3Com Corporation (3Com)'un hisselerinin tamamının Hewlett-Packard Company (HP) tarafından devralınması…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet

İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI, Mücteba ALTUN

C. BİLDİRİMDE: - Hewlett Packard Company

BULUNAN Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş -İstanbul D. TARAFLAR: - Hewlett Packard Company

3000 Hanover Street Palo Alto CA 94304 ABD

- 3Com Corporation

350 Campus Drive Marlborough MA 01752 ABD

E. DOSYA KONUSU: 3Com Corporation (3Com)’un hisselerinin tamamının Hewlett-Packard Company (HP) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.12.2009 tarih ve 9185 sayı ile intikal eden ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 7. maddesinin 2. fıkrası hükmünce talep edilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) görüşü ile eksiklikleri son olarak 5.2.2010 tarih, 1059 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 8.2.2010 tarih ve 2009- 2-299/Öİ-10-AOS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 15.2.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/68 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-18 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu, işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Konusu

Dosya konusu işlem çerçevesinde HP, 3Com’un hisselerinin tamamını Colorado Acquisition Corp. (HP’nin tamamına sahip olduğu bir iştiraki) aracılığıyla devralmayı planlamaktadır. Söz konusu işlem sonrası 3Com, HP’nin tamamına sahip olduğu bir iştiraki haline gelecektir.

Taraflar (HP, 3Com ve Colorado Acquisition Corp.) söz konusu devralma işlemini gerçekleştirmek amacıyla aralarında 11.11.2009 tarihinde “Birleşme ve Plan Anlaşması” nı (Sözleşme) imzalamışlardır. Söz konusu sözleşmenin 7.1.(b) maddesi uyarınca devralma işleminin tamamlanması, diğer bir takım koşulların yanı sıra aralarında Rekabet Kurulunun da bulunduğu idari kurumlardan izin alınması koşuluna bağlanmıştır.

Bildirim formunda, devralma işleminin tarafların ağ kurmaya ilişkin altyapı teknolojileri alanında birbirini tamamlayan faaliyetlerini birleştireceği, HP’ye ürün yelpazesini bütünleştirmek ve geliştirmek amacıyla 3Com’un ağ kurma altyapı teknolojilerini kendi mevcut ürünleri ile birleştirmesine olanak sağlayacağı ve ürün yelpazesine ağ

1

güvenliği ve voip çözümlerinde ürünler ekleyeceği ifade edilmektedir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devralan: Hewlett-Packard Company

Bireysel tüketicilere ve işletmelere ağırlıklı olarak teknoloji ve yazılım alanlarında ürün ve hizmet sunan HP, bilgi işlem altyapıları, depolama, kişisel bilgisayar ve diğer erişim cihazları ile bakım, danışma, entegrasyon, dış kaynak kullanımı, görüntüleme ve baskılama gibi birden çok işlevli ürünlerini ve hizmetlerini dünya çapında sağlamaktadır.

Hisseleri New York Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören halka açık bir şirket olan HP, hissedarlarından hiçbiri tarafından kontrol edilmemektedir. HP’nin, sermayesinin %5’inden fazlasına sahip olan hissedarı bulunmamaktadır.

Türkiye’de faaliyete 1989 yılında başlamış olup tamamına sahip olduğu dolaylı bir bağlı ortaklığı olan Hewlett Packard Teknoloji Çözümleri Ltd. Şti. (HP Türkiye) aracılığıyla hâlihazırda pazarlama, satış ve dağıtım hizmetleri sunmaktadır. HP Türkiye’nin hissedarlık yapısı Tablo 1’de verilmektedir.

Tablo 1: HP Türkiye’nin hissedarlık yapısı

Hissedar Hisse Sayısı Hisse Değeri (TL) Hissedarlık Yüzdesi Hewlett-Packard the Hague B.V. (….) (….) (….)

2

HP 2008 mali yılında dünya çapında (……….) ABD Doları (yaklaşık (……….) TL) ciro elde etmiştir. HP Türkiye, 2008 yılında (……….) TL ciro elde etmiştir. Bu cironun 1

Voice Over Internet Protocol: İnternet üzerinden ses iletim hizmetidir.

2

ABD Doları üzerinden yapılan hesaplamalarda 2008 yılı Merkez Bankası son iş günü döviz alış kuru olan 1 ABD Doları = 1,5218 TL esas alınmaktadır.

(……….) TL’lik kısmının ilgili ürün pazarlarındaki satışlardan elde edildiği, geri kalan bölümünün ise HP’nin diğer faaliyetlerinden (yazıcılar, masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar vb.) elde edildiği taraflarca bildirilmiştir.

H.2.2. Devredilen: 3Com Corporation

İşletmeler için ağ çözümleri sunan iletişim cihazlarının araştırma ve geliştirilmesi, üretimi ve pazarlanması konularında faaliyet gösteren 3Com’un H3C, 3Com ve TippingPoint olmak üzere üç adet küresel markası bulunmaktadır.

Hisseleri NASDAQ Borsası’nda işlem gören, halka açık bir şirket olan 3Com hissedarlarından hiçbiri tarafından kontrol edilmemektedir. 3Com’un sermayesinin %5’inden fazlasına sahip olan hissedarları Barclays Global Investors, N.A. (%8) ve Fidelity Management & Research (%5,8) şirketleridir.

3Com’un Türkiye’de 3Com Bilgisayar Ticaret A.Ş. (3Com Türkiye) unvanlı bir bağlı ortaklığı ve üç adet bağımsız distribütörü bulunmaktadır.

31 Mayıs 2008 tarihinde sona eren mali yılda 3Com, dünya çapında (……….) ABD Doları ((……….) TL) ciro elde etmiştir. 3Com’un Mayıs 2008 ve Mayıs 2009’da biten mali yıllarda Türkiye cirosu sırasıyla yaklaşık olarak (……….) TL ve (……….) TL’dir. H.2.3. İlgili Pazar

H.2.3.1. İşleme İlişkin Bilgiler

Devre taraf olan teşebbüslerin faaliyetleri bilgisayar ağ kurulumu donanımları temini konusunda örtüşmektedir. Aşağıda, tarafların Türkiye pazarında faaliyetlerinin örtüştüğü alan olan bilgisayar ağ kurulumu donanımlarındaki faaliyetlerin hangi ürün segmentlerinden oluştuğu belirtilmekte ve sonrasında bu segmentler hakkında bilgiler verilmektedir.

3

– IP /Ethernet anahtarları

– WLAN donanımları

– Erişim Güvenlik Çözümleri

a) IP/Ethernet Anahtarları: Çok girişli bir ağ kurulumu cihazı olan anahtarlar, birden

fazla bilgisayarı, çevresel cihazları ve sunucuları, yerel alan ağı (local area

network – LAN) içerisinde ses, video ve veri transferine temel teşkil etmek için

birbirine bağlamaktadır.

Anahtarlar, gelen veri paketlerini alarak kaynak ve varış yeri adres gibi bilgileri

incelemek için geçici olarak depolar ve daha sonra paketin iletilmesi gerekip

gerekmediğine, eğer iletilmesi gerekiyorsa ağ üzerindeki hangi girişe iletilmesi

gerektiğine karar verir.

IP/Ethernet anahtarları, günümüzde, “time division multiplexing” (TDM)

anahtarları ve “asyncronous transfer mode” (ATM) anahtarları gibi farklı protokol

temelli anahtarlarının tamamen yerini almış bulunmakta dolayısıyla anahtar

endüstrisinin fiili standardını oluşturmaktadır.

b) WLAN donanımları: Kablosuz yerel ağlar (wireless local area network - WLAN) bir

bilgisayarın kablosuna gerek olmadan bağlanmasını sağlayan bilgisayar ağıdır. 3

İnternet Protokolü (Internet Protocol)

4 5

Kablosuz ağ kurulumu ürünleri ve çözümleri (erişim noktaları, denetleyiciler ve

6

diğer aksesuarlar gibi) bir işletme veya yerleşke içerisinde kullanıcıların ağa bağlı

kalmayı sürdürebilmeleri için kablosuz bağlantıyı sağlamaktadır.

c) Erişim Güvenlik Çözümleri: Ağ güvenliği altyapısı ürünleri, tehditleri tespit edip

bunlara cevap veren bütün ağ genelinde tümleşik özellikler sunmaktadır. HP’nin

güvenlik ürün yelpazesi ağ güvenlik duvar uygulamaları, güvenlik yönetimi

yazılımı ve güvenlik modüllerinden (anahtara bütünleşik güvenlik cihazları)

oluşmaktadır. 3Com’un güvenlik ürünleri izinsiz giriş engelleme sistemleri

(intrusion prevention systems – IPS), izinsiz ağ erişiminin engellenmesi,

saldırıların önlenmesi ve internet üzerindeki trafiğin şifrelenmesi için tasarlanan

ağ erişim kontrolü (network access control – NAC) ve güvenlik duvarlarını

içermektedir. Ayrıca 3Com’un sunduğu ürün grubu olan TippingPoint IPS grubu,

IP telefon altyapısını, routerlarını, anahtarlarını, DNS ve diğer kritik altyapıları

hedeflenmiş saldırılardan ve trafik anormalliklerinden korumaktadır.

Bunların yanı sıra, tarafların faaliyetlerinin dünya çapında örtüştüğü fakat Türkiye’de örtüşmediği bir ürün segmenti olan yönlendiriciler (routers) segmenti ile ilgili ayrıntılı bilgi ve açıklamalara ihtiyaç duyulmamıştır.

H.2.3.2. İlgili Ürün Pazarı

Dosya konusu işlem neticesinde, 3Com’un tamamının kontrolü HP’ye geçecektir. Bu çerçevede, 3Com ve HP’nin sağladığı ürünler değerlendirilerek ilgili ürün pazar tanımlaması yapılmıştır.

3Com’un, HP’nin temin ettiği ürünlerle örtüşen ürün segmentleri olan IP/Ethernet anahtarları, routerlar, WLAN donanımları ve erişim güvenlik çözümleri dışında voip çözümleri sunan ürünleri (IP telefonları, IP telefon platformları ve Birleşmiş Uygulama Paketi) bulunmaktadır.

Tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü pazarlardan yalnızca IP/Ethernet anahtarları pazarında bildirim eşikleri aşılmakta, diğer pazarlardaki ciro ve pazar payı değerlerinin eşiklerin çok altında olduğu görülmektedir. Bu bilgiden hareketle, “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz” un 20. maddesinin “Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” hükmüne dayanılarak dosya konusu işlem açısından IP/Ethernet anahtarları dışında routerlar, WLAN donanımları, erişim güvenlik çözümleri, voip çözümleri veya başka herhangi bir pazarda ilgili ürün pazarı belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

4

Kablosuz erişim noktaları (wireless access points – wap) kablosuz iletişim cihazlarını wi-fi, bluetooth veya ilgili kablosuz iletişim standartları kullanarak bir kablosuz ağa bağlanmasını sağlamaktadır. Wap genellikle kablolu bir ağa bağlanıp ağdaki kablolu cihazlarla kablosuz cihazlar arasında veri

aktarmaktadır. Böylece wap’ların kullanılması ile kullanıcılar ağa herhangi bir kabloya gerek kalmadan bağlanabilmektedir. Wap’lar denetleyiciye gereksinim duyan, duymayan veya çoklu hizmet

(denetleyiciyle veya denetleyicisiz olarak fonksiyonunu ifa eden) şeklinde olabilirler.

5

Denetleyiciler wap’ları yöneten, kimlik doğrulamayı, güvenliği ve diğer özellikleri idare eden

cihazlardır.

6

WLAN ağlarının aksesuarları, antenler ve kablosuz ağ işleyişi için gereken diğer cihazları

içermektedir.

İlgili ürün pazarı olarak belirlenen IP/Ethernet anahtarları pazarında Türkiye’deki satışların hacmine ve değerine göre teşebbüslerin ayrı ayrı pazar paylarına Tablo 2 ve Tablo 3’te yer verilmektedir.

Tablo 2: IP/Ethernet anahtarları 2008 yılı pazar payları (hacme göre)

Teşebbüs Satış (milyon bağlantı) Pay

HP (….) (….)

Tablo 3: IP/Ethernet anahtarları 2008 yılı pazar payları (değere göre)

Teşebbüs Satış ($ milyon) Pay

HP (….) (….)

Yukarıdaki tablolarda dikkat çeken husus, işleme taraf teşebbüslerin satış hacmine göre toplam pazar payının %(….) olmasına rağmen satış değerine göre toplam pazar paylarının %(….) olması; Cisco’nun ise satış hacmine göre pazar payının %(….) iken satış değerine göre %(….) olmasıdır. Dolayısıyla, Cisco’nun sunduğu ürünlerin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak (….) ABD Doları iken tarafların sunduğu ürünlerin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak (….) ABD Dolarına tekabül etmektedir. (3Com ürünlerinin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak (….) ABD Doları iken HP ürünlerinin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak (….) ABD Dolarıdır.)

Görüldüğü üzere, Cisco, Nortel ve düşük pazar payı sahip olmalarından dolayı adları listede geçmeyen teşebbüslerin birim fiyat ortalaması diğer teşebbüslerden belirgin bir şekilde yüksektir. Bu durum tarafların ve diğer birçok teşebbüsün Cisco ve diğer

yüksek kalite ürün üreticilerine kıyasla daha fazla miktarda satış değeri daha düşük ürün sattıklarını göstermektedir.

Ürünlerin birim başına ortalama fiyatlarının bu kadar farklı olması, tüketicilerin gözünde ürünlerin algılarının farklı olması ihtimalini doğurmaktadır. Böyle bir durumda pazarın alt pazarlara bölünmesi sonucu ortaya çıkabilecektir. Zira ürünlerin pazarlama ve fiyatlandırma stratejilerinin, bakım ve teknik hizmetlerinin sunumunun, hedef kitlelerinin ve kullanıcı gözünde algılarının farklı olması gibi bazı durumlarda “alt segment/üst segment” olmak üzere ürün gruplarına bölünmesine bazı Rekabet

7

Kurulu kararlarında rastlanmaktadır. Bu bağlamda, IP/Ethernet anahtarları pazarının alt pazarlara bölünmesinin gerekip gerekmediği incelemesi yapılmıştır.

Taraflar, IP/Ethernet anahtarlarının göreceli olarak farklılaşmış ürünler olduğunu, farklı anahtar tiplerini birbirinden ayıran keskin çizgiler bulunmadığını ifade etmektedirler. Kurumsal merkez ve veri merkezi merkez anahtarlarının genellikle yüksek bant genişliğine, yüksek bağlantı sayısına sahip, dirençli, yedekli, yönetilen anahtarlar olduğu ve fazla miktarda paket ve adresi işleme alabilmekte, büyük miktarda ara yüz ve protokolü desteklemekte olduğu belirtilmektedir. Orta seviye ürünler ise daha düşük bant genişliğe sahip olup daha az yedekli/dirençli olmakta ve daha az özelliği bulunmaktadır. En küçük ağın ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte olan düşük seviyedeki ürünler sadece bir sabit düzenekli anahtarı barındırabilmektedirler.

Taraflar, bilgi isteme yazısına cevaben yazdıkları yazıda HP ve 3Com’un anahtar ürünlerinin birbirini tamamlayan nitelikte olduğunu ileri sürmektedir. Buna ilişkin ifade ettikleri hususlardan bazılarına aşağıda yer verilmektedir.

– “Kurumsal merkez ve veri merkezi anahtarları söz konusu olduğunda HP’nin herhangi büyük bir kurumsal merkez veya veri merkezi anahtar ürünleri bulunmamaktadır. HP’nin merkez anahtar ürünleri sınırlı özellik / işlevsellik / performans gereksinimleri olan orta ölçekli ağlar için yeterli bulunmaktadır. HP’nin

8

veri merkezi ürünleri amaca uygun hale getirmek için değiştirilmiş LAN ucu ürünleri olmakta iken, 3Com bu amaç için üretilmiş özgün veri merkezi işlevleri bulunan veri merkezi uç ürünleri sunmaktadır.

– Hem HP hem de 3Com geniş bir yüksek işlevsellikli uç anahtarı ürün yelpazesine sahiptirler. Fakat tarafların ürünleri diğerlerinin yanı sıra özelik,

9

fiyat/performans, ASIC istif ve yönetim açısından HP’nin devralma işlemi sonucunda uç anahtar ürünlerini genişletecek dolayısıyla tüketici tercihlerini çoğaltacak kadar farklılık arz etmektedir.

– 3Com’un amiral gemisi ürünleri daha büyük ağlar için, yani daha zengin ve esnek özelliklere sahip kompleks anahtarlara ihtiyaç duyan ağlar için tasarlanmıştır. Büyük ağlara sahip olan müşteriler, özellik açısından daha zengin ve esnek ürünlerin sergilediği tasarım ve kurulum karmaşıklığı konusunda eğitilebilir geniş ve yetenekli bilişim profesyonelleri takımlarına sahiptirler. Genel olarak, 3Com müşterileri bunun yanında HP ürünlerinden olmayan aşağıdaki özelliklere gereksinim duymaktadır: öngörülemeyen hatalar ve olaylara karşı yüksek elverişlilik ve dayanıklılık, taviz verilmeyen performans ve verimlilik, çok yüksek bağlantı noktası yoğunluğu, çok 7

14.10.2009 tarih ve 09-47/1157-293 sayılı, 01.07.2009 tarih ve 09-31/678-159 sayılı, 05.04.2007 tarih ve 07-30/297-113 sayılı Rekabet Kurulu kararları.

8

Local Area Network – Yerel Alan Ağı.

9

Application Specific Integrated Circuit – Uygulamaya Özel Tümleşik Devre.

büyük ağların tasarlanması, kurulması ve ölçeklendirilmesine olanak tanıyan zengin ve kapsamlı özellikler.”

Özetle, HP’nin sağladığı anahtarların, 3Com’un sağladığı anahtarları ağ merkezleri için ikame eder nitelikte olmadığı belirtilmektedir. Ayrıca taraflar, büyük işletmelerde ve veri merkezi merkezlerinde kullanılan teknolojik olarak gelişmiş anahtarlar bakımından 3Com’un rakiplerinin Cisco, Barcode ve Juniper olduğunu bildirmektedir. Son zamanlarda düşük işlevsellikli anahtarlar pazarındaki konumunu güçlendirmeye karar veren Cisco ile geleneksel olarak bu tip anahtarlar bakımından güçlü bir pozisyona sahip Netgear ve D-Link gibi üreticilerin, tarafların bu tip anahtarlar pazarındaki rakipleri olduğuna da yer verilmiştir. Nortel ve Alcatel-Lucent gibi bazı sağlayıcıların farklı özellik ve ağ ihtiyaçlarını karşılayan ürünlerinin bulunduğu fakat bütün anahtar ürün gamında varlık göstermekte oldukları ayrıca ifade edilmiştir.

Her ne kadar ilgili pazardaki ürünlerin bazılarının farklı işlevi, algısı ve fiyatlandırma stratejileri bulunsa da dosya kapsamında alternatif pazar tanımları açısından da rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. Nitekim Rekabet Kurulu, IBM’in bazı veri ağı ürünlerine ilişkin fikri mülkiyet haklarının Cisco tarafından satın alınması işlemine izin verilmesi talebini değerlendirdiği dosyada ilgili

10

ürün pazarını anahtar (switch) pazarı olarak belirlemiştir.

Dosyada yer alan bilgiler, yapılan değerlendirmeler ve Rekabet Kurulu kararları ışığında, söz konusu işlem olası diğer ilgili ürün pazarı tanımlamaları açısından da değerlendirilmek üzere ilgili ürün pazarı “IP/Ethernet anahtarları pazarı” olarak belirlenmiştir.

H.2.3.3. İlgili Coğrafi Pazar

Dosya konusu işlem açısından, ilgili ürün pazarlarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğin Kapsamında Olması 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.

Dosya konusu işlem çerçevesinde HP, 3Com’un hisselerinin tümünü, dolayısıyla da 3Com’un kontrolünün tamamını devralacaktır. Bu nedenle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemidir.

H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğin Kapsamında Bildirime Tabi Olması

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi"Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet 10

2.5.2000 tarih 00-16/160-82 sayılı Rekabet Kurulu kararı.

Kurulundan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.

IDC verilerine göre, devre konu olan 3Com’un 2008 yılında IP/Ethernet anahtarları pazarında elde etmiş olduğu ciro (……….) TL, HP’nin söz konusu pazarda cirosu

11

(………..) TL’dir. Dolayısıyla tarafların IP/Ethernet anahtarları pazarındaki toplam cirosu (……….) TL’dir. Bunun yanı sıra, Tablo 2’de de görüleceği üzere, 2008 yılı verilerine göre tarafların satış hacmine göre toplam pazar payı %(….)’dur.

Bu çerçevede, Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime ve Rekabet Kurulunun iznine tabi bir devralmadır.

H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi, hâkim durum doğuran ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır. Bu çerçevede, HP’nin 3Com’u devralmasının ardından böyle bir güce tek başına ulaşıp ulaşmayacağı bu bölümde değerlendirilmiştir.

Birleşme ve devralmaların etkilerinin değerlendirilmesi ve pazarın rekabetçi yapısının anlaşılması açısından teşebbüslerin pazar payları ve yoğunlaşma oranları dikkate alınan unsurların başında gelmektedir. Bu bakımdan, ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin 2008 yılı satış hacmi ve satış değeri açısından pazar paylarına yer verilen Tablo 2 ve Tablo 3 tekrar göz önüne alınmakta, satış değeri üzerinden hesaplanan pazar payı değerlendirilmektedir.

Bu noktada, birleşme ve devralmaların yoğunlaşma doğurucu olup olmadığının tespitinde kullanılan Herfindahl-Hirschman Indeks (HHI) analizi yapılmakta ve satış değeri üzerinden pazar payları açısından işlem öncesi ve işlem sonrasındaki yapılanma Tablo 4 ve Tablo 5’te, ABD ve AB rehberlerine göre HHI analizinde kullanılan değerlendirme aralıkları Tablo 6’da gösterilmektedir.

2

HP Pazar Payları (p) p

Tablo 6: ABD ve AB Rehberlerine Göre HHI Analizinde Kullanılan Değerlendirme Aralıkları

11

Söz konusu bildirimde HP ve 3Com’un iç verileri dikkate alındığında toplam ciro (……….)TL olmakta, dolayısıyla ciro eşikleri aşılmamakta, ancak IDC verileri dikkate alındığında aşılmaktadır. İşbu dosya kapsamında, HP ve 3Com’un iç verilerine göre toplam cironun, ciro eşiklerine yakın bir değerde bulunması, IDC verilerine göre toplam cironun ise ciro eşiklerinden bariz bir şekilde yüksek olması nedeniyle ciro eşiğinin aşıldığı kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan, pazar payı eşiklerinin de aşılıyor olması nedeniyle işlemin bildirime tabi olması açısından herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri Avrupa Birliği

Aralık Değişim Sonuç Aralık Değişim Sonuç

Dosya konusu ilgili pazarda, işlem öncesi HHI yaklaşık olarak 6107 iken, işlem sonrasında takriben 6188’e yükselmektedir. Dolayısıyla, İşlem neticesinde HHI oranındaki değişim 81 olacaktır. Bu değerler ve değişim oranı AB kriterleri göz önünde bulundurulduğunda risksiz olarak değerlendirilmektedir. Her ne kadar mehaz AB mevzuatı açısından söz konusu yoğunlaşma, pazar payları açısından riskli olarak görülmese de, işlemin etkisinin daha net anlaşılması amacıyla aşağıda pazarın diğer

12

özellikleri ve teşebbüsün sahip olduğu portföy gücü, marka bilinirliği, finansal ve mali gücü göz önüne alınarak inceleme derinleştirilmektedir. Zira HP’nin birçok alanda faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla finansal ve mali gücünün yüksek olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu çerçevede devralan tarafın portföy gücü değerlendirilmektedir.

Portföy gücü kavramını OECD, hâkim durum olmasa bile, tarafların bir pazar gücüne sahip olduğu ve komşu ya da ilişkili pazarlarda satılan ürünleri konu alan birleşmeler sonucu ortaya çıkabilecek rekabetçi ve anti-rekabetçi (bağlama/paket satış uygulamaları, giriş engeli teşkil etme gibi) etkiler olarak nitelendirmektedir. HP bilgi işlem altyapıları, depolama, kişisel bilgisayar ve diğer erişim cihazları ile bakım, danışma, entegrasyon, dış kaynak kullanımı, görüntüleme ve baskılama alanlarında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla, ilişkili pazarlarda HP’nin avantajlı olduğu düşünülmektedir. Zira burada geçen ilişkili pazar kavramı tamamlayıcı ürünlere ve alıcılar arasında bir müşterekliğe dayanan talep yönlü bir ilişkiye de işaret etmektedir. Her ne kadar böyle bir durum söz konusu edilse de, ürün yelpazesindeki ürünlerin tamamlayıcılık ilişkisinin zayıf olması, tanımlanan ilgili ürün pazarında tarafların pazar payının %(….) gibi düşük bir değer olması, Cisco’nun ilgili pazarda çok güçlü bir konumda bulunması (pazar payı %(….)) nedenleriyle söz konusu işlemin hâkim durum yaratmaktan uzak olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu savı destekleyen bir diğer husus da potansiyel rekabet hususudur.

Taraflar, anahtar satıcılarının çoğunluğunun üretim için sözleşme üreticilerine (contract manufacturer) veya tasarım ve üretim hizmetleri için orijinal tasarım üreticilerine (original design manufacturer) güvenmekte olduğunu, böylece pazara girişin ve mevcut ürün portföyünü genişletmenin masrafının ve zamanının önemli ölçüde azaldığını (yaklaşık olarak 6-12 ayda mümkün olduğu) ifade etmektedirler. Ayrıca, son 5 yıl içinde Huawei, Blade Networks ve Juniper’in pazara girdiği bildirilmektedir. Bu bağlamda, pazarda yüksek giriş engelleri bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu bilgiler ışığında, işlem neticesinde tanımlanan ilgili ürün pazarında rekabeti sınırlayıcı bir etkinin oluşması beklenmemektedir. Bunun yanı sıra, dosya konusu işlem, “İlgili Ürün Pazarı” bölümünde belirtildiği üzere, alternatif pazar tanımları açısından da değerlendirilmiştir.

12

“Kapsam etkileri” veya “konglomera etkiler” olarak da adlandırılabilmektedir.

Alternatif pazar tanımları ve elde edilen bilgiler çerçevesinde, HP’nin “alt/orta segment anahtar pazarı”nda, 3Com’un “üst segment anahtar pazarı”nda faaliyet gösterdiği ileri sürülebilecektir. Bu kapsamda, tarafların bildirdiği, “en kompleks anahtar çeşitlerini üreten (mesela büyük kuruluşların ağları ve veri merkezleri için merkez anahtarlar) tedarikçilerin büyük çoğunluğunun teknolojik olarak daha az kompleks anahtar çeşitlerinin üretiminde de faaliyet göstermekte veya bu ürünlerin üretimine kısa bir zamanda ve önemli bir yatırım söz konusu olmaksızın başlayabilecek durumda oldukları” bilgisiyle, yeni teknolojik gelişmelerle ürünlerin

13

fonksiyonlarının birbirine yaklaştığı bilgisi de değerlendirilmiştir.

Bununla beraber, tarafların belirlenen alternatif pazar tanımı açısından aynı pazarda yer almaması nedeniyle, ilgili ürün pazarı “üst segment anahtar pazarı” ve “alt/orta segment anahtar pazarı” olarak belirlense dahi işlem sonucunda bir hâkim durum oluşması, ayrıca ilgili pazardaki pazar payları ve Cisco’nun varlığı göz önüne alınarak HP’nin artan portföy gücü neticesinde rekabeti sınırlayıcı herhangi bir etki doğması beklenmemektedir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, dosya konusu işlem neticesinde hâkim durum yaratılması veya hâkim durumun güçlendirilmesi sonucunun oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

13

Bunun da ötesinde, 2.5.2000 tarih 00-16/160-82 sayılı Rekabet Kurulu kararında, işbu dosya kapsamında ayrı pazarlar olduğu ifade edilen anahtar ve router pazarlarında da ürün fonksiyonlarının yakınsadığına yer verilmiştir.