Varian, Inc. sirketinin ihraç edilmis hisselerinin tamamının Agilent Technologies, Inc.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.

Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Remzi Özge ARITÜRK, Hatice YAVUZ

E. DOSYA KONUSU: Varian, Inc. şirketinin ihraç edilmiş hisselerinin tamamının Agilent Technologies, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.11.2009 tarih ve 8482 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 10.02.2010 tarih ve 1176 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 11.02.2010 tarih ve 2009-2-278/Öİ-10-RÖA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.02.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/59 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-18 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;

1. Varian, Inc.’e ait ihraç edilmiş hisselerinin tamamının Agilent Technologies,

Inc. tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu

maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin

Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında

izne tabi olduğu,

2. Bildirim sahibi tarafından işleme taraf teşebbüslerin örtüşen faaliyetlerine

yönelik olarak gerçekleştirileceği beyan edilen taahhütler doğrultusunda,

başvuruya konu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarlarda hakim durum

yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece

rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme

izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı

ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İşlemin Kapsamı

Bildirimin konusunu, Agilent, Varian ve ayrıca Agilent tarafından özel amaçlı aracı şirket olarak yeni kurulan Cobalt Acquisition Corp. (Cobalt) arasında 26.07.2009 tarihinde imzalanan Birleşme Anlaşması ve Planı (Anlaşma) uyarınca, Varian’ın ihraç edilmiş hisselerinin tamamının Agilent tarafından devralınması işlemi

1

oluşturmaktadır.

İzin verilmesi talep edilen işlemle, Agilent’in aşağıda belirtilen hedeflere ulaşmayı amaçladığı bildirilmiştir:

 Agilent’in sunduğu ürün yelpazesinin genişletilmesi: Agilent bildirime konu

işlem ile müşterilerine şu anda sunamadığı ve tatmin eder sayıda teknolojiyi

portföyüne eklemek istediğini belirtilmiştir. Ayrıca bildirim formunda, Agilent’in

analitik ve hayat bilimleri araçları pazarındaki mevcudiyetinin Varian’dan daha

dar kapsamlı olduğu, mevcut ve potansiyel müşterilerine onların talep ettikleri

ürünleri ve çözümleri sağlayamadığı ifade edilmektedir.

 Sinerjiler ve birikimler: Agilent, devralma işlemi ile Varian’ın müşteri deneyimini

ve dünya çapında satış ve destek ağlarını kullanarak sinerji elde etmeyi ve Ar-

Ge sinerjisi yakalamayı istediğini belirtmektedir.

Varian’ın hissedarları, Varian’daki hisseleri karşılığında hisse başına (….) ABD doları nakit karşılığı alacaktır. Eşzamanlı olarak Agilent’in Cobalt’taki hisseleri Varian hisselerine dönüşecek, bu şekilde birleşme sonrasında çıkarılmış ve ihraç edilmiş hisseler sadece Agilent’in Varian’da sahip olduğu hisseler olacaktır. Sonuç olarak, Cobalt, Varian ile Varian bünyesinde birleşecek ve devralma işlemi sonrasında

2

Varian, Agilent’in % 100 iştiraki olarak varlığını sürdürecektir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Devralan: Agilent

Merkezi ABD’de bulunan Agilent, elektronik ve biyo-analitik ölçüm ürünlerinin (analitik ve hayat bilimleri araçları dahil) dizaynı, geliştirilmesi, üretimi, pazarlaması ve satışında faaliyet göstermekte ve hizmet sağlamaktadır. Şirketin hisse sentleri New York Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görmekte olup 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla yaklaşık olarak 45.773 kayıtlı hissedarı bulunmaktadır. Agilent herhangi bir teşebbüs tarafından kontrol edilmemektedir. 22 Ekim 2009 tarihi itibarıyla iki hissedarın, Fidelity Management & Research ve Davis Selected Advisers, L.P., sırasıyla %(….) ve %(….) olmak üzere Agilent’te %5’in üzerinden hissesi 1

Taraflar, Anlaşma’nın 3. maddesine göre, ayrıca bir ifşa mektubu imzalamışlardır.

2

Devralma işleminin tamamlanmasına ilişkin olarak, Varian’da çoğunluk hisse sahibi hissedarların onayı da dahil olmak üzere bazı ön şartlar bulunmaktadır. “Oy Kullanma Sözleşmesi” olarak adlandırılan sözleşmeye göre, Varian’da % 1’den daha az hisseyi temsil eden Varian’ın mevcut bazı hissedarları, Anlaşma lehinde oy kullanacaklarına dair Agilent’e taahhütte bulunmuştur.

bulunmaktadır. Agilent’in elektronik ölçüm işleri, genel amaçlı kullanım ve iletişim ölçümü sektörlerinde hizmet vermekte ve diğerlerinin yanı sıra, havacılık-uzay ve savunma, genel sanayi, bilgisayar ve yarı iletken sektörlerindeki müşterilere hizmet sağlamaktadır.

Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, Agilent’in biyo-analitik ölçüm işi kimyasal analiz ve hayat bilimleri sektörlerine hizmet etmektedir. İşin kimyasal analiz kısmı ile ilgili olarak ise, Agilent çevresel, petrokimyasal, adli tıp ve yiyecek sektörlerine odaklanmıştır. Hayat bilimleri sektörüyle ilgili olarak, Agilent’in odak noktası ilaç, biyo- teknoloji sektörleri ile akademik kurumlar ve kamu kurumlarıdır. Agilent’in ana ürün faaliyetleri, gaz kromatografi (GC), sıvı kromatografi, kütle spektrometrisi, endüktif kuplajlı plazma kütle spektrometrisi (ICP-MS), mikrofluidik, mikro cihazlar, mikroskopi, lazer enterferometreler, Polimeraz Zincir Reaksiyonu araçları, laboratuar otomasyonu ve robotları, yazılım ve enformatik ve ilgili biyo-ayıraçlar, sarf malzemeleri ve hizmetleri alanlarını içermektedir.

Dosya mevcudu bilgilere göre, Agilent Türkiye’de son kullanıcılara doğrudan satış gerçekleştirmemekte, sadece Türkiye’de bulunan distribütörlere (yani sadece pazarın toptan satış kısmına) satışı bulunmaktadır. Agilent, Türkiye’de hayat bilimleri ve kimyasal analiz (LSCA-Life Science & Chemical Analysis) pazarında distribütörleri vasıtasıyla hizmet sağlamaktadır. Söz konusu distribütörler, Sem Laboratuar Cihazları Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Sem Laboratuar) ve ABC Medikal ve Bil. Eğit. Hiz. A.Ş. (ABC Medikal) firmalarıdır. Sem Laboratuar, tüm ürün yelpazesini (devralma işlemi ile ilgili tüm kategoriler/segmentler de dahil) satmakta, pazarlamakta ve desteklemekte iken, ABC Medikal sadece biyo-sarf malzemeleri ürün yelpazesini satmaktadır.

Agilent, 2008 mali yılında (31 Ekim 2008’de sona ermiştir) dünya çapında toplamda

3

yaklaşık (……….) TL ciro elde etmiştir. Yaklaşık olarak (……….) TL’sini hayat bilimleri ve kimyasal analiz alanında olmak üzere şirket, Türkiye satışlarından (……….) TL elde etmiştir. Şirketin Türkiye’deki elektronik ölçüm alanındaki işlerinden kaynaklanan 2008 yılı cirosu yaklaşık (……….) TL’dir. Agilent’in Türkiye’deki hayat bilimleri ve kimyasal analiz işlerinden elde ettiği cironun ürünlere/hizmetlere ayrılmış ayrıntılı bilgisi aşağıdaki tabloda sunulmaktadır:

Elde Ettiği Ciro Bilgisi

3

Bildirim formunda, tüm ciro değerleri ABD Doları ve TL değerleri üzerinden verilmiştir. ABD Dolarını TL’ye çevirirken yapılan hesaplamalarda, 2008 yılı T.C. Merkez Bankası Ortalama Döviz Alış kuru olan 1 ABD Doları= 1,292 TL’nin esas alındığı belirtilmiştir.

4

Bildirim formunda, devralma işlemi tarafları arasında bu ürünlere ilişkin herhangi bir kayda değer örtüşme bulunmadığı belirtilmiştir. Bu başlık altındaki ürünlerin ana teçhizatlara ilişkin aksesuarlar, sarf malzemeleri ve hizmetlere ilişkin olduğu da bildirilmiştir.

H.2.2. Devreden: Varian

Merkezi ABD’de bulunan Varian, bilimsel araçlar (analitik ve hayat bilimleri araçları dahil) ve vakum ürünlerinin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, pazarlaması ve satışında faaliyet göstermekte ve hizmet sağlamaktadır. Vairan, NASDAQ Global Borsası’nda işlem görmekte olup, geniş çapta dağılmış bir müşteri portföyüne sahiptir. Şirket herhangi bir teşebbüs veya kişi tarafından kontrol edilmemektedir. Varian’da % 5’ten fazla hisseye sahip teşebbüsler ve bu teşebbüslerin şirkette sahip oldukları hisse oranları aşağıdaki gibidir:

 Barclays Global Invertors U.K. Holdings Limited (%(….))

 Royce & Associates, LLC (%(….))

 Perkins Investmen Management, LLC (%(….))

 Haris Associates L.P. (%(….))

Varian’ın ürünleri temel olarak hayat bilimleri uygulamalarında (biyolojik süreçler ve biyolojik malzemelerin test edilmesi de dahil), çevresel uygulamalarda (besin güvenliği ve hava, su ve toprak testleri dahil), enerji uygulamalarında (hammaddeler dahil) ve uygulamalı araştırma ve diğer uygulamalarda kullanılmak üzere satılmaktadır. Varian’ın birçok ürünü söz konusu uygulamaların birden fazlasında kullanılabilmektedir.

Varian’ın Türkiye’de doğrudan bir varlığı ve iştiraki bulunmamaktadır. Varian Türkiye’de ürünlerini distribütörü aracılığıyla satmaktadır. Şirketin bahse konu distribütörü Terra Analiz Ölçüm Cihazları Ticaret A.Ş.’dir.

5

Ayrıca, 2008 yılı mali yılında, Varian dünya çapında toplamda yaklaşık (……….) TL ciro elde etmiştir. Bu rakamın yaklaşık (……….) TL kısmının şirketin Türkiye’deki analitik ve hayat bilimleri işlerinden kazanıldığı belirtilmiştir. Varian’ın Türkiye’de faaliyet gösterdiği tüm ürünlere ilişkin ciro bilgisi aşağıdaki gibidir:

5

Mali yılın 3 Ekim 2008’de sona erdiği belirtilmiştir.

Toplam (……….)

Bildirim formunda Varian’ın işlerinin Agilent’e kıyasla çok daha bütünleyici olduğu ve iki şirketin faaliyetlerinin sadece kısıtlı alanlarda örtüştüğü belirtilmiştir. Varian’ın cirosunun yaklaşık %90’ının her iki tarafın işleri arasında çok kısıtlı veya hiç örtüşmenin yaşanmadığı alanlardan elde ettiği ileri sürülmüştür.

H.3. İlgili Pazar

Bildirime konu işlem, geniş son kullanıcı pazarları yelpazesindeki (özellikle laboratuar ortamlarında) müşteriler tarafından kimyasalların analizinde kullanılan araçların, sarf malzemelerinin ve hizmetlerinin üretimi ve satışını kapsayan analitik ve hayat bilimleri araçları pazarında Varian’a ait faaliyetlerin Agilent tarafından devralınmasına ilişkindir.

Bu noktada belirtmek gerekir ki, dosya konusu işlem herhangi bir yoğunlaşma artışını

6

beraberinde getirmediğinden, ilgili ürün pazar(lar)ının dar ya da geniş tanımlanmasının işlemin değerlendirilmesi açısından bir önemi bulunmamakla birlikte, sektör açısından genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Hayat bilimleri ve araçları pazarını, analiz için kullanılan dokuz tekniğe göre çeşitli alt segmentlere ayrıştırmak mümkündür:

 Ayrıştırmalar

 Hayat Bilimi

 Kütle Spektrometresi

 Moleküler Spektroskopi

 Atomik Spektroskopi

 Yüzey bilimi

 Materyal karakterizasyonu

 Laboratuar otomasyonu

 Genel analitik

Bu dokuz segment ise belirli analitik tekniklere göre kendi içerisinde çeşitli alt segmentlere ayrılabilmektedir.

Türkiye’de birkaç alanda Agilent ve Varian’ın işleri arasında örtüşme bulunmaktadır. Bu alanlar şunlardır:

 “ayrıştırmalar” alanında, laboratuar gaz kromatografi (laboratuar GC-Gas

Chromatography) ürün kategorisi,

 “ayrıştırmalar” alanında, mikro/portatif GC ürün kategorisi,

 “atomik spektroskopi” alanında, endüktif kuplajlı plazma kütle spektrometrisi

(ICP-MS: Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry) ürün kategorisi 6

Bildirim sahibi tarafından beyan edilen ve Avrupa Komisyonu’na tarafların örtüşen faaliyetlerine ilişkin olarak sunulan elden çıkarma taahhütleri doğrultusunda inceleme konusu işlem herhangi bir yoğunlaşmaya neden olmayacaktır.

 Üçüz Kuadrupol Gaz Kromatografi-Kütle Spektrometrisi (GC-MS: Gas

Chromatography-Mass Spectrometry)

Laboratuar GC: GC sistemi kompleks uçucu madde örneklerinin tekil bileşenlerine ayrıştırılması için kullanılan bir araçtır. GC örneği, bulgulama ve sayımdan önce karışımı tekil bileşenlerine ayıran kromatografik sütun içinden geçirmek için soygaz kullanılmaktadır. Laboratuar GC’leri ise GC segmentinin toplam GC satışlarının yaklaşık % 65’ini oluşturan bir alt segmentidir. Laboratuar GC’leri temel olarak, aşağıdaki kategorilerden herhangi birine girmeyen tüm GC’leri içermektedir.

 analizörler

 mikro/portatif GC’ler

 GC-MS sistemlerinin parçası olarak kullanılan GC’ler

Bu kategorilerden sonuncusu ile ilgili olarak, GC’lerin daha güçlü bir analitik araç olan ve bilinmeyen bileşimlerin analizine ve tanımlanmasına izin veren MS sistemlerine eklenerek GC-MS sistemlerini oluşturmaları mümkün olmaktadır. GC’lerin yaklaşık olarak %25’i GC-MS sistemlerine entegre edilmektedir. Agilent ve Varian GC sistemlerinde kullanılan tüm GC’leri kendileri üretmektedir (self-supply) ve aslında tüm GC-MS üreticileri kendi tedarikçileri durumundadır. GC-MS alanının piyasa dinamikleri, GC alanının piyasa dinamiklerinden farklılık göstermektedir ve söz konusu iki ürünün talepleri birbirinden bağımsız olmaktadır.

Belirli bir GC sisteminin kapasitelerini etkileyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Bunlar örneğin kolon, dedektör, giriş, örnek sunum sistemi türleri veya gaz yönetim teknolojisi veya kanal sayısına göre farklılık gösterebilmektedir. Her biri ayrıca söz konusu sistemin fiyatını da etkilemektedir. Bu unsurlardan sonuncusu ek açıklama gerektirmektedir. Tüm GC’lerin aynı dört temel bileşeni bulunmaktadır: Bir fırın, bir kolon, bir enjektör ve bir detektör. Bu temel bileşenler pazarda yer alan her GC’de bulunmaktadır ve bu temel konfigürasyon müşterinin gaz kromatografisi uygulamasına imkan tanımaktadır. Bu konfigürasyondaki bir GC’ye “tek kanallı” GC denilebilmektedir: Bir kanal, bir enjektör, bir örnek, bir kolon, bir fırın ve bir dedektör/sinyal anlamına gelmektedir. Buradan bir kanalın, GC’nin özel bir bileşeni olduğu anlaşılmamalıdır; kanal sadece GC’nin kapasitesini gösteren bir tanımlama olmaktadır. GC’ler aynı zamanda, aynı anda birden fazla bileşim çeşidini saptamayı sağlayacak şekilde, birden fazla kanal (genelde ek dedektörler ve enjektörler ekleyerek) ile yapılandırılabilmektedir (üretimde veya daha sonradan). Bu işlem yapıldığında GC’nin “çok kanal” özelliğine sahip olduğu söylenmektedir. Yukarıda listelenen herhangi bir boyutta değişiklik yapıldığında olduğu gibi, bunun da GC’nin esnekliğinde, kolay kullanımında ve maliyetinde etkileri bulunmaktadır. Ancak bu işlem GC’nin, kullanıcının tek bir örneğin miktarsal analizini yapabilmesini sağlayan temel kapasitesinde herhangi bir değişikliğe yol açmamaktadır. Ayrıca, yüksek performansa sahip bir tek kanallı GC’ye sahip olmak da mümkündür.

Devlet kurumları ve diğer kamu kuruluşları laboratuar GC alt segmentindeki talepte önemli bir kaynak oluşturmaktadır.

Mikro/portatif GC: Mikro/portatif GC’ler, laboratuar GC’lerinden (ve analizörlerden) bağımsız olan özel bir tür GC’dir. Bunu bağımsız kılan temel faktör, hem sabit konumlarda hem de özellikle yerinde kullanım sağlayan, sistemin boyutu ve portatifliğidir. Her ne kadar mikro/portatif sistemlerin temel teknolojisi laboratuar GC’leri ile aynı olsa da, aşağıda belirtilenler de dahil olmak üzere bazı önemli teknik farklar bulunmaktadır:

 laboratuar tipi GC sistemlerinin tersine, mikro/portatif GC sistemleri sadece

oda sıcaklığındaki örnekleri (yani gazları) analiz edebilmektedir,

 mikro/portatif GC sistemleri genel olarak belirli kimyasal analizleri

gerçekleştirmek için önceden programlanmışlardır ve

 mikro/portatif GC’ler, küçültmeye ve yüksek hızda analiz yapmaya olanak

sağlayan mikroelektromekanik (MEMS) teknolojilerine dayanmaktadır.

Mikro/portatif GC sistemleri daha çok, yerinde kullanımın büyük önem taşıdığı enerji sektöründe (özellikle doğal gaz, bağlı gazlar ve rafineri gazı dahil) çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır. Ürünler ayrıca (yine yerinde kullanımın özellikle önem taşıdığı) madencilik, sanayi hijyeni, çöp gazı analizi, bazı askeri kullanımlar ve yakıt hücresi geliştirilmesinde de kullanılmaktadır.

ICP-MS: Atomik spektroskopi, kullanıcının, bir örneğe ilişkin atomik bileşimi (yani periyodik tablodaki hangi elementlerin mevcut olduğunu) tespit etmesini sağlar. Atomik spektroskopi segmenti bir bütün olarak değerlendirildiğinde, periyodik tablodaki çoğu elementi analiz edebilen üç atomik spektroskopi tekniğinin bulunduğu görülmektedir. Bu teknikler aşağıda sunulmaktadır:

 Atomik absorbans (soğurum) (AA),

 ICP-OES (Inductively Coupled Plasma- Optical Emission Spectroscopy),

 ICP-MS.

Agilent’in AA veya ICP-OES alt-segmentlerinde herhangi bir varlığı bulunmamaktadır. Tarafların faaliyetleri sadece ICP-MS alt-segmentinde örtüşmektedir.

ICP-MS yüksek fiyatlı, oldukça sofistike ve sınırlı sayıda satılabilen bir üründür. Bunun yanı sıra, temel ICP-MS alanının dışında bulunan kuadrupol olmayan ürünler de bulunmaktadır. Bunlar bir dizi teknoloji kullanmakta ve genel ICP-MS alt-segmenti içerisinde yüksek-kaliteli olarak sayılabilmektedir: Çok yüksek performansı gerektiği derecede yüksek fiyattan sunmaktadırlar. Bu küçük yüksek-kalite alt-segmenti üç ana satıcı tarafından işgal edilmiştir: Thermo (yüksek çözünürlükte manyetik sektör teknolojisi kullanmaktadır), Nu Instruments (yine yüksek çözünürlükte manyetik sektör teknolojisi kullanmaktadır) ve GBC Scientific Instruments [uçuş süresi (time of flight) teknolojisi kullanmaktadır].

ICP-MS sistemlerinde kullanılan kütle spektrometresi, GC-MS sistemlerinde kullanılanlarla aynı değildir. ICP-MS sistemleri daha yüksek bolluk izotop oranı hassasiyeti gerektirmekte ve bu nedenle genelde GC-MS sistemlerinde kullanılan daha kısa bir cam kuadrupol yerine daha uzun bir çelik kuadrupol kullanılmaktadır. Bununla birlikte, sistemin ICP kısmı MS kısmından ayrı olarak satılmamaktadır.

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Bilindiği gibi yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazar(lar)ının tanımlanılması;

- İlgili devir işleminin bildirime tabi olup olmadığı,

- İlgili devir işlemi sonucunda ilgili pazar(larda) hakim durum yaratılarak veya

hakim durum güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde engellenmesi

durumlarının belirlenmesi (mevcudiyeti) bakımından önem arz etmektedir. Bu anlamda dosya konusu işlem bakımından ilgili pazar(lar)ın tanımlanması, devir işlemi sonrasında ilgili pazarlar bakımından yoğunlaşmada meydana gelecek değişikliğin tespitinden ziyade, özellikle devir işleminin bildirime tabi olup olmadığının belirlenmesi bakımından önem kazanmaktadır.

Dosya mevcudu bilgilerden, Agilent ve Varian’ın faaliyetlerinde örtüşme bulunduğu

7 alanların laboratuar GC, mikro/portatif GC, ICP-MS ve üçüz kuadrupol GC-MS olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede dosya konusu işlem açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi kapsamında bildirim yükümlülüğünün belirlenebilmesi amacıyla ilgili ürün pazarları en dar şekilde değerlendirilerek “Laboratuar GC”, “Mikro/portatif GC”, “ICP-MS” ve “Üçüz Kuadrupol GC-MS” pazarları olarak belirlenmiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

İlgili ürün pazarları kapsamında yer alan ürünlerin Türkiye genelinde satımının mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir.

H.4. Değerlendirme

H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesinin (b) bendine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. Agilent ve Varian arasında 26.07.2009 tarihinde imzalanan Anlaşma’ya göre bildirim konusu işlem ile Agilent, Varian’ın ihraç edilmiş hisselerinin tamamını devralacaktır. Bu çerçevede söz konusu işlem, hisse devri yoluyla Varian’ın tam kontrolünün Agilent’e geçmesinden ibaret bulunmaktadır. Bu kapsamda, işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” ifadeleri yer almaktadır.

Bildirim formunda yer alan bilgilere göre Agilent ve Varian’ın ilgili pazarlardaki pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

7 Üçüz kuadrupol GC-MS pazarında Varian’ın 2008 yılı cirosu (….) TL ve tahmini pazar payının % (….) civarında olması ve bu cironun sadece yedek parça ve benzer ekipman satışından elde edilmesinden dolayı, söz konusu teşebbüsün ilgili pazarda faaliyetinin olmadığı varsayılmıştır ve ilgili işlem ile söz konusu pazarda da örtüşmenin olmadığı diğer pazarlarda olduğu gibi yoğunlaşma olmadığı kabul edilmiştir. Bu nedenle, bu pazar hakkında açıklayıcı bilgiye yer verilmemiştir.

Teşebbüs Pazar Payları

Dosya mevcudu bilgilere göre ilgili pazarda 2008 yılında devre konu işlerden iki şirketin faaliyetinin örtüştüğü alanlara ilişkin tarafların ciro bilgisi aşağıdaki tablolarda belirtildiği gibidir:

Teşebbüs Ciroları (Yaklaşık)

Bildirim formunda ayrıca, Türkiye’deki hayat bilimleri ve kimyasal analiz işlerinden 2008 yılında Varian’ın toplamda yaklaşık (……….) TL, Agilent’in ise söz konusu işlerden Türkiye’de toplamda yaklaşık (……….)TL ciro elde ettiği belirtilmiştir.

Bu çerçevede, tarafların ciroları toplamının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi uyarınca getirilen ciro eşiğini aşmadığı görülmektedir.

Bildirim dosyasında yer alan bilgiler ışığında, ICP/MS ve üçüz-kuadrupol GC-MS pazarlarında devralma işlemi taraflarının pazar payları toplamı bahse konu Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca getirilen pazar payı eşiğini (%25) aşmazken, Laboratuar GC ve Mikro/Portatif GC pazarları itibarıyla söz konusu eşiği aşmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu işlemin pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.

H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” hükmü uyarınca bir pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır.

Varian ile Agilent tarafından gerçekleştirilen faaliyetler arasında örtüşme bulunmayanlara yönelik pazarlar dikkate alındığında, söz konusu pazarlarda piyasadaki firma sayısında devralma işlemi ile bir değişiklik yaşanmayacak ve dolayısıyla anılan işlem ilgili pazarlarda herhangi bir yoğunlaşmaya yol açmayacaktır. Öte yandan, Türkiye Laboratuar GC pazarında faaliyet gösteren oyunculara ilişkin pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Tablo 5: Laboratuar GC Pazarına İlişkin 2008 Yılı Pazar Payları

Teşebbüs Adı 2008 Pazar Payları (%)

Agilent (….)

Tablodan da görüleceği üzere devralma işlemi öncesi Agilent pazarda 2. sırada yer almaktadır. Varian ise %(….) pazar payı ile pazardaki en düşük pazar payına sahip oyuncu konumundadır. Devralma işlemi sonrası Agilent’in pazar payında %(….) bir artış olsa da şirketin pazar payı sıralamasındaki yerinin değişmesi beklenmemektedir. Devralma işleminin pazardaki oyuncuların sıralamasında, pazar paylarında bir değişiklik yaratması ve kayda değer bir yoğunlaşmaya yol açması söz konusu olmamaktadır.

Türkiye mikro/portatif GC pazarında faaliyet gösteren oyunculara ilişkin pazar payları ise aşağıdaki gibidir:

Tablo 6: Mikro/portatif GC Pazarına İlişkin 2008 Yılı Pazar Payları

Teşebbüs Adı 2008 Pazar Payları (%)

Agilent (….)

Tablodan da görüleceği üzere, tarafların pazar payı toplamı %(….) olmakta ve devralma işlemi sonrası Agilent pazarda lider konumuna gelmektedir. Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre Agilent ve Varian’ın 2008 yılında Avrupa mikro/portatif GC pazarındaki pazar payları da sırasıyla %(….) ve %(….) düzeyindedir.

Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre, devralma işlemi sonucu ortaya çıkacak yüksek pazar payı ve rekabetçi endişeler nedeniyle taraflar, bir taahhütname ile Avrupa Komisyonu’na resmi bir elden çıkarma paketi sunmuşlardır. Söz konusu taahhütname kapsamında,

 Agilent’in mikro/portatif GC işlerini (mikro/portatif GC üretimini ve son

kullanıcılara satışını gerçekleştiren işlerini)

 Varian’ın ise,

o Laboratuar GC işlerini (Laboratuar GC sistemleri üretimi ve satışı ile

ilgili işlerini)

o Üçüz Kuadrupol GC-MS işlerini (Üçüz Kuadrupol GC-MS üretimi ve

satışı ile ilgili işlerini)

o ICP-MS işlerini (ICP-MS sistemleri üretimi ve satışı ile ilgili işlerini)

8

Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre Thermo Scientific, C2V (Concept to Volume) tarafından devralınmıştır.

elden çıkarmayı teklif ettiği belirtilmiştir. Her iki tarafın da taahhüt kapsamında elden çıkarılacak işlerle ilgili ayrı ayrı olmak üzere söz konusu faaliyetin mevcut işletimine katkıda bulunan veya finansal kapasitesini ve rekabet gücünü sağlamak için gerekli olan (fikri mülkiyet hakları da dahil) tüm maddi ve gayri maddi varlıkları ve anahtar personeli, faaliyet kapsamında önceden imzalanmış sözleşmeleri, söz konusu işle ilgili taahhütleri ve yerine getirilmemiş siparişleri, vb. devretme yükümlülüğü altına girdiği görülmektedir. Bununla birlikte, Agilent’in dünya çapındaki mikro/portatif GC işlerinin satışı ile ilgili olarak 28 Ocak 2010 tarihinde Inficon, Inc. teşebbüsü ile bir malvarlığı devir sözleşmesi imzaladığı ifade edilmiştir.

Avrupa Komisyonu tarafından bildirim konusu devralma işlemine ilişkin olarak 21

9

Ocak 2010 tarihinde yapılan basın duyurusunda, devralma işlemine ilişkin laboratuar GC, mikro/portatif GC, üçüz kuadrupol GC-MS ve ICP-MS pazarlarında rekabetçi endişelerin varlığının tespit edildiği ve bu endişeler üzerine Agilent’in dünya çapındaki mikro/portatif GC pazarındaki, Vairan’ın ise laboratuar GC, üçüz kuadrupol GC-MS ve ICP-MS işlerinin elden çıkarma taahhüdünü verdikleri belirtilmiştir. Komisyon’un bunun üzerine dosya konusu devralma işlemini söz konusu taahhütlere bağlı olarak onayladığı belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, bahse konu taahhüdün yürürlük tarihi olarak kararın uygulama tarihi esas alınmıştır. Yürürlük tarihinden sonraki altı aylık dönem olarak belirlenen “İlk Elden Çıkarma Dönemi” ve bu dönemi izleyen üç aylık dönem olarak tanımlanan “Kayyum Elden Çıkarma Dönemi” sonu itibarıyla devralan taraf Agilent tarafından, elden çıkarılacak faaliyetleri bir veya birkaç işletmeye Komisyon’un onayladığı satış hükümleri doğrutusunda elden çıkarma taahhüdü verilmektedir. Dolayısıyla dosya kapsamında verilen bilgilere göre, elden çıkarma taahhüdü verilen faaliyetlerin Ocak 2010 sonu itibarıyla yaklaşık olarak dokuz aylık bir dönem içinde elden çıkarılması beklenmektedir.

Taraflarca, bildirim konusu devralma işlemine ilişkin söz konusu olan rekabetçi endişelerin giderilmesine yönelik olarak Avrupa Komisyonu’na sunulan taahhütlerin kapsamı, Türkiye için geçerli olan rekabetçi endişeleri fazlasıyla ortadan kaldırmaktadır. Zira söz konusu taahhütlerin, Türkiye açısından önemli oranda yoğunlaşmanın yaşanacağı mikro/portatif GC pazarına yönelik olarak, Agilent’in sahip olduğu faaliyetler bakımından ayrıştırma taahhütlerini içerdiği görülmektedir. Sonuç olarak, Komisyon’a verilen taahhütler doğrultusunda, bildirim konusu işlem sonucunda, tarafların pazar payı toplamının %(….) olacağı mikro/portatif GC pazarı dahil olmak üzere, Türkiye’de örtüşme bulunan tüm pazarlarda söz konusu örtüşmelerin ortadan kalkacağı ve ilgili pazarların hiçbirisinde herhangi bir yoğunlaşma olmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yukarıda yer alan hususlar göz önünde bulundurulduğunda, bildirim konusu işlemin, “Türkiye dahilinde” dosya konusu tüm ürün pazarlarında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir işlem olmadığı kanaatine varılmaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 9

“Mergers: Commission clears proposed acquisition of Varian by Agilent, subject to conditions”; http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/10/39; Brussels, 21 Ocak 2010.

Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.