Walgreens Boots Alliance, Inc.’nin Türkiye'deki ve diğer yargı alanlarındaki İlaç Toptan Satışı işkolu dâhil…
Birleşme ve Devralma21-17/200-83Karar tarihi: 25.03.2021Yayımlanma tarihi: 29.07.2021
Walgreens Boots Alliance, Inc.’nin Türkiye'deki ve diğer yargı alanlarındaki İlaç Toptan Satışı işkolu dâhil olmak üzere sahip olduğu belirli işkollarının tek kontrolünün AmerisourceBergen Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
B. RAPORTÖRLER : Hakan Deniz KARAKOÇ, Yunus Salih YİĞİT,
Beyza BAHADIRHAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: - AmerisourceBergen Corporation
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. İlayda GÜNEŞ,
Av. Sabiha ULUSOY
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak 34485
İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Walgreens Boots Alliance, Inc.’nin Türkiye'deki ve diğer yargı alanlarındaki İlaç Toptan Satışı işkolu dâhil olmak üzere sahip olduğu belirli işkollarının tek kontrolünün AmerisourceBergen Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 08.02.2021 tarih ve 14942 sayı ile giren ve eksiklikleri 05.03.2021 tarihli ve 15736 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 12.03.2021 tarih ve 2021-3-003/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Walgreens Boots Alliance, Inc.’nin (WBA) Türkiye'deki ve diğer yargı alanlarındaki İlaç Toptan Satışı işkolu dâhil olmak üzere sahip olduğu belirli işkollarının tek kontrolünün AmerisourceBergen Corporation (AMERISOURCEBERGEN) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) İşlem, WBA’nın Cezayir, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Mısır, Fransa, Litvanya, Hollanda, Norveç, Portekiz, Romanya, İspanya, Türkiye ve Birleşik Krallık'ta bulunan "İlaç Toptan Satışı" ve Hollanda, Norveç ve Litvanya'da bulunan"Uluslararası Perakende Eczane" işkollarının devralınmasına ilişkindir. Bu kapsamda, AMERISOURCEBERGEN, WBA’nın ilgili ülkelerdeki belirtilen iş kollarının tek kontrolüne sahip olacaktır. İşlem sonrasında WBA’nın bu iş kollarındaki kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana geleceğinden bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşiklerin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir.
(6) AMERISOURCEBERGEN, genel merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan ve küresel ölçekte ilaç dağıtımı ve hizmetleri işi ile iştigal eden bir şirkettir. Faaliyetlerini iki bölüm altında organize etmektedir: (i) İlaç Dağıtım Hizmetleri ve (ii) Diğer. İlaç
Sayfa 2
dağıtımı, stratejik küresel kaynak kullanımı ve ilgili hizmetlerden oluşmaktadır. Bu bölüm AMERISOURCEBERGEN’in sahip olduğu World Courier işkolunu içermektedir. Bu işkolu esas olarak ilaç üreticileri, klinik araştırma organizasyonları ile ilaç ürünlerinin klinik deneyleriyle ilişkili olan sözleşme geliştirme ve üretim organizasyonlarına lojistik hizmeti vermektedir.
(7) Diğer bölümü, küresel ticarileştirme hizmetlerine odaklanan faaliyet segmentlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, bir dizi işletme aracılığıyla ilaç üreticilerine çeşitli danışmanlık hizmetleri sunan AmerisourceBergen Danışmanlık Hizmetleri ile Birleşik Krallık ve ABD'de hayvan sağlığı ürünleri toptancısı olan MWI'yı içermektedir.
(8) AMERISOURCEBERGEN, iştiraki olan ve Türkiye’de 2019 yılında faaliyet göstermeye başlayan World Courier Taşımacılık ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi (WORLD COURİER TÜRKİYE) aracılığıyla Türkiye'de faaliyet göstermektedir. World Courier, lojistik hizmetlerinin taşıma kısmına odaklanarak, klinik deneylerin ve (hücre ve gen terapisi gibi) belli tedavilerin çok özel gereksinimlerine göre uyarlanmış bir hizmet sunmaktadır. Bu hizmetler; düşük hacimli, oldukça karmaşık, başlıca yüksek kontrollü klinik deneyler bağlamında sıcaklığa duyarlı materyallerin uluslararası nakliyesine ilişkindir. World Courier'in sunduğu başlıca hizmetler şunlardır:
(i) (ii)
Uzman nakliye hizmetleri kapsamında sevkiyata başlamadan önce müşterilerine danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Klinik araştırmaları ve hücre ile gen terapisi gibi belli tedavileri desteklemek amacıyla araştırma aşamasındaki ilaçlar, biyolojik örnekler, yan tedarik ürünleri ve diğer gereçler toplamakta ve sevk etmektedir. World Courier bu kapsamda, a) paketlerin sevkiyatını organize etmekte; b) gümrük veya komisyonculuk gereksinimlerini tamamlamakta; c) belli bir sıcaklığı muhafaza etmek için ambalaj malzemelerini gerekirse yenilemekte ve d) sevkiyat sonrası paketin toplanması ve alıcıya teslim edilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaktadır.
(iii) (iv)
Klinik araştırmanın bir parçası olarak merkezi laboratuvarlara gönderilmesi gereken tüm giden örnekleri (örneğin, hastanın kan örnekleri) toplamaktadır. World Courier, İstanbul’daki deposundan Türkiye’deki hastane alanlarına klinik araştırmalar ve onaylanmış ilaçlar için ısı kontrollü depo hizmetleri ve sevkiyat lojistiği sağlamaktadır. İlaveten, depo hizmeti alan müşterilerine ikincil paketleme, yeniden etiketleme, ters lojistik ve imha hizmetleri de sunmaktadır.
(9) WBA, merkezi ABD'de bulunan ve 25'ten fazla ülkede faaliyet gösteren küresel bir perakende ve toptan eczane işletmesidir. WBA, faaliyetlerini üç bölüm altında yürütmektedir: (i) ABD perakende eczacılık, (ii) uluslararası perakende eczacılık ve (iii) ilaç toptan satışı.
(10) ABD perakende eczacılık bölümü, ABD'nin 50 eyaletinde, Columbia Bölgesi, Porto Riko ve ABD Virjin Adaları'nda eczane odaklı sağlık ve güzellik perakendeciliği sunmaktadır.
(11) Uluslararası perakende eczacılık bölümü, sekiz ülkede eczane odaklı sağlık ve güzellik perakende işkollarına sahiptir. WBA’nın başlıca perakende eczane markaları Birleşik Krallık, Tayland, Norveç, İrlanda Cumhuriyeti, Hollanda’da bulunan Boot; Litvanya’da bulunan Ramuneles Vaistine; Meksika’da bulunan Benavides ve Şili’de bulunan Ahumada’dır. WBA'nın Türkiye'de herhangi bir perakende eczane faaliyeti bulunmamaktadır.
Sayfa 3
(12) İlaç toptan satışında ise Alliance Healthcare markası altında faaliyet göstermektedir. Bu bölüm, (i) insan sağlığı sektöründe kullanılan ilaçları ve diğer ürünleri Almus ve Alvita markaları altında tedarik etmekte ve (ii) Alcura, Alloga ve Skills in Healthcare markaları ile bağımsız eczanelere destek hizmetleri sunmaktadır. WBA’nın Alcura ve Alloga şirketleri Türkiye'de faaliyet göstermemektedir.
(13) Devre konu işlemin, Türkiye'de kapsadığı şirketler şunlardır: (i) Alliance Healthcare Yatırım Holding A.Ş. (Alliance Yatırım), (ii) Alliance Healthcare Türkiye Holding A.Ş. (Alliance Healthcare Türkiye Holding), (iii) Alliance Healthcare Ecza Deposu A.Ş. (Alliance Healthcare Ecza), (iv) Esko İtriyat Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Esko İtriyat), (v) Skills in Healthcare Sağlık Ürünleri Pazarlama ve Tanıtım Hizmetleri A.Ş. (Skills in Healthcare Türkiye) ve (vi) Nareks Ecza Deposu Ticaret A.Ş. (Nareks).
(14) Alliance Healthcare Türkiye Holding, Alliance Yatırım'da yatırım sahibi olan bir holding şirketidir. Alliance Healthcare Türkiye Holding, (i) toptan ilaç ürünleri satışı dağıtımı, (ii) gıda takviyesi, tıbbi araç ve gereçlerin pazarlanması ve satışı (iii) pazarlama ve satış hizmetlerinde ilaç firmalarının markalarını, ürünlerinin eczanelere satışının, yaygınlığının ve piyasaya sürülmesinin desteklenmesi ve (iv) eczanelere yönetim, ticari satış ve personel yönetimi konusunda destek hizmeti sağlanması gibi faaliyetler gösteren holding şirketlerinin verimliliğini ve kârlılığını yönetmektedir.
(15) Alliance Yatırım, Türkiye'deki iştirakleri doğrudan yöneten bir holding şirketidir. Alliance Yatırım, (i) toptan tıbbi ürünlerin dağıtımı, (ii) gıda takviyesi, tıbbi araç ve gereçlerin pazarlanması ve satışı, (iii) pazarlama ve satış hizmetlerinde ilaç firmalarının markalarını, ürünlerinin eczanelere satışının, yaygınlığının ve piyasaya sürülmesinin desteklenmesi ve (iv) eczanelere yönetim, ticari satış ve personel yönetimi konusunda destek hizmeti sağlanması gibi faaliyetler gösteren holding şirketlerin verimliliğini ve kârlılığını yönetmektedir.
(16) Alliance Healthcare Ecza, Türkiye'deki ana ticari işletmedir ve başlıca faaliyeti 20 merkezi depo aracılığıyla insan sağlığı sektöründe ilaç, gıda takviyesi, tıbbi araçlar ve gereçler gibi ilaç-dışı ürünlerin toptan satışı ve dağıtımıdır. Alliance Healthcare Ecza, ayrıca bu ürünlere ilişkin ihracat ve ithalat faaliyetini de yürütmektedir.
(17) Esko Itriyat şu anda faal değildir. Skills in Healthcare Türkiye’nin ana faaliyeti, sağlık sektöründeki şirketlere, markalarını, satışlarını, penetrasyonlarını ve ürünlerinin eczanelere lansmanını desteklemek için saha satışları, eğitim, tele-satış, tele- pazarlama ve doğrudan pazarlama girişimlerini içeren pazarlama ve satış hizmetleridir. Eczanelere Alphega Pharmacy markası altında hizmet verdiği gibi, ilaç üreticilerine de hizmet vermektedir. Nareks’in başlıca faaliyeti ilaç, gıda takviyeleri, tıbbi araç ve gereçlerin toptan satışı ve dağıtımıdır.
(18) Taraflar ilaç üreticilerine hizmet verirken, temelde farklı işlerde faaliyet göstermekte, farklı mevzuat rejimleri altında birbirine ikame olmayan farklı faaliyetler gerçekleştirmekte ve birbirleriyle rekabet etmemektedir. World Courier, ilaç üreticilerine, klinik araştırma organizasyonları ile sözleşme geliştirme ve üretim organizasyonlarına, esas olarak ilaç ürünlerinin klinik deneyleri ile hücre ve gen terapisi gibi belli tedavilere ilişkin lojistik hizmetler sunmaktadır. Bu lojistik hizmetinin bir parçası olarak, sevkiyata başlamadan önce müşterilere taşıma tavsiyeleri sunabilmektedir. Bunun aksine Skills in Healthcare Türkiye ise, klinik deneyler için kullanılan ürünlerin dağıtımıyla veya hücre ve gen terapisi gibi tedavilerle ilişkili olmayan pazarlama ve satış hizmetlerine yönelik olarak üreticiler adına faaliyet göstermektedir. Ayrıca, Skills in Healthcare Türkiye tarafından sunulan hizmetler ticari ilaçlara ilişkindir. Diğer bir ifadeyle pazarlama yetkisini almış ve ticari satışa uygun nihai
Sayfa 4
ürün niteliğindeki ilaçları kapsamaktadır. Sonuç olarak, World Courier ve Skills in Healthcare’in ilaç sektöründeki faaliyeti birbirinden tamamen farklıdır ve her ikisi de pazarın farklı kesiminde faaliyet gösteren müşteriler için rekabet etmektedir.
(19) Tüm bu bilgiler çerçevesinde, işlemin etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak bir etki yaratmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.