Etsy Inc. ve ShipEntegra Teknoloji ve Yazılım Sistemleri Anonim Şirketi’nin birlikte hareket ederek, kargo…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN,

Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPORTÖRLER : Damla YAZ, Berat Hilal GÜLER, Mustafa Caner GÜREL,

(1) E. DOSYA KONUSU: Etsy Inc. ve ShipEntegra Teknoloji ve Yazılım Sistemleri Anonim Şirketi’nin birlikte hareket ederek, kargo hizmeti sunan diğer firmaların faaliyetlerini zorlaştırmak, pazarı rakip lojistik hizmet sağlayıcılarına kapatmak ve ayrıca Etsy Inc.nin sunduğu el işi ve artizan ürünlerin platform üzerinden çevrim içi satışı hizmetinde sahip olduğu pazar gücünü kargo hizmetleri pazarına aktarmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 16.10.2024 tarih ve 57716 sayı ile intikal eden, PASS Global Uluslararası Taşımacılık Dış Ticaret Limited Şirketi’nin (KARGOPASS) vekilleri tarafından yapılan şikâyette özetle: Etsy Inc. (ETSY) ve ShipEntegra Teknoloji ve Yazılım Sistemleri Anonim Şirketi’nin (SHIPENTEGRA) birlikte hareket ederek, kargo hizmeti sunan diğer firmaların faaliyetlerini zorlaştırmak, pazarı rakip lojistik hizmet sağlayıcılarına kapatmak ve ayrıca ETSY’nin sunduğu el işi ve artizan ürünlerin platform üzerinden çevrim içi satışı hizmetinde sahip olduğu pazar gücünü kargo hizmetleri pazarına aktarmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal ettiği iddia edilmiştir.

(3) Bahse konu iddialara ilişkin olarak 18.11.2024 tarih ve 2024-6-039/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu hazırlanmış olup söz konusu rapor Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.11.2024 tarihli ve 24-49/1101-M sayılı toplantısında görüşülerek ETSY ve SHIPENTEGRA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiği iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Anılan Kurul kararı çerçevesinde, 26.11.2024 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında SHIPENTEGRA’da yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. İlaveten, 27.11.2024 tarihinde ise SEO Turuncu E-Ticaret Ajansı’nda (SEOTURUNCU) görüşme gerçekleştirilmiş, ETSY ve SHIPENTEGRA’nın faaliyetleri ile sektörün işleyişi hakkında bilgi alınmıştır.

(5) Önaraştırma kapsamında değerlendirilmek üzere ETSY’den , ayrıca e-ticaret platformu olarak faaliyet gösteren Amazon Turkey Perakende Hizmetleri Limited Şirketi (AMAZON), Değer Teknoloji AŞ (SHOPIER), D-Market Elektronik Hizmetler ve Tic. AŞ (HEPSİBURADA), Çiçeksepeti İnternet Hizmetleri AŞ (ÇİÇEKSEPETİ), DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Ticaret AŞ (TRENDYOL) ve Miamano Pazarlama ve Dış Ticaret AŞ’den (MIAMANO) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Ek olarak, önaraştırmanın diğer tarafı SHIPENTEGRA’dan da bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

(6) Lojistik alanında faaliyet gösteren KARGOPASS, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (PTT), GLS Global Lojistik Sistemleri ve Dış Ticaret Ltd. Şti., Yurtiçi Kargo Servisi AŞ (YURTİÇİ KARGO), TNT International Express Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. (TNT), Navlungo Teknoloji ve Lojistik AŞ (NAVLUNGO), QS Mikro Dağıtım AŞ (QS), FTD Lojistik Kargo Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (SHIPREADY), Evergreen Group Dış Ticaret Ltd Şti, Aramex International Hava Kargo ve Kurye AŞ, UPS Scs Uluslararası Nakliyat Ltd Şti. (UPS), DHL Lojistik Hizmetleri AŞ (DHL) ve Paket Taşımacılık Sistemleri AŞ’den (PTS) bilgi ve belge talep edilmiştir.

(7) Önaraştırma sürecinin devamında, lojistik alanında faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından sunulan bilgilerin güncellenmesine ihtiyaç duyulmuş olup SHIPENTEGRA, KARGOPASS, NAVLUNGO, PTS, QS ve SHIPREADY’den bilgi talebinde bulunulmuştur.

(8) Yine, e-ticaret platformu olarak faaliyet gösteren AMAZON, ÇİÇEKSEPETİ, HEPSİBURADA, MIAMANO, SHOPIER ve TRENDYOL’dan da sunulan bilgilerin güncellenmesi adına bilgi talep edilmiştir.

(9) Ayrıca, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun (6475 sayılı Kanun) 18. maddesinin ikinci fıkrası [1] uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) önaraştırmaya konu iddialara ilişkin olarak 11.12.2024 tarih ve 102391 sayı ile görüş talebinde bulunulmuştur.

(10) Önaraştırma aşaması devam ederken, Kurum kayıtlarına 18.06.2026 tarih ve 86052 sayı, 18.06.2026 tarih ve 86053 sayı ile intikal eden yazılarda, ETSY tarafından önaraştırma kapsamında incelenen iddialara ilişkin rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca birtakım taahhütler sunulmuştur.

(11) ETSY tarafından sunulan taahhüt metni de dikkate alınarak hazırlanan 26.06.2026 tarihli, 2024-6-039/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 30.06.2026 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

[1] Madde 18: … (2) “Rekabet Kurulu, posta sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dâhil olmak üzere posta sektörüne ilişkin olarak vereceği kararlarda, Kurumun görüşünü ve Kurumun yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alır.”

(12) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;

- Etsy Inc.’nin 18.06.2026 tarih ve 86053 sayı ile sunmuş olduğu taahhüt

paketinin dosya kapsamında ele alınan potansiyel rekabet sorunlarını giderme

hususunda elverişli, orantılı ve yeterli olduğu gerekçesiyle kabul edilebileceği,

- Etsy Inc.’nin sunmuş olduğu taahhütlerin 5.1. maddesinde yer alan raporun ilgili

sürecin bitimini takiben derhal ve her halükârda en geç kısa kararın tebliğinden

itibaren bir yıl içinde Kurum’a gönderilerek taahhütlerin tevsik edilmesinin uygun

olacağı,

- Dolayısıyla nihai taahhüt metninin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında

Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin

Tebliğ’in 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bağlayıcı hale getirilerek

taahhüde konu iddialar bakımından soruşturma açılmasına gerek olmadığı,

- ShipEntegra Teknoloji ve Yazılım Sistemleri Anonim Şirketi’nin 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği yönünde bir

şüphenin tespit edilemediği bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında aynı

Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar Hakkında Bilgi

H.1.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüs: ETSY

(13) El işi ve artizan ürünlerin satışı için platform hizmeti sunan ETSY, 2005 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) kurulmuştur. Ayrıca, ana pazaryeri olan ETSY’ye ek olarak “House of Brand” adı altında müzik aletleri pazar yeri olan Reverb Holdings, Inc., moda satış pazaryeri Depop Limited ve el yapımı ve benzersiz ürünler için Brezilya merkezli pazar yeri Elo7 Serviços de Informática S.A. faaliyet göstermektedir.

(14) ETSY, fabrikasyon ve jenerik ürünler yerine sadece el işi, artizan ve vintage ürünlerin satışının gerçekleştirildiği bir pazaryeri olması sebebiyle diğer platformlardan ayrışmakta olup ETSY üzerinden fiziksel ürünlerin yanı sıra dijital ürünler de satışa sunulmaktadır. ETSY’nin 2025 Yıllık Raporu’na göre ev ve yaşam ürünleri, mücevher ve kişisel aksesuarlar, giyim, el işi malzemeleri, kâğıt ve parti malzemeleri ile oyuncaklar ve oyunlar platformdaki en büyük altı ürün kategorisini oluşturmaktadır [2]. Bu kategoriler 2025 yılında ETSY pazaryeri brüt ürün satışlarının (GMS) yaklaşık %85’ini temsil etmiştir.

(15) ETSY’de satışa sunulan ürünlere ilişkin fiyat ve stok bilgileri satıcılar tarafından belirlenmekte olup ETSY, sunduğu aracılık hizmeti karşılığında satıcılardan sözleşme ilişkisi kapsamında kararlaştırılan oranlarda komisyon almaktadır. ETSY’nin 2025 yılı toplam gelirlerinin yaklaşık %(.....)’sı pazaryeri gelirlerinden, %(.....)’ü ise hizmet gelirlerinden oluşmaktadır. Pazaryeri gelirleri listeleme ücretleri, işlem ücretleri, ödeme işleme ücretleri ve site dışı reklam ücretlerini içerirken; hizmet gelirleri reklam

[2] Kaynak: Etsy, Inc. (2026). Annual Report Pursuant to Section 13 or 15(d) of the Securities Exchange Act of 1934 (Form 10-K) for the fiscal year ended December 31, 2025. Erişim adresi: https://investors.etsy.com/sec-filings/all-sec-filings/content/0001370637-26-000019/etsy-

20251231.htm, Erişim Tarihi: 19.06.2026.

hizmetleri, nakliye hizmetleri ve platform üzerinden sunulan diğer satıcı ve alıcı hizmetlerinden elde edilmektedir. Dünyanın hemen hemen her ülkesindeki alıcı ve satıcıları bir araya getiren ETSY’nin 2025 Yıllık Raporu’na göre platformda yaklaşık 5,6 milyon aktif satıcı ve 86,5 milyon aktif alıcı bulunmaktadır.

H.1.2. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüs: SHIPENTEGRA

(16) Yurt dışı kargo taşımacılığına aracılık hizmetleri sunan SHIPENTEGRA’nın hisselerinin tamamı (.....)’a aittir. E-ihracat kapsamında yurt dışına ürün gönderen satıcılar SHIPENTEGRA ile iletişime geçerek gönderilerini teslim etmekte ve SHIPENTEGRA, teslim edilen gönderileri etiketleyip faturalandırarak UPS, FEDEX ve DHL gibi uluslararası taşıyıcılara iletmektedir. SHIPENTEGRA’nın yurt dışına kargo taşıma ve dağıtım ağı bulunmamakta olup UPS, FEDEX Postnord, DHL E-Commerce USD ve USPS ile yapmış olduğu anlaşmalar çerçevesinde söz konusu teşebbüslerden aldığı hizmetleri katma değer ekleyerek müşterilerine sağlamakta; başka bir deyişle yurt dışına kargo taşımacılığına aracılık hizmeti sunmaktadır. SHIPENTEGRA’nın gelir elde ettiği başlıca pazaryerleri arasında ETSY, AMAZON, Shopify Inc. (SHOPIFY), eBay Inc. (EBAY) ve AliExpress Russia Holding Private Limited yer almaktadır.

H.1.3. Şikâyetçi: KARGOPASS

(17) Sermayesinin tamamı (.....)’ya ait olan KARGOPASS, özellikle e-ticaret alanında bireysel veya kurumsal bazda faaliyet gösteren girişimciler ve şirketler için yurt dışı lojistik hizmeti sunmak amacıyla 2020 yılında kurulmuştur.

(18) Dijital lojistik ve e-ihracatçılara sunulan entegre çözüm hizmetleri ve taşıma işleri organizatörlüğü KARGOPASS’in faaliyet alanlarını oluşturmaktadır. KARGOPASS, kendi internet sitesi üzerinden yurt dışı kargolar için veri girişine olanak sağlamaktadır. Böylelikle satıcılar, yurt dışına gönderecekleri ürüne ilişkin çeşitli bilgileri girerek birden fazla taşıma teklifi arasından seçim yapmaktadırlar. KARGOPASS kuryeleri yurt dışına gönderilecek ürünleri teslim alarak KARGOPASS deposuna getirmekte ve kargolar satıcıların seçmiş olduğu taşıyıcıların operasyonlarına teslim edilmektedir. KARGOPASS’in yurt dışına kargo taşıma ve dağıtım ağı bulunmamakta olup faaliyetleri yurt dışına kargo taşımacılığına aracılık hizmetlerini kapsamaktadır. KARGOPASS bu çerçevede, ETSY, AMAZON, SHOPIFY, EBAY ve WALMART gibi pazaryerleri ile entegrasyon [3] sağlamakta ve 220 ülkeye anlık taşıma teklifi sunabilmektedir.

H.2. Değerlendirme

(19) KARGOPASS vekilleri tarafından yapılan şikâyette özetle:

- KARGOPASS’in e-ticaret alanında faaliyet gösteren girişimciler ve şirketler için

yurt dışı lojistik hizmeti sunmak amacıyla 2020 yılında kurulduğu, bu kapsamda

ETSY, AMAZON, EBAY ve WALMART gibi platformlar üzerinden satış yapan

müşterilerine hizmet verdiği,

- ETSY’nin platformda mağaza açarak faaliyet gösteren satıcılar ile alıcıları

buluşturan bir platform hizmeti sunduğu ve el işi ve artizan [4] ürünlerinin çevrim 3 E-ticaret sektörü özelinde entegrasyon, e-ticaret platformlarındaki ürün, sipariş ve üye bilgilerini içeren verilerin birtakım yazılımlar ile veri tabanına kaydedilerek ilgili platformlardaki sipariş, ürün, stok, ödeme, faturalama gibi işlemlerin hızlıca, topluca ve/veya yeniden gerçekleştirilebilmesi imkânlarının müşterilere sağlanmasını ifade etmektedir. Başka bir anlatımla, çeşitli operasyonları, bütünleşik bir sistem içerisinde, uyumlu bir şekilde yönetmeyi sağlayan yazılım ve uygulamalar için bu terim kullanılmaktadır. 4 “Artizan” ifadesi “esnaf, zanaatçı” anlamlarına gelmektedir.

içi satışı pazarında öne çıkan tek platform olduğu, Türkiye’den yurt dışına el işi ürünleri veya hediyelik eşya ihracatı pazarının tamamının ETSY tarafından kontrol edildiği,

- ETSY üzerinden ürün satın alanların neredeyse tamamının yurt dışında bulunduğu, satıcıların ürünlerini alıcılara en hızlı ve uygun fiyata güvenli şekilde ulaştırabilecek kargo hizmeti arayışında olduğu, bu alandaki fırsatı değerlendiren KARGOPASS’in ETSY ile 2020 yılında çalışmaya başladığı,

- 03.06.2024 tarihinde ETSY tarafından yapılan duyuruda; SHIPENTEGRA ile iş ortaklığı kurulduğunun ve bu tarihten itibaren sınırlı bir süre için SHIPENTEGRA ile gönderilecek siparişlerde satıcılara %10 indirim uygulanacağının ifade edildiği, 03.06.2024 tarihinden itibaren başka bir lojistik firmasından hizmet almayan satıcıların SHIPENTEGRA’yı tercih etmeye yönlendirildiği,

- Benzer şekilde SHIPENTEGRA tarafından yapılan duyuruda; ETSY tarafından onaylanan ilk ve tek Türk lojistik şirketinin kendileri olduğu ve ETSY ile kusursuz entegrasyon sağlandığı hususlarının belirtildiği,

- ETSY ve SHIPENTEGRA arasındaki niteliği bilinemeyen ilişki kapsamında, KARGOPASS ve diğer kargo firmalarının daha önce tüm satıcılara sağladığı, ürünlerin müşterilere ulaştırılması sürecinde vazgeçilmez nitelikte olan “entegrasyon” işleminin dışında bırakıldığı ve bu “entegrasyon” imkânının sadece SHIPENTEGRA’ya tanındığı, bu kısıtlama sonucunda ETSY satıcılarının KARGOPASS ile çalışmayı giderek azalttığı ve entegrasyon imkânına sahip olan SHIPENTEGRA’ya kargo hizmetlerini yönlendirdikleri,

- Entegrasyon sayesinde, satıcıların aldıkları çok sayıda sipariş için hiçbir zahmete katlanmaksızın, entegrasyonu olan lojistik firmalarından kargo etiketi oluşturabildiği ve bu şekilde ürünlerini yurt dışındaki müşterilere hızlı ve hatasız olarak gönderebildikleri,

- Entegrasyonu olmayan bir lojistik firması söz konusuysa, satıcıların sipariş bilgilerini lojistik firmasının paneline manuel olarak girmesi gerektiği ve satıcıların bu işlem nedeniyle çok fazla zaman kaybettiği, bu durumun satıcıların zararına yol açtığı, sattığı ürünü teslim edemeyen satıcının ETSY tarafından uygulanabilecek çeşitli yaptırımlarla karşılaşabileceği,

- ETSY’nin Türkiye’de sadece bir lojistik firmasına entegrasyon sağlayarak diğer lojistik firmalarının faaliyetlerini zorlaştırması uygulamasını hizmet sağladığı diğer ülkelerde gerçekleştirmediği,

- ETSY’nin 03.06.2024 tarihi itibariyle sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyon sağlamasının sonucunda KARGOPASS’in ETSY üzerinden çalıştığı mevcut müşterilerinin %40’ını kaybettiği, ETSY platformunda mağaza açarak satıcı olan yeni müşterilerin KARGOPASS ile çalışma oranında ise yaklaşık %80 seviyesinde düşüş gerçekleştiği,

- El işi ve artizan ürünlerin e-ihracatı pazarında ETSY’nin hâkim durumda olduğu ve bu kapsamda SHIPENTEGRA ile oluşturduğu münhasır entegrasyon ilişkisinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, nitekim 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde grup muafiyeti için öngörülen %30 pazar payı eşiğini ETSY’nin geçeceği, bu çerçevede anılan münhasır ilişkinin 4054 sayılı Kanun’un 4 ve 5. maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

- ETSY ve SHIPENTEGRA arasındaki münhasır ilişkinin geleneksel bir pazarda değil, dinamik rekabetin korunması gereken e-ticaret ve dijital pazarlar olarak tanımlanabilecek yeni pazarlarda gerçekleştirildiği; dolayısıyla dijital hizmetler bakımından kilitlenme etkisi, aşırı veri toplama, ekosistem yaratma ve bağlama gibi rekabeti kısıtlayıcı etkilerin söz konusu olabileceği,

- ETSY ve SHIPENTEGRA arasındaki ilişkinin anılan teşebbüslerin aynı ekonomik bütünlük içinde olabileceği şüphesi doğurduğu, bu çerçevede ETSY’nin platform hizmetlerine kargo hizmetlerini de ekleyerek ekosistem oluşturma hedefinin olabileceği, bu durumun doğal bir büyümeden değil satıcıların kargo seçeneklerinin kısıtlanmasından kaynaklanacağı,

- ETSY platformunda, satıcıların kargo seçeneklerinin kısıtlanması ve satıcıların sadece SHIPENTEGRA ile çalışmaya mecbur bırakılmasının kargo hizmetleri bakımından çoklu erişimin sınırlandırılması sonucu doğurduğu,

- ETSY’nin kendi seçtiği firma olan SHIPENTEGRA’yı öne çıkararak önemli miktarda veriye erişim sağladığı, toplanan detaylı veri ile el işi ve artizan ürünlerin e-ihracatı pazarına girmek isteyen yeni firmalar açısından ciddi bir giriş engeli oluşturabileceği, bu durumun suni bir kilitlenme etkisi yaratabileceği ve hem el işi ve artizan ürünlerin e-ihracatı pazarında hem de e-ihracat lojistik hizmetleri pazarındaki dinamik rekabeti bozacağı,

- Entegrasyonun sadece SHIPENTEGRA’ya sağlanması uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bağlama niteliği taşıyabileceği ve ETSY’nin el işi ve artizan ürünlerin e-ihracatı pazarında sahip olduğu hâkim durumunu e-ihracat lojistiği pazarına aktarma amacı taşıyabileceği, ayrıca söz konusu durumun kendini kayırma eylemine de zemin hazırlayabileceği

iddia edilerek konu hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep

edilmiştir.

(20) ETSY ile SHİPENTEGRA’nın aynı ekonomik bütünlük içinde olabileceğine ilişkin

iddialar kapsamında yapılan incelemelerde ETSY ve SHIPENTEGRA’nın sahiplik ve

yönetim yapılarının farklılaştığı görülmüştür. ETSY ve SHIPENTEGRA’nın pazarda

bağımsız olarak faaliyet gösterebildikleri, birbirlerinden farklı iktisadi yapıya ve stratejik

karar verme mekanizmasına, yönetim, mali ve operasyon yapısına ve kaynağa sahip

olduğu anlaşılmış; dolayısıyla tarafların aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunmadığı

sonucuna ulaşılmıştır.

(21) Bahse konu şikayet kapsamında, ETSY ile SHIPENTEGRA arasında, ETSY'nin API

entegrasyonunun kullanılmasına ilişkin olarak yapılmış sözleşme incelenmiş;

sözleşmenin herhangi bir rekabeti kısıtlayıcı hüküm içermediği ve 4054 sayılı Kanun’un

4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı amacının veya etkisinin olmadığı sonucuna

ulaşılmıştır. İlaveten, dosya kapsamında yapılan araştırmalarda ve yerinde

incelemede elde edilen belgelerde SHİPENTEGRA ile ETSY’nin SHİPENTEGRA’nın

rakiplerini pazardan dışlamaya yönelik karşılıklı irade uyumlarını gösteren herhangi bir

bulguya ulaşılamamıştır.

(22) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde SHIPENTEGRA ve ETSY’nin aynı

ekonomik bütünlük içinde olmadığı ilaveten SHIPENTEGRA ile ETSY arasında

SHIPENTEGRA’nın rakiplerini dışlamaya yönelik bir anlaşmaya ilişkin bulguya

ulaşılamadığı dolayısıyla SHIPENTEGRA bakımından soruşturma açılmasına gerek

olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(23) Şikâyete konu diğer iddialar; ETSY tarafından entegrasyonun sadece SHIPENTEGRA’ya sağlanmasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında kötüye kullanma niteliği taşıyabileceği ve ETSY’nin el işi ve artizan ürünlerin e-ihracatı pazarında sahip olduğu hâkim durumunu yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarına aktarma amacı taşıyabileceği yönündedir.

(24) Dosya mevcudu bilgi ve belgelere dayanılarak yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, ETSY’nin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarının “el işi ve artizan ürünlerin çevrim içi satışına aracılık hizmetleri” pazarı olarak kabul edilmesi halinde; (i) rakiplerine kıyasla oldukça yüksek pazar payına sahip olduğu, (ii) ilgili pazarda önemli ağ etkilerinin varlığı ve piyasaya giriş engellerinin bulunduğu, (iii) bahse konu teşebbüsün karşısında pazarlık gücüne sahip alıcıların bulunmadığı, dolayısıyla ETSY’nin hâkim durumda bulunabileceğine dair önemli emarelerin bulunduğu anlaşılmıştır.

(25) Aşağıda ETSY tarafından entegrasyonun sadece SHIPENTEGRA’ya sağlanmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında ne gibi rekabet sorunlarına yola açabileceğine dair değerlendirmelere yer verilmiştir.

H.2.1. Taahhüde Konu Rekabet Sorunları

(26) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, hâkim durumdaki teşebbüs tarafından “eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması” yasaklanmıştır. Bu kapsamda ayrımcılık, işlem taraflarına eş edimler için eşit olmayan kurallar uygulayarak onları rekabette dezavantajlı duruma sokmak olarak tanımlanmaktadır.

(27) Ayrımcılığın varlığından bahsedebilmek için, hâkim durumdaki teşebbüs tarafından, eş işlemler için aralarında rakiplik ilişkisi bulunan alıcılardan/ticari taraflardan bazılarına diğerlerine kıyasla rekabetçi anlamda daha dezavantajlı şartlar sunulması, bu dezavantajın önemli bir fark oluşturması, söz konusu uygulamanın ilgili pazardaki rekabet üzerinde bozucu bir etki doğurma kabiliyetine sahip olması ve nihayet haklı bir gerekçenin bulunmaması gerekecektir [5].

(28) Kurul kararlarında [6] ayrımcı nitelikteki davranışların yöneltildiği taraflara göre, “birincil seviye ayrımcılık” ve “ikincil seviye ayrımcılık” ayrımına işaret edilmektedir. Buna göre birincil seviye ayrımcılığın, hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerine karşı olan ayrımcı davranışlarını kapsadığına ve genelde dışlayıcı etkileri bağlamında rekabet karşıtı olarak değerlendirildiğine değinilmektedir. Diğer bir deyişle, birincil seviye ayrımcılık dışlayıcı etkileri; ikincil seviye ayrımcılık ise rekabetçi dezavantaj etkilerini incelemektedir [7]. Öte yandan ikincil seviye ayrımcılığın ise hâkim durumdaki teşebbüs ile arasında rakiplik ilişkisi bulunmayan taraflara karşı yapılan davranışları içerdiği belirtilmektedir.

(29) Dosya konusu, ETSY’nin kendisi ile rakiplik ilişkisi içerisinde bulunmayan ticari taraflardan biri olan SHIPENTEGRA’ya entegrasyon sağlayıp SHIPENTEGRA’nın 5 Reka Horvath, Luc Peeperkorn, Ekaterina Rousseva, (2020) “The Preliminary Ruling in MEO: Closing the Circle of Article 102 TFEU”, Journal of European Competition Law & Practice https://academic.oup.com/jeclap/article/11/1-2/35/5758146?login=true; Robert O'Donoghue, (2018) “Current Intelligence: The Quiet Death of Secondary Line Discrimination as an Abuse of Dominance: Case C-525/16 MEO”, https://academic.oup.com/jeclap/article/9/7/443/5051729.

6 20.03.2014 tarihli ve 14-11/205-89 sayılı, 09.09.2015 tarihli ve 15-36/559-182 sayılı ve 05.03.2015 tarihli ve 15-10/139-62 sayılı Kurul kararları.

[7] Faull, J., Nikpay, A. (2007), The EC Law of Competition, New York, s.388.

rakiplerine entegrasyon sağlamayarak piyasadaki rekabette SHIPENTEGRA’nın daha avantajlı hale getirilmesine yöneliktir. Bahse konu iddiaların, ikincil seviyede ayrımcılık kapsamında ele alınabileceği değerlendirilmiştir.

(30) AB uygulamasında, Avrupa Komisyonunun ve mahkemelerin, özellikle saf/tek başına ikincil derece ayrımcılığı çok sınırlı durumlarda ihlal olarak nitelendirdiği, bunun da belirli koşulların bazılarının veya tümünün bir arada bulunması durumunda gerçekleştiği belirtilmektedir. Bu koşullar (i) hâkim durumdaki teşebbüsün vazgeçilmez bir ticari partner olması (fiili tekel olması veya alıcıların ihtiyaçlarını karşılamak için hakim durumdaki teşebbüs ile anlaşma yapmaktan başka yol bulunmaması), (ii) ayrımcılığın önemli seviyede olması (örneğin bir alıcının diğerlerine göre bariz oranda fazla ücret ödemesi), (iii) ayrımcılığın alıcının faaliyeti üzerinde açık veya kayda değer bir etki yaratacak derecede uzun sürmesi ve (iv) hâkim durumdaki teşebbüsün sunduğu hizmetlerin veya ürünlerin alıcıların maliyetlerinin büyük bir kısmını teşkil etmesi şeklindedir [8].

(31) Kurulun Digiturk IV kararında [9]; ikincil seviye zarar doğuran ayrımcılığın hâkim durumun kötüye kullanılması kapsamında ihlal olarak kabul edilmesi için, genel anlamda (i) farklı uygulamada bulunulan alıcıların ve işlemlerin eşit durumda olması, (ii) uygulamanın rekabetçi dezavantaj yaratması ve (iii) hâkim durumdaki teşebbüsün iddia konusu davranışlarının haklı bir gerekçesinin bulunmaması koşullarının arandığı ifade edilmektedir. Coca Cola kararında [10] ise ayrımcılık uygulamasından bahsedilebilmesi için (i) ayrımcı uygulamada bulunulan teşebbüslerin birbirinin rakibi olması, (ii) eşit ticari işlemlere farklı fiyat uygulanması ve (iii) uygulamanın, alıcı konumundaki rakiplerden birini diğerine karşı rekabette dezavantajlı hale getirmesi şartlarının bulunması gerektiği belirtilmiştir.

(32) Tüm bu açıklamalar ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ışığında ayrımcı nitelikteki kötüye kullanma davranışlarının rekabeti kısıtlayıp kısıtlamadığı hususu;

− Alıcıların eşit durumda olup olmadığı,

− Alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürülüp

sürülmediği,

− Ayrımcılık yapılan alıcı ya da alıcıların rekabette dezavantajlı duruma düşüp

düşmediği,

− Davranışın, pazardaki rekabet ortamını bozma potansiyelinin bulunup

bulunmadığı,

− Haklı gerekçe bulunup bulunmadığı

unsurları çerçevesinde değerlendirilebilecektir.

(33) SHIPENTEGRA ile yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri veren diğer rakip teşebbüslerin karşılaştırılması için teşebbüslerin sundukları hizmetler, operasyon yapıları, fiyatlama bilgileri ve teslimat sürelerine ilişkin yapılan incelemelere aşağıda yer verilmiştir.

(34) Öncelikle yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin müşterilerine ne tür hizmetleri sunduğuna bakıldığında, 8 O’DONOGHUE ve PADILLA (2013), s. 813-814.

9 20.03.2014 tarihli ve 14-11/205-89 sayılı Kurul kararı.

10 26.05.2005 tarihli ve 05-36/453-106 sayılı Kurul kararı.

teşebbüslerin hepsinin kargoları toplayarak entegratörlere ulaştırmak suretiyle yurt dışına gönderimini yaptıkları ve bu kapsamda kargo takip imkânı ve takip numaralarının ETYS’ye iletimi gibi kargolama sürecinde gerekli uygulamaları sundukları görülmektedir.

(35) Bahse konu teşebbüslerin operasyon yapısına bakıldığında ise KARGOPASS tarafından, Bursa ve İstanbul olmak üzere iki operasyon merkezinin bulunduğu, bu illerden kendi bünyelerindeki kuryeler vasıtasıyla kapıdan paketlerin teslim alındığı, operasyon merkezi olmayan yerlerden ise anlaşmalı acenteler (YURTİÇİ, MNG, ARAS, PTT) vasıtasıyla ek ücret ödenmeksizin KARGOPASS operasyon merkezinde toplanmak üzere paketlerin bırakılabildiği belirtilmektedir. NAVLUNGO tarafından ise, İstanbul, İzmir, Bursa, Denizli, Eskişehir ve Ankara illerinde operasyon merkezlerinin bulunduğu ve ücretsiz kurye hizmetinin sunulduğu, operasyon merkezi bulunmayan illerde de müşterilerin anlaşmalı olunan kargo firmalarına yönlendirilerek paketlerin İstanbul operasyon merkezine ulaştırıldığı ifade edilmektedir. İlaveten, QS tarafından, İstanbul içerisinde kuryeler tarafından paketlerin adreslerden toplandığı, İstanbul dışında Ankara, İzmir ve Bursa’da operasyon merkezlerinin bulunduğu, diğer tüm şehirlerde anlaşmalı ülke içi kargo firmaları ile (YURTİÇİ, ARAS, SÜRAT) ücretsiz şekilde operasyon merkezine ulaştırma imkânı sunulduğu ifade edilmektedir. Son olarak SHIPENTEGRA tarafından sunulan cevabi yazıda ise, İstanbul, Ankara, Denizli, Bursa, Antalya, Konya, İzmir ve Kayseri’de operasyon merkezlerinin yer aldığı, operasyon merkezi bulunan illerde kurye hizmeti ile paketlerin kapıdan teslim alındığı, operasyon merkezi olmayan illerde ise YURTİÇİ, MNG, SÜRAT kargo vasıtasıyla en yakın operasyon merkezine paketlerin taşındığı ve kargo maliyetlerinin SHIPENTEGRA tarafından karşılandığı ifade edilmektedir.

(36) Yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin hizmetlerinin karşılaştırılması için bir diğer önemli husus olan, ETSY’nin yalnızca SHIPENTEGRA’ya entegrasyon sağlamaya başladığı 2024 yılında uyguladıkları fiyat tarifelerine aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:

Tablo-1: Ekonomi Servisi İçin Müşterilere Verilen Fiyatlar

TEŞEBBÜS

KG

SHIPENTEGRA 11, 12 NAVLUNGO 13

ABD ($) ALMANYA (€) İNGİLTERE (€) ABD ($) ALMANYA (€) İNGİLTERE (€)

Kaynak: Cevabi Yazılar.

Tablo-2: Ekspres Servisi İçin Müşterilere Verilen Fiyatlar

TEŞEBBÜS

KG

SHIPENTEGRA 14 NAVLUNGO 15

ABD ALMANYA (€) İNGİLTERE (€) ABD ($) ALMANYA (€) İNGİLTERE (€)

($)

Kaynak: Cevabi Yazılar.

11 Teşebbüslerden elde edilen bilgiler doğrultusunda, yalnızca SHIPENTEGRA’ya özel olmak üzere, müşterilere sunulan fiyatların sabit olduğu, müşteri paketi teslim ettikten sonra hangi entegratör vasıtasıyla taşımanın gerçekleştireceğini alıcı ülkedeki taşıyıcı firmanın kalite seviyesi ve maliyetlerin belirleyici olacak şekilde SHIPENTEGRA tarafından belirlendiği görülmektedir.

12 SHIPENTEGRA tarafından sunulan cevabi yazıda, ABD, Almanya ve İngiltere’ye gönderilecek paketlerin ekonomi servisinin tercih edilmesi durumunda 500 gr kadar olan gönderilerin dört gruba ayrıldığı ve her bir kategori için farklı fiyatlar sunulduğu belirtilmektedir. Diğer yandan ekim ayından sonra küçük oranda bir zam yapılmak suretiyle fiyatların revize edildiği görülmektedir. Bu sebeple tabloda sunulan fiyatların hem kategoriler bazında hem de zamlı fiyatları da kapsayacak şekilde ortalaması alınarak sunulmuştur.

13 NAVLUNGO tarafından sunulan cevabi yazıda, yalnızca ABD’ye gönderilecek paketlerde ekonomi servisinin tercih edilmesi durumunda 500 gr kadar olan gönderilerin beş gruba ayrıldığı ve her bir kategori için farklı fiyatlar sunulduğu belirtilmektedir. Bu sebeple sunulan fiyatların ortalaması alınarak tabloya yansıtılmıştır. İlaveten, ekonomi servisi seçeneğinin tercih edilmesi halinde Almanya ve İngiltere’ye gidecek paketlerde entegratör firma olarak yalnızca THY’nin kullanıldığı belirtilmektedir. ABD’ye gönderilecek paketlerde ise DHL ve THY olmak üzere iki entegratör firma ile çalışıldığı ve DHL’nin tercih edilmesi durumunda (.....) €, THY’nin tercih edilmesi durumunda ise (.....) € şekilde fiyatlandırmanın yapıldığı görülmektedir. Bahsi geçen fiyatların ortalaması alınmak suretiyle tabloda yer almaktadır.

14 SHIPENTEGRA tarafından sunulan cevabi yazıda, ekim ayından sonra küçük oranda bir zam yapılmak suretiyle fiyatların revize edildiği görülmektedir. Bu sebeple tabloda sunulan fiyatların zamlı fiyatları da kapsayacak şekilde ortalaması alınarak sunulmuştur.

[15] NAVLUNGO tarafından sunulan cevabi yazıda Express servisi seçeneğinin tercih edilmesi durumunda ABD, Almanya ve İngiltere’ye gönderilecek paketlerin UPS ve FEDEX olmak üzere iki entegratör firma tercih edilerek gönderilebileceği belirtilmektedir. İki entegratör firma tarafından sunulan fiyatları birbirine oldukça yakın olması sebebiyle (Örneğin; 0-0,5 kg için UPS (.....) €, FEDEX (.....) € fiyat sunmaktadır.) sunulan fiyatların ortalaması alınarak tabloda yer verilmiştir.

(37) Öncelikle birbirine yakın rakip olarak görülen SHIPENTEGRA ve NAVLUNGO’nun müşterilerine ekonomi ve ekspres servisi seçeneği kapsamında sunmuş oldukları fiyatlara bakıldığında ABD, Almanya ve İngiltere özelinde karşılaştırılan tüm fiyatlar bakımından SHIPENTEGRA’nın ekonomi servisi için yakın rakibine kıyasla daha yüksek fiyatlar verdiği, ekspres servis bakımından ise iki teşebbüsün fiyatlarının birbirine yakın seyrettiği görülmektedir.

(38) SHIPENTEGRA’ya rakip olabilecek diğer aracı kargo firmalarının fiyatlarının karşılaştırmalı tablosu aşağıda sunulmaktadır.

Tablo-3: Ekonomi Servisi İçin Müşterilere Verilen Fiyatlar

TEŞEBBÜS

KARGOPASS QS [16] SHIPREADY [17] PTS [18]

➢ KG [19]

ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE

($) (€) (€) [20] ($) (€) (€) ($) (€) (€) ($) (€) (€)

THY-(.....) DPD- (.....)

0-0.5 (.....) (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

THY-(.....) DPD- (…..)

0.5-1 (.....) (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

THY-(.....) DPD- (.....)

1-1.5 (.....) (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

THY- (.....) DPD-(.....)

1.5-2 (.....) (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

THY-(.....) DPD- (.....)

(.....)

2-2.5 (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

THY-(.....) DPD- (.....)

2.5-3 (.....) (.....) (.....) (.....) ROYAL MAIL- (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

DHL-(.....)

(.....)

Kaynak: Cevabi Yazılar.

16 ABD ve Almanya’ya gönderilecek paketlerde entegratör olarak UPS’in kullanıldığı; İngiltere’ye gönderilecek paketlerde ise DPD ve ROYAL MAIL’in kullanıldığı belirtilmektedir.

17 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda ABD, Almanya ve İngiltere’ye gönderilecek paketlerin yalnızca DHL aracılığıyla ulaştırıldığı belirtilmektedir. 18 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, ekonomi servisi fiyatlarında ekspres servisi firmaları olan UPS, FEDEX, DHL ve THY gibi bir ayrım olmadığı, ekonomi servisi tercih edildiğinde:

- Gönderinin PTS tarafından toplanıp operasyonda elleçleme işlemleri yapıldığı,

- ABD, Almanya ya da İngiltere’ye tarifeli uçuşlardan biri ile (Pegasus, THY ya da MNG vb.) uçuşun yapıldığı,

- ABD, Almanya ya da İngiltere’de adrese teslimatını sağlayacak firma aracılığı ile gönderinin dağıtımının gerçekleştirildiği belirtilmektedir.

19 0-0,5 kg aralığında olan ve ABD’ye gönderilecek paketlerde THY ve DHL olmak üzere iki entegratör firma ile çalışıldığı ve THY’nin (.....) €; DHL’nin (.....) € fiyat sunduğu belirtilmektedir. Bahsi geçen fiyatların ortalaması alınmak suretiyle tabloda yer verilmiştir. Diğer kategorilerde yer alan paketlerin yalnızca THY ile gönderildiği belirtilmektedir.

20 Paketlerin yalnızca THY vasıtasıyla gönderildiği belirtilmektedir.

Tablo-4: Ekspres Servisi İçin Müşterilere Verilen Fiyatlar

TEŞEBBÜS

KARGOPASS [21] QS SHIPREADY PTS

KG ENTEGRATÖR

ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE ABD ALMANYA İNGİLTERE

Kaynak: Cevabi Yazılar

21 KARGOPASS tarafından sunulan cevabi yazıda, ekim ayından sonra küçük oranda bir zam yapılmak suretiyle fiyatların revize edildiği görülmektedir. Bu

sebeple tabloda sunulan fiyatların zamlı fiyatları da kapsayacak şekilde ortalaması alınarak sunulmuştur.

(39) Tablolardaki veriler incelendiğinde hem SHIPENTEGRA hem de NAVLUNGO’ya kıyasla daha düşük fiyatları sunmakta olan teşebbüslerin de olduğu görülmektedir.

(40) İlaveten müşterilere sunulan fiyatların gönderi adedi ve gönderi ağırlığına göre değişebildiği ifade edilmektedir. Öyle ki ihracat adedi yüksek müşteri grubundan, ekonomi servisini kullanan ve tüm dünyaya ihracat yapan bir müşteriye, ekonomi servisi için hedef fiyatların talep edildiği, eğer hedef fiyatların maliyetleri karşılama durumu söz konusu ise müşterinin en çok ihracat yaptığı ülke ve ağırlık bilgisi alınarak aylık ihracat adet dağılımlarına göre fiyatlandırmanın yapıldığı belirtilmektedir.

(41) Teşebbüslerin hizmetlerinin benzer olup olmadığına bakılırken değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise paketlerin teslimat sürelerdir. Bu süreleri gösterir tabloya aşağıda yer verilmektedir [22]:

Tablo-5: Yurt Dışı Paketlerin Ortalama Teslimat Süreleri (2024)

(42) Görüldüğü üzere aracı kargo firmalarının teslimat sürelerinin ekonomi seçeneği bakımından Avrupa’da gönderildiği lokasyona göre 2 ila 10 gün arasında değiştiği ekspres seçeneği bakımından ise 1 ila 4 gün arasında değiştiği görülmektedir. Özellikle ekspres servis bakımından tarafların aynı sürelerde teslimat yaptıkları görülmektedir. Amerika içinse ekonomi servisi için sürelerin 3 ila 10 gün arasında değiştiği ekspres seçeneği bakımından ise 1 ila 10 gün arasında değiştiği görülmektedir. Genel olarak teşebbüslerin teslimat süreleri arasında 1-2 gün fark ettiği söylenebilecektir.

(43) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında; yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin müşterilerine benzer hizmetler sundukları, teşebbüslerin hepsinin tüm Türkiye’den paket toplayabildiği ve paketleri yurtdışına ulaştırabildiği, fiyatlarının ve teslimat sürelerinin birebir aynı olmasa da birbirine yakın olduğu ve dolayısıyla teşebbüslerin hemen hepsinin bahse konu hizmeti sunmak bakımından benzer durumda olduğu söylenebilecektir.

(44) Teşebbüslerin benzer durumda oldukları ortaya konulduktan sonra ETSY’nin dosya konusu uygulamalarının pazardaki etkilerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu noktada teşebbüslerin gelirlerinin ne kadarının ETSY için yapılan kargo taşımacılığından kaynaklandığı önem arz etmektedir. Bahse konu tabloya aşağıda yer verilmektedir:

22 Uluslararası kargo taşımacılığına aracılık pazarında faaliyet gösteren kargo firmalarınca gönderilen cevabi yazılarda, yurt dışı kargoların %(.....) Amerika, %(.....) Avrupa bölgesine gönderildiği ifade edilmektedir. Bu sebeple tabloda yalnızca iki bölgeye ilişkin veriler sunulmuştur.

Tablo-6: Aracı Kargo Firmalarının Faaliyetlerinin Platformlar Açısından Dağılımı (2024)

PAZARYERİ KARGOPASS NAVLUNGO QS SHIPENTEGRA SHIPREADY

ETSY (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Cevabi Yazılar.

(45) Tablodan da görüldüğü üzere yurt dışı küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin gelirleri çoğunlukla e-pazar yerleri bünyesinde gerçekleştirilen satışların kargolanmasından kaynaklanmaktadır. Teşebbüslerin gelirlerinin büyük çoğunluğu yurt dışı paket taşımacılığından sağlanmakta, yurt içi paket taşımacılığı faaliyeti ise gelirlerinde düşük bir paya denk gelmektedir. Bazı teşebbüsler ise sadece yurt dışı paket taşımacılığı yapmaktadırlar. Tablodan görüldüğü üzere QS haricindeki teşebbüslerin ETSY’den elde ettikleri gelirler, tüm gelirleri içinde oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Bu oran SHIPREADY için %(.....) iken, NAVLUNGO için %(.....), SHIPENTAGRA için %(.....)’tir.

(46) Bu bakımdan ETSY’nin tek taraflı olarak SHIPENTEGRA’ya sağladığı entegrasyonun SHIPENTEGRA ve rakiplerinin pazardaki faaliyetlerini etkileyip etkilemediğini ortaya koymak için teşebbüslerin ETSY üzerinden gerçekleştirilen satışlardan elde ettikleri gelirlerin entegrasyon öncesi ve sonrası dönemde farklılaşıp farklılaşmadığını görebilmek bakımından teşebbüslerin gelirleri incelenmiştir. Bahse konu grafikler aşağıda sunulmaktadır:

Grafik-1: Aracı Kargo Firmalarının ETSY Üzerinden Gelen Siparişlerden Sağladıkları Gelirler (2024)

₺140.000.000,00

₺135.000.000,00

₺130.000.000,00

₺125.000.000,00

₺120.000.000,00

₺115.000.000,00

₺110.000.000,00

₺105.000.000,00 ETSY – SHIPENTEGRA

₺100.000.000,00 İş birliği Anlaşması ₺95.000.000,00 -03.06.2024- ₺90.000.000,00

₺85.000.000,00

₺80.000.000,00

₺75.000.000,00

₺70.000.000,00

₺65.000.000,00

₺60.000.000,00

₺55.000.000,00

₺50.000.000,00

₺45.000.000,00

₺40.000.000,00

₺35.000.000,00

₺30.000.000,00

₺25.000.000,00

₺20.000.000,00

₺15.000.000,00

₺10.000.000,00

₺5.000.000,00

₺0,00

Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

SHIPENTEGRA QS KARGOPASS NAVLUNGO PTS SHIPREADY

Kaynak: Cevabi Yazılar.

Grafik-2: Aracı Kargo Firmalarının ETSY Üzerinden Gelen Siparişlerden Sağladıkları Gelirler (Ocak 2025-Mart 2026)

₺130.000.000,00

₺120.000.000,00

₺110.000.000,00

₺100.000.000,00

₺90.000.000,00

₺80.000.000,00

₺70.000.000,00

₺60.000.000,00

₺50.000.000,00

₺40.000.000,00

₺30.000.000,00

₺20.000.000,00

₺10.000.000,00

₺0,00

SHIPENTEGRA QS KARGOPASS NAVLUNGO PTS SHIPREADY

Kaynak: Cevabi Yazılar.

(47) Grafiklerden görüldüğü üzere anlaşmanın yapıldığı 2024 yılı Haziran ayından sonra SHIPENTEGRA’nın ETSY üzerinden elde ettiği gelir belirgin şekilde artmış, haziranda (.....) seviyesinde iken yıl sonunda yılbaşı siparişlerinin artmasının da etkisiyle (.....) seviyelerine kadar yükselmiştir. ETSY üzerinden elde ettikleri gelirler bakımından SHIPENTEGRA’ya en yakın rakip olan NAVLUNGO’nun gelirinin ise haziran ayında (.....) TL civarında olduğu, daha sonra düşmeye başladığı ve yıl sonunda (.....) TL’ye kadar gerilediği görülmektedir. Teşebbüsler arasındaki belirgin gelir farkının 2025 yılında da devam ettiği görülmektedir.

(48) En yakın iki rakip olan SHIPENTEGRA ve NAVLUNGO’nun ETSY üzerinden elde ettikleri gelirleri gösterir aşağıdaki grafiklere bakıldığında da 2024 yılı Haziran ayından sonra SHIPENTEGRA’nın gelirlerindeki artış ve NAVLUNGO’nun gelirindeki azalış bariz şekilde görülmektedir. Nitekim 2024 yılı Mayıs ayında teşebbüsler hemen hemen aynı gelir seviyesinde iken aralarındaki fark gittikçe açılmıştır. 2026 yılı Mart ayı itibarıyla ise SHIPENTEGRA’nın geliri (.....) TL civarında iken NAVLUNGO’nun geliri gittikçe azalarak (.....) TL seviyelerine kadar gerilemiştir.

Grafik-3: SHIPENTEGRA ve NAVLUNGO’nun ETSY Üzerinden Elde Ettikleri Gelirler (2024)

₺140.000.000,00

₺120.000.000,00

₺100.000.000,00

₺80.000.000,00

₺60.000.000,00

₺40.000.000,00

₺20.000.000,00

₺0,00

SHIPENTEGRA NAVLUNGO

Kaynak: Cevabi Yazılar

Grafik-4: SHIPENTEGRA ve NAVLUNGO’nun ETSY Üzerinden Elde Ettikleri Gelirler (Ocak 2025-Mart

2026)

₺140.000.000,00

₺120.000.000,00

₺100.000.000,00

₺80.000.000,00

₺60.000.000,00

₺40.000.000,00

₺20.000.000,00

₺0,00

SHIPENTEGRA NAVLUNGO

Kaynak: Cevabi Yazılar

(49) ETSY tarafından sağlanan entegrasyon satıcıların alıcı adreslerini aracı kargo şirketlerinin otomatik olarak almasını ve kargo etiketini basmasını sağlamaktadır. ETSY ile SHIPENTEGRA arasında yapılan sözleşme sonucunda 3 Haziran 2024 tarihinden itibaren yeni açılan mağazalar için sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyon sağlanacağı, eski satıcılar/mağazalar içinse halihazırda hangi kargo şirketleri ile entegrasyon sağlanmışsa onların devam edeceği belirtilmiştir. Bununla birlikte her ne kadar manuel olarak alıcı bilgilerinin girilmesi ve istenilen kargo şirketiyle çalışılması mümkün gözükse de adreslerin yabancı olması hata payının yüksek olmasına neden olmakta dolayısıyla paketlerin teslim edilememesi riski bulunduğu ve özellikle çok fazla gönderim yapan satıcılar tarafından manuel olarak adres girilmesinin tercih edilmediği bilinmektedir. Nitekim entegrasyonun satıcılar için ne kadar önemli olduğu ve entegrasyon anlaşmasından sonra satıcıların SHIPENTEGRA’yı daha fazla tercih etmeye başladıkları yerinde incelemede elde edilen bulgulardan da görülmektedir. Zira yeni ve bazı eski satıcılar entegrasyondan sonra SHIPENTEGRA ile çalışmaya başladıklarını bildiren e-postalar göndermiştir.

(50) Aracı kargo teşebbüslerinin Haziran 2024’te yapılan entegrasyon anlaşması öncesi ve sonrasında eski ve yeni müşteriler [23] için gönderdikleri kargo yüzdeleri karşılaştırıldığında eski müşteriler bakımından haziran öncesinde ve sonrasında teşebbüslerin kargo adedi bakımından dağılımında çok büyük bir farklılık görülmemektedir. Bununla beraber yeni müşteriler bakımından ise 2024 yılı Haziran öncesi %(.....) gibi bir oranla NAVLUNGO tercih edilirken, haziran sonrasında %(.....) oranında SHIPENTEGRA tercih edilmeye başlanmıştır. 2025 yılı için de yeni müşterilerin paket çıkış adetlerine bakıldığında SHIPENTEGRA’nın yeni müşterilerin neredeyse tamamının kargo hizmetini verdiği görülmektedir. ETSY’de ayda ortalama (.....) yeni Türk mağazasının açıldığı da göz önüne alındığında yeni müşterileri kazanamamanın aracı kargo şirketleri için ne kadar önemli olduğu tekrar ortaya çıkmaktadır.

(51) Entegrasyonun önemine ilişkin olarak ETSY üzerinden satış yapan satıcılardan da bilgi talep edilmiştir. (.....) tarafından gönderilen cevabi yazıda, entegrasyonun satıcılar için kolaylık oluşturduğu ve mühim olduğu belirtilmektedir. Entegrasyon olması durumunda otomatik olarak alıcının gönderim adresi, e-posta adresi, adı ve soyadının kargo firmasının penceresine aktarıldığı ve çok kısa bir süre içerisinde sevkiyatın oluşturulduğu belirtilmektedir. Bir diğer ETSY satıcısı olan (.....) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise KARGOPASS’in eski üyesi olması sebebiyle entegrasyonun devam ettiği ve her bir sipariş için manuel kargo etiketi oluşturmasına gerek olmadığı, aksi halde her gün 2-3 saatini kargo girişine ayırmak zorunda kalacağı belirtilmektedir.

(52) Ayrıca (.....) isimli bir ETSY satıcısı tarafından gönderilen cevabi yazıda entegrasyonun hayati bir öneme sahip olduğu, manuel olarak sipariş girişi yapılmasının maliyetli olduğu, ayrıca bu şekilde hazırlanan konişmentolarda hata riskinin olabileceği belirtilmektedir. (.....) tarafından gönderilen cevabi yazıda ise, müşteri siparişin eline ulaşmadığını ETSY'e bildirirse, geç giden kargolar için bir açıklama talep edildiği, müşterinin bu açıklamayı uygun bulması ve beklemeyi kabul etmesi durumunda satıcıya yaptırım uygulanmadığı, bununla birlikte müşterinin siparişi iptal etme ve iade talep etme hakkının olduğu ifade edilmektedir. Buna göre, ETSY’nin sipariş tutarını müşteriye iade etmesi durumunda satıcılara kargolanan ürün bedeli ve kargo bedeli de dâhil olmak üzere herhangi bir ödeme yapılmamaktadır. İlgili yazıda ayrıca bu 23 Haziran 2024’deki entegrasyon değişikliğinden sonra ilgili ay içerisinde ilk defa hizmet sağlanan satıcılar kastedilmektedir.

durumların sıklıkla yaşanması halinde ETSY’nin satıcının hesabını da kapatabildiği belirtilmektedir. Diğer ETSY satıcıları (.....) ve (.....) tarafından gönderilen cevabi yazılarda, ETSY’nin ürün bedelini satıcıdan keserek alıcıya iade ettiği ve çalışılan kargo firmasının bu gibi hataları yapması sonucu zarara uğradıkları belirtilmektedir. İlaveten ETSY’de satış gerçekleştiren çeşitli e-ihracatçılardan gelen cevabi yazılarda sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyonun sağlanmasının e-ihracat işine yeni başlayan birisi için SHIPENTEGRA’nın tek kurumsal aracı kargo firması olduğunun düşünülmesine neden olabileceği ifade edilmektedir.

(53) Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, entegrasyonun önemi ve entegrasyonu yeni müşteriler için kaybetmenin aracı kargo teşebbüslerinde gelir kaybına neden olduğu, dolayısıyla yeni müşteriler bakımından sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyon tanınmasının SHIPENTEGRA lehine, rakiplerinin aleyhine bir durum yarattığı görülmektedir. Hal böyle iken, entegrasyonun yalnızca tek bir aracı kargo firmasına sağlanıyor oluşu yurt dışı kargo taşımacılığına aracılık pazarındaki rekabetçi ortamı diğer rakipleri dezavantajlı hale düşürerek bozabilecek ve en nihayetinde yeni ETSY satıcılarını SHIPENTEGRA’ya bağımlı hale getirerek tüketicilerin alternatif kanallara erişimini kısıtlayabilecektir.

(54) Bununla beraber ETSY tarafından entegrasyon sağlanmasında politika değişikliğine gidilmesinin sebeplerine dair şu açıklamalar yapılmıştır: ETSY’nin lojistik hizmet sağlayıcılarıyla işbirliği yaparak hem alıcılara hem satıcılara yüksek kalite ve uygun fiyatlar sunulması amacıyla 2024 yılında ABD [24], Kanada [25] ve Türkiye’deki lojistik hizmet sağlayıcılarıyla ortaklıklar başlatıldığı, SHIPENTEGRA’nın Türkiye'deki önde gelen posta hizmetine kıyasla ABD'ye yapılan ihracatlarda yaklaşık %(.....) daha hızlı gönderim sağladığı, lojistik süreçlerini daha sorunsuz yürüttüğü, ayrıca ekonomik gönderim çözümleri sunmakta olduğu, SHIPENTEGRA ile çok sayıda Türk satıcının olumlu deneyimler yaşadığı, yüksek benimsenme ve sadakat oranlarına sahip olduğu ifade edilmiştir.

(55) ETSY tarafından sunulan cevabi yazıda ayrıca, ETSY'nin SHIPENTEGRA ile yaptığı anlaşmanın Türkiye’deki lojistik hizmet sağlayıcıları arasındaki rekabete etkisinin, ihmal edilebilir düzeyde olduğu, 2023 yılında Türkiye'den yapılan sınır ötesi e-ticaret satışlarının, ülkenin toplam e-ticaret satışlarının yaklaşık %(.....)'ünü oluşturduğu ve dolayısıyla da ETSY satıcılarının Türkiye’den yaptığı sınır ötesi satışların, toplam sınır ötesi e-ticaret satışlarının çok küçük bir kısmını temsil ettiği belirtilmektedir.

(56) Ayrıca, 3 Haziran 2024’ten önce entegrasyonu olan lojistik hizmet sağlayıcılarının, ETSY’deki satıcılara hizmet sunmaya devam edebileceği, satıcıların kolayca gönderim adreslerini ve takip numaralarını manuel olarak girebileceği ve ürünleri gönderildi olarak işaretleyeceği, ETSY'nin SHIPENTEGRA ile yaptığı anlaşmanın münhasır olmadığı, bunun da gelecekte aynı seviyede güvenilir ve kaliteli hizmet sunabilen diğer lojistik hizmet sağlayıcılarının benzer anlaşmalar yapma fırsatlarına sahip olabileceği anlamına geldiği; bu nedenle, ETSY’nin SHIPENTEGRA ile yaptığı anlaşmanın, rakiplerin ETSY satıcılarına lojistik hizmet sunması üzerinde herhangi bir olumsuz etkisinin sınırlı düzeyde olabileceği belirtilmiştir.

(57) Her ne kadar ETSY tarafından aksi yönde açıklamalar yapılmış olsa da entegrasyonun önemi ve entegrasyonu yeni müşteriler için kaybetmenin aracı kargo teşebbüslerinde

[24] Amerika’da ShipStation ve Shippo’nun gönderim ortağı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. https://www.etsy.com/seller-handbook/article/1266789873413, Erişim Tarihi: 24.02.2025.

[25] Kanada’da ChitChats ve ShipStation’nın gönderim ortağı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. https://www.etsy.com/seller-handbook/article/1266789873413, Erişim Tarihi: 24.02.2025.

gelir kaybına neden olduğu yukarıda yer verilen değerlendirmelerde ortaya konulmuştur. Dolayısıyla yeni müşteriler bakımından sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyon tanınmasının SHIPENTEGRA lehine, rakiplerinin aleyhine bir durum yarattığı ve entegrasyonun yalnızca tek bir aracı kargo firmasına sağlanmasının yurt dışı kargo taşımacılığına aracılık pazarındaki rekabeti bozma ihtimali olduğu değerlendirilmiştir.

(58) Bununla beraber ETSY tarafından bahse konu rekabetçi endişelerin giderilebilmesi için bir taahhüt metni sunulmuştur.

H.2.2. ETSY Tarafından Sunulan Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi

(59) ETSY çeşitli cevabi yazılarında, faaliyet gösterdiği e-ticaret pazarının oldukça büyük olduğunu, Türkiye’de Hepsiburada, Trendyol, Amazon gibi güçlü rakiplerinin bulunduğunu ve bu pazarda kendisinin pazar payının %(.....)’in altında olduğunu belirterek dosya konusu olası pazar tanımını ve kendisinin bu pazarda hâkim durumda olabileceği ihtimalini kabul etmemekle beraber belirtilen rekabetçi endişeleri gidermek adına Kurum kayıtlarına 18.06.2026 tarih ve 86053 sayı ile giren aşağıda yer verilen taahhüt metnini sunmuştur:

“ETSY’nin Türkiye’deki Lojistik Hizmet Sağlayıcıları İçin Tercih Edilen İş

Ortaklığı Programı

Rekabet Kurumu’na Sunulan Taahhütler 26

26 Taahhüt metninin orijinal versiyonu şu şekildedir:

1.1. Etsy has partnered with logistics service providers in countries across the globe, including Türkiye. Under the partnership program, a logistics service provider selected as a Preferred Partner has full access to Etsy’s APIs, allowing Etsy sellers to import their orders into the Preferred Partner’s platform, and to automatically populate delivery information.

1.2. Etsy has agreed that it will launch a request for proposal regarding its partnership program for logistics service providers in Türkiye and select logistics service providers as Preferred Partners in accordance with the commitments set forth in this document.

1.3. The commitments set forth in this document will become effective on the day after Etsy has received the notification of the short-form commitment decision by the Turkish Competition Authority (“TCA”). 2.1. Within four months of notification of the TCA’s short-form commitment decision, Etsy will send a Request for Proposal (RFP) to all eligible logistics service providers in Türkiye.

2.2. Eligible logistics service providers include all logistics service providers that have, during (.....) (i) offered logistics services to Etsy sellers in Türkiye through Etsy’s APIs; and (ii) carried (.....) packages per year for Etsy sellers located in Türkiye, fulfilled through Etsy’s APIs.

2.3. The RFP will inform logistics service providers about the selection process and the criteria Etsy will apply to evaluate preferred logistics providers (as set forth in Section 3.3 below).

2.4. The RFP will invite logistics service providers to submit a proposal. Once a logistics service provider accepts the invitation and indicates they will submit a proposal, Etsy will send a nondisclosure agreement (NDA) for the sharing of confidential information. Once the NDA is signed by both parties, Etsy will send out the RFP details, including the questionnaire. Participants are then given 30 days to submit their completed questionnaire.

3.1. After the expiry of the 30 day period, Etsy will verify that the respondents meet the eligibility criteria set forth in Section 2.2 above and evaluate the proposals of eligible logistics service providers in accordance with the criteria set forth in Section 3.3 below.

3.2. If more than ten eligible logistics service providers have replied to the RFP, Etsy will evaluate the first ten eligible logistics service providers, ranked by the number of packages carried for Etsy sellers located in Türkiye, and fulfilled through Etsy’s APIs, in the most recent calendar year.

3.3. Etsy will apply the criteria listed below to evaluate the proposals:

▪ Shipment speed

▪ Carrier coverage

▪ Claim and damage rates

▪ Tracking completeness

▪ Cost savings

1.KAPSAM VE YÜRÜRLÜK

1.1. Etsy, Türkiye dâhil olmak üzere dünya genelindeki ülkelerde lojistik hizmet

sağlayıcıları [27] ile iş ortaklıkları kurmuştur. Ortaklık programı kapsamında, Tercih

Edilen İş Ortağı olarak seçilen bir lojistik hizmet sağlayıcısı, Etsy’nin uygulama

programlama arayüzlerine (“Application Programming Interface – API”) tam erişime

sahip olmakta; bu sayede Etsy satıcıları siparişlerini Tercih Edilen İş Ortağı’nın

platformuna aktarabilmekte ve teslimat bilgilerini otomatik olarak doldurabilmektedir.

1.2. Etsy, Türkiye’deki lojistik hizmet sağlayıcılarına yönelik ortaklık programı

kapsamında bir teklif çağrısı başlatacağını ve lojistik hizmet sağlayıcılarını, işbu

belgede belirtilen taahhütlere uygun olarak Tercih Edilen İş Ortakları olarak

seçeceğini kabul etmiştir.

▪ Discounts for sellers

▪ International shipping capabilities

▪ Customer reviews

▪ Etsy seller adoption and loyalty

▪ Etsy seller order volume

▪ Software functions and capabilities

▪ Sustainable business practices

▪ Market perception

▪ Alignment with Etsy’s brand

3.4. In any future RFPs for the preferred partnership program in Türkiye, Etsy may amend the list of criteria. Etsy will document the reasons for any amendments and provide this information to the TCA in accordance with Section 6.2 below.

4.1. Based on the evaluation of proposals, Etsy will invite as Preferred Partners:

▪ The logistics service provider that has received the highest score in Etsy’s evaluation; and

▪ All additional logistics service providers whose scores are (.....) of the score of the first-ranked logistics service provider.

4.2. If no additional logistics service provider reaches a score that is at least at (.....) of the score of the first-ranked logistics service provider, Etsy will invite the logistics services provider with the second highest score as a Preferred Partner, in addition to the logistics service provider bidder that has received the highest score in Etsy’s evaluation.

4.3. The logistics service providers invited in accordance with Sections 4.1and 4.2 will be selected as Preferred Partners only after they have signed an agreement accepting Etsy’s business terms and have passed Etsy’s required security screening. If a logistics service provider who is invited in accordance with Sections 4.1 and 4.2 does not sign an agreement accepting Etsy’s business terms and/or pass Etsy’s required security screening, they will not be selected as a Preferred Partner. If this results in fewer than two selected Preferred Partners, Etsy will then invite the logistics service provider with the next highest score.

5.1. When the first RFP process has ended and Etsy has signed agreements with the Preferred Partners in Türkiye, Etsy shall submit a report to the TCA. This report shall address (i) the identity of the logistics service providers that have participated in the RFP process; (ii) their eligibility; (iii) the total scores of each logistics service provider evaluated by Etsy; (iv) the results of the selection process; and (v) the identity of the Preferred Partners.

6.1. Etsy shall organize any new RFP processes according to the needs of Etsy and the market.

6.2. Etsy shall maintain documentation about any future RFP processes. If requested by the TCA, Etsy shall submit a report within two months of the TCA’s request covering the information identified in Section 5.1 above.

7.1. Etsy will make information available to Etsy sellers that they can also work with logistics service providers that are not Preferred Partners.

8.1. Etsy will promptly notify the TCA upon a material change to or suspension of the Preferred Partnership Program in Türkiye.

8.2. Etsy’s commitments will expire five years after they have become effective”.

27 ETSY tarafından aracı kargo firmaları için lojistik hizmet sağlayıcısı terimi kullanılmaktadır.

1.3. İşbu belgede belirtilen taahhütler, Etsy’nin Rekabet Kurumu (“Kurum”) tarafından verilen kısa taahhüt kararının tebliğini aldığı günü takip eden gün yürürlüğe girecektir. 2.TEKLİF ÇAĞRISI

2.1. Kurum’un kısa kararının tebliğinden itibaren dört ay içinde Etsy, Türkiye’deki tüm uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcılarına bir Teklif Çağrısı (“TÇ”) gönderecektir. 2.2. Uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcıları, (.....) (i) Etsy’nin API’leri aracılığıyla Türkiye’deki Etsy satıcılarına lojistik hizmet sunmuş olan; ve (ii) Etsy’nin API’leri aracılığıyla yerine getirilen gönderiler kapsamında, Türkiye’de yerleşik Etsy satıcıları adına yılda (.....) paket taşımış olan tüm lojistik hizmet sağlayıcılarını kapsar.

2.3. TÇ, lojistik hizmet sağlayıcılarını seçim süreci ve Etsy’nin tercih edilen lojistik sağlayıcılarını değerlendirmek için uygulayacağı kriterler hakkında (aşağıda Bölüm 3.3’te belirtildiği üzere) bilgilendirecektir.

2.4. TÇ, lojistik hizmet sağlayıcılarını teklif sunmaya davet edecektir. Bir lojistik hizmet sağlayıcısının daveti kabul ederek teklif sunacağını bildirmesi üzerine Etsy, gizli bilgilerin paylaşımına ilişkin bir gizlilik sözleşmesi (Non-Disclosure Agreement-“NDA”) gönderecektir. NDA’nın her iki tarafça imzalanmasının ardından Etsy, anket dâhil olmak üzere TÇ’ye ilişkin ayrıntıları iletecektir. Katılımcılara, tamamlanmış anketlerini sunmaları için 30 gün süre tanınacaktır.

3. ETSY TARAFINDAN ALINAN TEKLİFLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

3.1. 30 günlük sürenin sona ermesinin ardından Etsy, başvuru sahiplerinin yukarıda Bölüm 2.2’de belirtilen uygunluk kriterlerini karşılayıp karşılamadığını doğrulayacak ve uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcılarının tekliflerini aşağıda Bölüm 3.3’te belirtilen kriterler uyarınca değerlendirecektir.

3.2. TÇ’ye ondan fazla uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcısının yanıt vermesi hâlinde Etsy, en son takvim yılında, Etsy’nin API’leri aracılığıyla yerine getirilen gönderiler kapsamında Türkiye’de yerleşik Etsy satıcıları adına taşınan paket sayısına göre sıralanan ilk on uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcısını değerlendirecektir.

3.3. Etsy, tekliflerin değerlendirilmesinde aşağıda yer alan kriterleri uygulayacaktır:

▪ Gönderi hızı

▪ Taşıyıcı ağı kapsamı

▪ Talep ve hasar oranları

▪ Takip bilgilerinin eksiksizliği

▪ Maliyet tasarrufları

▪ Satıcılara yönelik indirimler

▪ Uluslararası gönderi kabiliyetleri

▪ Müşteri yorumları

▪ Etsy satıcılarının benimsemesi ve sadakati

▪ Etsy satıcılarının sipariş hacmi

▪ Yazılım işlevleri ve kabiliyetleri

▪ Sürdürülebilir iş uygulamaları

▪ Pazar algısı

▪ Etsy’nin markasıyla uyum

3.4. Türkiye’deki Tercih Edilen İş Ortağı programına ilişkin gelecekte yapılacak TÇ’lerde Etsy, kriterler listesini değiştirebilir. Etsy, her türlü değişikliğin gerekçelerini belgelendirecek ve bu bilgileri aşağıda yer alan Bölüm 6.2 uyarınca Kurum’a sunacaktır.

4. TERCİH EDİLEN İŞ ORTAKLARININ SEÇİMİ

4.1. Tekliflerin değerlendirilmesine dayanarak Etsy, aşağıdakileri Tercih Edilen İş Ortağı olarak davet edecektir [28]:

▪ Etsy’nin değerlendirmesinde en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısı;

ve

▪ Puanı, birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısının puanının en az (.....)’ine

ulaşan tüm diğer ilave lojistik hizmet sağlayıcıları.

4.2. Hiçbir ilave lojistik hizmet sağlayıcısının, birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısının puanının en az %(.....)ine ulaşamaması hâlinde Etsy, değerlendirmesinde en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısına ek olarak, ikinci en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısını da Tercih Edilen İş Ortağı olarak davet edecektir.

4.3. Bölüm 4.1 ve 4.2 uyarınca davet edilen lojistik hizmet sağlayıcıları, ancak Etsy’nin ticari şartlarını kabul eden bir sözleşmeyi imzalamaları ve Etsy’nin gerekli güvenlik taramasından geçmeleri hâlinde Tercih Edilen İş Ortağı olarak seçilecektir. Bölüm 4.1 ve 4.2 uyarınca davet edilen bir lojistik hizmet sağlayıcısının, Etsy’nin ticari şartlarını kabul eden bir sözleşmeyi imzalamaması ve/veya Etsy’nin gerekli güvenlik taramasından geçmemesi hâlinde, söz konusu sağlayıcı Tercih Edilen İş Ortağı olarak seçilmeyecektir. Bunun sonucunda seçilen Tercih Edilen İş Ortağı sayısının ikiden az olması hâlinde Etsy, bir sonraki en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısını davet edecektir.

5. KURUM’A RAPORLAMA

5.1. İlk TÇ sürecinin tamamlanmasının ve Etsy’nin Türkiye’deki Tercih Edilen İş Ortakları ile sözleşme imzalamasının ardından Etsy, Kurum’a bir rapor sunacaktır. Söz konusu raporda: (i) TÇ sürecine katılan lojistik hizmet sağlayıcılarının kimliği; (ii) bunların uygunluğu; (iii) Etsy tarafından değerlendirilen her bir lojistik hizmet sağlayıcısının toplam puanları; (iv) seçim sürecinin sonuçları; ve (v) Tercih Edilen İş Ortaklarının kimlikleri yer alacaktır.

6. GELECEKTEKİ TEKLİF ÇAĞRILARI

6.1. Etsy, yeni TÇ süreçlerini Etsy’nin ve pazarın ihtiyaçlarına göre düzenleyecektir. 6.2. Etsy, gelecekteki her türlü TÇ sürecine ilişkin belgeleri muhafaza edecektir. Kurum tarafından talep edilmesi hâlinde Etsy, Kurum’un talebinden itibaren iki ay içinde yukarıda Bölüm 5.1’de belirtilen bilgileri kapsayan bir rapor sunacaktır.

7. DİĞER LOJİSTİK HİZMET SAĞLAYICILARI HAKKINDA BİLGİ

7.1. Etsy, Etsy satıcılarına, Tercih Edilen İş Ortağı olmayan lojistik hizmet sağlayıcılarıyla da çalışabileceklerine ilişkin bilgiyi erişilebilir kılacaktır.

8. SÜRE

8.1. Etsy, Türkiye’deki Tercih Edilen İş Ortağı Programı’nda meydana gelen esaslı değişiklikleri veya programın askıya alınmasını derhâl Kurum’a bildirecektir.

Based on the evaluation of proposals, Etsy will invite as Preferred Partners:

▪ The logistics service provider that has received the highest score in Etsy’s evaluation; and

▪ All additional logistics service providers whose scores are at least at (.....) of the score of the first-

ranked logistics service provider.

8.2. Etsy’nin taahhütleri, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren beş yıl sonra sona

erecektir.”

(60) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası şu şekildedir:

“Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.”

(61) 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim

Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda

Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (2021/2 sayılı Tebliğ) “Kapsam” başlıklı 2.

maddesi ise şu şekildedir:

“Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.”

(62) Bununla birlikte 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde açık ve ağır

ihlallere konu olan hususlar;

“Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan;

1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması,

2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi

konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemleri”

olarak düzenlenmiştir.

(63) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında dosya konusu eylemlerin 2021/2 sayılı Tebliğ

kapsamında ağır açık ihlal teşkil etmediği dolayısıyla dosya konusu eylemler

bakımından taahhüt sunulabileceği değerlendirilmektedir.

(64) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesi;

“(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler…”

hükmünü içermektedir.

(65) ETSY tarafından sunulan taahhütlerin önaraştırma süreci yürütülürken sunulduğu ve

dolayısıyla 2021/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine istinaden, teşebbüsün taahhüt

başvurusunu süresi içinde yaptığı değerlendirilmektedir.

(66) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası sunulan

taahhüdün değerlendirilmesi bakımından yol göstericidir:

“Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine

getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır …”

(67) Bu doğrultuda taahhüt metni ve maddelerine ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(68) Sunulan taahhütler kapsamında ETSY, Türkiye’deki lojistik hizmet sağlayıcılarına yönelik ortaklık programı kapsamında bir teklif çağrısı başlatacağını ve lojistik hizmet sağlayıcılarını, işbu belgede belirtilen taahhütlere uygun olarak “Tercih Edilen İş Ortakları “ olarak seçeceğini belirtmiştir.

(69) Kısa kararın tebliğinden itibaren dört ay içinde ETSY önceki (.....) ETSY’nin API’leri aracılığıyla Türkiye’deki ETSY satıcılarına lojistik hizmet sunmuş olan ve ETSY’nin API’leri aracılığıyla yerine getirilen gönderiler kapsamında, Türkiye’de yerleşik ETSY satıcıları adına yılda en az (.....) paket taşımış olan tüm lojistik hizmet sağlayıcılarına teklif çağrısı gönderecektir.

(70) Bu kapsamda aşağıdaki tabloya bakıldığında yurt dışına küçük paket taşımacılığına aracılık hizmetleri pazarında faaliyet gösteren çoğu teşebbüsün bu şartı sağlayabileceği görülmektedir. Dolayısıyla teklif sürecine katılabilmek için en az (.....) paket taşımış olma şartının makul olduğu değerlendirilmektedir.

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler çerçevesinde yapılan hesaplamalar.

(71) ETSY bu çerçevede teklif veren Türkiye’de yerleşik ETSY satıcıları adına taşınan paket sayısına göre sıralanan ilk on uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcısını; gönderi hızı, taşıyıcı ağı kapsamı, talep ve hasar oranları, takip bilgilerinin eksiksizliği, maliyet tasarrufları, satıcılara yönelik indirimler, uluslararası gönderi kabiliyetleri, müşteri yorumları, ETSY satıcılarının benimsemesi ve sadakati, ETSY satıcılarının sipariş hacmi, yazılım işlevleri ve kabiliyetleri, sürdürülebilir iş uygulamaları, pazar algısı, ETSY’nin markasıyla uyum kriterlerine göre değerlendirecektir. Lojistik hizmet sağlayıcıları bahse konu kriterler ve seçim süreci hakkında bilgilendirilecektir. Bahse konu kriterlerin verilecek hizmetin niteliği bakımından yerinde olduğu değerlendirilmektedir.

(72) ETSY’nin değerlendirmesinde en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısı ve puanı, birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısının puanının en az %(.....)’ine ulaşan tüm diğer ilave lojistik hizmet sağlayıcılarını davet edeceği ancak hiçbir ilave lojistik hizmet sağlayıcısının, birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısının puanının en az %(.....)’ine ulaşamaması hâlinde ETSY’nin, değerlendirmesinde en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısına ek olarak, ikinci en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısının da Tercih Edilen İş Ortağı olarak davet edeceği belirtilmektedir.

(73) Bahse konu taahhüt ile birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısı ile birinci sıradaki lojistik hizmet sağlayıcısının puanının en az %(.....)’ine ulaşan tüm diğer ilave lojistik hizmet sağlayıcılarına entegrasyon sağlanması öngörülmekte, bahse konu puan şartının sağlanamaması durumunda ise en yakın puanı alan ikinci bir hizmet

sağlayıcısına da entegrasyon sağlanması garanti altına alınarak en az iki farklı aracı kargo teşebbüsüne entegrasyon sağlanması ile yeni satıcılara entegrasyonu olan birden fazla aracı kargo teşebbüsü ile çalışılabilmesi imkanı sağlanmış olacaktır.

(74) ETSY bu çalışma yöntemini halihazırda 14 ülkede [29] uygulamakta ve çoğunlukla iki, bazı ülkelerde ise üç aracı kargo firmaya entegrasyon sağlamaktadır. Örneğin, ABD’de ShipStation ve Shippo, İspanya’da Send Now by Asendia, Packlink ve Sendcloud, Bulgaristan’da A1 Post ve SHIPENTEGRA, Litvanya’da Siusk24 firmalarına entegrasyon sağlamaktadır.

(75) ETSY’nin çalışma yönteminin dünya genelinde de bu şekilde olduğu göz önüne alındığında verilen taahhütler çerçevesinde en az iki aracı kargo firmasına entegrasyon sağlamasının makul olduğu değerlendirilmektedir.

(76) Şartları karşılayan lojistik hizmet sağlayıcıları, ancak ETSYnin ticari şartlarını kabul eden bir sözleşmeyi imzalamaları ve ETSY’nin gerekli güvenlik taramasından geçmeleri hâlinde Tercih Edilen İş Ortağı olarak seçilecektir. Bir lojistik hizmet sağlayıcısının, ETSY’nin ticari şartlarını kabul eden bir sözleşmeyi imzalamaması ve/veya ETSY’nin gerekli güvenlik taramasından geçmemesi hâlinde, söz konusu sağlayıcı Tercih Edilen İş Ortağı olarak seçilmeyecektir. Bunun sonucunda seçilen Tercih Edilen İş Ortağı sayısının ikiden az olması hâlinde Etsy, bir sonraki en yüksek puanı alan lojistik hizmet sağlayıcısını davet edecektir. Yine taahhütte yer alan bu madde ile de en azından iki aracı kargo teşebbüsüne entegrasyon sağlanması mümkün olacaktır.

(77) İlk teklif sürecinin tamamlanmasının ve ETSY’nin Türkiye’deki Tercih Edilen İş Ortakları ile sözleşme imzalamasının ardından ETSY, Kurum’a; (i) Teklif sürecine katılan lojistik hizmet sağlayıcılarının kimliği; (ii) bunların uygunluğu; (iii) ETSY tarafından değerlendirilen her bir lojistik hizmet sağlayıcısının toplam puanları; (iv) seçim sürecinin sonuçları ve (v) Tercih Edilen İş Ortaklarının kimliklerinin yer aldığı bir rapor sunacaktır.

(78) ETSY ayrıca yeni teklif süreçlerini kendisinin ve pazarın ihtiyaçlarına göre düzenleyebilecektir. Bununla beraber teklif sürecine ilişkin belgeleri muhafaza ederek Kurum tarafından talep edilmesi halinde iki ay içinde Kurum’a raporlama yapacaktır. Bu sayede ileride teklif sürecinin ETSY’nin ve pazarın ihtiyaçlarına uygun şekilde revize edilmesi imkânı tanınmış olmakla birlikte Kurum’a yapılacak raporlama ile yeni teklif süreçlerinin kontrolünün yapılması da mümkün olacaktır.

(79) Yine ETSY, satıcılarına, Tercih Edilen İş Ortağı olmayan lojistik hizmet sağlayıcılarıyla da çalışabileceklerine ilişkin bilgilendirme yapacaktır. Bu sayede satıcılarda sadece ETSY’nin tercih edilen iş ortağı olarak belirlediği lojistik hizmet sağlayıcıları ile çalışabileceklerine yönelik bir yanılgı oluşmasının önlenmesi amaçlanmıştır.

(80) Taahhütlerin süresi ise beş yıl olarak belirlenmiştir. E-ticaret pazarının hızlı değişimi göz önüne alındığında taahhütlerin beş yıl süreyle yürürlükte kalmasının makul olduğu değerlendirilmektedir.

(81) Sunulan taahhüt bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Türkiye’de faaliyet gösteren aracı kargo teşebbüslerinin büyük çoğunluğunun teklif sürecine dahil edilerek belirli kriterler çerçevesinde bir değerlendirme yapılacağı ve bu sürecin sonucunda ETSY tarafından en az iki olmak üzere birden fazla aracı kargo firmasına entegrasyon 29 Avustralya, Bulgaristan, Kanada, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Litvanya, Hollanda, Portekiz, İspanya, Türkiye, Ukrayna, Amerika Birleşik Devletleri.

sağlanacağı görülmektedir. Bu sayede satıcıların birden fazla aracı kargo firması ile entegre olarak çalışabilecekleri ve pazarda sadece SHIPENTEGRA’ya entegrasyon sağlanmasından kaynaklanan rekabetçi endişelerin giderilebileceği ve dolayısıyla bahse konu taahhütlerin rekabet sorunlarıyla orantılı ve sorunları gidermeye elverişli olduğu değerlendirilmektedir.

(82) Taahhütler, ETSY’nin Kurum tarafından verilen kısa taahhüt kararının tebliğini aldığı günü takip eden gün yürürlüğe girecek ve Kurum’un kısa kararının tebliğinden itibaren dört ay içinde ETSY, Türkiye’deki tüm uygun nitelikteki lojistik hizmet sağlayıcılarına bir teklif çağrısı göndererek teklif sürecini başlatacaktır. Bununla birlikte taahhütlerin kısa sürede yerine getirilmesini teminen her halükârda kısa kararın tebliğinden itibaren bir yıl içinde sürecin tamamlanarak taahhütlerin 5.1. maddesinde belirtilen raporlamanın yapılmasının, sürecin kısa kararın tebliğinden itibaren bir yıldan daha kısa sürede sonlanması halinde ise süreç sonlanır sonlanmaz Kurum’a raporlama yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

I. SONUÇ

(83) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

- Etsy Inc.nin 18.06.2026 tarih ve 86053 sayı ile sunmuş olduğu taahhüt paketinin

dosya kapsamında ele alınan potansiyel rekabet sorunlarını giderme hususunda

elverişli, orantılı ve yeterli olduğu gerekçesiyle kabulüne ve ilgili teşebbüsler

açısından bağlayıcı hale getirilmesine,

- Etsy Inc.’nin sunmuş olduğu taahhütlerin 5.1. maddesinde yer alan raporun ilgili

sürecin bitimini takiben derhal ve her halükârda en geç kısa kararın tebliğinden

itibaren bir yıl içinde Rekabet Kurumuna gönderilerek taahhütlerin tevsik edilmesine,

- Söz konusu taahhütler çerçevesinde Etsy Inc. hakkındaki iddialara ilişkin olarak 4054

sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca soruşturma açılmamasına,

- ShipEntegra Teknoloji ve Yazılım Sistemleri Anonim Şirketi’nin 4054 sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği yönünde bir şüphenin tespit

edilemediğine, bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi

uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.