileri yanılttığı ve tüketiciler arasında ayrımcılığa yol açtığı iddiası.

Karar bilgileri

Karar sayısı
08-47/668-262
Karar tarihi
24.07.2008
Yayımlanma tarihi
17.09.2008
Karar türü
Rekabet İhlali

Karar metni

7 sayfa · 19.862 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2008-4-115
Karar Sayısı: 08-47/668-262
Karar Tarihi: 24.7.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Neşe Nur ONUKLU, Bekir KOCABAŞ,

Selvi KOCABAY

C. ŞİKAYET EDEN: - Mehmet Ersin TAN

Temsilcisi: Av. Kemal ERGÜN

Cinnah Cd. Göreme Sk. No:7/11 06680 Kavaklıdere/Ankara

- Sinan Aydın AYGÜN

Ankara Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı

Söğütözü Mh. 2. Cd. No:5 Söğütözü/Ankara

- Gülperi ERKANLI

Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi 01350

Yakapınar/Adana

D. ŞİKAYET EDİLEN: Türk Hava Yolları A.O.

Atatürk Hava Limanı B Kapısı 34149 Yeşilköy

Bakırköy/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Türk Hava Yolları A.O. (THY)’nun Ankara merkezli yurt içi hatlarda Anadolujet markası ile yolcu taşımacılığı hizmeti sunmasının; tüketicilerin tercih seçeneklerini kısıtladığı, tüketicileri daha düşük bir hizmet kalitesiyle uçuş yapmaya zorladığı, yanıltıcı tanıtım yoluyla tüketicileri yanılttığı ve tüketiciler arasında ayrımcılığa yol açtığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurularında özetle; THY’nin 2008 yılının Nisan ayı itibarıyla Ankara merkezli yurtiçi hatlardaki uçuşlarına (Ankara-İstanbul, Ankara- Ağrı ve Ankara-Elazığ hatları dışında) son vererek Ankara merkezli Denizli, Trabzon, Kars, Erzincan, Erzurum, Van, Muş, Batman, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adana, Antakya, Antalya, Samsun ve İzmir hatlarında Anadolujet markası ile tarifeli seferlere başladığı belirtilmekte ve THY’nin bu uygulamasına ilişkin olarak şu hususlara yer verilmektedir:

- Anadolujet’in faaliyet gösterdiği hatlarda THY’nin uyguladığı fiyatlar 93-113-123- 143-153-173-193-213-223 YTL. arasında değişmekte iken, Anadolujet’in fiyatlarının 29-49-69-89-129-149 YTL. arasında değiştiği; fiyatlardaki bu farklılığa paralel olarak Anadolujet’in THY’den daha düşük standartlarda hizmet sunduğu ve böylece

Sayfa 2

yolcuların daha düşük bir hizmet standardı ile uçuş yapmak zorunda bırakıldığı iddiası (bu bağlamda, Anadolujet’in hizmet kalitesindeki farklılıklara örnek olarak; uçakta yer alan koltuk sayısının artırılmasıyla uçak içinde sıkışıklık yaratılması ve rahatsız bir ortamda yolculuk yapılmasına neden olunması, THY’nin standart uygulamasında bilet fiyatına dahil olan birçok hizmetin Anadolujet’te ayrı fiyatlandırılması, yolculara CIP salonlarının ücretsiz kullanım hakkının tanınmaması ve bu hizmetin bir bedel karşılığı verilmesi, THY’nin yolculuklarda ücretsiz verdiği Skylife isimli dergisinin Anadolujet uçuşlarında dağıtılmaması, business uçuş imkanının tanınmaması, özel yolcu programından yararlanma olanağının ortadan kaldırılması, bagaj hakkının kısıtlanması, bir kısım özellikli eşya ve bagajların (silah, hastalara tahsis edilmiş tekerlekli sandalye, vb.) ekstra ücrete tabi tutulması, bilet iade ve iptal hakkının olmaması, uçuş millerinin yolcu hesabına eklenmesi imkanının ortadan kaldırılması gibi hususlar sayılmaktadır).

- THY’nin havayolu pazarında hakim durumda olduğu; Anadolujet uygulamasından önce THY tarafından tüm müşterilere aynı standartlarda hizmet verilirken Anadolujet uygulaması ile birlikte İstanbul, Ankara ve Anadolu şehirlerinde yaşayan THY müşterilerine farklı standartlarda hizmet sunulduğu; İstanbul’dan Anadolu şehirlerine THY ile uçan müşteriler yüksek standartlarda hizmet alma imkanına sahipken, Ankara’dan Anadolu şehirlerine Anadolujet ile uçmak zorunda kalan yolcuların daha düşük kalitede hizmet aldığı; Ankara’da yaşayan yolcuların Anadolu şehirlerine uçuşlarında aynı kalitede hizmet alabilmek için İstanbul’dan aktarmalı olarak gitmeleri gerektiği, bu durumun ise hem zaman kaybına hem de maliyet artışına neden olduğu; THY’nin bu uygulamalarının eşit durumdaki müşteriler arasında ayrımcılığa yol açtığı ve dolayısıyla THY’nin müşterileri arasında ayrımcılık yapmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası.

- Anadolujet tarafından 29 YTL. gibi çok ucuz bir fiyata Ankara’dan Anadolu illerine havayolu ile seyahat edebilme avantajının sunulduğu bilgisi kamuoyuna açıklanmaktaysa da, bu fiyat için çok az sayıda kontenjanın tahsis edilmesi, ayrılan kontenjanın açıkça belirtilmemesi ve fiyatı 29 ve 49 YTL. olan uçuşlar için ayrılan kontenjanın seyahat acenteleri ve büyük şirketler tarafından kapatılması nedeniyle söz konusu biletlere normal bir vatandaş tarafından erişimin mümkün olmadığı; bu hususlar dikkate alındığında Anadolujet’in Ankara çıkışlı uçuş tarifeleri 69-89-99-129- 149 YTL. arasında değişirken, THY’nin İstanbul çıkışlı uçuş tarifelerinin 69-79-89-99- 119-129-149-169-189-199 YTL. arasında olduğu; dolayısıyla esasında THY tarifeleri ile Anadolujet tarifeleri arasında önemli bir fark bulunmamasına rağmen, Anadolujet çok daha avantajlıymış gibi tanıtım yapılarak tüketicilerin yanıltıldığı iddiası.

- THY’nin, Anadolujet ile Ankara merkezli uçuşları THY’nin bir alt pazarı olarak uygulamaya koyduğu, ancak alt pazarı açarken asıl pazar olan Ankara’dan Anadolu’ya düzenlenen THY seferlerini kaldırdığı ve farklı standartlarda bir hizmet sunmaya başladığı; bu uygulama ile yolculara herhangi bir tercih hakkı verilmediği ve tüketicilere sunulan hizmet çeşitliliğinin azaltıldığı iddiası.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.5.2008, 9.6.2008, 17.6.2008 tarih ve sırasıyla 3217, 3694, 3754 sayılar ile giren başvurular üzerine düzenlenen 14.7.2008 tarih, 2008-4-115/İİ-08-HY sayılı İlk İnceleme Raporu, 18.7.2008 tarih, REK.0.08.00.00-110/203 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

Sayfa 3

H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da,

- THY tarafından yapılan tanıtımların aksine Anadolujet’in fiyatlarının düşük olmadığı, esasında indirimli biletlerin az sayıda olduğu ve bu biletlerin turizm acentelerince veya büyük şirketlerce önceden kapatıldığı, bu nedenle bireysel müşteriler için düşük fiyatlı bilet bulma imkanının ortadan kalktığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği,

- THY’nin; Ankara merkezli yurtiçi hatlardaki seferlerine son vermek suretiyle tüketicilerin tercih seçeneklerini kısıtladığı ve tüketicileri daha düşük kaliteli bir hizmet sunan Anadolujet ile seyahat etmeye zorladığı; ayrıca bu uygulamalar yoluyla Ankara merkezli yurtiçi hatlarda seyahat eden tüketiciler aleyhine ayrımcılık yapmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı yönündeki iddiaların ise 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliğinde olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği

görüşlerine yer verilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “havayolu ile tarifeli yolcu taşımacılığı pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

THY’nin ve Anadolujet’in faaliyet gösterdiği hatlar dikkate alınarak ilgili coğrafi pazarlar, her bir hat farklı bir pazar olmak üzere; Ankara merkezli Denizli, Trabzon, Kars, Erzincan, Erzurum, Van, Muş, Batman, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adana, Antakya, Antalya, Samsun ve İzmir havayolu hatları ile İstanbul merkezli Denizli, Trabzon, Kars, Erzincan, Erzurum, Van, Muş, Batman, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adana, Antakya, Antalya, Samsun ve İzmir arasındaki havayolu hatları olarak belirlenmiştir.

I.2. Değerlendirme

Yalnızca Ankara merkezli uçuşlarda faaliyette bulunan Anadolujet Denizli, Trabzon, Kars, Erzincan, Erzurum, Van, Muş, Batman, Diyarbakır, Mardin, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Gaziantep, Adana, Antakya, Antalya, Samsun ve İzmir hatlarında hizmet vermektedir. THY ise Ankara’dan sadece İstanbul, Ağrı ve Elazığ’a sefer düzenlemektedir. Bu çerçevede Anadolu’da THY ve Anadolujet’in herhangi bir hatta birlikte faaliyet göstermediği ve çok sayıda şehre ancak Anadolujet ile uçmanın mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte özel havayolları şirketlerinin Ankara merkezli uçuşları incelendiğinde Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. (Pegasus)’nin Ankara’dan İzmir, Antalya, Trabzon, Erzurum, Van ve Diyarbakır’a seferleri olduğu görülmektedir.

Sayfa 4

Şikayet dilekçesindeki iddialara ilişkin değerlendirmelere geçmeden önce Pegasus dışındaki diğer özel havayolu şirketlerinin Ankara merkezli yurtiçi hatlarda neden faaliyette bulunmadıkları sorusu ile THY’nin bu hatlarda Anadolujet uygulamasına geçmesinin gerekçeleri irdelenmiştir.

Havayolu şirketleri kârlı gördükleri bir hatta sefer düzenlemek istediklerinde geçerli olan slot tahsis düzenlemeleri kapsamında o hata ilişkin belirli slotları sahiplenmekte ve böylece ilgili hatta faaliyete geçebilmektedirler. Ülkemizde slot tahsisi Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) Slot Koordinasyon Merkezi tarafından “Slot Uygulama Prensipleri Talimatı” (SHT-Slot) kapsamında gerçekleştirilmektedir. SHGM’nin teşebbüs olarak nitelendirilememesi nedeniyle bu müdürlüğün uygulamaları hakkında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirme yapılması mümkün değildir. Konu hakkında Kurum’un ilgili Bakanlık nezdinde girişimleri olmakla birlikte, “tarihsel haklar”a dayalı mevcut durumda, Anadolujet’in faaliyette bulunduğu bazı hatlarda başkaca herhangi bir teşebbüsün faaliyette bulunamamasına ilişkin olarak slot tahsisi yönüyle yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.

Şikayet başvurusundaki iddiaların temelinde, THY’nin Anadolujet uygulamasına geçerek hizmet kalitesini düşürmesi yatmaktadır. THY’nin Anadolujet uygulaması dikkatli incelendiğinde ise, esasen teşebbüsün bu uygulama ile uçuş hizmetlerine yaklaşımı görece farklı olan tüketicilere, daha düşük fiyatla farklı nitelikte hizmetler sunmak suretiyle hizmet ve fiyat farklılaştırmasına gittiği görülmektedir. Bu çerçevede İstanbul merkezli uçuşların gelir seviyesi görece yüksek, sıklıkla iş amaçlı uçan ve “bussiness class” uçma talebi ağırlıklı olan yolcuları hedeflediği, Ankara merkezli uçuşların ise fiyata daha duyarlı ve genellikle turizm ya da ziyaret amaçlı olarak uçan yolculara hitap ettiği söylenebilir. Nitekim THY’nin 28.5.2008 tarihinde yaptığı basın açıklamasında, ”son 3 yılda iç hat yolcu sayımız yüzde 50 artmış, ancak Ankara çıkışlı hatlar yerinde saymış ve düşük doluluk oranları kapasite artışını teşvik etmemiştir.” denilerek Ankara’nın farklılığından ve Ankara için düşük maliyetli taşıyıcı modelini esas alan Anadolujet markasının ortaya çıkış sebebinden bahsedilmiştir. Bu nedenle THY, Anadolujet ile gelir seviyesi görece düşük olan tüketici grubuna THY’nin normal seferlerinde faydalanabildikleri bazı hizmetlerin kaldırılmasıyla daha düşük ücretlerle uçma imkanı sağlamaktadır. Bu çerçevede bu sistem, THY’nin fiyata daha duyarlı olan yolculara daha düşük fiyatlarla uçma imkanı sunmaya yönelik bir satış arttırma çabası olarak değerlendirilebilir. Anadolujet’in faaliyette bulunduğu hatlarda THY’nin faaliyette bulunmaması ise özellikle yoğunluğun az olduğu hatlarda talebin yetersiz olması ve mevcut talebin de düşük fiyatlı uçuşlara yöneleceği düşünüldüğünde rasyonel bir tercih olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tür bir fiyatlama politikasının THY’nin normal seferleri ile uçamayan fiyata duyarlı yolcuların uçmasını sağlamak suretiyle hem hatların etkin kullanımını sağlaması hem de daha fazla yolcuyu sisteme dahil etmek suretiyle fayda yarattığı açıktır. Dolayısıyla Ankara merkezli uçuşlarda CIP hizmetinin bedava olmaması, koltuk arası mesafelerin azlığı, ikramların sınırlı olması gibi uygulamalar, her ne kadar yüksek fiyat ödeyerek THY standardında uçmak isteyen yolcular için olumsuz bir durum yaratsa da genel olarak yolcuların önemli bir kısmının fiyata duyarlı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, maliyeti düşürdüğü ölçüde haklı uygulamalar olarak ortaya çıkmaktadır.

Sayfa 5

İnceleme kapsamında, sunduğu hizmet standardı bakımından Anadolujet ile benzerlik taşıyan Pegasus’un fiyatlama uygulamaları da değerlendirilmiştir. Ankara- İzmir hattında Pegasus’ın fiyat yelpazesi 30-49-59-69-99-134 YTL. iken Anadolujet fiyatları 29-49-69-89-109-129 YTL olarak belirlenmiştir. Yine iki teşebbüsün birlikte faaliyette bulunduğu Ankara-Erzurum hattında Anadolujet fiyat yelpazesi 29 -129 YTL. arasında iken Pegasus’un fiyatları 30 - 109 YTL. aralığında değişmektedir. Bu çerçevede Anadolujet fiyatlarının aynı hatta ve benzer hizmet standardında çalışan Pegasus’tan önemli ölçüde farklılaşmadığı söylenebilecektir. Esasen THY’nin Anadolujet alt markasıyla, düşük fiyatlı biletlerle pazara giriş yapan Pegasus’la rekabet etmeyi amaçladığı söylenebilir. Nitekim seferlerine 23.4.2008 tarihinde başlayan Anadolujet’in tanıtım toplantısında THY Genel Müdürü “Marka yönetimi, uçak bakımı, uçuş emniyeti, taşıma yükümlülükleri bakımından tamamen THY sorumluluğu ve güvencesi altında olacaktır. THY, AnadoluJet’in faaliyete geçmesiyle yolcularına sunduğu ikram ve benzeri servislerin sadeleştirilmesinden elde edeceği maliyet avantajını bilet ücretlerine yansıtarak daha geniş halk kitlesine ulaşmayı amaçlamaktadır” şeklinde ifadelerde bulunmuştur. Ayrıca, THY Yönetim Kurulu Başkanı Candan KARLITEKİN’in 2.6.2008 tarihinde basında yer alan demecinde Anadolujet ile uçaklardaki doluluk oranının %64’ten %85’e yükseldiği, Samsun, Kahramanmaraş uçuşlarının kapatılması halinde doluluk oranının %90’a yükseleceği ifadeleri yer almaktadır. Yine basında yer alan bir başka haberde KARLITEKİN, “Ankara operasyonunu yapmasaydık, bu petrol fiyatlarıyla bu hatlardan 50 milyon dolar zarar edecektik. 250 liradan 2 sefer yerine, 4 sefer yapıyoruz” şeklinde bir beyanda bulunmuştur. Bu ifadeler Anadolujet ile hedeflenenin maliyetleri düşürmek suretiyle yolculara daha düşük fiyatlı uçuş imkanı sunmak ve bu şekilde artan uçuşlardan elde edilen geliri arttırmak olduğu söylenebilir. Bu bağlamda, şikayet konusunu oluşturan Ankara merkezli yurt içi hatlarda uçuş yapan müşterilerin düşük hizmet kaliteli bir uçuş yapmaya zorlandığı yönündeki iddia, yukarıda ayrıntılı olarak sunulan THY’nin ticari politikasının gerekçeleri ışığında değerlendirilmelidir.

Bu iddiaya paralel olarak şikayet dilekçelerinde dile getirilen bir diğer husus, THY’nin Ankara merkezli yurtiçi hatlardaki uçuşlarını kaldırmasıyla birlikte müşterilerin tercih seçeneklerinin kısıtlandığı; dolayısıyla THY’nin ilgili hatlardaki uçuşlarını kaldırmasının ihlal teşkil ettiği yönündeki iddiadır. Şikayet dilekçelerinde talep edildiği şekilde Ankara merkezli yurtiçi hatlarda THY’nin “THY” markası ile de uçuş yapmaya zorlanması durumu, esasında söz konusu teşebbüsün Ankara merkezli yurtiçi hatlarda yüksek hizmet kalitesi beklentisi içerisindeki, talep fiyat esnekliği görece düşük olan müşteri kitlesinin tercihlerine yönelik hizmet sunmaya zorlanması anlamına gelmektedir. Rekabet hukukunda herhangi bir teşebbüsün belirli bir mal veya hizmeti sunmaya zorlanması, ancak söz konusu teşebbüsün ilgili ürün/hizmet pazarında hakim durumda olması ve ilgili ürün/hizmetin “zorunlu unsur” niteliğini haiz olması halinde mümkündür. Bağımsız teşebbüslerin bu tür bir durum dışındaki mal/hizmet sunma/sunmama tercihlerinin ise, “sözleşme yapma özgürlüğü” çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. İnceleme konusu dosyada, THY hakim durumda bulunsa bile, “THY markası” ile uçuş hizmeti sunulmasının bir “zorunlu unsur” olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla THY’nin ilgili pazarlardaki uçuşlarını kaldırmasına yönelik şikayetlere ilişkin olarak, 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Sayfa 6

Şikayet başvurularındaki bir diğer iddia, yapılan tanıtımların aksine Anadolujet’in düşük fiyatlı biletlerinin az sayıda olduğu ve esasında hariç tutulan hizmetler dikkate alındığında fiyatların THY’nin fiyatlarından farklı olmadığı; ayrıca indirimli biletlerin turizm acentelerince veya büyük şirketlerce önceden kapatıldığı, bu nedenle bireysel müşteriler için düşük fiyatlı bilet bulma imkanının ortadan kalktığı iddiasıdır. Esasen, Anadolujet’in kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ve tanıtımlarda tüketicileri yanıltıcı bir durum söz konusu ise, bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun kapsamından ziyade, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, indirimli biletlerin acentelerce veya büyük şirketlerce kapatılması durumunun turistik bölgelere gerçekleşen seferler bakımından geçerli olabileceği kabul edilse dahi, THY’nin ve diğer havayolu şirketlerinin turizm bölgelerine yönelen seferleri için de benzer bir durum geçerlidir. Nitekim yaz aylarında turistik bölgelere yönelik seferlere olan talebin artışı nedeniyle hem tüketiciler hem de acenteler düşük fiyatlı biletlere yoğun olarak rağbet etmektedirler. Dolayısıyla genel olarak tüm havayolu şirketlerince benimsenen bir fiyatlama politikası olan erken bilet alanın daha düşük fiyatla uçma imkanına sahip olması durumu Anadolujet bakımından da geçerlidir. Bu değerlendirmeler ışığında, inceleme konusu iddianın 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı anlaşılmıştır.

Şikayet dilekçelerinde Anadolujet uygulamasıyla bağlantılı olarak ileri sürülen bir diğer iddia ise, THY’nin bu uygulama yoluyla Ankara ve İstanbul yolcuları arasında ayrımcılığa yol açtığı ve dolayısıyla hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasıdır. 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi’nin ikinci fıkrasının (b) bendinde, “eşit durumdaki alıcılara aynı, eşit hak ve yükümlülükler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı ayrımcılık yapılması” kötüye kullanma halleri arasında sayılmıştır. Buna göre, THY’nin Anadolujet uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un mezkur maddesi kapsamında bir “ayrımcılık” olarak değerlendirilebilmesi için, öncelikle THY’nin ilgili pazar(lar)da hakim durumda bulunması, ve alıcılara “aynı, eşit hak ve yükümlülükler için farklı şartları ileri sürmüş olması gerekmektedir. Öncelikle, İstanbul merkezli yurtiçi hatlarda uçuş yapan yolcular ile Ankara merkezli yurt içi hatlarda uçuş yapan müşteriler eşit durumda kabul edilseler bile, sunulan hizmetteki farklılık “aynı, eşit hak ve yükümlülüğe” ilişkin değildir. Zira daha az hizmet sunulan Ankara merkezli yolculardan daha düşük fiyat talep edilmekteyken, daha fazla hizmet sunulan İstanbul merkezli müşterilerden daha yüksek bir fiyat talep edilmektedir. Ayrıca, THY tarafından ayrımcılık yapıldığı iddia edilen taraflar, alt pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüsler değil nihai tüketici olan bireysel müşterilerdir. Dolayısıyla THY’nin Anadolujet uygulaması ile eşit durumdaki kişilere farklı uygulamalar yapılmış olsa bile bu uygulama ile alıcılar arasındaki rekabetin bozulması söz konusu değildir. Bu yönüyle ayrımcı bir uygulamadan söz etmek mümkün değildir. Anılan hususlar ışığında, THY’nin Anadolujet uygulaması ile Ankara merkezli yurt içi uçuş yapan müşterilerine İstanbul merkezli uçuş yapan müşterilere kıyasla daha düşük kalitede bir hizmet sunmasının, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ihlal teşkil etmediği kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Sayfa 7

1. Türk Hava Yolları A.O. tarafından yapılan tanıtımların aksine Anadolujet’in fiyatlarının düşük olmadığı, esasında indirimli biletlerin az sayıda olduğu ve bu biletlerin turizm acentelerince veya büyük şirketlerce önceden kapatıldığı, bu nedenle bireysel müşteriler için düşük fiyatlı bilet bulma imkanının ortadan kalktığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına,

2. Türk Hava Yolları A.O.’nun; Ankara merkezli yurtiçi hatlardaki seferlerine son vermek suretiyle tüketicilerin tercih seçeneklerini kısıtladığı ve tüketicileri daha düşük kaliteli bir hizmet sunan Anadolujet ile seyahat etmeye zorladığı; ayrıca bu uygulamalar yoluyla Ankara merkezli yurtiçi hatlarda seyahat eden tüketiciler aleyhine ayrımcılık yapmak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasının ise 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliğinde olmadığına ve

şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.