Yüce Auto Motorlu Araçlar Tic. A.Ş.’nin bazı yetkili bayilerine yönelik prim ve takas desteği uygulamalarında…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN

B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, İbrahim Ethem SEZER

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILAN: Yüce Auto Motorlu Araçlar Tic. A.Ş.

E5 Karayolu Fil Yokuşu No:24 Gülsuyu Maltepe/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Yüce Auto Motorlu Araçlar Tic. A.Ş.’nin bazı yetkili bayilerine yönelik prim ve takas desteği uygulamalarında ayrımcılık yaptığı iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.07.2013 tarih ve 4539 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 11.10.2013 tarih ve 2013-4-73/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Skoda markası Türkiye distribütörü olan Yüce Auto Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. (Yüce Auto), (.....) faaliyetlerini sürdürmektedir. Satışı yapılan Skoda marka araçların ve yedek parçalarının tamamı Skoda marka ürünlerin üreticisinden ithal edilmekte, Yüce Auto tarafından ithal edilen araç ve yedek parçalar yetkili satıcılarına satılmakta ve araçların satış sonrası hizmetleri de yetkili servisler eli ile sağlanmaktadır. Türkiye'de yetkili satıcı ve servis ağlarına sahip olan Yüce Auto, (.....) noktasından oluşan dağıtım ağına sahiptir.

(5) İlgili ürün pazarı daha önceki Rekabet Kurulu kararları ile de uyumlu olarak “yeni binek otomobiller pazarı” olarak belirlenirken, yeni otomobil ve hafif ticari araçların dağıtımı, pazarlaması, satışı ve fiyatlandırılması tüm Türkiye genelinde benzer nitelik arz ettiğinden ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tanımlanmıştır.

(6) Dosya mevcutlarından prim ve takas desteği uygulamalarının (.....) kullanımı şeklinde uygulandığı anlaşılmıştır. İddia konusu olayların anlaşmaya dayalı olmaması sebebiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesi ve 2005/4 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2005/4 sayılı Tebliğ) açısından değerlendirilebilecek bir uygulama olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(7) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (Kanun) 6. maddesi “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanması” nı yasaklamaktadır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında kötüye kullanma halleri örnek olarak sayılmıştır. İkinci fıkranın b

13-59/833-355

bendinde “Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması” eylemleri de ayrımcılık kapsamında yasaklanmıştır. Rekabet hukuku alanında ayrımcılık, hakim durumda bulunan bir teşebbüsün haklı bir gerekçeye dayanmaksızın eşit işlemlere farklı koşullar uygulaması ya da farklı işlemlere aynı koşulları uygulaması olarak tanımlanmaktadır.

(8) Konuya ilişkin iddialar iki başlık altında incelenmiştir. İlk olarak Yüce Auto’nun yetkili bayileri olan, (.....) ayrımcılık yapıldığı iddia edilmiştir. İkinci olarak ise Yüce Auto’nun yetkili bayilere uyguladığı takas desteği uygulaması normalde sadece Skoda Marka araçlar için geçerli iken Yüce Auto’nun yetkili bayisi olan (.....) lehine olarak takas desteği uygulamasının bütün araç markalarını kapsayacak şekilde daha kapsamlı uygulandığı iddia edilmiştir. İddia edilen hususlar Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde ayrımcılık kapsamında değerlendirilmiştir. Ancak, iddia konusu eylemlerin kötüye kullanma niteliği taşıyıp taşımadığının tespit edilmesinden önce, Yüce Auto‘nun ilgili pazarda hakim durumda olup olmadığının belirlenmesi gerekmiştir.

(9) Hakim durum, Kanun’un 3 üncü maddesinde “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmaktadır. Bir teşebbüsün ilgili ürün pazarında hakim durumda olup olmadığının tespitinde öncelikle dikkate alınan ölçüt teşebbüsün ilgili ürün pazarındaki payı olmakla birlikte; pazar payının hangi seviyede bulunması gerektiğine ilişkin kesin bir yargı bulunmamaktadır. Ayrıca pazara giriş engellerinin olup olmaması da önemli bir faktördür.

(10) Yüce Auto’nun yıllık perakende satış adetlerin göre hesaplanan 5 yıllık geriye dönük pazar paylarına bakıldığında pazar payının düşük olduğu, dolayısıyla hakim durumda olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte dosya mevcutlarından;

- Prim uygulamalarında sadece yetkili bayilerden (.....) hakkında farklı uygulamaya

gidildiği bu farklı uygulamanın (.....) sebebiyle ilgili yetkili bayiyi desteklemek amacı

ile yapıldığı,

- Takas desteği uygulamasına ilişkin olarak ise sadece (.....) farklı uygulama

yapılarak uygulamanın tüm araç markalarını kapsayacak şekilde genişletildiği; bu

farklılaşmanın gerekçesinin (.....) olduğu,

- Bunlara ek olarak Yüce Auto, prim ve takas desteği uygulamalarında yetkili

bayiler arasında yukarıda bahsedilen farklılaşmalar dışında herhangi bir farklı

uygulamaya gidilmediği, takas ve prim uygulamalarının tüm yetkili bayilere aynı

anda duyurulduğu ve aynı şeklide uygulandığı anlaşılmıştır.

Ayrıca ayrıcalıklı prim ödemesi aldıkları ifade edilen firmaların fatura örneklerinin

incelenmesi sonucunda yukarıda ayrıcalıklı prim alma nedenleri açıklanan bayiler

dışındaki diğer bayilerde buna benzer bir uygulamaya rastlanılmamıştır.

I.SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

13-59/833-355