The Black and Decker Corporation'ın (Black & Decker) kontrolünün tamamının The Stanley Works (Stanley)…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE

Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA

B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Sinan ÇÖRÜŞ

C. BİLDİRİMDE: - The Stanley Works ve The Black and Decker Corporation

BULUNAN Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan

YILDIRIM

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR: - The Stanley Works

1000 Stanley Drive New Britain CT 06053 ABD

- The Black and Decker Corporation

701 E. Joppa Road Towson Maryland 21286 ABD

E. DOSYA KONUSU: The Black and Decker Corporation’ın (Black & Decker) kontrolünün tamamının The Stanley Works (Stanley) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.1.2010 tarih 247 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 4.2.2010 tarih ve 1017 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 12.2.2010 tarih ve 2010-2-6/Öİ-09-HSÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 19.2.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-120/67 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işlemin 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu ancak, işlemin, tarafların ciro ve pazar paylarının aynı Tebliğ’in “İzne Tabi Birleşme ve Devralmalar” başlıklı 4. maddesinde belirlenen eşikleri aşmaması nedeniyle, Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olmadığı belirtilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem ve Taraflar

H.1.1. İşleme İlişkin Bilgiler

Bildirim konusu işlem, Black & Decker’ın kontrolünün tamamının Stanley tarafından 2.10.2009 tarihli birleşme plan anlaşması uyarınca ve işlem için kurulmuş araç şirket olan Blue Joy Acquisation Corp. ile Black & Decker‘ın birleşmesi yoluyla devralınmasıdır. İşlem sonrasında Black & Decker, Stanley’un tamamına sahip olduğu bir şirket olarak ortaya çıkacaktır.

Bildirim formunda işlemin, yapılacak pazar tanımına bağlı olarak “1997/1 Sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” (Tebliğ) kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olarak değerlendirilmesi gerekebileceğinden hareketle Rekabet Kurulu’na ihtiyaten başvurulduğu ifade edilmektedir.

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. Devralan Taraf: Stanley

Stanley, dünya çapında

 El aletleri,

 Endüstriyel uygulamalarda, yapı uygulamalarında ve kendin-yap (KY)

ürünlerinde kullanıcı için teknik çözümler,

 Ticari uygulamalar için güvenlik çözümlemeleri

üreten halka açık bir şirkettir.

Stanley’ün Türkiye’de herhangi bir iştiraki ya da bağlı şirketi bulunmamakta, satışlarını bağımsız müşterilere ve dağıtıcılara yapmaktadır. Türkiye’deki faaliyetlerden 2008 yılında elde edilen cironun % (….) civarında bir kısmının el aletleri, % (….) civarında bir kısmının güç aletleri satışı üzerinden gerçekleştiği ifade edilmektedir.

H.1.2.2. Devredilen Taraf: Black & Decker

Faaliyet alanı

 Güç aletleri ve aksesuarları,

 Donanım ve ev geliştirme ürünleri,

 Bağlantı ve montaj sistemleri

üretimini kapsayan ve halka açık bir şirket olan Black & Decker’ın ürünleri 11 ülkede üretilmekte ve 100’den fazla ülkede pazarlanmaktadır.

Black & Decker’ın Türkiye’de faal herhangi bir iştiraki bulunmamakta, ürünleri

1

bağımsız iki dağıtıcı kanalıyla satılmaktadır. Türkiye’deki faaliyetlerden elde edilen cironun % (….) civarındaki kısmının güç aletleri, % (….) civarındaki kısmının el aletleri satışı üzerinden gerçekleştiği görülmektedir.

1

Şirketin, Black & Decker İth. Ltd. Şti. unvanlı tasfiye sürecinde bir iştiraki olduğu ifade edilmektedir.

H.2. İlgili Pazar

Bildirim konusu işlem teçhizat üretiminin ağırlıkla el aletleri (anahtarlar, tornavidalar, vurmalı aletler gibi) alanında faal olan bir teşebbüs ile daha çok güç aletleri (çivi tabancaları, zımpara makineleri, elektrikli testere gibi) alanında faal olan iki teşebbüsün faaliyetlerini birleştirmesinden ibaret olduğundan öncelikli olarak temel faaliyet alanları ve tarafların bu alanlardaki örtüşmelerine dair bilgi verilecektir.

Bildirim formunda, devralma işleminin benimsenecek pazar tanımından bağımsız olarak Türkiye’de rekabet üzerinde herhangi bir etkisinin olmayacağından hareketle ilgili ürün pazarı tanımı yapılması gerekmediği ifade edilmektedir.

Öte yandan, çalışma enerjisini aleti kullanan kişiden alan el aletleri ile çalışma enerjisini elektrik gibi bir dış güç kaynağından alan güç aletlerinin farklı kullanıcı grupları tarafından kullanılıyor olması, güç aletlerinin el aletlerine oranla daha güçlü, detaylı, dikkatle kullanılması gereken aletler olması ve çoğunlukla daha pahalı olmasından hareketle ciddi oranda farklılaştığı iddia edilmektedir. Güç aletleri özelinde ise elektrikli, hidrolik ve pnömatik (havalı) güç aletlerinin farklılaştığı vurgulanmaktadır. Özetle bildirimde bulunan taraflar ilgili ürün pazarının tanımlanmasının gerekli olmadığını ancak tanımlandığı takdirde, “el aletleri”, “elektrikli güç aletleri”, “pnömatik güç aletleri”, “hidrolik güç aletleri” gibi bir tanımın benimsenebileceğini belirtmektedirler.

Mevcut bilgiler ışığında tarafların, faaliyetleri itibariyle örtüşme yaşandığı görülen ürün gruplarının, ürün nitelikleri ve çalışma mekanikleri temel alınarak aşağıdaki gibi tasnif edilebileceği anlaşılmaktadır:

1. El aletleri

1.1. El perçin ve perçincileri: Farklı cisimlerin birbirlerine mekanik olarak

2

tutturulması amacıyla kullanılan donanım parçalarıdır.

1.2. Ölçme ve düzenleme aletleri: Mesafeleri ölçmeye yarayan şeritli ya da

lazerli ölçme cihazları, yüzeyin duruşunu anlamakta kullanılabilecek

teraziler, ağırlıklar, gönyeler ve meteoroloji aletleri bu kapsamdadır.

2. Güç aletleri

2.1. Pnömatik (havalı) tutturma aletleri ve tutturmaçlar: İki ya da daha fazla ayrı

3

nesneyi havalı mekanizmalarla birbirine ekleyen donanımlardır.

2.2. Kablolu elektrikli tutturma aletleri: Kablosuz elektrikli zımbalar ve çivi

tabancaları gibi farklı nesnelerin eklemlenmesinde kullanılan donanımlar bu

4

kapsamdadır.

2.3. Dekorasyon aletleri (Uhu tabancaları): Bir tetikleme mekanizması tarafından

veya doğrudan kullanıcı tarafından itilen plastik uhuyu sürekli ısıtmak

suretiyle erimesini sağlayan donanımlardır.

2

Taraflar Stanley ve Black & Decker ürünlerinin bu kapsamda tam olarak örtüşmediğini öne sürmektedirler. Temel itibariyle bu ürünler aynı amaç doğrultusunda kullanılsa da Black & Decker ürünlerinin daha ziyade endüstriyel kullanıcılara hitap ettiği, Stanley ürünlerinin ise daha ziyade profesyonel kesim ve kendin-yap kullanıcıları tarafından kullanıldığı öne sürülmektedir.

3

Taraflar Stanley’nin, bu alandaki faaliyetlerinin sınırlı olduğunu ve daha ziyade yumuşak tutturma uygulamalarıyla sınırlı olduğunu ifade etmektedirler.

4

Tarafların bu alanda faaliyetlerin önemsiz olduğu ve elektrikli zımba tabancalarıyla sınırlı olduğu ifade edilmektedir.

2.4. Güç alet aksesuarları: Matkap parçaları ve matkaplarla kullanılan kesme

aletleri gibi aletler bu kapsamdadır.

Bildirim formunda ürün nitelikleri ve çalışma prensipleri temel alınarak yapılacak bir sınıflandırmanın ötesinde ürünler arasındaki ikamenin önemine ve farklı kullanıcı grupları arasındaki niteliksel farklılıklara dikkat çekilmektedir.

Bildirim formunda el aletleri pazarı için aşağıdaki ifadeler kullanılmaktadır:

“Taraflar her bir genel alet çeşidi özel ve farklı bir uygulama için kullanıldığından, değişik el aletleri çeşitlerinin nihai kullanıcı açısından ikamesinin mümkün olamayacağının farkındadırlar. Ancak tedarik açısından birçok üretici tüm el aletlerini üretmekte, diğer tedarikçiler de yeni üretim veya üçüncü kişi tedarikçilerden temin aracılığıyla çeşitlerini genişletme olanağına sahip bulunmaktadırlar.”

Bu kapsamda taraflarca vurgulanan arz ikamesinin önemli bir unsur olduğu kabul edilmekle beraber talep koşullarının da değerlendirmeye alınması gerekmektedir. İki ya da daha fazla ürünün genellikle bir arada sunuluyor ve/veya kullanılıyor olmaları halinde bu ürünlerin tamamlayıcı ürünler olduğu söylenebilmektedir. Bu çerçevede ürün desenindeki farklı ürün gruplarının bir arada sunulmasının ötesinde tüketicilerin bu ürünlere yaklaşımı da tamamlayıcı niteliğin bir göstergesi olabilmektedir. Bir kullanıcı açısından kendi kullanım eğilimleri doğrultusunda ürünlerin bir grup olarak satın alınması söz konusu olabilmekte, bu durum, yapılacak pazar tanımı açısından ürün grubunun daha alt kalemlere ayrılmasını gereksiz kılabilmektedir. Bunun ötesinde, bu durum farklı tüketici grupları için farklılık gösterebilmekte, gelirleri, toplam harcamaları içerisinde söz konusu harcamanın yeri, kurumsal/bireysel tercihleri gibi unsurlar doğrultusunda tüketici grupları farklılaşabilmektedir. Bunun neticesinde bir tüketici grubu açısından tamamlayıcı olarak algılanmayan ürünler başka bir tüketici grubu açısından tamamlayıcı olarak değerlendirilebilmekte ve bu durum tedarik eğilimlerine bu ürünlerin alımlarının bir arada gerçekleştirilmesi şeklinde yansıyabilmektedir. Bireysel kullanıcılar tarafından yapılan alımlar ile kurumsal kullanıcılar tarafından yapılan alımlar bu noktada farklılaşabilmekte ve ilgili ürün pazarının sınırlarının belirlenmesinde kullanıcıların bu algıları ve kimlikleri belirleyici olabilmektedir.

Mevcut dosya kapsamında bu hususun önem kazanabilecek olmasından hareketle alıcı grupları ve bu gruplar arasındaki farklılıkların da değerlendirmeye alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, tarafların faaliyet alanlarında bireysel kullanıcı ve profesyonel kullanıcı olmak üzere iki farklı grubun varlığına yönelik açıklamaları dikkate alınmıştır.

Bireysel kullanıcılar el aletlerine genellikle kendi meskenlerinde ve gündelik ihtiyaçları sırasında karşılaştıkları işleri yerine getirmek için ihtiyaç duymaktadırlar. Bu gruptaki kullanıcıların alımlarını perakende mağazalardan ya da geleneksel küçük dükkânlardan yaptığı, alımları arasında Bauhaus, Praktiker, Koçtaş gibi zincir marketlerin hissedilir bir ağırlığının olduğu öne sürülmektedir. Bu kapsamda ürünlerin büyük perakendecilere doğrudan sağlayıcı tarafından tedarik edildiği ancak daha küçük dükkanlara ise genellikle toptancı ya da dağıtıcı kanalıyla ulaştırıldığı belirtilmektedir. Bunun yanı sıra bireysel kullanıcılara pazarlanan aletlerin profesyonel kullanıcılara pazarlanan ürünlere kıyasla daha pahalı ve daha düşük kalitede olduğu ifade edilmektedir. Hatta Çin menşeli ürünlerin pazarda büyük ağırlığı olmasının ve markalı ürünlerin pazarda çok yer bulamamasının

tüketicinin fiyat hassasiyetinin bu alanda temel belirleyici olmasının bir sonucu olduğu öne sürülmektedir.

Güç aletleri özelinde de bireysel kullanıcıların ağırlıkla alımlarını perakende zincir mağazalar ve geleneksel küçük dükkanlardan gerçekleştirdiği, bu mağazaların önemli bir alım gücü oluşturabildiği, fiyat hassasiyetlerinin yüksek olduğu ve müşterilerine geniş bir ürün gamı sunabilmek açısından farklı markalardan ürün tedarik etme yoluna gidebildikleri ifade edilmektedir. Bireysel tüketici ihtiyaçlarının karşılanmasında Türkiye pazarında Bosch, Makita, Hitachi, ve TTİ markalarının öne çıkan tedarikçiler olduğu belirtilmektedir.

Profesyonel kullanıcıların otomotiv tamirhaneleri gibi ticarethaneler, inşaatçılar ve endüstriyel üreticiler başta olmak üzere ticari saiklerle hareket eden kullanıcılardan oluştuğu ifade edilmektedir. Profesyonel kullanıcıların fiyat hassasiyeti yüksek olan bireysel kullanıcıların aksine kalite ve dayanıklılık hassasiyetlerinin yüksek olduğu, bu nedenle profesyonel kullanıcıları hedefleyen sağlayıcıların ürünlerinin de bireysel kullanıcılar tarafından ürün segmentinde yer alan ürünlere göre daha pahalı olduğu ifade edilmektedir. Bu durumun belirli sınırlar içinde kalmak kaydıyla güç aletleri açısından da geçerli olduğu, kalite ve dayanıklılığa ilişkin kaygıların belirleyici olduğu, bu nedenle ürün fiyatlarının daha yukarıda seyrettiği öne sürülmektedir. Bunun ötesinde özellikle güç aletleri pazarında profesyonel kullanıcıların zaman zaman alım gücü oluşturabildikleri, alımlarını bireysel kullanıcıların aksine; bir tedarik planı uyarınca, satın alma bölümleri aracılığıyla ve bir fiyat pazarlığı neticesinde gerçekleştirebildikleri ifade edilmektedir.

Özetle, dosya özelinde yapılan değerlendirmeler açısından ürünler arasındaki nitelik benzeşmeleri/ayrışmalarının ve/veya alıcılar arasındaki nitelik farklarının pazar tanımında belirleyici olabileceği anlaşılmıştır. Bu durum göz önüne alınarak, işlem en geniş haliyle

 El aletleri,

 Güç aletleri

pazarları açısından, tarafların faaliyetlerindeki örtüşme dikkate alınarak en dar şekilde örtüşme konusu faaliyet bazında

 El perçin ve perçincileri,

 Ölçme ve düzenleme aletleri,

 Güç alet aksesuarları,

 Kablolu elektrikli tutturma aletleri,

 Dekorasyon aletleri (Uhu tabancaları),

 Pnömatik (havalı) tutturma aletleri ve tutturmaçlar,

pazarları açısından, son olarak da farklılaşan müşteri niteliklerinin olası etkilerini algılayabilmek adına

 Bireysel kullanıcılara dönük

 El aletleri,

 Elektrikli güç aletleri,

 Pnömatik (havalı) güç aletleri,

 Profesyonel kullanıcılara dönük

 El aletleri,

 Elektrikli güç aletleri,

 Pnömatik (havalı) güç aletleri,

pazarları açısından bir değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Ancak, kararın ilerleyen kısımlarında görüleceği üzere, işlemin piyasadaki rekabet ortamı üzerindeki etkisinin tahlilinde benimsenecek pazar tanımı belirleyici olmayacağından herhangi bir pazar tanımı yapılmamıştır.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Olması 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir.

Dosya konusu işlem, Black & Decker’ın kontrolünün tamamının Stanley tarafından devralınması olduğundan, söz konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında olduğu sonucuna varılmıştır.

H.3.2. İşlemin 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Bildirime Tabi Olması

1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde yer alan"Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu düzenlenmektedir.

Bildirim formunda Stanley’nin Türkiye’deki tüm faaliyetlerinden 2008 yılında elde ettiği cironun (….) milyon TL, mümkün olan en geniş ilgili ürün pazarları olan ‘el aletleri’ ve ‘güç aletleri’ pazarlarında elde ettiği cironun ise sırasıyla (….) milyon ABD doları ((….) milyon TL), (….) ABD doları ((….) milyon TL) olduğu ifade

5

edilmektedir. Black & Decker’in Türkiye’deki tüm faaliyetlerinden 2008 yılında elde ettiği cironun (….) milyon TL, mümkün olan en geniş ilgili ürün pazarları ‘el aletleri’ ve ‘güç aletleri’ pazarlarında elde ettiği cironun ise sırasıyla (….) milyon ABD doları ((….) milyon TL), (….) milyon ABD doları ((….) milyon TL) olduğu ifade edilmektedir.

5

Taraflar bildirimin mali yıl bittikten birkaç hafta sonra yapılıyor olmasından hareketle, bildirim tarihi itibariyle 2009 yılı Türkiye cirosunu gösteren denetlenmiş bir mali veri temin edemediklerini ifade etmektedirler.

Tarafların mümkün olan en geniş pazar tanımı olan ‘el aletleri’ ve ‘güç aletleri’ pazarları açısından cirolarının toplamlarının sırasıyla (….) milyon TL ve (….) milyon TL olduğu ve Tebliğ’de belirtilen eşiğin altında kaldığı görülmektedir.

Pazar payı açısından bir değerlendirme yapıldığında da benzer bir sonuca ulaşılmaktadır. Tarafların mümkün olan en geniş pazar tanımı olan ‘el aletleri’ ve ‘güç aletleri’ pazarlarındaki paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:

Tablo – 1: El Aletleri ve Güç Aletleri Pazar Payları (%)

Tarafların faaliyetlerindeki örtüşme dikkate alınarak en dar şekilde örtüşme konusu faaliyet bazında el perçin ve perçincileri, ölçme ve düzenleme aletleri, güç alet aksesuarları, kablolu elektrikli tutturma aletleri, dekorasyon aletleri (uhu tabancaları), pnömatik (havalı) tutturma aletleri ve tutturmaçlar alanlarındaki pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo – 2: El Perçin ve Perçincileri ile Ölçme ve Düzenleme Aletleri Pazar Payları (%)

Tablo – 3: Pnömatik tutturma aletleri ve tutturmaçlar ile Kablolu Elektrikli Tutturma Aletleri Pazar Payları (%)

270

Tablo – 4: Dekorasyon Aletleri ve Güç Aletleri Aksesuarları Pazar Payları (%)

Tarafların faaliyet gösterdiği pazarlardaki farklılaşan müşteri niteliklerinin olası etkilerini gözlemleyebilmek adına bireysel kullanıcılara dönük el aletleri, elektrikli güç aletleri ve pnömatik güç aletleri pazarları ile profesyonel kullanıcılara dönük el aletleri, elektrikli güç aletleri ve pnömatik güç aletleri pazarlarına ilişkin pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo – 5: Bireysel Kullanıcılara Dönük El Aletleri, Elektrikli Güç Aletleri ve Pnömatik Güç Aletleri Pazar Payları (%)

Tablo – 6: Profesyonel Kullanıcılara Dönük El Aletleri, Elektrikli Güç Aletleri ve Pnömatik Güç aletleri Açısından Paylar (%)

Yukarıda yer verilen tablolar incelendiğinde tüm olası ürün pazarlarında tarafların toplam pazar payı %25’lik eşiğin altında kalmaktadır.

İşlem’in gerek ciro gerek pazar payı açısından Tebliğ’de belirtilen eşiklerin altında kalmasından ötürü Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğuna, ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.