Upjohn iş kolunun Pfizer Inc.'ten ayrılmasından veya bölünmesinden sonra Mylan N.V.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ

B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Ömer Volkan YAZAR,

Osman Can AYDOĞDU

C. BİLDİRİMDE

BULUNANLAR: - Mylan N.V.

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,

Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ, Av. A. Göktuğ SELVİTOPU

Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul

- Upjohn Inc.

Temsilcileri: Sezin Elçin CENGİZ, Av. İrem KÜRKÇÜ

Büyükdere Cad. No: 175 Kat: 10 34394 Levent/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Upjohn iş kolunun Pfizer Inc.'ten ayrılmasından veya bölünmesinden sonra Mylan N.V. ile birleşmesi işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.11.2019 tarih ve 7796 sayı ile giren ve eksiklikleri 10.02.2020 tarih ve 1405 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 1 3.0 2.2020 tarih ve 2019 - 3 - 0 68 /Ö İ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirimin konusu; Upjohn iş kolunun (UPJOHN veya Upjohn iş kolu olarak anılacaktır) Pfizer Inc.'ten (PFIZER) [1] ayrılmasından veya bölünmesinden sonra Mylan N.V. (MYLAN) ile birleşmesine ilişkindir. Birleşen iş kolları “VIATRIS” olarak adlandırılan şirkete ait olacak, bildirilen işlemin kapanışının ardından VIATRIS, kote edilmiş halka açık ayrı bir şirket olarak faaliyet gösterecektir. VIATRIS’in hisselere ayrılmış sermayesinin %43’ü MYLAN’e, %57’si ise PFIZER’in mevcut hissedarlarına 2 dağıtılacak, çok sayıda hissedarın bulunduğu VIATRIS, herhangi bir ortak kontrol veya tek kontrol sahipliğinin bulunmadığı bir yapı ile yönetilecektir.

(5) MYLAN ve Upjohn iş kolunun birleştirilmesi işleminin, Upjohn işkolunun PFIZER’den ayrılmasından sonra gerçekleşeceği ve PFIZER’in VIATRIS veya MYLAN üzerinde herhangi bir sermaye payı ve yönetim hakkına sahip olmayacağı belirtilmektedir.

1 Halka açık bir şirket olan PFIZER, New York Menkul Kıymetler Borsasına kotedir.

2 7 Ekim 2019 tarihi itibarıyla yatırımcılarından bazıları ve hisse oranları şu şekildedir: Vanguard Group Inc. %(…..), BlackRock Inc, %(…..), State Street Corp %(…..), Wellington Management Group LLP %(…..).

G.1. Taraflar

G.1.1. MYLAN

(6) MYLAN, Hollanda merkezli uluslararası bir ilaç şirketidir. Avrupa’da 1.500’den fazla markalı, jenerik, biyobenzer ve reçetesiz ürünler (OTC – over the counter) dâhil olmak üzere ilaç üretmekte, pazarlamakta ve dağıtmaktadır. Kullanıma hazır ilaçların (FDP – finished dose pharmaceuticals) ve gelişmekte olan ürünlerin dışında ise MYLAN, ilaç etkin maddelerinin (API – active pharmaceutical ingredients) üretimi ve satışında faaliyet göstermektedir. MYLAN’in 40’tan fazla üretim tesisini içeren dikey bütünleşik küresel bir tedarik zinciri bulunmaktadır. MYLAN’in ürün portföyü; merkezi sinir sistemi ve anestezi, kardiyovasküler, dermatoloji, diyabet ve metabolizma, sindirimbilim, bağışıklık bilimi, bulaşıcı hastalıklar, onkoloji, solunum ve alerji ile kadın sağlığı gibi ana terapötik alanlar kapsamında yapılanmıştır.

(7) Türkiye’de tamamına sahip olduğu Meda Pharma İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı bir iştiraki bulunan MYLAN’in, Türkiye’de FDP ve API faaliyetlerinin yanında göz ardı edilebilecek seviyede tıbbi cihaz ve bakım/kozmetik ürünlerinin satışına ilişkin faaliyetleri de bulunmaktadır.

(8) Ortaklık yapısı dağınık şekilde olan bu teşebbüste adi hisse senetlerinin %5’inden fazlasına sahip olan hissedarlar ve sahip oldukları pay şu şekildedir: Wellington Management Company LLP ve bağlı şirketleri %(…..); BlackRock, Inc. %(…..); The Vanguard Group %(…..); Vanguard Specialized Funds – Vanguard Heath Care Fund %(…..).

G.1.2. UPJOHN

(9) PFIZER’ın patent korumasız markalı ve jenerik ilaç iş kolunu yöneten UPJOHN, PFIZER’ın özel bir bölümü olan, Çin merkezli bir kuruluştur. PFIZER tarafından tek kontrol edilen Upjohn iş kolu; kardiyovasküler, merkezi sinir sistemi/psikiyatri, ağrı/nöroloji, üroloji ve oftalmoloji terapötik alanlarında faaliyet göstermektedir.

(10) Upjohn iş kolu, Türkiye’de, Pfizer İlaçları Ltd. Şti. (UPJOHN TR) aracılığıyla FDP satış faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Bildirilen işlemin kapanışı ile birlikte, UPJOHN TR dâhil olmak üzere Upjohn iş kolu bir bütün olarak PFIZER bünyesinden ayrılacak ve VIATRIS bünyesine dâhil olacaktır.

G.2. İlgili Pazar

G.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(11) İlaç sektörüne ilişkin işlemlerde genellikle European Pharmaceutical Marketing Research Association (EphMRA) tarafından oluşturulan ATC sınıflandırılması esas alınmaktadır. ATC sınıflandırması hiyerarşik bir yapı içermektedir. Buna göre gruplar genelden özele doğru sıralanmakta ve 16 temel kategoriden oluşmaktadır (A, B, C, D, … olarak). Her bir kategoride dörder seviye bulunmaktadır. Bunlardan birinci seviye en genel (ATC-1), dördüncü seviye ise en detaylı olanıdır (ATC-4). ATC-3 seviyesinde ise ilaçlar tedavi edici/farmasötik özelliklerine göre sınıflandırılmaktadır.

(12) Tarafların Türkiye’de satışa sundukları ilaçlara yönelik ATC-3 seviyelerine ve etkin maddelerine göre sınıflandırılmalarına ilişkin tabloya aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 1- MYLAN ve UPJOHN’un Türkiye’de Satışa Sunduğu İlaçların ATC-3 Seviyeleri ve Etkin Maddeleri

MYLAN UPJOHN

ATC-3

Benazepril/Hydro

Escin/Salicylic

M2A Lustral N6A Sertraline

Histidine/Isoleuci

ne/Leucine/Lysin

e/Methionine/Phe

Aminess N V6B Norvasc C8A Amlodipine

nylalaline/Threon

ine/Tryptophan/T

yrosine/Valine

Aldara D6D Imiquimod Relpax N2C Eletriptan

Elidel D5X Pimecrolimus Revatio C6B Sildenafil

Protamin

B2B Protamine Viagra G4E Sildenafil

Icn

Xalatan ve

Kaynak: Bildirim Formu

(13) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, tarafların “M1A – antiromatizmaller, antisteroidler” ATC-3 seviyesindeki faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır. Öte yandan, MYLAN’in Türkiye’ye ilaçların üretiminde kullanılan etkin maddeleri satışa sunduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda MYLAN’in potansiyel olarak, UPJOHN’a ürün tedarik etmesi mümkündür. Aşağıdaki tabloda ise, MYLAN’in Türkiye pazarında satışa sunduğu API’lara yer verilmektedir.

Tablo 2- MYLAN’in Türkiye Pazarında Satışını Gerçekleştirdiği Etkin Maddeler (API)

API

Emtricitabine

Kaynak: Bildirim Formu

(14) Tablo 1 ile Tablo 2 karşılaştırıldığında ise, MYLAN’in satışa sunduğu Pregabalin ve Sildenafil etkin maddeleri ile UPJOHN’un satışını gerçekleştirdiği Viagra, Revatio ve Lyrica ürünlerinde dikey bir örtüşme bulunduğu görülmektedir.

(15) Bu çerçevede dosya kapsamında; birleşen teşebbüslerin faaliyet gösterdiği her bir ATC-3 seviyesinde ve MYLAN’in ayrıca satışa sunduğu etkin maddeler özelinde ilgili ürün pazarları tanımlanabilecek olsa dahi, dosya sonucunda herhangi bir değişiklik yaratmayacağı anlaşıldığından ilgili ürün pazarları, tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü “M1A – antiromatizmaller, antisteroidler” ATC-3 sınıfı ve tarafların faaliyetlerinin dikey olarak örtüştüğü Pregabalin ve Sildenafil etkin maddelerinin ve bu etkin maddeler ile üretilen ürünlerin satışı olarak tanımlanmıştır.

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(16) Dosya kapsamında MYLAN ve UPJOHN’un satışa sunduğu ilaçların Türkiye çapında dağıtım ve satışa konu olması nedeniyle, ilaç satışları özelinde ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanabilecektir. Öte yandan dosya bazında sonuca etkisi olmayacağı anlaşıldığından, etkin maddelerin satışı pazarı ile ilgili net bir coğrafi pazar tanımına yer verilmemekle birlikte, değerlendirme bölümünde etkin maddelerin satışı pazarı küresel ve ulusal seviyede ele alınmıştır.

G.3. Değerlendirme

(17) Bildirime konu işlem gerçekleştiği takdirde, MYLAN ve UPJOHN’un faaliyetleri VIATRIS adı altında yeni kurulan şirkette birleşmiş olacaktır. Dolayısıyla, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir birleşme işlemi olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı ve bu nedenle bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.

(18) Taraflardan MYLAN hem API (etkin madde) hem de FDP (kullanıma hazır ilaç) alanında faaliyet gösterirken, UPJOHN yalnızca FDP satışı alanında faaliyet göstermektedir. Bildirime konu işlemin, taraflar arasında M1A ATC-3 sınıfında yatay örtüşmeye ve FDP’lerde kullanılan etkin maddelerden Pregabalin ve Sildenafil satışları bakımından dikey örtüşmeye yol açtığı anlaşılmıştır.

(19) Hakim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Hakim Durum Kılavuzu) da belirtildiği üzere, aksini gösterecek bir durum söz konusu değilse, Kurulun yerleşik uygulamasında %40’ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin hakim durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmekte, bu düzeyin üzerindeki pazar payına sahip olan teşebbüsler bakımından ise daha detaylı bir incelemeye gidilmektedir.

(20) Aşağıdaki tabloda, işlem taraflarının yatay örtüşmenin bulunduğu M1A ATC-3 seviyesinde pazar paylarına yer verilmektedir.

Tablo 3- M1A ATC-3 Seviyesinde Tarafların Pazar Payları (Satış Değeri, %)

Taraf 2016 2017 2018

MYLAN (Rantudil ve Rheumon) (…..) (…..) (…..)

UPJOHN (Celebrex) (…..) (…..) (…..)

Taraflar TOPLAM (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu

(21) İşlem ile birlikte yatay örtüşmenin bulunduğu M1A ATC-3 sınıfında, işlem taraflarının pazar payları toplamının düşük bir seviyede bulunduğu ve %40’ı aşmayacağı, dolayısıyla daha detaylı bir değerlendirmeye gerek olmadığı anlaşılmıştır.

(22) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Dikey Kılavuz) da belirtildiği üzere birleşme ve devralma işlemlerinin pazar kapama etkisi yaratması, birleşme nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik

kaynaklarına ya da pazarlara erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkanı ya da güdüsünün azaltılmasıdır. Pazar kapamanın iki ayrı türünden bahsedilebilmektedir. Birinci tür pazar kapama, girdi kısıtlaması; ikinci tür pazar kapama müşteri kısıtlaması olarak adlandırılmaktadır. Girdi kısıtlaması, birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırması olarak ifade edilirken; müşteri kısıtlaması, birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına gelmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde dikey örtüşmenin gerçekleştiği pazarlar açısından işlem değerlendirilmiştir.

(23) Dikey anlamda etkilenen pazarlara bakıldığında, MYLAN ile UPJOHN arasında fiili bir ticari ilişkinin bulunmadığı ancak, potansiyel anlamda ticari ilişkilerinin bulunabileceği görülmektedir. Bu kapsamda, UPJOHN’un satışa sunduğu Revatio ve Viagra ürünlerinin MYLAN’in satışa sunduğu Sildenafil etkin maddesini barındırması; UPJOHN’un satışa sunduğu Lyrica ürününün ise Pregabalin etkin maddesini barındırması, dikey anlamda bir örtüşmeyi geçerli kılmaktadır. Tarafların bu pazarlardaki payları ile MYLAN ve rakiplerinin Pregabalin ve Sildenafil pazarlarındaki tahmini paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:

Tablo 4- Tarafların Dikey Anlamda Örtüşen Pazarlardaki Payları

API (Türkiye) 2016 (Hacim, %) 2017 (Hacim, %) 2018 (Hacim,%)

Sildenafil (…..) (…..) (…..)

Pregabalin (…..) (…..) (…..)

API (Küresel) 2016 (Hacim, %) 2017 (Hacim, %) 2018 (Hacim,%)

Sildenafil (…..) (…..) (…..)

Pregabalin (…..) (…..) (…..)

FDP ATC - 3 Etkin Madde 2018 (Değer, %)

Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı

Tablo 5- Türkiye Pregabalin Satışı Pazarı (Satış Miktarı, %)

Teşebbüs 2016 2017 2018

MYLAN (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Cevabi Yazı

Tablo 6- Türkiye Sildenafil Satışı Pazarı (Satış Miktarı, %)

Teşebbüs 2016 2017 2018

MYLAN (…..) (…..) (…..)

Kaynak: Cevabi Yazı

(24) Dikey Kılavuz’da da belirtildiği üzere birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde, yatay olmayan birleşmelerin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılabilecektir. Yukarıdaki tablo

bu çerçevede incelendiğinde, dikey örtüşmenin gerçekleştiği Pregabalin etkin maddesi ile Lyrica ürünü özelindeki pazarlarda, girdi/müşteri kısıtlaması endişesinin söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir.

(25) Öte yandan, dikey örtüşmenin gerçekleştiği Sildenafil etkin maddesi ile Revatio ve Viagra ürünleri özelindeki pazarlarda, girdi niteliğindeki Sildenafil’in Türkiye’deki pazar payının 2016 yılında %(…..), 2017 yılında %(…..), 2018 yılında %(…..) olduğu görülmektedir. 2018 yılında satış değeri bakımından; Revatio’nun C6B ATC-3 seviyesindeki payı %(…..) olarak; Viagra’nın G4E ATC-3 seviyesindeki pazar payı ise %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Üst pazar olan Sildenafil etkin maddesi satışındaki pazar payı yönüyle %25 eşiğinin aşıldığı görülmektedir.

(26) API tedarikinde küresel seviyedeki rekabet önemli bir noktada yer almaktadır. Bu durum, geçerli Avrupa Farmakopesi Uygunluk Sertifikası’na (CEP - European Pharmacopoeia Certificates of Suitability) sahip üreticilerin dağılımına bakılarak anlaşılabilmektedir. CEP sahiplerinin çoğunluğunun Avrupa dışından olmasına rağmen, sağlayıcıların bulundukları lokasyonlardan bağımsız olarak Avrupa’da rekabet edebildikleri görülmektedir. API’ların Türkiye’ye ithal edilmesinde herhangi bir tarife, kota veya kayda değer başka bir kısıtlama bulunmamakla birlikte, Türkiye’nin de tarafı olduğu antlaşmalar gereği geçerli CEP sahipleri Türkiye’de API satabilmektedir. Küresel oyuncular, Türkiye’de kurulu bir iştirak vb. gerekmeksizin ve önemli sevkiyat masraflarına maruz kalmaksızın, Türkiye’ye API tedarik edebilmektedir. Öte yandan etkin madde tedarikinde Çin ve Hindistan menşeli firmaların sayıca çoğalmalarının da ilgili pazarlar adına alternatif kaynaklar yarattığı gözlemlenmektedir. [3] MYLAN’in Türkiye’deki Sildenafil satışından elde ettiği pazar payının yıllar itibarıyla değişkenlik göstermesi ((…..)) de bu hususu kuvvetlendirmektedir. Yine Tablo 4 incelendiğinde, MYLAN’in küresel seviyedeki Sildenafil pazar payının ortalama seviyede bulunduğu görülmektedir.

(27) G4E ATC-3 sınıfına bakıldığında, Tadalafil etkin maddeli Cialis [4] ürününün %(…..) pay ile pazar lideri olduğu görülmektedir. Aynı zamanda pazarda; Abdi İbrahim İlaç San. Tic. A.Ş. (ABDİ İBRAHİM), Biofarma İlaç San. ve Tic. A.Ş. ve EastPharma Ltd. gibi firmaların da faaliyet gösterdiği bilinmektedir.

(28) C6B ATC-3 sınıfına bakıldığında ise, Actelion İlaç Tic. Ltd. Şti.’nin %(…..) pay ile pazar lideri olduğu ve pazarda Bayer AG, ABDİ İBRAHİM, Sanofi Sağlık Ürünleri Ltd. Şti. ve Glaxosmithkline İlaçları San. ve Tic. A.Ş. gibi firmaların da faaliyet gösterdiği bilinmektedir.

(29) Son olarak, API tedarikine ilişkin pazara giriş engellerinin düşük olması, API tedarikinde genellikle iki kaynaktan birden temin etme (dual sourcing) yönteminin bulunması, UPJOHN’un G4E ve C6B pazarlarında küçük bir oyuncu olması, G4E ve C6B pazarındaki rakip ürünlerin farklı etkin maddeler içerebilmesi, UPJOHN ile MYLAN arasında fiili bir ticari ilişkinin bulunmaması göz önüne alındığında, girdi kısıtlaması imkanı ve güdüsünün zayıf olduğu kanaatine varılmıştır.

(30) Dosya mevcudu bilgilerden; UPJOHN’un Sildenafil gereksiniminin tamamını PFIZER tesislerinden temin ettiği, PFIZER’ın herhangi bir üçüncü kişiye Pregabalin ve Sildenafil etkin maddesini tedarik etmediği anlaşılmaktadır. Birleşmeden önce, API satın alımında potansiyel bir müşteri niteliği bulunmayan UPJOHN’un, birleşme

[3] CEP sahibi şirketler arasında Çinli ve Hindistanlı etkin madde sağlayıcıları 2012 yılında %42 oranındayken, 2017 yılında bu oran %54’e yükselmiştir.

4 Lilly İlaç Tic. Ltd. Şti. tarafından satışa sunulmaktadır.

sonrasında da PFIZER ile yapmış olduğu Üretim ve Tedarik Anlaşması gereği dört yıl boyunca ilgili gereksinimlerini PFIZER’dan karşılayacağı bildirilmektedir. Sonuç olarak, MYLAN’in bildirilen işlemin kapanışı ile birlikte, doğrudan UPJOHN’a hizmet sunamayacağı anlaşılmaktadır. Bu anlamda, müşteri kısıtlamasına ilişkin uygun bir çevrenin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

(31) Yukarıdaki tespitler çerçevesinde, bildirime konu işlem ile herhangi bir pazarda hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ

(32) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.