Zirve Holding Anonim Şirketi, Senta Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Topalipo a.s.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Gizem Hekim, Serkan GÜMÜŞ

Oğuzhan ÇUKUR, Elif YAVUZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: -Zirve Holding Anonim Şirketi

Temsilcisi: Av. Elif Doğa BOYNUKISA

iTower Bomonti, Merkez Mahallesi, Akar Caddesi, No:3,

Kat:27, 34381, Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Zirve Holding Anonim Şirketi, Senta Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Topalipo a.s. tarafından savunma, güvenlik ve ilgili silah sektörlerinde faaliyet göstermek üzere Taurus Savunma Sanayi Anonim Şirketi ünvanlı yeni bir ortak girişim kurulması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 12.07.2024 tarih ve 53856 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 25.07.2024 tarih ve 54372 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.07.2024 tarihli ve 2024-5-024/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda; Zirve Holding Anonim Şirketi (ZİRVE HOLDİNG), Senta Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (SENTA) ve Topalipo a.s. (TOPALIPO) tarafından; savunma, güvenlik ve ilgili silah sektörlerinde faaliyet göstermek üzere Taurus Savunma Sanayi Anonim Şirketi (TAURUS) ünvanlı yeni bir ortak girişim kurulması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrası, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; (a) iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da (b) bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7’nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır.” hükmünü haizdir. Anılan Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması” nın aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu düzenlenmektedir. Bu doğrultuda, dosya konusu işlemin tam işlevsel bir ortak girişim sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması

ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, öncelikle bildirim konusu işlemde ortak kontrol şartının yerine getirilip getirilmediği, akabinde TAURUS’un bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini haiz olup olmadığı incelenmelidir.

(6) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kontrol Kılavuzu) 48. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması ve bu suretle tarafların ortak girişim üzerinde belirleyici etki uygulayabilmesi gibi şartların sağlanması gerektiği ifade edilmiştir.

(7) Bildirime konu işlem; ZİRVE HOLDİNG, SENTA ve TOPALIPO arasında akdedilen (.....) Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleştirilecektir. Anılan işlem kapsamında TOPALIPO, ZİRVE HOLDİNG ve SENTA tarafından TAURUS ünvanlı yeni bir ortak girişimin kurulması hedeflenmektedir. Bildirilen işlem neticesinde kurulması planlanan ortak girişim üzerinde, ZİRVE HOLDİNG ve TOPALIPO %(.....)’er; SENTA ise %(.....) oranında hisseye sahip olacak ve teşebbüsü ortaklaşa kontrol edeceklerdir. Keza, taraflar arasında akdedilen Sözleşme uyarınca kapanışta;

- TAURUS’un yönetimi, Sözleşme kapsamında belirlenen Yönetim Kurulu ve

Genel Kurul toplantıları aracılığıyla yürütülecek,

- Yönetim Kurulu, ZİRVE HOLDİNG tarafından (.....), TOPALIPO tarafından (.....)

ve SENTA tarafından (.....) üye atanmak suretiyle toplam (.....) üyeden oluşacak,

- Yönetim Kurulu başkanı ZİRVE HOLDİNG veya SENTA tarafından aday

gösterilecek kişiler arasından; başkan yardımcısı ise TOPALIPO tarafından aday

gösterilecek kişiler arasından seçilecek,

- TAURUS’un mali tablolarının onaylanması, şirketin CEO’sunun atanması, iş

planının ve yıllık bütçenin belirlenmesi, kilit çalışanların işten çıkarılması gibi

stratejik kararlar da dâhil olmak ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm

stratejik kararları, Yönetim Kurulu üyelerinin tamamının toplantıya katılımı ve

olumlu oyları ile alınacaktır.

(8) Yukarıda yer verilen hususlardan hareketle, tarafların yönetimin yapılanma biçimi, hissedarlık oranları ve yönetime ilişkin kararlar için öngörülen ağır nisaplar bakımından tüm stratejik kararlar üzerinde birlikte söz sahibi olacakları ve TAURUS’un stratejik ticari davranışları noktasında belirleyici etkiye sahip olacakları anlaşılmakta; bu doğrultuda planlanan işlemin ortak kontrol şartını sağlayacağı değerlendirilmektedir.

(9) Kontrol Kılavuzu’nun 78. ve devamı paragraflarında bir ortak girişimin tam işlevsel olarak nitelendirilebilmesi için; bağımsız faaliyet göstermesini mümkün kılacak yeterli kaynaklara sahip olma, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterme, satma ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmama ve kalıcı olarak faaliyet gösterme gibi nitelikleri haiz olması gerektiği düzenlenmiştir.

(10) Bildirimde bulunan taraflarca işlem kapsamında kurulması planlanan TAURUS’un tam işlevsel niteliğine ilişkin olarak aşağıdaki hususlar ifade edilmektedir:

- TAURUS işlem sonrasında, günlük faaliyetlerini yürütecek yeterli personele,

bağımsız bir şirketin işleyişi için gerekli tüm finansal kaynaklara ve varlıklara

sahip olacak,

- TAURUS ana şirketlerin belirli bir işlevini yerine getirmenin ötesine geçecek

şekilde, kendi bağımsız ticarî operasyonlarını yürütecek,

- TAURUS, alım-satım ilişkilerinde ana şirketlerine bağımlı olmaksızın üçüncü

kişilerle ticari ilişki içerisine girecek,

- TAURUS, uzun vadeli stratejik planlar ve iş geliştirme faaliyetleri kapsamında

sürdürülebilir bir iş modeli oluşturarak piyasada kalıcı olarak faaliyet

gösterecektir.

(11) Değinilen hususlar çerçevesinde TAURUS’un ortak girişimin bir diğer şartı olan tam işlevsellik koşulunu da sağlayacağı kanaatine varılmakta; bu doğrultuda işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir.

(12) Öte yandan, bildirilen devralma işlemi 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ilk fıkrasında yer alan ciro eşikleri bakımından değerlendirildiğinde, aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulundan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

(13) Ortak girişim taraflarından Ömer Faruk KALYONCU; hisselerinin (.....) sahip olduğu ZİRVE HOLDİNG vasıtasıyla Türkiye’de ticari, sınai, tarım, madencilik, enerji, sigortacılık, turizm, basın-yayın, medya, basım, dağıtım ve diğer hizmet sektörlerinde faaliyet göstermektedir. ZİRVE HOLDİNG’in ayrıca iştiraki (.....) vasıtasıyla gazete, televizyon, radyo, reklamcılık ve inşaat sektörlerinde; (.....) [1] ve (.....) [2] aracılığıyla ise savunma sanayi sektöründe faaliyeti bulunmaktadır. Anılan teşebbüslerden (.....); küçük çaplı mühimmat, ses fişeği, sivil patlayıcı, av ve spor fişeği alanında faaliyet gösterirken; devralma aracı niteliğindeki diğer teşebbüslerin aktif bir faaliyeti ve dolayısıyla cirosu bulunmamaktadır.

(14) Bir diğer ortak girişim tarafı olan Zafer TOPALOĞLU, üzerinde kontrol hakkına sahip olduğu (.....) aracılığıyla demir, bakır, krom, çelik, bor, çinko, altın, gümüş, bronz ve diğer kıymetli madenlerin gerekli ruhsatlarının alınması suretiyle çıkarılması, işletilmesi ve zenginleştirilmesi ile ilgili olarak madencilik alanında; (.....) ve (.....) aracılığıyla ise savunma sanayi sektöründe faaliyet göstermektedir. [3] Zafer TOPALOĞLU’nun ayrıca, %(.....) hissedarı olduğu SENTA, (.....) ve (.....) ünvanlı üç teşebbüs daha bulunmaktadır. Söz konusu teşebbüslerden SENTA; (.....) aracılığıyla madencilik alanında faaliyet göstermekte iken; (.....) ve (.....) ise Zafer TOPALOĞLU’nun savunma sanayi alanında faaliyet gösteren şirketlere iştirak edilebilmesi amacıyla kurulan tek pay sahipli özel devralma aracı niteliğinde olup anılan şirketlerin herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır.

(15) Ortak girişim taraflarından Milan JUREK ise, hisselerinin (.....) sahip olduğu (.....) vasıtasıyla, TOPALIPO üzerinde nihai kontrol sahibidir. Çekya’da (.....) olarak kurulan ve hâlihazırda aktif bir faaliyeti olmayan TOPALIPO’nun hisselerinin (…..)’e aittir. (.....) ise (.....)’da mukim, havacılık, savunma ve savunma sanayi alanında dünya çapında uluslararası pazarda faaliyet gösteren bir ihracat şirketidir. (.....)’in Türkiye’deki faaliyeti 2023 yılında (.....) satışı ile sınırlı iken [4] teşebbüs, 2024 yılında belirli oranda hisse ile birlikte ortak kontrol hakkını devraldığı (.....) aracılığıyla mühimmat, ses fişeği, sivil 1 (…..).

2 Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda (.....) ve (.....)’nin Ömer Faruk KALYONCU ile Zafer TOPALOĞLU’nun ortak kontrolü altında olduğu ifade edilmektedir.

3 Bir önceki paragrafta belirtildiği üzere, anılan teşebbüslerden yalnızca (.....)’nin aktif faaliyeti bulunmakta olup diğer teşebbüslerin özel devralma aracı niteliğini haiz olması sebebiyle faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır.

4 (.....)’in (.....)’a ilgili yılda gerçekleştirdiği satıştan elde ettiği gelir (.....) Euro (yaklaşık olarak (.....) TL) gibi oldukça kısıtlı bir düzeyde kalmaktadır.

patlayıcı, av ve spor fişeği ile travmatik imalatı alanında da faaliyet göstermeye başlamıştır.

(16) Son olarak, işlem kapsamında kurulması planlanan ortam girişim niteliğindeki TAURUS; savunma, güvenlik, orta ve büyük kalibre mühimmat ve ilgili silah ve silah sistemleri alanında faaliyet gösterecektir. Bu doğrultuda teşebbüsün genel olarak savunma sanayi alanında faaliyet göstermesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.

(17) İşlem taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde, işlem kapsamında kurulması planlanan TAURUS’un savunma sanayi alanında faaliyet göstereceği; ortak girişim taraflarından Ömer Faruk KALYONCU, Zafer TOPALOĞLU ve Milan JUREK’in ise üzerinde ortak kontrol hakkına sahip olduğu (.....) aracılığıyla savunma sanayi sektöründe hizmet sunduğu görülmektedir. Milan JUREK’in ayrıca (.....) aracılığıyla da Türkiye’de savunma sanayi alanında faaliyeti bulunmaktadır. Teşebbüslerin faaliyet alanlarından da anlaşılacağı üzere işlem taraflarının faaliyetleri Türkiye’de savunma sanayi pazarında yatay olarak örtüşmektedir.

(18) Savunma sanayi bir bütün olarak oldukça geniş bir ürün portföyünü kapsayan önemli sektörlerden biridir. Kişisel güvenlik ekipmanları, kolluk faaliyetleri ve askeri kullanım amaçlı ekipmanlar, insan ve malzeme nakliyatında kullanılan güvenli taşıma araçları, silahlı ve silahsız hava-deniz taşıtları, savunma ve taarruz amaçlı silahlar, taktiksel patlayıcılar, yer-hava-deniz savunma sistemleri, gözlem ve bilgi toplama amaçlı cihazlar, taktiksel uygulama cihazları, bunların yedek parçaları ve mühimmatları başta olmak üzere binlerce farklı ürün ve kullanım alanı bu sektörün kapsamına girmektedir. Dolayısıyla, sektörde faaliyet gösteren firmaların ürün portföyleri belirli ölçüde örtüşebilmekle birlikte, portföy seçeneklerinin ve kullanım alanlarının çeşitliliği dikkate alındığında, bu tür örtüşmeler genellikle sınırlı bir düzeyde kalmaktadır.

(19) Bildirimde bulunan taraflarca işlem kapsamında kurulacak olan TAURUS’un, (.....)ve (.....) ile aynı pazarda faaliyet göstermekle birlikte, (.....)’in Türkiye’deki savunma sanayi faaliyetlerinin -2024 yılında gerçekleştirilen devralma işlemine kadar- (.....)’a gerçekleştirdiği satışlarla sınırlı olacak şekilde ihmal edilebilir bir düzeyde kaldığı ve Türkiye’de aktif bir oyuncu olmadığı; keza teşebbüsün 2023 yılında gerçekleştirdiği satışlardan elde ettiği gelirin, toplam pazarın %(.....)’e karşılık geldiği ifade edilmektedir. 5 Benzer şekilde, (.....)’nin de anılan yılda savunma sanayi faaliyetlerinden elde ettiği gelire karşılık gelen pazar payının %(.....) gibi oldukça düşük bir seviyede kaldığı belirtilmektedir.

(20) Dahası, (.....)’nin faaliyetleri küçük çaplı mühimmat, ses fişeği, sivil patlayıcı, av ve spor fişeği ile travmatiklerle sınırlı iken işlem kapsamında kurulması planlanan ortak girişimin büyük kalibre mühimmat üretmesi hedeflenmektedir. Söz konusu işlem kapsamında (.....) ise, TAURUS’un aksine yalnızca bir alım-satım (trading) şirketi olarak faaliyet göstermekte olup teşebbüsün üretim faaliyeti bulunmamaktadır. (.....) bu niteliği sebebiyle sabit bir ürün portföyüne bütünüyle bağlı kalmadan çeşitli ürünleri alıp satabilmekte ve ticaretini yapabilmektedir. Bu kapsamda şirketin portföyünde mühimmattan savunmaya, havacılıktan acil durum çözümlerine yönelik çok sayıda ürün yer almakta ve bu ürünlerin ağırlığı ticari koşullara göre değişkenlik gösterebilmektedir. Yer verilen hususlardan da anlaşılacağı üzere, işlem taraflarının faaliyetleri savunma sanayi sektöründe örtüşmekle birlikte, gerek teşebbüslerin ürün portföy çeşitliliğinin farklılaşması gerekse de ticari faaliyetin niteliği gereği işlem tarafları ile TAURUS’un faaliyetleri arasındaki örtüşmenin oldukça sınırlı bir düzeyde kalacağı anlaşılmaktadır. 5 Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda (.....)’in küresel payının 2023 yılında yaklaşık %(.....) oranında olduğu ifade edilmektedir.

(21) Bildirimde ayrıca işlem taraflarından Ömer Faruk KALYONCU ve Zafer TOPALOĞLU’nun hâlihazırda ortaklaşa kontrol ettiği (.....), (.....), (.....) ve (.....)’nin de savunma sanayi pazarında faaliyet gösterdiği belirtilmekle birlikte, anılan teşebbüslerin özel devralma aracı (special purpose vehicle - SPV) niteliği sebebiyle aktif bir faaliyetinin ve dolayısıyla cirosunun bulunmadığı göz önüne alındığında, mevcut durumda TAURUS ile aralarında herhangi bir yatay örtüşmeden bahsedilemeyeceği değerlendirilmektedir.

(22) Sektörün rekabetçi yapısı incelendiğinde; Türk savunma sanayinde yer alan büyük oyuncuların önemli bir kısmının Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı'nın çoğunluk pay sahibi olduğu şirketlerden oluştuğu; bu şirketlerin arasında yer alan Roketsan Roket Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi, ASELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayi Anonim Şirketi ve Havelsan Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi gibi kamusal şirketlerin ürünlerin geliştirilmesi ve satışı konusunda güçlü bir pozisyonunun bulunduğu görülmektedir. Bunun yanında, özel sektör oyuncularının da savunma sanayinde önemli bir rolü bulunmaktadır. Yerli kuruluşların başat olduğu bu alanda faaliyet gösteren ve katma değerli üretim kabiliyetine sahip Baykar Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Meteksan Savunma Sanayi Anonim Şirketi, FNSS Savunma Sistemleri Anonim Şirketi, Lentatek Uzay Havacılık ve Teknoloji Anonim Şirketi, Sarsılmaz Silah Sanayi Anonim Şirketi, Samsun Yurt Savunma Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Trabzon Silah Sanayi Anonim Şirketi ünvanlı çok sayıda firma bulunmaktadır. Bu oyuncular hem ağır sanayi üretimi hem de katma değerli teknoloji üretimi konusunda küresel standartlarda rekabet etmekte ve kara-hava-deniz taşıtlarından, savunma ve taarruz amaçlı silahlara kadar çok sayıda ürün, yedek parça ve hizmet sağlamaktadır. Ayrıca, milli piyade tüfeğinin de geliştiricisi konumunda olan MKE’nin savunma sanayinde önemli bir yeri bulunmaktadır. İthal ürünlerin de rekabetçi yapının bir parçası olduğu bu sektörde, yurt dışı menşeli çok sayıda güçlü rakip bulunmaktadır.

(23) Bu çerçevede, gerek ortak girişimin yeni kurulacak olması sebebiyle herhangi bir pazar payının bulunmaması ve işlem taraflarının savunma sanayi pazarındaki pazar payının %(.....)’in altında kalması, gerek sektörün çok oyunculu ve rekabetçi yapısı gerekse de tarafların ürün portföyü arasındaki örtüşmenin oldukça kısıtlı olması sebebiyle, (.....) ve (.....) ile TAURUS’un faaliyetleri arasında ortaya çıkacak örtüşmenin rekabet endişesi doğurabilecek bir seviyede olmadığı değerlendirilmektedir.

(24) Son olarak, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ele alınması gerekmektedir. Söz konusu hükümde “Teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddeleri çerçevesinde de değerlendirilir.” ifadelerine yer verilmektedir.

(25) Bu hükmün altında yatan temel kaygı, ortak girişim kurulması yoluyla ana teşebbüsler arasında koordinasyon oluşması riskidir. Bir ortak girişimin rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmasından söz edilebilmesi için ana şirketlerin birbirleriyle veya ortak girişimle rakip olmaları gerekmektedir. İşlem tarafı teşebbüslerin Türkiye’deki faaliyetleri savunma sanayi alanında yatay olarak örtüşmekle birlikte, yukarıda da detaylı bir şekilde ifade edildiği üzere, savunma sanayi sektörü oldukça rekabetçi ve çok oyunculu bir yapı arz etmektedir. Dahası (.....) ile (.....)’in söz konusu pazardaki pazar payları %(.....)’in oldukça altında kalmakta ve işlem taraflarından Ömer Faruk KALYONCU ve Zafer TOPALOĞLU’nun ortak kontrolü altındaki (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....)’nin SPV niteliğini haiz olması sebebiyle savunma sanayi sektöründe aktif bir faaliyeti bulunmamaktadır. Anılan hususlar, tarafların pazar payları ve sektörün çok oyunculu

yapısı ile birlikte değerlendirildiğinde, bildirime konu işlemin söz konusu pazarda rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabilecek herhangi bir koordinasyon riski taşımaktan uzak olduğu değerlendirilmektedir.

(26) Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

H.SONUÇ

(27) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.