3M Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında verilen 09.06.2016 tarih ve 16-20/340-155 sayılı Rekabet Kurulu kararının Ankara 7. İdare Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve E: 2017/619, K: 2018/1821 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: Mehmet TOKGÖZ, A. Özge HİMMETOĞLU
C. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN: - 3M Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM, Av. Ali
Kağan UÇAR, Av. Kansu AYDOĞAN, Av. Naz ALTINSOY
Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 34349 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: 3M Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında verilen 09.06.2016 tarih ve 16-20/340-155 sayılı Rekabet Kurulu kararının Ankara 7. İdare Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve E: 2017/619, K: 2018/1821 sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine dosyanın yeniden değerlendirilmesi.
(2) E. DOSYA EVRELER İ: Rekabet Kurumu (Kurum) kay ı tlar ı na 28.03.2007 tarihinde intikal eden ve 3M Sanayi ve Ticaret A. Ş.’ nin (3M) bir k ı s ı m sat ış larda bayilerin yeniden sat ış fiyat ı n ı belirlemek ve baz ı bayileri rekabette dezavantajl ı duruma d üşü recek ş ekilde ayr ı mc ı iskonto oranlar ı uygulamak suretiyle 4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un (4054 say ı l ı Kanun) 4. maddesini ihlal etti ğ ine ili ş kin ba ş vuru ü zerine haz ı rlanan 27.06.2007 tarih ve 2007-4-53/ Ö A-07-M.Y say ı l ı Ö nara ş t ı rma Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.07.2007 tarih ve 07-56/669-232 say ı l ı toplant ı s ı nda g ö r üşü lm üş ve 3M’ e; iddia konusu eylemlerinin 4054 say ı l ı Kanun’ un 4. maddesi kapsam ı nda ihlal te ş kil edebilece ğ i, bu nedenle ayn ı Kanun’ un 9. maddesi uyar ı nca bahse konu uygulamalardan ka çı nmas ı, aksi halde 4054 say ı l ı Kanun’ un 41. maddesi gere ğ i hakk ı nda soru ş turma a çı laca ğı hususlar ı nda g ö r üş yaz ı s ı g ö nderilmesine karar verilmi ş tir.
(3) Yukar ı da an ı lan karar ü zerine ş ik â yet ç i, mezkur Kurul karar ı n ı n iptali istemiyle dava a ç m ış olup, Dan ış tay 13. Dairesinin 30.11.2011 tarih ve E: 2008/3117, K: 2011/5424 say ı l ı karar ı ile s ö z konusu Kurul karar ı iptal edilmi ş tir.
(4) Dosya, Kurulun 29.05.2013 tarihli toplant ı s ı nda yeniden g ö r üşü lm üş ve 13-32/433-M say ı ile 3M’ nin, bayilerinin nihai sat ış fiyat ı n ı tespit etmek, bayilerine m üş teri s ı n ı rlamalar ı getirmek, bayileri aras ı nda ayr ı mc ı uygulamalar yapmak ve bayilerine y ö nelik hedef indirimleri uygulamak suretiyle 4054 say ı l ı Kanun’ un 4. maddesini ihlal edip etmedi ğ inin tespitine y ö nelik olarak soru ş turma a çı lmas ı na karar verilmi ş tir.
(5) Soru ş turma s ü reci sonunda Kurul, 4054 say ı l ı Kanun’ un ihlal edilmedi ğ ine 25.06.2014 tarihinde 14-22/461-203 say ı ile karar vermi ş tir.
(6) Takiben, ş ikayet ç i taraf ı ndan a çı lan dava sonucunda, i ş lemin Ankara 15. İ dare Mahkemesinin 17.12.2015 tarih ve E: 2014/1947, K: 2015/2403 say ı l ı karar ı ile iptal
Sayfa 2
19-16/220-99
edilmesi ü zerine, yarg ı kararlar ı n ı n uygulanmas ı n ı teminen 4054 say ı l ı Kanun’ un 23.01.2008 tarih, 5728 say ı l ı Kanun ile de ğ i ş ik 16. maddesi ve para cezas ı nda lehe d ü zenlemeler dikkate al ı narak; 3M’ e 2013 mali y ı l ı sonunda olu ş an ve Kurul taraf ı ndan belirlenen y ı ll ı k gayrisafi gelirlerinin %0,5’ i oran ı nda olmak ü zere 2.115.839,95 TL idari para cezas ı verilmesine 09.06.2016 tarih ve 16-20/340-155 say ı ile karar verilmi ş tir.
(7) Bu defa, Kurul karar ı n ı n iptali istemiyle 3M taraf ı ndan a çı lan dava sonucunda, Ankara 7. İ dare Mahkemesi 02.11.2018 tarihli ve E: 2017/619, K: 2018/1821 say ı l ı dava dosyas ı kapsam ı nda, idari para cezas ı n ı n tespitinde lehe olan h ü km ü n uygulanmas ı ilkesinin dikkate al ı nmad ığı gerek ç esiyle i ş lemin iptaline karar vermi ş tir.
(8) Bu ç er ç evede haz ı rlanan 05.04.2019 tarih ve 2007-4-53/BN-7 say ı l ı Bilgi Notu g ö r üşü lerek karara ba ğ lanm ış t ı r.
(9) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; Ankara 7. İdare Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve E: 2017/619, K: 2018/1821 sayılı iptal kararı doğrultusunda, 3M’ye, 2006, 2013, 2015 ve 2018 yılı esas alınarak hesaplanan gayri safi geliri uyarınca lehine olan yasal düzenleme dikkate alınarak, 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca, 2006 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin %0,5’i oranında olmak üzere 876.536,62 TL idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(10) Ankara 7. İdare Mahkemesi mezkur iptal kararında; dava konusu Kurul kararında idari para cezasının miktarının, yasal düzenlemelere aykırı eylemlerin gerçekleştiği yıl(lar) dikkate alınmaksızın, dava konusu Kurul karar tarihi esas alınmak suretiyle (ilgili teşebbüsün 2013 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayrisafi gelirleri esas alınarak) belirlendiğini tespit etmiştir.
(11) Anılan iptal kararında; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlaline sebebiyet verdiği tespit edilen eylemlerin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan idari para cezasının belirlenmesine ilişkin hükümde “...yasaklanmış olan davranışların gerçekleştirildiği tarihten bir yıl önceki mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirinin...” esas alınması suretiyle idari para cezası miktarının saptanması gerektiğinin açıkça ifade edildiği, bu hükmün 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayınlamarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun’un 472. maddesi ile “…nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin…” şeklinde değiştirildiği, her iki mevzuat hükmü esas alınarak tespit edilen gayri safi gelir uyarınca oluşan sonucun değerlendirilerek, davacı lehine olan yasal düzenlemenin esas alınması suretiyle idari para cezasının belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
(12) Kararda belirtildiği üzere, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun hükmü ile sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlerinin farklılığı halinde, failin lehine olan kanunun uygulanması gerekliliği bağlamında, eylem tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükmü uyarınca hesaplanan eylem tarihinden önceki yıl (2006 yılı) gayri safi geliri ile sonradan yürürlüğe giren mevzuat hükmü uyarınca hesaplanan karar tarihinden önceki yıl (2013 ve 2015 yılı) gayrisafi gelirlerinin karşılaştırılarak idari para
Sayfa 3
19-16/220-99
cezasına hükmedilmesi gerekmektedir. Öte yandan işbu Kurul kararı 2019 tarihli olduğundan teşebbüsün 2018 yılı gayrisafi geliri de verilecek kararda dikkate alınmıştır. Yapılan inceleme sonucunda 2006 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin ilgili teşebbüsün lehine olduğu anlaşılmıştır.
(13) Sonuç itibarıyla Ankara 7. İdare Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve E: 2017/619, K: 2018/1821 sayılı iptal kararı doğrultusunda, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilen 3M’nin lehine olan yasal düzenleme esas alınarak, anılan Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca, 2006 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin %0,5’i oranında idari para cezası verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(14) Ankara 7. İdare Mahkemesinin 02.11.2018 tarih ve E: 2017/619, K: 2018/1821 sayılı iptal kararı doğrultusunda, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 17.12.2015 tarihli ve E: 2014/1947, K: 2015/2403 sayılı kararı ile bir kısım satışlarda bayilerin yeniden satış fiyatını belirlemek, bayilere mal satılabilecek müşteriler ve yerler konusunda kısıtlama getirmek, bazı bayilere, rekabette dezavantajlı duruma düşürecek şekilde ayrımcı iskonto oranları uygulamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilen 3M San. ve Tic. A.Ş.’ye; aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca 2006 mali yılı sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirinin %0,5’i oranında olmak üzere 876.536,62 TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.
Yargı süreci
1 dava
3M San. ve Tic. A.Ş.
Ankara 9. İdare Mahkemesi · Esas No: 2019/2102
Dava reddedildi — Kurul kararı ayakta · üst mahkeme onadı
Safahat
01.04.2021Üst mahkeme onadı· Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi· 2021/177
13.11.2020Dava reddedildi — Kurul kararı ayakta· Ankara 9. İdare Mahkemesi· 2019/2102
Dava ve safahat bilgileri Rekabet Kurumu'nun yayımladığı kayıtlardan alınmıştır. Bağlayıcı olan mahkeme kararlarının kendisidir.