Koruma Klor Alkali Sanayi ve Ticaret AŞ’nin klor alkali ürünleri sektöründeki rakiplerinin faaliyetlerini…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2024-3-028 (Soruşturma)

Karar Sayısı: 25-49/1205-680

Karar Tarihi: 25.12.2025

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Rıdvan DURAN, Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPORTÖRLER : Abdulsamed TÜRLÜ, Ahmet Buğra KAZAK,

Çağan ÜNSAL, Şenol SUAT, Alime Aysu ÖĞRETEN,

Merve KAYAOĞLU

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Resen

D. HAKKINDA SORUŞTURMA

YAPILAN: - Koruma Klor Alkali Sanayi ve Ticaret AŞ

Temsilcisi: Av. Faik Metin TİRYAKİ, Av. Selim DÜNDAR,

Av. Burak DEMİR, Av. Duygu ÖZKAN

Esentepe Mah. Büyükdere Cad. Oyal İş Merkezi No:108/1

K:3 D:205 Şişli/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Koruma Klor Alkali Sanayi ve Ticaret AŞ’nin klor alkali

ürünleri sektöründeki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırıcı ve dışlayıcı nitelikteki

davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 6.

maddesini ihlal ettiği şüphesi.

(2) İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.04.2024 tarih ve 24-16/373-M

sayılı kararıyla resen başlatılan önaraştırma kapsamında klor alkali ürünleri

sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerle gerçekleştirilen görüşmelerde özetle;

− Klor alkali ürünleri sektöründe faaliyet gösteren en büyük ve en köklü oyuncunun Koruma Klor Alkali Sanayi ve Ticaret AŞ (KORUMA KLOR) olduğu,

− Anılan pazarda KORUMA KLOR dışında uzun yıllardır faaliyet gösteren diğer teşebbüsün ise Akkim Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (AKKİM) olduğu,

− Söz konusu pazara 2023 yılının son çeyreğinde Akınsan Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (AKINSAN) ile Koyuncu Nakliyat Pazarlama Tic. AŞ (KOYUNCU) adlı iki teşebbüsün girdiği,

− Pazara yeni giren teşebbüslerin faaliyete başlamasıyla birlikte KORUMA KLOR’un klor alkali ürünlerinin fiyatlarında kayda değer ölçüde indirimler yaptığı,

− AKINSAN ve KOYUNCU’nun pazara giriş yaptıkları dönemde klor alkali ürünlerinin fiyatlarının ortalama 300$/ton seviyesinde olduğu, ancak 2024 Şubat ayı itibarıyla anılan ürünlerin fiyatlarının kademeli olarak 100$/ton seviyesine düştüğü,

− Bahse konu fiyat düşüşlerinin özellikle pazara yeni giren rakip oyuncuların faaliyet gösterdiği bölgelerde gerçekleştiği, pazara yeni giren teşebbüslerin faaliyet göstermediği bölgelerde/illerde ise söz konusu indirimlerin yaşanmadığı,

− KORUMA KLOR’un, pazara yeni giren teşebbüslerin faaliyetlerinin yoğunlaştığı bölge ile faaliyetlerinin olmadığı bölgelerde farklı fiyatlar uyguladığı, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’ne kıyasla Marmara Bölgesi’ndeki fiyatların iki kat daha yüksek olduğu,

− Keza benzer bir durumun serbest pazar ve ihale pazarı ayrımında da yaşandığı, örneğin sodyum hipoklorit ürünü bakımından pazara yeni giren oyuncuların faaliyet gösterdiği serbest pazarda ürünün fiyatı 90$/ton iken, pazara yeni giren teşebbüslerin faaliyet göstermediği belediye ihalelerinde söz konusu ürünün fiyatının 300$/ton seviyelerinde olduğu, anılan belediye ihalelerine KORUMA KLOR’un kendisinin katılabildiği gibi yetkilendirdiği üçüncü taraf teşebbüslerin de katılım sağlayabildiği,

− KORUMA KLOR’un klor alkali ürünlerinde bazı illerde/bölgelerde yapmış olduğu indirimlerin, pazara yeni giren teşebbüslere karşı rekabet karşıtı pazar kapama amacıyla gerçekleştirildiği,

− KORUMA KLOR’un fiyat indirimlerinin yanı sıra pazara yeni giren oyuncudan ürün alınmaması karşılığında müşterilerine indirimli fiyatların bir yıl boyunca sabit olması yönünde teklif/taahhüt sunduğu, bu çerçevede KORUMA KLOR’un müşterileriyle sözleşmeler imzaladığı,

− KORUMA KLOR tarafından rakip teşebbüslerden alım yapabilecek potansiyel müşterilere, pazara yeni giren rakipten ürün alınmamasının telkin edildiği, pazara yeni giren teşebbüsten ürün alınması halinde bu müşterilere KORUMA KLOR tarafından ürün temin edilmeyeceğinin belirtildiği

bilgisi edinilmiştir.

(3) Bu kapsamda Kurulun 24-26/626-M(1) sayılı kararı ile KORUMA KLOR’un, 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesini ihlal edip

etmediğinin tespitine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında

soruşturma açılmıştır.

(4) G. DOSYA EVRELERİ: Başkanlık Makamının 30.04.2024 tarihli ve 88291 sayılı oluru

uyarınca yapılan ve 06.05.2024 tarihinde başlatılan görevlendirme doğrultusunda

07.05.2024 tarihinde Kocaeli’de KORUMA KLOR ve Irmak Kimya Sanayi ve Turizm

Nakliyat Tarım Ürünleri ve Geri Dönüşüm Ticaret Limited Şirketi’nde (IRMAK KİMYA);

Hatay’da Süleyman Kimya Arıtım İnşaat Nakliye ve Tehlikeli Madde Danışmanlığı

Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi (SÜLEYMAN KİMYA) ve Bociy Kimya Arıtım

Nakliye ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nde (BOCİY KİMYA) ve Aydın’da 2S

Kimya Arıtma Tarım İnşaat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (2S KİMYA)

ile Aykimsan Hiçyılmaz Kimyasal Ürünler İnşaat Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited

Şirketi’nde (AYKİMSAN) yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş ve söz konusu

teşebbüslerden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

(5) Söz konusu bilgi ve belge taleplerine karşılık KORUMA KLOR’dan gelen cevabi yazılar

17.05.2024 tarih ve 51964 sayı, IRMAK KİMYA’dan gelen cevabi yazı 31.05.2024 tarih

ve 52481 sayı, AYKİMSAN’dan gelen cevabi yazı 16.05.2024 tarih ve 51927 sayı,

SÜLEYMAN KİMYA’dan gelen cevabi yazı 15.05.2024 tarih ve 51874 sayı, BOCİY

KİMYA’dan gelen cevabi yazı 15.05.2024 tarih ve 51871 sayı, 2S KİMYA’dan gelen cevabi yazı 16.05.2024 tarih ve 51928 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) Önaraştırma sürecinde Başkanlık Makamının 21.05.2024 tarihli ve 89640 sayılı oluru uyarınca 23.05.2024 tarihinde ilgili ürünlerin müşterileri konumundaki Omnia Nişasta San. Tic. AŞ’de (OMNİA NİŞASTA) ve ADM Besin ve Tarım AŞ’de (ADM BESİN) yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(7) Ayrıca önaraştırma sürecinde, KORUMA KLOR’dan ve diğer üreticiler olan AKKİM, AKINSAN, KOYUNCU’dan bilgi talebinde bulunulmuştur. Söz konusu bilgi taleplerine ilişkin AKKİM’den gelen cevabi yazılar 17.05.2024 tarih ve 51977 sayı ve 28.05.2024 tarih ve 52336 sayı, KOYUNCU’dan gelen cevabi yazı 20.05.2024 tarih ve 52021 sayı, AKINSAN’dan gelen cevabi yazı 28.05.2024 tarih ve 52300 sayı, KORUMA KLOR’dan gelen cevabi yazılar 24.05.2024 tarih ve 52193 sayı, 30.05.2024 tarih ve 52442 sayı, 31.05.2024 tarih ve 52464 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(8) Ek olarak; 17.05.2024 tarih ve 89436 sayı ile Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden; 23.05.2024 tarih ve 89823 sayı ile Koruma Temizlik AŞ (KORUMA TEMİZLİK), Unilever Türk San. ve Tic. AŞ (UNILEVER), SÜLEYMAN KİMYA, Beyaz Kağıt ve Hijyenik Ürünler Tem. İnş. San. Tic. AŞ (BEYAZ KAĞIT), Karadeniz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti (KARADENİZ KİMYA), Sudesan Tem. Ürn. ve Ambj. San. Tic. AŞ (SUDESAN), Günsu Enerji Sist. ve Konfor Tesisleri San. Tic. AŞ (GÜNSU), ABC Deterjan San. ve Tic. AŞ (ABC DETERJAN) ve Kartepe Kimya End. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti’den (KARTEPE KİMYA); 23.05.2024 tarih ve 89822 sayı ile Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN); 23.05.2024 tarih ve 89821 sayı ile Modern Karton San. ve Tic. AŞ (MODERN KARTON), Sunar Mısır Entegre Tesisleri San. ve Tic. AŞ (SUNAR MISIR), OMNİA NİŞASTA, Gemlik Gübre San. AŞ (GEMLİK GÜBRE), Production Solutions International Petrol Arama Hizmetleri AŞ (PRODUCTION SOLUTIONS), Anadolu Aslanı Sondaj Müt. ve Tic. AŞ (ANADOLU ASLANI), Gerede Jelatin San. Tic. AŞ (GEREDE JELATİN), ADM BESİN’den; 23.05.2024 tarih ve 89824 sayı ile Kuzey Test Analiz Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti.’den (KUZEY KİMYA) bilgi talebinde bulunulmuştur.

(9) Bu kapsamda bilgi taleplerine ilişkin; 28.05.2024 tarih ve 52316 sayılı yazı ile PRODUCTION SOLUTIONS, 29.05.2024 tarih ve 52339 sayılı yazı ile ANADOLU ASLANI, 29.05.2024 tarih ve 52344 sayılı yazı ile KUZEY KİMYA, 29.05.2024 tarih ve 52347 sayılı yazı ile ADM BESİN, 29.05.2024 tarih ve 52353 sayılı yazı ile GEMLİK GÜBRE, 29.05.2024 tarih ve 52354 sayılı yazı ile KARADENİZ KİMYA, 29.05.2024 tarih ve 52356 sayılı yazı ile GÜNSU, 29.05.2024 tarih ve 52383 sayılı yazı ile SÜLEYMAN KİMYA, 29.05.2024 tarih ve 52387 sayılı yazı ile KORUMA TEMİZLİK, 30.05.2024 tarih ve 52395 sayılı yazı ile BEYAZ KAĞIT, 30.05.2024 tarih ve 52404 sayılı yazı ile ABC DETERJAN, 30.05.2024 tarih ve 52409 sayılı yazı ile OMNİA NİŞASTA, 30.05.2024 tarih ve 52456 sayılı yazı ile SUDESAN, 30.05.2024 tarih ve 52456 sayılı yazı ile ETİ MADEN, 31.05.2024 tarih ve 52463 sayılı yazı ile KARTEPE KİMYA, 31.05.2024 tarih ve 52482 sayılı ile SUDESAN, 31.05.2024 tarih ve 52491 sayılı yazı ile GEREDE JELATİN, 31.05.2024 tarih ve 52490 sayılı yazı ile UNİLEVER, 31.05.2024 tarih ve 52511 sayılı yazı ile MODERN KARTON, 04.06.2024 tarih ve 52574 sayılı yazı ile SUNAR MISIR ve 06.06.2024 tarih ve 52720 sayılı yazı ile KORUMA KLOR tarafından sunulan cevabi yazılar Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 10.06.2024 tarihli ve 90793 sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 12.06.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş olup 24-26/626-M(1)

sayılı Kurul kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak KORUMA KLOR hakkında soruşturma açılmıştır. Soruşturma Heyeti tarafından yapılan incelemeler ve değerlendirmeleri içeren 12.06.2025 tarihli ve 2024-3-028/SR- 01 sayılı Soruşturma Raporu, 12.06.2025 tarih ve 116828 sayılı yazı ile KORUMA KLOR’a tebliğ edilmiştir.

(11) Söz konusu soruşturmanın ilk altı aylık süresinin 12.12.2024 tarihinde sona erecek olması nedeniyle; soruşturma süresinin uzatılmasına ilişkin 05.11.2024 tarih ve 2024- 3-28/BN-03 sayılı Bilgi Notu hazırlanmış olup Kurulun 07.11.2024 tarih ve 24-45/1061- M sayılı kararı ile süre uzatım talebi kabul edilmiştir. Soruşturma süresinin uzatılmasına ilişkin karar bildirimi 07.11.2024 tarih ve 100051 sayı ile KORUMA KLOR’a gönderilmiştir.

(12) Soruşturma sürecinin ikinci altı aylık dönemi içerisinde 2025 yılı Şubat ayında sektör paydaşları ile gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde, KORUMA KLOR’un rakiplerini zorlaştırıcı ve dışlayıcı nitelikteki davranışlarının demir III klorür ürünü bakımından özellikle ihale kanalında uyguladığına yönelik bilgiler edinilmiştir. Bunun üzerinde söz konusu klor alkali ürününe ilişkin hususlar da dâhil olmak üzere soruşturma konusu pazarlara ilişkin sektör paydaşlarından ve kamu kurumlarından bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuştur.

(13) Soruşturma süreci kapsamında 19.07.2024 tarih ve 92937 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 19.07.2024 tarih ve 92925 sayılı yazı ve 24.07.2024 tarih ve 93076 sayılı yazı ile Ers Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. (ERS), 13.08.2024 tarih ve 94154 sayılı yazı ile AKINSAN, 13.08.2024 tarih ve 94153 sayılı yazı ile KOYUNCU, 20.08.2024 tarih ve 94724 sayılı yazı ile Gündem Kimyasal Ürünleri Pazarlama Havuzculuk Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. (GÜNDEM), 20.08.2024 tarih ve 94725 sayılı yazı ile Merkim Endüstri Ürünleri AŞ (MERKİM), 21.08.2024 tarih ve 94746 sayılı yazı ile Kurita Turkey Kimya AŞ (KURİTA), 21.08.2024 tarih ve 94745 sayılı yazı ile Has Çelik ve Halat Sanayi Ticaret AŞ (HAS ÇELİK), 21.08.2024 tarih ve 94744 sayılı yazı ile Halavet Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (HALAVET GIDA), 06.09.2024 tarih ve 95889 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 27.09.2024 tarih ve 97387 sayılı yazı ile AKKİM, 27.09.2024 tarih ve 97440 sayılı ve 17.10.2024 tarih ve 98698 sayılı yazılar ile KORUMA KLOR, 17.10.2024 tarih ve 98697 sayılı yazı ile AKKİM, 10.12.2024 tarih ve 102144 sayılı yazı ile ETİ MADEN, 10.12.2024 tarih ve 102146 sayılı yazı ile PETKİM, 10.12.2024 tarih ve 102148 sayılı yazı ile Toros Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (TOROS TARIM), 10/12/2024 tarih ve 102149 sayılı yazı ile Bagfaş Bandırma Gübre Fabrikaları AŞ (BAGFAŞ), 10.12.2024 tarih ve 102161 sayılı yazı ile Hidrojen Peroksit San. ve Tic. AŞ (HİDROJEN PEROKSİT), 22.01.2025 tarih ve 105726 sayılı yazı ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 22.01.2025 tarih ve 105719 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 22.01.2025 tarih ve 105718 sayılı yazı ile AKKİM, 22.01.2025 tarih ve 105716 sayılı yazı ile TOROS TARIM, 22.01.2025 tarih ve 105721 sayılı yazı ile Eti Bakır AŞ (ETİ BAKIR), 22.01.2025 tarih ve 105720 sayılı yazı ile BAGFAŞ, 22.01.2025 tarih ve 105715 sayılı yazı ile KOYUNCU, 22.01.2025 tarih ve 105717 sayılı yazı ile HİDROJEN PEROKSİT, 22.01.2025 tarih ve 105714 sayılı yazı ile AKINSAN, 05.03.2025 tarih ve 109219 sayılı yazı ile Marmara Siegener Galvaniz Sanayi ve Ticaret AŞ (MARMARA GALVANİZ), 05.03.2025 tarih ve 109218 sayılı yazı ile Şa-Ra Enerji İnşaat Tic. ve San. AŞ (ŞA-RA ENERJİ), 05.03.2025 tarih ve 109217 sayılı yazı ile Tat Nişasta Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (TAT NİŞASTA), 05.03.2025 tarih ve 109216 sayılı yazı ile Gülmelet Galvaniz San. ve Tic. AŞ (GÜLMELET), 05.03.2025 tarih ve 109215 sayılı yazı ile Alber Kimya Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ (ALBER KİMYA), 05.03.2025 tarih ve 109214 sayılı yazı ile Çelik Halat ve Tel San. AŞ (ÇELİK

HALAT), 05.03.2025 tarih ve 109279 sayılı yazı ile AKKİM, 06.03.2025 tarih ve 109423 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 13.03.2025 tarih ve 110019 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 17.03.2025 tarih ve 110170 sayılı yazı ile ÇELİK HALAT, 07.04.2025 tarih ve 111476 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 21.05.2025 tarih ve 115206 sayılı yazı ile TÜİK, 21.05.2025 tarih ve 115223 sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü, 21.05.2025 tarih ve 115226 sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü, 26.05.2025 tarih ve 115609 sayılı yazı ile Envirotek Ekolojik Sistemler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (ENVIROTEK), 26.05.2025 tarih ve 115600 sayılı yazı ile Kuzu Toplu Konut İnşaat Anonim Şirketi (KUZU KONUT), 26.05.2025 tarih ve 115601 sayılı yazı ile Enfaş Enerji Elektrik Üretim AŞ (ENFAŞ), 26.05.2025 tarih ve 115602 sayılı yazı ile UNILEVER, 26.05.2025 tarih ve 115603 sayılı yazı ile Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ (ŞENPİLİÇ), 27.05.2025 tarih ve 115780 sayılı yazı ile İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı (İZMİR BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115779 sayılı yazı ile Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı (ADANA BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115778 sayılı yazı ile Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı (DİYARBAKIR BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115777 sayılı yazı ile Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı (GAZİANTEP BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115776 sayılı yazı ile Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı (SAMSUN BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115785 sayılı yazı ile Aksaray Belediye Başkanlığı (AKSARAY BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115784 sayılı yazı ile Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı (TRABZON BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115783 sayılı yazı ile Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı (ANTALYA BELEDİYESİ), 27.05.2025 tarih ve 115783 sayılı yazı ile İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ), 27.05.2025 tarih ve 115783 sayılı yazı ile Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığından (ANKARA BELEDİYESİ) bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuştur.

(14) Söz konusu bilgi taleplerine yönelik olarak; 10.07.2024 tarih ve 53722 sayılı yazı ile AKKİM, 02.08.2024 tarih ve 54726 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 02.08.2024 tarih ve 54725 sayılı yazı ile ERS, 26.08.2024 tarih ve 55590 sayılı yazı ile KOYUNCU, 27.08.2024 tarihli ve 55655 sayılı yazı ile GÜNDEM, 28.08.2024 tarihli ve 55698 sayılı yazı ile MERKİM, 28.08.2024 tarihli ve 55696 sayılı yazı ile, 02.09.2024 tarih ve 55807 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 10.09.2024 tarih ve 56099 sayılı yazı ile KURİTA, 16.09.2024 tarih ve 56327 sayılı yazı ve 16.04.2024 tarihli ve 56322 sayılı yazılar ile KORUMA KLOR, 07.10.2024 tarih ve 57291 sayılı yazı ile AKKİM, 09.10.2024 tarih ve 57428 sayılı yazı ve 15.10.2024 tarih ve 57699 sayılı yazılar ile KORUMA KLOR, 25.10.2024 tarih ve 58186 sayılı yazı ile AKKİM, 28.10.2024 tarih ve 58240 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 04.11.2024 tarih ve 58548 sayılı yazı ile AKKİM, 05.11.2024 tarih ve 58588 sayılı yazı ile AKINSAN, 06.11.2024 tarih ve 58617 sayılı yazı ile KOYUNCU, 18.11.2024 tarih ve 59112 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 22.11.2024 tarih ve 59315 sayılı yazı ile AKKİM, 29.11.2024 tarih ve 59555 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 05.12.2024 tarih ve 59773 sayılı yazı ile KOYUNCU, 13.12.2024 tarih ve 60147 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 16.12.2024 tarih ve 60202 sayılı yazı ile ETİ BAKIR, 18.12.2024 tarih ve 60348 sayılı yazı ile AKKİM, 20.12.2024 tarih ve 60440 sayılı yazı ile BAGFAŞ, 24.12.2024 tarih ve 60576 sayılı yazı ile HİDROJEN PEROKSİT, 24.12.2024 tarih ve 60593 sayılı yazı ve 24.12.2024 tarih ve 60596 sayılı yazı ile PETKİM, 31.12.2024 tarih ve 60884 sayılı yazı ile TOROS TARIM, 08.01.2025 tarih ve 61149 sayılı yazı ile KOYUNCU, 14.01.2025 tarih ve 61405 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 17.01.2025 tarih ve 61405 sayılı yazı ile AKKİM, 24.01.2025 tarih ve 61828 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 24.01.2025 tarih ve 61827 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 27.01.2025 tarih ve 61905 sayılı yazı ile TÜİK, 29.01.2025 tarih ve 62049 sayılı yazı ile TOROS TARIM, 30.01.2025 tarih ve 62075 sayılı yazı ile BAGFAŞ, 31.01.2025

tarih ve 62161 sayılı yazı ile KOYUNCU, 03.02.2025 tarih ve 62280 sayılı yazı ile ETİ BAKIR, 05.02.2025 tarih ve 62450 sayılı yazı ile AKKİM, 05.02.2025 tarih ve 63486 sayılı yazı ile AKKİM, 20.02.2025 tarih ve 63578 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 24.02.2025 tarih ve 63486 sayılı yazı ile AKINSAN, 25.02.2025 tarih ve 63862 sayılı yazı ile AKKİM, 28.02.2025 tarih ve 64106 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 03.03.2025 tarih ve 64202 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 11.03.2025 tarih ve 64608 sayılı yazı ile ALBER KİMYA, 12.03.2025 tarih ve 64608 sayılı yazı ile ALBER KİMYA, 12.03.2025 tarih ve 64646 sayılı yazı ile TAT NİŞASTA, 12.03.2025 tarih ve 64647 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 12.03.2025 tarih ve 64688 sayılı yazı ile ŞA-RA ENERJİ, 13.03.2025 tarih ve 64734 sayılı yazı ile GÜLMELET, 14.03.2025 tarih ve 64812 sayılı yazı ile MARMARA GALVANİZ, 17.03.2025 tarih ve 64921 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 17.03.2025 tarih ve 64976 sayılı yazı ile AKKİM, 20.03.2025 tarih ve 65127 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 20.03.2025 tarih ve 65164 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 24.03.2025 tarih ve 65271 sayılı yazı ile ÇELİK HALAT, 24.03.2025 tarih ve 65306 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 25.03.2025 tarih ve 65310 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 27.03.2025 tarih ve 65486 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 28.03.2025 tarih ve 65557 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 11.04.2025 tarih ve 66173 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67814 sayılı yazı ile İKRAM KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67802 sayılı yazı ile 2S KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67810 sayılı yazı ile IRMAK KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67803 sayılı yazı ile AYKİMSAN, 12.05.2025 tarih ve 67804 sayılı yazı ile BOCİY, 12.05.2025 tarih ve 67805 sayılı yazı ile DOĞU KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67806 sayılı yazı ile SÜLEYMAN KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67812 sayılı yazı ile KUZEY KİMYA, 12.05.2025 tarih ve 67809 sayılı yazı ile İKRAM, 12.05.2025 tarih ve 67813 sayılı yazı ile IRMAK KİMYA, 13.05.2025 tarih ve 67916 sayılı yazı ile IRMAK KİMYA, 16.05.2025 tarih ve 68179 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 16.05.2025 tarih ve 68210 sayılı yazı ile IRMAK KİMYA, 20.05.2025 tarih ve 68247 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 22.05.2025 tarih ve 68464 sayılı yazı ile TÜİK, 23.05.2025 tarih ve 68515 sayılı yazı ile TİCARET BAKANLIĞI İthalat Genel Müdürlüğü, 26.05.2025 tarih ve 68644 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 23.05.2025 tarih ve 68650 sayılı yazı ile IRMAK KİMYA, 23.05.2025 tarih ve 68548 sayılı yazı ile AYKİMSAN, 23.05.2025 tarih ve 68530 sayılı yazı ile 2S KİMYA, 23.05.2025 tarih ve 68528 sayılı yazı ile SÜLEYMAN KİMYA, 23.05.2025 tarih ve 68526 sayılı yazı ile KUZEY KİMYA, 20.05.2025 tarih ve 68331 sayılı yazı ile ANADOLU KİMYA, 28.05.2025 tarih ve 68738 sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü, 28.05.2025 tarih ve 68777 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 29.05.2025 tarih ve 68807 sayılı yazı ve 29.05.2025 tarih ve 68795 sayılı yazı ile ENVİROTEK, 28.05.2025 tarih ve 68778 sayılı yazı ile KORUMA KLOR, 29.05.2025 tarih ve 68823 sayılı yazı ile UNİLEVER, 29.05.2025 tarih ve 68813 sayılı yazı ile ŞENPİLİÇ, 30.05.2025 tarih ve 68885 sayılı yazı ile Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi, 02.06.2025 tarih ile AKSARAY BELEDİYESİ, 02.06.2025 tarih ile İSKİ, 02.06.2025 tarih ve 68951 sayılı yazı ile AKKİM, 02.06.2025 tarih ve 68981 sayılı yazı ile TRABZON BELEDİYESİ, 02.06.2025 tarih ve 68981 sayılı yazı ile İZMİR BELEDİYESİ, 03.06.2025 tarih ve 68999 sayılı yazı ile SAMSUN BELEDİYESİ, 03.06.2025 tarih ve 69004 sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü, 03.06.2025 tarih ve 69050 sayılı yazı ile ANTALYA BELEDİYESİ, 04.06.2025 tarih ve 69083 sayılı yazı ile KUZU KONUT, 03.06.2025 tarih ve 69104 sayılı yazı ile ASKİ, 10.06.2025 tarih ve 69146 sayılı yazı ile Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, 11.06.2025 tarih ve 69225 sayılı yazı ENFAŞ ile tarafından cevabi yazılar Kurum kayıtlarına sunulmuştur.

(15) Kurum kayıtlarına 03.07.2025 tarih ve 70065 sayı ile intikal eden yazı ile KORUMA KLOR tarafından 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca yazılı savunmalarının sunulması için 30 günlük ek süre tanınması talep edilmiştir.

(16) Ek süre talebi Kurulun 10.07.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, soruşturma taraflarının yazılı savunmalarını sunmaları için ek süre talebini içeren usulüne uygun başvuruların kabulüne ve anılan teşebbüslerin yazılı savunma süresinin bitiminden itibaren 30 gün uzatılmasına 10.07.2025 tarih ve 25-25/619-M karar sayısı ile karar verilmiştir.

(17) KORUMA KLOR tarafından gönderilen yazılı savunma 29.08.2025 tarih ve 72784 sayı ile savunma süreleri içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(18) 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantısı yapılması hususunun görüşülmesi konusu 06.11.2025 tarihli Kurul toplantısında ele alınmış ve 25-41/989-M sayı ile sözlü savunma toplantısının 16.12.2025 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir. Anılan tarihte sözlü savunma toplantısı gerçekleştirilmiştir.

(19) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı ve sözlü savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre nihai kararı tesis etmiştir.

(20) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor ve Ek Görüş’te, hakkında soruşturma yürütülen KORUMA KLOR’un klor alkali ürünleri sektöründeki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırıcı ve dışlayıcı nitelikteki davranışlarının 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesini ihlal ettiği, bu nedenle adı geçen teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerince idari para cezası uygulanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER

I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraf: KORUMA KLOR

(21) KORUMA KLOR, ana faaliyet konusu kimyasal madde (klorlu bileşikler, sodyum hidroksit) ve zirai ilaç üretimi ve satışı olan Koruma Şirketler Grubu’nun bünyesinde yer almaktadır. Koruma Şirketler Grubu: klor üretimi alanında faaliyette bulunan KORUMA KLOR; bitki koruma alanında faaliyet gösteren ve herbisitler, insektisitler, fungusitler vb. ürün gamına sahip Koruma Tarım AŞ; solvent türevi kimyasalların depolama ve tahmil tahliye hizmeti sunan KORUMA TEMİZLİK; nakliye, lojistik dağıtım ve kuru ve sıvı kimyasalların depolanması gibi destek hizmetlerini yürüten İzmit Sakarya Nakliyat Kimya Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.’den oluşmaktadır.

(22) KORUMA KLOR, tuzun elektrolizi ile elde edilen klor, sodyum hidroksit (kostik) [1] ve hidrojen ürünleri ile bu ürünlerin türevleri niteliğindeki diğer klor alkali ürünlerinin üretimini ve satışını gerçekleştirmektedir. KORUMA KLOR’un ürün portföyü; klor, sudkostik ve türevleri olan demir III klorür, sodyum silikat, kalsiyum klorür, klorlu parafin, payet kostik, polialüminyum klorür, sodyum hipoklorit, hidroklorik asit, bakır oksiklorür ürünlerinden oluşmaktadır. KORUMA KLOR, Kocaeli-Derince, Hatay- Kırıkhan ve Denizli-Honaz tesislerinde klor alkali ve buna bağlı birçok kimyasalın üretimi ve satışı faaliyetini yürütmektedir. Ayrıca teşebbüsün çeşitli kimyasal ürünlerin ithalatı konusunda da faaliyetleri bulunmaktadır. Teşebbüsün müşteri portföyünü 1 Rapor genelinde her iki ifade aynı anlamda kullanılmaktadır.

sanayi kuruluşları, belediyeler ve diğer kamu kuruluşları oluşturmaktadır. KORUMA KLOR’un 2024 yılı cirosu (.....) TL’dir.

(23) KORUMA KLOR’un klor alkali ürünlerinden elde ettiği cironun ürün türü bakımından ayrımına aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-1: KORUMA KLOR’un Klor Alkali Ürün Türleri Bakımından Elde Ettiği Ciro Ayrımı

2023 2024 [2]

Toplam Ciro

Ürün Türü Üründen Elde Edilen Toplam Ciro Üründen Elde Edilen

İçindeki Oran

Ciro İçindeki Oran (%) Ciro

(%)

Sodyum

Sodyum

Demir III Klorür

(.....) (.....) (.....) (.....) Tip 1 A

Demir III Klorür

Kalsiyum Klorür

(.....) (.....) (.....) (.....) %34

Kalsiyum Klorür

(.....) (.....) (.....) (.....) %78

Polialüminyum

(.....) (.....) (.....) (.....) Klorür

Trik.Asit

Payet Kalsiyum

(.....) (.....) (.....) (.....) Klorür

GENEL

(.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM

(24) Yukarıdaki tablo incelendiğinde klor alkali ürün gamı içerisinde en yüksek cironun yaklaşık %(.....) ile sodyum hidroksitten elde edildiği, dosya konusu ürünler hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür ürünlerinden 2023 ve 2024 yıllarında sırasıyla; yaklaşık %(.....) ve %(.....) civarında ciro elde edildiği görülmektedir. Cironun geri kalan bölümü ise sodyum silikat, polialüminyum klorür, mayi klor gibi ürünlerden elde edilmektedir.

(25) KORUMA KLOR’un Yönetim Kurulu: (.....),(.....) ve (.....) olmak üzere üç kişiden oluşmaktadır. Hâlihazırdaki hissedarlık yapısı ise aşağıdaki tabloda verilmiştir.

2 2024 yılı verisi ilk 8 ayı içermektedir.

Tablo-2: KORUMA KLOR'un Pay Sahipliği Yapısı

Pay Sahibi Pay Adedi Sermaye Tutarı (TL)

(.....)

(.....)

Kaynak: Cevabi Yazı.

I.2. İlgili Pazar

(26) Rekabet hukukunda pazar tanımı, teşebbüsler arasında rekabetin sınırlarını tespit etmekte kullanılan bir araçtır. İlgili pazar, ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki temel boyuttan oluşmaktadır. Özellikle hâkim durumun belirlenmesinde pazar gücünün, buna esas olarak da ilgili ürün pazarının ve ilgili coğrafi pazarın belirlenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Pazarı hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla tanımlamaktaki amaç teşebbüslerin davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi baskıdan bağımsız olarak davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya çıkarılmasıdır. Bu kapsamda öncelikle sektör hakkında bilgiye yer verilecek olup sonrasında ilgili ürün ve ilgili coğrafi pazara ilişkin değerlendirmeler yapılacaktır.

I.2.1. Sektör Hakkında Bilgi ve İlgili Ürün Pazarı

(27) İlgili dosya bakımından önem arz eden klor alkali ürün gruplarından sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit klor alkali tesislerinde tuzlu suyun kimyasal saflaştırma ve arıtma süreçlerine tabi tutulmasının ardından elektrolize edilmesiyle elde edilen ürünlerdendir. Aşağıda yer verilen Şekil-1’de sodyum hipoklorit ve hidroklorik asidin, Şekil-2’de ise farklı yöntemler ile üretilebilen demir III klorürün üretim akışına kısaca yer verilmektedir.

Şekil-1: Hidroklorik Asit ve Sodyum Hipoklorit Ürünlerine İlişkin Üretim Şeması 3

Şekil-2: Demir III Klorür Ürününe İlişkin Üretim Şeması

(28) Klor alkali ürünlerinden olan sodyum hipoklorit ve hidroklorik asidin üretiminin temelini; (i) tuzlu su hazırlama ve arıtma, (ii) elektroliz, (iii) klor sıvılaştırma, (iv) hidroklorik asit, (v) sodyum hipoklorit ve (vi) kostik evaporasyonu olmak üzere altı adet süreç oluşturmaktadır. [4] İlk aşamada yıkanmış tuz suda çözülerek salamura olarak da adlandırılan bir tuzlu su çözeltisi hazırlanır. Anılan tuzlu su çözeltisi, elektrolize uygun hale getirilmesi için kimyasal saflaştırma ve arıtma süreçlerine tabi tutulur. Bu süreçte soda, kostik, hidroklorik asit, alfa selüloz ve baryum klorür gibi kimyasallar kullanılmaktadır. İçerisindeki fiziksel ve kimyasal safsızlıkların uzaklaştırıldığı tuzlu su 3 COMP/M.6905 Ineos/Solvay/JV, s. 24.

4 İlgili bölümde anlatılan üretim süreci “Membran Hücre süreci” olarak adlandırılmaktadır. Membran hücre süreci haricinde “Mercury Hücre süreci” ve “Diyafram Hücre süreci” olarak adlandırılan iki farklı üretim süreci bulunmasına karşın anılan üç süreçte de aynı çıktılar elde edilmekte olup farklılık yalnızca çıkan ürünlerin tutulma yönteminden kaynaklanmaktadır.

çözeltisi ikinci aşamada elektrolize beslenerek elektrik akımı yardımıyla kostik, klor ve hidrojen gazına dönüşür. Üçüncü aşamada tuzlu sudan arındırılmış klor gazı sülfürik asitle temas ettirilerek sudan arındırılır ve soğutucu alana gönderilerek sıvı halde depolanır. Dördüncü aşamada ayrıştırma sonucu elde edilen klor ve hidrojen gazı bir kamarada yakılarak hidroklorik asit gazı oluşturulur, bu gaz suyla temas ettirilerek hidroklorik asit elde edilir ve bir depoya aktarılır. Beşinci aşamada kostik, soğutucuda suyla soğutulduktan sonra klor gazıyla beraber hipoklorit kulesine gönderilir ve burada oluşan sodyum hipoklorit pompayla ikinci bir soğutucudan geçirilerek depo tankına aktarılmaktadır. Son aşamada ise elde edilen kostik buharlaştırılarak yoğunlaştırılmaktadır.

(29) Demir III klorür ise temel olarak iki farklı yöntemle üretilebilmektedir. İlk yöntem; metalik demir, demir talaşı ya da hurda demirlerin hidroklorik asit ile reaksiyona sokulmasıdır. Bu üretim süreciyle ilk aşamada elde edilen demir II klorür, klor gazı ile yükseltgenerek demir III klorüre dönüştürülmektedir. İkinci yöntem ise, kirli asit ya da çürük asit olarak adlandırılan galvaniz veya demir çelik sektörlerinde kullanılmış ve asit oranı düşük, demir oranı yüksek olan hidroklorik asitlerin farklı şekillerde klorlanması sonucu demir III klorür elde edilmesidir. Türk Standartları Enstitüsünün “TS EN 888” standardına 5 göre demir III klorür Tip 1, Tip 2 ve Tip 3 olmak üzere üç ayrı tipte sınıflandırılmaktadır. Üretimde kullanılan girdilerdeki ağır metal oranı arttıkça demir III klorürün kalitesi düşmektedir. Bu bağlamda Tip 1 ürünler yüksek saflık ve aktif madde oranına sahip olup genellikle içme suyu alanında tercih edilmektedir. Tip 2 ise düşük saflık oranına sahip olup genellikle endüstriyel atık su arıtımı için kullanılmaktadır. Tip 3 ise Tip 2’ye nazaran ağır metal oranı yüksek çürük asit, hurda ve klordan oluşmaktadır.

(30) Yukarıda anlatılan üretim süreci sonucu, elde edilen ürünlerden hidroklorik asidin; demir-çelik sektöründe yüzey işlemlerinde, kimya sektöründe farklı kimyasalların üretiminde, gıda ve kâğıt sektörlerinde nişasta ve katkı maddelerinin üretiminde, su arıtma işleminde pH ayarlamada kullanımının yanı sıra maden, boya, ilaç, petrol ve tekstil gibi pek çok sektörde de kullanıldığı görülmektedir. Sodyum hipoklorit ise çamaşır suyu ve hijyen ürünlerinin üretiminde, tekstil ve kağıt sektörlerinde ağartma işlemlerinde, dezenfektan üretiminde, içme suyu ve atık su arıtımında, çeşitli pH ayarlama işlemlerinde kullanılmaktadır. Demir III klorür ise ağırlıklı olarak kentsel atık su arıtma işlemleri için kullanılmakla birlikte, içme suyu arıtımında ve endüstriyel su proseslerinde de kullanılmaktadır.

(31) Türkiye’nin sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit ihtiyacının büyük bir kısmı yurt içi üretimle karşılanmakla birlikte yurt içi fiyatının yüksek kaldığı durumlarda İran, Çin, Hindistan gibi ülkelerden az miktarda sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit ithalatı yapıldığı görülmektedir. Demir III klorür bakımından da benzer şekilde ithalat oranı düşük seviyelerdedir.

(32) Dosya kapsamında sodyum hipoklorit, hidroklorik asit, demir III klorür müşterilerine anılan ürünler için ithalat imkânlarının olup olmadığı sorulmuştur. Buna yönelik gelen cevabi yazılarda; sodyum hipoklorit ürününün doğası gereği uçucu nitelikte olması ve tedarik süresi uzadıkça ürünün kalitesinin düşmesi nedeniyle piyasa koşulları elverdiği sürece ürünü iç piyasadan temin ettikleri, hidroklorik asit bakımından ise ithalat izni alınması gerektiği ve yurt içinden ürün tedarikinin ekonomik olarak daha makul olduğu ifade edilmiştir. [6] Demir III klorür bakımından ise ürünün yurt içinde rahatça tedarik 5 İçme ve Kullanma Sularının Arıtılmasında Kullanılan Kimyasal Maddeler - Demir (III) Klorür.

6 Karar metninin ilerleyen bölümlerde ithalatın yıllar içindeki seyri ve yurt içi üretim miktarları hakkında daha kapsamlı bilgiler sunulacaktır.

edilebilmesi ve alımının iki haftalık ya da aylık periyotlarla gerçekleştirilmesi nedeniyle ithalat yolunun tercih edilmediği belirtilmiştir.

(33) Sektördeki sodyum hipoklorit ve hidroklorik asidin yerli üretim yapısı incelendiğinde, KORUMA KLOR ve AKKİM’in yerleşik üreticiler olarak faaliyet gösterdiği, Eylül 2023 tarihi itibarıyla sektöre KOYUNCU ve AKINSAN olmak üzere iki yeni oyuncunun girdiği görülmektedir. Öte yandan demir III klorür üretiminde; yerleşik teşebbüsler olarak faaliyet gösteren KORUMA KLOR ve AKKİM’in yanı sıra Ağustos 2022 tarihi itibarıyla DOĞU KİMYA’nın üretime başladığı bilinmektedir. Öte yandan AKINSAN’ın ise 2025 yılının ikinci çeyreğinde üretime başlayacağı öğrenilmiştir. 7

(34) Klor alkali sektöründeki klor alkali üretim tesislerinin konumu ve hangi teşebbüse ait olduklarına ilişkin görsele aşağıda yer verilmektedir.

Şekil-3:Türkiye'de Kurulu Klor Alkali Tesisleri

(35) Hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür pazarlarına ilişkin toplam satış miktarı ile toplam satış tutarının yer aldığı tablolara aşağıda yer verilmektedir:

Tablo-3: 2022-2024 Döneminde Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve Tutarı

2022 2023 2024

Toplam Miktar (Kg) (.....) (.....) (.....)

Toplam Tutar (TL) (.....) (.....) (.....) Tablo-4: 2022-2024 Döneminde Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve Tutarı

2022 2023 2024

Toplam Miktar (Kg) (.....) (.....) (.....)

Toplam Tutar (TL) (.....) (.....) (.....) Tablo-5: 2022-2024 Döneminde Demir III Klorür Satış Miktarı ve Tutarı

2022 2023 2024

Toplam Miktar (Kg) (.....) (.....) (.....)

Toplam Tutar (TL) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler neticesinde dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

7 Demir III klorür üretimine yönelik olarak İKRAM KİMYA’nın faaliyet gösterdiği bilinmekte olup üretiminin oldukça düşük seviyede olduğu anlaşılmaktadır.

(36) Yukarıda yer verilen tablolardan görülebileceği üzere söz konusu pazarların, miktar bazında durağan, değer bazında ise nominal olarak büyüme eğiliminde olduğu anlaşılmaktadır.

(37) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. İlgili Pazar Kılavuzu’nda talep ikamesinin değerlendirilmesine ilişkin olarak; “tüketici gözünde ilgili ürünün yerine geçer kabul edilen başka ürünlerin belirlenmesini gerektirmektedir. Bu belirlemeyi yapmanın bir yolu göreceli fiyatlarda küçük, kalıcı bir değişim meydana geldiği varsayılarak müşterilerin bu değişime yönelik olası tepkilerinin değerlendirilmesidir.” ifadelerine yer verilmektedir.

(38) Yukarıda değinildiği gibi kostik ve klor gazının reaksiyonundan sodyum hipoklorit; klor gazı ve hidrojen gazının reaksiyonundan hidroklorik asit; demirin önce hidroklorik asit daha sonra ise klor gazı ile reaksiyona sokulması ile demir III klorür elde edilmektedir. Soruşturma tarafı olan KORUMA KLOR’a anılan ürünlere ikame olarak kullanılabilecek ürünler sorulmuş; KORUMA KLOR tarafından çamaşır suyu üretiminde kullanılan sodyum hipoklorite hidrojen peroksidin, hidroklorik asite sülfürik asidin ve demir III klorüre ise başta alüminyum sülfat ve demir sülfat olmak üzere çeşitli kimyasal koagülantların ikame olarak kullanılabileceği ifade edilmiştir. Sektördeki diğer üretici konumundaki AKKİM’e söz konusu ürünlere ikame olabilecek ürünler sorulmuş olup AKKİM tarafından sodyum hipoklorit ve hidroklorik asite tamamen ikame bir ürün bulunmadığı ancak farklı uygulamalarda, uygulama şeklinin ve kullanım miktarının değiştirilmesiyle bazı kimyasal ürünlerin kullanılabileceği; demir III klorür bakımından ise alüminyum sülfat, demir sülfat ve polialüminyum klorürün benzer işlevler sunarak demir III klorürün yerine kullanılabileceği belirtilmiştir.

(39) Buna ek olarak soruşturma sürecinde, KORUMA KLOR’un müşterilerine dosya kapsamındaki ürünler bakımından ikame ilişkisi olan ürün bulunup bulunmadığı, ikame ilişkisi mevcut ise hangi ürünler olabileceği sorulmuştur.

(40) Söz konusu hususa yönelik gelen cevabi yazılarda sodyum hipoklorit ürünü ile ilgili olarak özetle:

- (.....) tarafından, sodyum hipokloritin; farklı bir hammadde ve/veya ürünle

gerek işlevsellik gerekse de fiyat bakımından ikame edilmesinin mümkün

olmadığı,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorite ikame olarak toz klorun kullanılabildiği

ancak fiilen toz klor kullanılmadığı ve alım yapılmadığı,

- (.....) tarafından, sodyum hipokloritin çamaşır suyuna mikrop öldürücü ve

beyazlatıcı etki kazandırmak amacıyla kullanıldığı; bu işlevi yerine

getirebilecek ikame bir ürünün ise bulunmadığı,

- (.....) tarafından, sodyum hipokloritin, dezenfektan amaçlı beyaz

çamaşırların temizlenmesi ve beyazlatılmasında kullanılan çamaşır suyu

üretiminde kullanıldığı; dezenfektan amaçlı çamaşır suyu üretiminde

sodyum hipoklorit yerine başka bir ürünün kullanılamadığı; giysilerin

yıkanmasında kullanılan sodyum hipokloritli çamaşır suyuna ikame olarak

hidrojen peroksit içeren temizlik ürünlerinin kullanılabilmesine karşın söz

konusu ürünün yaklaşık beş kat daha maliyetli olduğu,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorit ürününe ikame olarak %56 ve %90 konsantrasyonda tablet veya granül formların bulunduğu ancak bu ürünlerin ithal olması ve aşırı sıcak iklim koşullarında sürekli kullanımının kârlı olmadığı, bu nedenle sodyum hipoklorit ürününün tercih edildiği,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorit sıvı ürününün birebir muadilinin bulunmadığı,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorit yerine içme suyu arıtımında sodyum klorit, tekstilde kumaş beyazlatmada hidrojen peroksit, havuz kimyasalı üretiminde toz klorun ikame olarak kullanılabileceği; ancak fiyat farkları nedeniyle fiiliyatta söz konusu ikame ürünlerin nadiren tercih edildiği,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorite kullanım amacı, işlevsellik ve fiyat bakımından ikame olarak değerlendirilecek başka bir ürünün bulunmadığı,

- (.....) tarafından, yüzme havuzu suyu dezenfeksiyonunda sodyum hipoklorit kullanıldığı, buna alternatif kimyasalların bulunduğu ancak ekonomik olması nedeniyle büyük havuzlarda sodyum hipokloritin tercih edildiği, alternatif ürünlerin küçük havuzlarda kullanıldığı ve bu ürünlerin ülkemizde üretilmeyip ithal edildiği,

- (.....) tarafından, sodyum hipoklorit yerine toz klor ve hidrojen peroksitin kullanılabileceği ve

- (.....) tarafından sodyum hipoklorit yerine toz klor kullanılabileceği

ifade edilmiştir.

(41) Bunun yanı sıra hidroklorik asit ürünü ile ilgili de benzer şekilde:

- (.....) tarafından, fosforik asidin işlevsel olarak hidroklorik asidin muadili olabileceği ancak maliyet ve fiyat unsurları dikkate alındığında fosforik asidin hidroklorik aside ikame olmadığı, bu nedenle alım süreçlerinde hidroklorik aside odaklanıldığı ve fosforik asidin tercih edilmediği,

- (.....) tarafından hidroklorik asit kullanıldığı, ayrıca (.....)’in dört farklı işletme müdürlüğünün olduğu, müdürlüklerden biri bakımından hidroklorik aside ikame ürün kullanımının mümkün olmadığı, diğer müdürlüklerin ise hidroklorik aside ikame olduğu düşünülen ürünlerin kullanılması durumunda üretim hatlarında ve havuzlarda tıkanmalara yol açtığı,

- (.....) tarafından, süreç gereği hidroklorik aside işlevsellik ve fiyat açısından ikame edilebilecek bir ürünün bulunmadığı,

- (.....) tarafından, hidroklorik asidin amonyak fabrikasındaki demineralize su işleme tesisinde ters yıkama işleminde kullanıldığı ve bu nedenle ikame ürününün bulunmadığı,

- (.....) tarafından, hidroklorik asidin petrol ve doğalgaz sahalarında üretimi artırmak amacıyla yoğun olarak kullanıldığı ve bu amaçla ikame edilebilecek bir ürünün bulunmadığı,

- (.....) tarafından, hidroklorik aside ikame bir ürünün bulunmadığı ve

- (.....) tarafından, hidroklorik asit yerine teknik olarak başka bir ürün kullanımının mümkün olmadığı ve şimdiye kadar böyle bir kullanımın da gerçekleştirilmediği

- (.....) tarafından hidroklorik asit yerine sülfürik asidin kullanılabileceği

ifade edilmiştir.

(42) Ek olarak demir III klorür ürünü için:

- (.....) tarafından, demir III klorür ürününün, anaerobik çürütme süreçlerinde oluşan korozif hidrojensülfürün kontrolünde uygulama kolaylığı, işlevselliği ve fiyat açısından en uygun kimyasal çözümlerden biri olarak değerlendirildiği, ikame ürünlerin genellikle biyolojik sistemlere dayandığı, bu sistemlerin yüksek ilk yatırım maliyetleri ve karmaşık işletme koşulları nedeniyle tercih edilmediği, bu nedenle demir III klorürün hem teknik hem de ekonomik açıdan en uygun çözüm olarak kullanıldığı,

- (.....) tarafından, demir III klorüre ikame olarak alüminyum sülfatın kullanılabileceği, ancak alüminyum sülfatın daha pahalı olduğu, ayrıca toz formda bulunması nedeniyle sulu çözelti hazırlanırken tehlike arz ettiği ve bu riskten dolayı kullanımının tercih edilmediği,

- (.....) tarafından, demir III klorürün atık su arıtma sektöründe partikül topaklaştırıcı olarak kullanıldığı, ancak atık su türüne bağlı olarak alüminyum çözeltileri, baryum çözeltileri, kireç süspansiyonları ve klor çözeltileri gibi farklı kimyasalların da ikame olarak kullanılabildiği, bu nedenle kullanılan ürünün atık su türüne göre değişiklik gösterdiği,

- (.....) tarafından, demir III klorürün, atık su arıtma tesislerinde arıtma prosesinin bir parçası olarak kimyasal fosfor giderimini sağlamak amacıyla kullanıldığı, teoride aynı amaçla alüminyum sülfat kullanımının da mümkün olmakla birlikte verimlilik ve kullanım kolaylığı açısından demir III klorürün tercih edildiği ve

- (.....) tarafından, uzun yıllar boyunca atık su arıtma tesisinde demir III klorür yerine alüminyum sülfatın tercih edildiği, alüminyum sülfatın içme suyu arıtımında yaygın olarak kullanılmasından kaynaklı artan talep ve tedarik sorunları nedeniyle yapılan çeşitli pilot uygulamalar ve kimyasal testler sonucunda fiyat ve verimlilik açısından demir III klorürün en uygun çözüm olarak belirlendiği ve bu nedenle tercih edildiği

ifade etmiştir.

(43) Yukarıda yer alan bilgilerden; sodyum hipoklorite ikame ürün bulunup bulunmadığına

ilişkin bakımından bilgi talebinde bulunulan müşterilerin büyük bir çoğunluğu ((.....),

(.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....)) tarafından fiili olarak ikame bir ürün

olmadığı ifade edilmiştir. [8] Dolayısıyla söz konusu sodyum hipoklorit ve hidrojen

peroksitin birbirlerine ikame olmadığı değerlendirilmektedir.

(44) Benzer şekilde hidroklorik aside ikame olarak görülen ürünler noktasında da bilgi

talebinde bulunulan teşebbüslerden yalnızca biri sülfürik asidin ikame olabileceğini

belirtmiş olmasına rağmen bahse konu müşterilerin hemen hemen tamamı ((.....), (.....),

(.....), (.....), (.....), (.....), (.....)) farklı sektörlerde faaliyet göstermelerine karşın

Müşteri görüşlerinin yanı sıra, sodyum hipoklorite ikame olduğu iddia edilen hidrojen peroksit ürününün

satış bilgileri de dosya kapsamında talep edilmiştir. İlgili ürünlerin fiyat seyri ve talep yapısı incelenmiştir.

Bu inceleme sonucunda da sodyum hipoklorit fiyatlarının düşüşe geçtiği 2024 yılı içerisinde hidrojen

peroksit fiyatlarının artmaya devam etmekle birlikte satış miktarının azalmadığı ve müşteriler arasında

geçişkenliğin zayıf olduğu, ürünlerin müşteri portföylerinin de genel itibarıyla ayrıştığı görülmüştür. Söz

konusu hususun da ikame ürün analizinde varılan sonucu desteklediği değerlendirilmektedir.

hidroklorik asite ikame olarak alternatif bir ürün görmediklerini ifade etmiştir. [9] Anılan sebeple bahse konu iki ürünün birbirlerine ikame olmadığı değerlendirilmektedir.

(45) Demir III klorür ürününe ilişkin olarak ikame ilişkisinin sorulduğu müşterilerinin birçoğunun ((.....), (.....), (.....)) alüminyum sülfatı teorik olarak ikame gördüğü ancak fiili durumda fiyat, işlevsellik, verimlilik ve kullanım kolaylığı gibi nedenlerle demir III klorüre ikame bir ürünün bulunmadığı yönünde bilgi sunduğu görülmektedir. (.....) tarafından ise demir III klorürün, alternatif ürünlere kıyasla hem teknik hem de ekonomik açıdan en uygun çözüm olarak kullanıldığı ifade edilmiştir. Demir III klorür bakımından pazar tanımını etkileyen bir diğer husus da talep yapısıdır. Şöyle ki, ürün satışlarının önemli bir bölümünün kamu kurumlarına yapıldığı, kamu kurumları da düzenledikleri ihalelerde talep edilen ürünü spesifik olarak demir III klorür olarak belirlediklerinden, ihale sürecinde rekabet yalnızca ilgili ürünün satıcıları arasında doğmaktadır. Sonuç itibarıyla anılan iki ürünün birbirlerine ikame olmadığı değerlendirilmektedir.

(46) Kurulun kimyasal ürünler sektörüne ilişkin daha önceki kararlarında ilgili kimyasalın sınıflandırmasından bağımsız olarak her bir ürünün ayrı pazarlar olarak belirlendiği görülmektedir. [10] Örneğin işbu dosya konusu ürünlerin de bazılarının yer aldığı Kurulun Arıtma Kimyasalları [11] kararında; klor alkali tesislerinin üretim sürecinde ana ürün grubundan klor gazı ve alt ürün grubundan demir III klorür ürünlerinin de yer aldığı ürünlere ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, soruşturma tarafı teşebbüslerin tümünün, başvuruya konu ürünlerden her birinin üretim ve satışını yapmadığı, söz konusu ürünlerin kendine has kimyasal formüllerinin bulunduğu ve Kurulun sektöre ilişkin önceki kararları da dikkate alınarak, ilgili ürün pazarları, ürün bazında ayrı ayrı belirlenmiştir.

(47) Bu çerçevede geçmiş Kurul kararları ile uyumlu olacak şekilde, işbu dosya kapsamında hakkında soruşturma yürütülen tarafın üretim ve satışını gerçekleştirmiş olduğu ürünlerden sodyum hipoklorit, hidroklorik asit ve demir III klorürün her birinin ayrı bir ürün pazarı teşkil ettiği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla dosya kapsamında ilgili ürün pazarları “sodyum hipoklorit”, “hidroklorik asit” ve “demir III klorür” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(48) İlgili pazarın coğrafi boyutunun tanımlanmasında rekabet koşullarının homojen olarak tespit edileceği coğrafi alan dikkate alınmaktadır. Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit ürünleri Türkiye’de Kocaeli, Yalova, Denizli, Konya, Hatay ve Osmaniye’de bulunan tesislerde üretilmektedir. Yine dosya kapsamında, demir III klorür üreticilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde ilgili ürünün Kocaeli, Yalova, Denizli, İstanbul, Hatay, Adana ve Osmaniye’de üretilebildiği anlaşılmıştır. Bahse konu ürünlerin taşınabilmesi için nitelikleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenen ADR’li [12] tankerler kullanılmaktadır.

9 Müşteri görüşlerinin yanı sıra, hidroklorik asite ikame olduğu iddia edilen sülfürik asit ve nitrik asit ürünlerinin satış bilgileri de dosya kapsamında talep edilmiştir. İlgili ürünlerin fiyat seyri ve talep yapısı incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda da hidroklorik asit ile sülfürik asit ve nitrik asit fiyatlarının paralel hareket etmediği ve müşteriler arasında geçişkenliğin zayıf olduğu görülmüştür. Söz konusu hususun da ikame ürün analizinde varılan sonucu desteklediği değerlendirilmektedir.

10 Kurulun 12.11.2019 tarih ve 19-39/608-261 sayılı, 20.12.2006 tarih ve 06-92/1172-350 sayılı, 04.12.2003 tarih ve 03-76/925-389 sayılı kararları.

11 Kurulun 19.11.2020 tarih ve 20-50/693-304 sayılı kararı.

12 ADR, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı riskli malzemelerin uluslararası karayolu ile taşınmasını belirleyen kural ve çerçevelere ilişkin anlaşmayı ifade etmektedir. ADR ilgili uluslararası anlaşmanın Fransızcası olan “Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route'' ifadesinden gelmektedir.

(49) Sodyum hipoklorit, hidroklorik asit ve demir III klorür üreticilerinin satışlarını tesislerinden uzak yerlerdeki müşterilerine yapması nakliye giderini artırsa dahi, müşterilerin fiyatların uygun olması halinde üretim tesisinin nerede olduğundan bağımsız bir şekilde alım yaptığı görülmektedir. Nitekim AKKİM’den gelen satış verilerine göre; Hatay’da KORUMA KLOR’un tesisi bulunmasına karşın, AKKİM’in Yalova’da bulunan tesisinden Hatay’a ve Adana’ya satış yapıldığı anlaşılmaktadır. Sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit pazarlarına yeni giriş yapan teşebbüsler olan AKINSAN ve KOYUNCU’nun satış verileri incelendiğinde de teşebbüslerin üretim tesislerinin bulunduğu coğrafi bölgelerin dışına satış yapabildikleri görülmektedir. Örneğin Konya ilinde üretim yapan KOYUNCU’nun, Kocaeli ve Yalova’da üretim yapan rakip tesisler olmasına rağmen İstanbul’a ve Kırklareli’ne satış yapabilmektedir.

(50) Demir III klorür bakımından da benzer bir şekilde AKKİM’in Yalova tesisinden görece uzak sayılabilecek Bingöl, Malatya ve Antalya gibi illere satış yapılabildiği görülmektedir. KORUMA KLOR’un da Kocaeli, Hatay ve Denizli, tesislerinde ülkenin tüm coğrafi bölgelerine satış yapabildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte dosya kapsamında demir III klorür ihaleleri bakımından bir iddia gündeme geldiği için demir III klorür ihaleleri açısından da herhangi bir coğrafi kısıtın bulunmadığı değerlendirilmektedir. Nitekim ihalelere katılım sağlayan teşebbüslerin farklı coğrafi bölgelerde bulunduğu anlaşılmıştır. Örneğin Diyarbakır Belediyesinin 05.07.2024 tarih ve 2024/697693 kayıt numaralı ihalesine yönelik olarak KORUMA KLOR (Kocaeli), DOĞU KİMYA (Adana) ve AYKİMSAN (Aydın) teklif sunmuştur. Bu bağlamda ihale pazarı bakımından coğrafi olarak herhangi bir engel bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

(51) Sodyum hipoklorit ve hidroklorit asit pazarları bakımından ülkenin herhangi bir bölgesinde rekabet koşullarının diğer bölgelerden kayda değer ölçüde farklılaşmasına sebep olabilecek herhangi bir unsurun mevcut olmadığının somut bir şekilde ortaya konmasının temini amacıyla Ekonomik Analiz ve Araştırma Dairesinden (EAAD) ilgili coğrafi pazarın tespiti amacıyla destek alınmıştır. EAAD tarafından, ilgili coğrafi pazarın tespiti amacıyla hidroklorik asit ve sodyum hipoklorit ürünleri bakımından Elzinga-Hogarty testi uygulanarak analiz yapılmıştır. [13] Söz konusu test kapsamında hazırlanan tablo ve görsellere aşağıda yer verilmektedir.

13 EAAD’den söz konusu destek talebinin istendiği tarih itibarıyla, Kurum kayıtlarına demir-III klorür ürününe ilişkin ulaşmış bir şikâyet bulunmadığından ilgili ürün teste dâhil edilmemiştir. Öte yandan demir III klorür özelinde pazarın coğrafi bakımdan tanımlanması hususunda farklılaşan bir hususun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

0-50 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 10.39

Kaynak: EAAD Hesaplamalar

Şekil-4: Hidroklorik Asit Toplam Satış Miktarına Göre Sevkiyat Haritası

KORUMA-Kocaeli KORUMA-Denizli KORUMA-Hatay AKK İ M-Yalova

AKINSAN-Osmaniye KOYUNCU-Konya

Kaynak: EAAD Hesaplamaları

Şekil-5:Sodyum Hipoklorit Toplam Satış Miktarına Göre Sevkiyat Haritası

KORUMA-

Kocaeli KORUMA-

Denizli KORUMA-Hatay

AKK İ M-Yalova

AKINSAN-Osmaniye

KOYUNCU-Konya

Kaynak: EAAD Hesaplamaları

(52) Yukarıdaki tablo ve şekiller incelendiğinde tüm üreticilerin satışlarını kendilerinden uzak mesafede bulunan müşterilere gerçekleştirebildiği ve Türkiye’nin herhangi bir noktasına, bölge sınırlaması bulunmadan, satış yapabildiği anlaşılmaktadır.

(53) Gerek aynı teşebbüse ait ve farklı coğrafi bölgelerde konumlandırılan gerekse de diğer üretici teşebbüslere ait olan üretim tesislerinden yapılan satışlarda tesis hinterlandı ile sınırlı coğrafi ayrımların bulunmadığı ve her tesis satışların kapsadığı coğrafi alanın

ülke genelinde birçok ortak bölgeye yayıldığından hareketle rekabet koşullarının diğer bölgelerden kayda değer ölçüde farklılaşmasına sebep olabilecek herhangi bir unsurun mevcut olmadığı görülmüş ve bu doğrultuda mevcut dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak tespit edilmiştir.

J. 4054 SAYILI KANUN’UN 6. MADDESİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME

(54) Dosya kapsamında KORUMA KLOR’un klor alkali ürünleri sektöründeki rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırıcı ve dışlayıcı nitelikte davranışlar sergileyerek 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal edip etmediği incelenmektedir.

(55) Dosyanın ilk inceleme ve önaraştırma sürecinde edinilen bilgiler doğrultusunda; hidroklorik asit ve sodyum hipoklorit ürünlerine odaklanılarak, teşebbüsün davranışları bahse konu ürünler çerçevesinde incelenmiştir. Soruşturma sürecinde, Şubat 2025’te sektör paydaşları ile gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde, KORUMA KLOR’un benzer nitelikte davranışları demir III klorür ürünü bakımından özellikle ihale kanalında uyguladığına yönelik oluşan şüphe neticesinde bahse konu ürün de dosya kapsamında incelenmiştir.

(56) Bu çerçevede ilk olarak KORUMA KLOR’un işbu kararın ilgili ürün pazarı bölümünde belirlenmiş olan hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür pazarlarında hâkim durumda bulunup bulunmadığı tespit edilecek, akabinde ise teşebbüsün davranışları 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilecektir.

(57) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre, bir teşebbüsün ilgili maddeyi ihlal etmesi ancak söz konusu teşebbüsün hâkim durumda olmasıyla mümkündür. Başka bir deyişle incelemeye konu teşebbüs davranışlarının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için söz konusu teşebbüsün hâkim durumda olması ön koşuldur.

(58) 4054 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde hâkim durum, “belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır. Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’da (Hâkim Durum Kılavuzu) belirtildiği üzere; bu tanım çerçevesinde, rekabetçi baskılardan belirgin şekilde bağımsız davranma gücüne sahip olan, diğer bir ifadeyle fiyatlarını kârlı bir şekilde rekabetçi düzeyin üzerine çıkarabilen ve belirli bir süre boyunca bu düzeyde sürdürebilen, üretim ve dağıtım düzeyi, mal ve hizmet çeşitliliği ve/veya kalitesi, yenilik düzeyi gibi unsurları kendi lehine ve tüketicilerin zararına olacak şekilde rekabetçi seviyenin altına çekebilen bir teşebbüsün hâkim durumda olduğu kabul edilmektedir.

(59) Hâkim Durum Kılavuzu’nda, her bir olayın kendine özgü koşulları göz önünde bulundurulmakla birlikte hâkim durum değerlendirmesi yapılırken esasen, incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş ve pazarda büyüme engelleri ile alıcıların pazarlık gücü kriterlerinin temel unsurlar olarak incelenebileceği belirtilmektedir.

(60) Bu bağlamda belirtilen kriterler bakımından KORUMA KLOR’un hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür pazarlarında hâkim durumda olup olmadığı analiz edilecektir.

J.1. Hâkim Durum Değerlendirmesi

J.1.1. Pazar Payı ve Pazardaki Rakiplerin Konumu

(61) Rekabet hukuku analizlerinde belirli bir piyasada pazar gücünün tespitinde kullanılan en önemli gösterge, incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin pazar payıdır. Hâkim durumun tespitinde kullanılan tek ölçüt olmamakla birlikte belirli düzeydeki pazar paylarının hâkim duruma işaret ettiği kabul edilmektedir. Hâkim Durum Kılavuzu’nda, aksi bir durum söz konusu değilse Kurulun yerleşik uygulamasında %40’ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin hâkim durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmekte, bu düzeyin üzerinde pazar payına sahip olan teşebbüsler bakımından ise daha detaylı bir incelemeye gidilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, incelenen pazarın özellikleri de dikkate alınarak, %40’ın altında pazar payına sahip olan bir teşebbüsün de hâkim durumda olabileceği Kurul tarafından kabul edilmektedir.

(62) AB Komisyonu (Komisyon) içtihadında ise genel olarak %70’in üzerindeki pazar payının hâkim duruma yönelik güçlü bir karine teşkil ettiği belirtilmektedir. [14] Komisyonun Hoffman-La Roche kararında çeşitli ilgili ürün pazarları bakımından %70 ile %90 arasında pazar payına sahip olan teşebbüsün söz konusu pazar payının “hâkim durumun varlığını ispatlayacak seviyede” yüksek olduğu ifade edilmiştir. Komisyon’un Hilti [15] ve Tetra Pak [16] kararlarında da benzer tespitler yapılmış, Avrupa Birliği Adalet Divanının (ABAD) Hoffman-La Roche kararında [17] ise yüksek pazar payına sahip olunmasının ve bu pazar payının uzun süre korunmasının “istisnai haller haricinde” hâkim durumun varlığına delil olduğu tespiti yapılmıştır.

(63) Benzer şekilde AKZO kararında %50’nin üzerindeki pazar paylarının aksi ispat edilmediği takdirde teşebbüsün ilgili ürün pazarında hâkim durumda olduğunu gösterdiği kabul edilmiştir. [18] Komisyonun pazar paylarına ilişkin değerlendirmesi Hilti kararında derinleştirilmiş ve teşebbüsün %70-80 bandındaki pazar payının kendi başına teşebbüsün hâkim durumda olduğunun açık bir göstergesi olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. 19

(64) Bu kapsamda aşağıda ilk olarak hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2022-2024 yıllarına ilişkin üretim kapasiteleri ve kapasite bazında pazar payı verilerine yer verilecektir. Sonrasında ise hem yalnızca üretici teşebbüsler bakımından hem de üretici ve yeniden satıcı teşebbüsler birlikte olmak üzere satış miktarı ve satış tutarı verileri ile bu verilere göre yapılan pazar payı hesaplamalarına değinilecektir. 20

14 Donough ve Padilla (2006), The Law and Economics of Article 82 EC, 2006, s. 113.

15 Case T-30/89, Hilti AG ve Commisson,1991, ECR II-1439, paragraf 92.

16 Case C-333/94 P, Tetra Pak International SA ve Commission, 1996, ECR I-5951.

17 Hoffman-La Roche kararı, Case 85/76, ECR 461, paragraf 38-40.

18 Dava C-62/86, AKZO Chemie BV v. Commission [1991] ECR I-3359, para. 60.

19 Hilti CFI Dec. 12, 1991, 1991 ECR II-1439, para. 92.

20 Aynı ekonomik bütünlük içerisinde yapılan grup içi satışlar ve yurt dışı satışlar dâhil edilmemiştir.

Üretim Kapasitesi Bakımından Pazar Payı

Tablo-7: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Hidroklorik Asit Üreten Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Üretim Kapasiteleri ve Üretim Kapasitelerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Üretim Üretim

Pazar Üretim Pazar Pazar

Teşebbüs Kapasitesi Kapasitesi

Payı (%) Kapasitesi (Kg) Payı (%) Payı (%)

(Kg) (Kg)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(65) Tablo-7’de yer alan hidroklorik asit pazarı bakımından üretim kapasitelerine göre pazar paylarına bakıldığında, 2022 yılında KORUMA KLOR yaklaşık %(.....)’lük paya sahipken, KOYUNCU ve AKINSAN’ın pazara girişiyle birlikte teşebbüsün 2024 yılında payı %(.....)’a gerilemiştir. Benzer şekilde AKKİM’in 2022 yılında %(.....) seviyesinde olan pazar payı 2024’te %(.....) civarına düşmüştür. Pazara yeni giren teşebbüslerden AKINSAN ve KOYUNCU, üretim kapasitesi bakımından 2024 yılında sırasıyla yaklaşık %(.....) ve %(.....)’lük pazar payı elde etmiştir. KORUMA KLOR’un hidroklorik asit üretim kapasitesi bakımından 2024 yılında yaklaşık %(.....)’lık pazar payı ile en güçlü teşebbüs konumunu koruduğu görülmektedir.

Tablo-8: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Sodyum Hipoklorit Üreten Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Üretim Kapasiteleri ve Üretim Kapasitelerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Üretim Üretim Üretim

Pazar Pazar Pazar

Teşebbüs Kapasitesi Kapasitesi Kapasitesi

Payı (%) Payı (%) Payı (%)

(Kg) (Kg) (Kg)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(66) Tablo-8’de ise sodyum hipoklorit pazarı bakımından üretim kapasitesi verilerine yer verilmiş olup yeni girişlerin etkisiyle KORUMA KLOR’un 2022’de %(.....) olan pazar payı 2023’te %(.....)’e, 2024 yılında ise %(.....)’e gerilemiştir. Pazara girişlerin etkisiyle AKKİM’in de 2022’de %(.....) olan pazar payı, 2024 yılında %(.....) seviyesine kadar azalış göstermiştir. 2023 yılı son çeyreğinde pazara giriş yapan AKINSAN ve KOYUNCU’nun 2024 yılında kapasite bakımından sırasıyla yaklaşık %(.....) ve %(.....) pazar payına ulaştığı söylenebilecektir. Yeni girişlerin etkisiyle bir miktar düşüş görülmekle birlikte, 2024 yılında KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit üretim kapasitesi bakımından yaklaşık %(.....)’lik pazar payı ile en güçlü oyuncu ve en yakın rakibinin yaklaşık (.....) katı seviyesinde üretim kapasitesine sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Tablo-9: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Demir III Klorür Üreten Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Üretim Kapasiteleri ve Üretim Kapasitelerine Göre Pazar Payları 21

Yıl 2022 2023 2024

Üretim Üretim Üretim

Pazar Pazar Pazar

Teşebbüs Kapasitesi Kapasitesi Kapasitesi

Payı (%) Payı (%) Payı (%)

(Kg) (Kg) (Kg)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(67) Tablo-9’de yer verilen demir III klorür pazarı bakımından üretim kapasitesine göre pazar payı verileri incelendiğinde, KORUMA KLOR’un 2022 yılında %(.....) olan payını hem kendi kapasitesini artırması hem de AKKİM’in kapasite düşürmesi sebebiyle 2024 yılı itibarıyla %(.....)’e yükselttiği ve rakibi AKKİM ile olan üretim kapasitesi farkını açtığı görülmektedir.

Satış Miktarı ve Satış Tutarları Bakımından Pazar Payları

(68) Soruşturma tarafı KORUMA KLOR başta olmak üzere, klor alkali sektöründe faaliyet gösteren üretici teşebbüsler işbu kararda analize konu edilen ürünlerin üretimi ve satışını gerçekleştirmektedir. Üretici teşebbüslere ek olarak, sektörde dağıtıcı/yeniden satıcı olarak faaliyet gösteren teşebbüslerin de üreticilerden satın aldıkları ürünlerin yeniden satışını diğer dağıtıcı/yeniden satıcılara veya nihai kullanıcılara gerçekleştirdiği öğrenilmiştir. Bu doğrultuda alt pazar olarak kabul edilebilecek dağıtım pazarında üretici ve yeniden satıcı teşebbüslerin rakip olarak hareket ettikleri değerlendirmesine istinaden, ilk olarak yalnızca üretici teşebbüslerin satış verileri üzerinden bir pazar payı hesaplamasına, daha sonra ise ilgili ürünün satışını gerçekleştiren üretici ve dağıtıcı/yeniden satıcılar olmak üzere ayrı bir pazar payı hesaplamasına yer verilecektir.

➢ Hidroklorik Asit Üretim ve Satışı

(69) Üretici teşebbüslerin dahil olduğu durumda satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi ortaya çıkmaktadır:

Tablo-10: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Hidroklorik Asit Üretimi ve Satışı Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri 22

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL)

KORUMA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

21 DOĞU KİMYA ve İKRAM KİMYA’nın da demir III klorür bakımından üretici olarak faaliyet gösterdiği bilinmekle birlikte söz konusu teşebbüslerin üretim kapasiteleri ve buna bağlı olarak üretim miktarlarının sınırlı seviyede olduğunun görülmesi üzerine ilgili teşebbüslerin demir III klorür ürünü bakımından pazar payı verilerine yalnızca tüm teşebbüslerin demir III klorür satışı (hem üretici hem de dağıtıcı/yeniden satıcıların hesaba katıldığı) analizinde yer verilmiştir.

22 TÜİK verilerine göre 2022 yılında (.....) milyon kg, 2023 yılında (.....) milyon kg, 2024 yılında ise (Ocak- Kasım dönem aralığında) (.....) milyon kg hidroklorik asit ithal edilmiştir. Söz konusu veriler dikkate alındığında KORUMA KLOR’un hidroklorik asit açısından miktar bazında pazar payı 2022 yılında %(.....), 2023 yılında %(.....), 2024 yılında ise %(.....) olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla İthalat verisinin dahil edilmesi durumunda kayda değer seviyede değişiklik yaşanmadığı görülmektedir.

Tablo-11: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Hidroklorik Asit Üretimi ve Satışı Pazarında Faaliyet

Gösteren Teşebbüslerin Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%)

KORUMA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(70) Tablo-10 ve Tablo-11’da yer verilen pazara ilişkin verilerinden görülebileceği üzere;

2022 yılında KORUMA KLOR’un miktar ve değer bazında pazar payı, AKKİM’in (.....)

daha yüksek seviyededir. 2023 yılında da benzer görüntü devam etmiş; KORUMA

KLOR miktar bazında %(.....), değer bazında %(.....) seviyesinde, AKKİM ise miktar ve

değer bazında %(.....) seviyesinde pazar payı elde etmiştir. 2024 yılı verilerine

bakıldığında ise KORUMA KLOR ve AKKİM bir miktar düşüş yaşamakla birlikte değer

bazında %(.....) ve %(.....)’lik pazar payı elde ederken, yeni giriş yapan teşebbüslerden

AKINSAN %(.....), KOYUNCU %(.....)’lik pazar payına ulaşmıştır. İncelenen

dönemlerde bir miktar azalış meydana gelmekle birlikte 2024 yılında KORUMA

KLOR’un miktar bazında %(.....), değer bazında %(.....)’lik pazar payıyla hidroklorik asit

pazarında faaliyet gösteren üretici teşebbüsler arasında oldukça güçlü konuma sahip

olduğu söylenebilecektir.

(71) Yeniden satıcıların dâhil olduğu durumda ise satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi

ortaya çıkmaktadır:

Tablo-12: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Hidroklorik Asit Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin Yıllar

İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) KORUMA

2S KİMYA/

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) AYKİMSAN

IRMAK

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) KİMYA

SÜLEYMAN

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) KİMYA

KUZEY

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) KİMYA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

Tablo-13: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Hidroklorik Asit Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları (%)

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%)

KORUMA

2S KİMYA/

SÜLEYMAN

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(72) Tablo-12 ve Tablo-13’te yer alan veriler incelendiğinde; KORUMA KLOR’un hidroklorik satışı gerçekleştiren teşebbüsler arasındaki konumunu yıllar itibarıyla istikrarlı bir şekilde koruduğu, 2024 yılında miktar bakımından %(.....), değer bakımından %(.....)’lik pazar payı ile en güçlü teşebbüs konumunda bulunduğu görülmektedir. KORUMA KLOR’un takipçisi konumunda bulunan AKKİM’in pazara girişlerin ardından 2024 yılında bir miktar pazar kaybettiği anlaşılmakta olup yeni giren teşebbüslerden AKINSAN’ın ilgili yılda değer bazında %(.....), KOYUNCU’nun ise değer bazında %(.....) pazar payı elde ettiği tespit edilmiştir.

➢ Sodyum Hipoklorit Üretim ve Satışı

(73) Üreticilerin dâhil olduğu durumda satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi ortaya çıkmaktadır:

Tablo-14: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Sodyum Hipoklorit Üretim ve Satışı Pazarında Faaliyet

Gösteren Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri 23

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

Tablo-15: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Sodyum Hipoklorit Üretim ve Satışı Pazarında Faaliyet

Gösteren Teşebbüslerin Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%)

KORUMA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

23 TÜİK verilerine göre 2022 yılında (.....) milyon kg, 2023 yılında (.....) milyon kg, 2024 yılında ise (Ocak- Kasım dönem aralığında) (.....) bin kg sodyum hipoklorit ithalatı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu veriler dikkate alındığında KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit açısından miktar bazında pazar payı 2022 yılında %(.....), 2023 yılında %(.....), 2024 yılında ise %(.....) olarak hesaplanmıştır.

(74) Tablo-15’te yer alan verilere göre, incelenen dönemlerde KORUMA KLOR’un pazar

payı miktar bazında 2022-2024 yıllarında sırasıyla %(.....)-(.....)-(.....), değer bazında

ise sırasıyla %(.....)-(.....)-(.....) olarak gerçekleşmiştir. En yakın rakibi AKKİM’in söz

konusu dönemde bir miktar pazar payı kaybettiği ve 2024 yılında pazar payının miktar

bazında %(.....)’e, değer bazında ise %(.....)’e gerilediği görülmektedir. 2023 yılı son

çeyreğinde pazara giriş yapan KOYUNCU ve AKINSAN’ın ise 2024 yılında değer

bazında sırasıyla %(.....) ve %(.....)’lik pazar payı elde edebildiği anlaşılmaktadır. 2024

yılında, geçmiş dönemlere kıyasla bir miktar gerilemiş olmasına rağmen KORUMA

KLOR’un en yakın rakibinin yaklaşık (.....) katı seviyesindeki pazar payı ile sodyum

hipoklorit üretimi ve satışı yapan teşebbüsler arasında lider konumda olduğu tespit

edilmiştir.

(75) Yeniden satıcıların dahil olduğu durumda ise satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi

ortaya çıkmaktadır:

Tablo-16: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Sodyum Hipoklorit Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin

Yıllar İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) KORUMA

ANADOLU

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

KİMYA

2S KİMYA-

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) AYKİMSAN

IRMAK

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

KİMYA

SÜLEYMAN

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

KİMYA

KUZEY

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

KİMYA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

Tablo-17: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Sodyum Hipoklorit Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin

Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) KORUMA

ANADOLU

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) KİMYA

2S KİMYA-

SÜLEYMAN

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(76) Tablo-16 ve Tablo-17’de yer verilen veriler incelendiğinde; sodyum hipoklorit satışı

bakımından yıllar itibarıyla lider konumda bulunan KORUMA KLOR’un 2024 yılında

miktar bakımından %(.....), değer bakımından ise %(.....) pay elde ettiği görülmektedir.

Bu kapsamda üretici teşebbüsler bakımından hesaplanan pazar payına kıyasla bir

miktar düşük olsa da teşebbüsün ilgili ürünün satıcıları arasında da önemli bir pazar

gücüne sahip olduğu söylenebilecektir.

➢ Demir III Klorür Üretimi ve Satışı

(77) Üreticilerin dahil olduğu durumda satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi ortaya

çıkmaktadır:

Tablo-18: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Demir III Klorür Üretim ve Satışı Pazarında Faaliyet

Gösteren Teşebbüslerin Yıllar İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL)

KORUMA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

Tablo-19: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Demir III Klorür Üretim ve Satışı Pazarında Faaliyet

Gösteren Teşebbüslerin Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%)

KORUMA

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(78) Tablo-18 ve Tablo-19’da yer alan veriler incelendiğinde; KORUMA KLOR’un demir III

klorür üretim ve satışı bakımından çok güçlü bir konumda bulunduğu, 2024 yılında

miktar bakımından %(.....), değer bakımından %(.....)’lük pazar payı ile rakibi AKKİM’in

yaklaşık (.....) katı oranında paya sahip olduğu görülmektedir.

(79) Yeniden satıcıların dahil olduğu durumda ise satış ve pazar payı verileri aşağıdaki gibi

ortaya çıkmaktadır:

Tablo-20: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Demir III Klorür Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin Yıllar

İtibarıyla Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verileri 24

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL) Miktar (Kg) Değer (TL)

SÜLEYMAN

KİMYA (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) 2S KİMYA-

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

[24] TÜİK’ten elde edilen veriler doğrultusunda demir III klorür ürünü bakımından ithalat tutarları

incelenmiş, 2022 yılında (.....) bin kg, 2023 yılında ise (.....) bin kg ürün ithal edildiği görülmüştür. Söz

konusu miktarların hesaplanan pazar paylarında önemli bir değişikliğe sebep olmayacağından hareketle

ithalat verisinin dahil edildiği analiz ile yeniden bir pazar payı hesaplamasına gidilmemiştir.

Tablo-21: 2022-2024 Dönemine İlişkin Olarak Demir III Klorür Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin Satış Miktarı ve Satış Tutarı Verilerine Göre Pazar Payları

Yıl 2022 2023 2024

Teşebbüs Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%) Miktar (%) Değer (%)

KORUMA

SÜLEYMAN

(.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)

KİMYA

2S KİMYA-

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(80) Yukarıda yer alan Tablo-20 ve Tablo-21 incelendiğinde; demir III klorür satışı gerçekleştiren teşebbüsler bakımından KORUMA KLOR ve AKKİM’in belirgin bir şekilde diğer rakiplerinden ayrıştığı görülmektedir. KORUMA KLOR’un 2022-2024 yıllarında miktar bazında %(.....)-%(.....), değer bazında ise %(.....)-%(.....) arasında bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir. AKKİM ise anılan yıllarda miktar bazında %(.....)-%(.....), değer bazında ise %(.....)-%(.....) pazar payına sahiptir.

(81) Yalnızca üreticilerin değil hem üreticilerin hem de yeniden satıcıların yer aldığı pazar payı tablolarında KORUMA KLOR’un üreticilerin karşılaştırıldığı tablolara kıyasla görece daha düşük seviyede bir pazar payına sahip olduğu görülse de tablolarda adı geçen yeniden satıcı konumundaki teşebbüslerin alımlarının büyük çoğunluğunu KORUMA KLOR’dan yaptığı dikkate alınmalıdır.

(82) Yukarıda aktarılan pazar payı verileri ışığında, KORUMA KLOR’un hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür üretim ve satışı pazarlarında incelenen dönemde hâkim durum eşiği olarak kabul edilebilecek %40’ın oldukça üzerinde pazar paylarına sahip olduğu ve güçlü konumunu koruyabildiği değerlendirilmektedir. İlaveten KORUMA KLOR’un üretim tesislerinin üç ayrı coğrafi bölgeye yayılması ve bunun yanı sıra nakliye alanında faaliyet gösteren grup şirketlerinin bulunması ile Koruma Şirketler Grubu’nun sahip olduğu finansal gücün teşebbüsün pazar hâkimiyetini kuvvetlendiren unsurlar olduğu değerlendirilmektedir.

J.1.2. Pazara Giriş ve Büyüme Engelleri

(83) Pazar payları ve yoğunlaşma düzeyleri, pazarın yapısı ve rekabet düzeyi bakımından önemli bir ilk gösterge niteliğindedir. Ancak ilgili pazarda hâkim durum tespiti, yapısal analizlerin yanı sıra özellikle pazarın mevcut ve gelecekteki yapısı ile pazardaki potansiyel rekabete ilişkin diğer değerlendirmelerden de etkilenmektedir. İlgili pazarda sahip olunan yüksek pazar paylarının, söz konusu pazara girişlerin yeterince kolay olması halinde, önemli ölçüde rekabet karşıtı etkiler yaratması olası görülmemektedir. Nitekim potansiyel rakipler, pazar fiyatlarındaki olası yükselişlere karşı duyarlı bir şekilde ilgili pazara giriş yapabilecektir. Bu çerçevede, hâkim durum değerlendirmelerinde pazarın sadece hâlihazırdaki yapısı baz alınarak sonuca ulaşılmaması gerekmektedir. Ayrıca, pazardaki mevcut rakiplerin kapasite artırması veya potansiyel rakiplerin pazara girmesi tehdidi de değerlendirmeye alınmalıdır.

(84) İlgili ürün pazarına potansiyel rakipler tarafından yapılacak girişlerin yeterince kolay olması durumunda incelenen teşebbüsün hâkim durumunun sorgulanabilir olduğu kabul edilmektedir. Bununla birlikte, pazardaki oyuncular üzerinde yeterli düzeyde bir rekabetçi baskı yarattığının kabul edilebilmesi için, pazara girişlerin muhtemel, zamanlı ve olası rekabeti kısıtlayıcı etkileri yok edebilecek güçte olması gerekmektedir.

(85) Bu kapsamda öncelikle pazara girişlerin muhtemel olup olmadığı ve potansiyel girişlerin piyasadaki mevcut teşebbüslerin rekabeti sınırlayıcı eylemlerini engelleyip engelleyemeyeceği incelenmektedir.

(86) Sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit temel olarak klor alkali ürünleri çatısında yer aldığı için pazara giriş engelleri klor alkali üretim tesisi kurarak pazara giriş yapmak isteyen bir teşebbüs açısından ele alınacaktır. Bu çerçevede ilk olarak klor alkali ürünleri üretim tesisin kurulum maliyetinden bahsetmek gerekmektedir. (.....) tarafından gönderilen cevabi yazıda, 40 ton/gün üretim kapasitesine sahip bir klor alkali tesisinin kurulumu için (arazi, inşaat ve tüm ekipmanlar dâhil şekilde) yaklaşık (.....) milyon Amerikan doları sermaye gerektiği ifade edilmiştir. Sektöre 2023 yılında giriş yapmış olan bir diğer rakip (.....) tarafından gönderilen cevabi yazıda pazara giriş için gerekli sermayenin (.....) milyon Amerikan doları olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla sektöre giriş yapmak isteyen bir teşebbüs açısından başlangıç maliyetlerinin görece yüksek olduğu söylenebilecektir. Demir III klorür bakımından ise klor alkali üretim tesisine gerek duyulmadan üretim yapılabilmekte, bununla birlikte klor üretiminin mevcut olması önemli bir avantaj olarak değerlendirilmektedir.

(87) Öte yandan klor alkali tesisinin kurulumu ve çalışabilmesi çeşitli yasal yükümlülükler gerektirmektedir. Bu yükümlülükler ÇED raporu, yapı kullanım izni, üretim izin belgesi, kapasite raporu, gayrı sıhhi müessese ruhsatı, çevre izni, sanayi sicil belgesi, Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılacak Seveso Bildirimi, patlamadan korunma dokümanı, itfaiye raporu, valilik tespit raporu, emisyon baca ölçümleri ve iş hijyeni ölçümleri olarak belirtilmektedir. Ayrıca sodyum hipokloritin bazı belediyelere satımı için Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından verilen biyosidal belgesinin alınması, hidroklorik asit üretimi için ise Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun İlaç ve Eczacılık Daire Başkanlığına başvuru yapılması gerekmektedir. (.....) tarafından pazara giriş için tüm bu başvuru ve belgelerin tamamlanması da dâhil olmak üzere yaklaşık 2-2,5 yıllık bir zaman dilimine ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.

(88) Pazara giriş yapacak teşebbüs açısından gereklilikler salt yatırım maliyeti ve hukuki izin süreçleri olarak değerlendirilmemelidir. Her ne kadar AKINSAN ve KOYUNCU sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit pazarlarına, DOĞU KİMYA ise demir III klorür pazarına yakın zamanda giriş yapmış olsa da bu teşebbüsler haricinde pazarda 1994 yılında kurulan ve pazar payı açısından lider konumda bulunan KORUMA KLOR ile 1977 yılından bu yana faaliyet gösteren AKKİM yer almaktadır. KORUMA KLOR ve AKKİM’in geniş ürün portföyü, sektörde uzun yıllardır faaliyet gösteriyor olmaları, sahip oldukları know-how ve piyasa bilinirlikleri, bahse konu iki teşebbüsün soruşturmaya konu ürünler bakımından her üç ürün pazarında da sahip oldukları pazar payı büyüklükleri gibi hususların potansiyel girişler açısından pazarda büyümeyi ve tutunmayı zorlaştırabileceği değerlendirilmektedir.

(89) Bu kapsamda tesis kurulumu için gerekli sermaye, hukuki izin süreçleri, sektörde yerleşik firmaların sahip olduğu know-how ve piyasa gücü gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde ilgili ürün pazarları kapsamında giriş ve büyüme engellerinin mevcut olduğu kanaatine ulaşılmaktadır.

J.1.3. Alıcı Gücü

(90) Hâkim Durum Kılavuzu’nda pazardaki müşterilerin görece büyük, alternatif temin kaynakları hakkında yeterince bilgili ve makul bir süre içerisinde başka bir sağlayıcıya geçmek ya da kendi arzını yaratmak imkânına sahip olması durumunda, bu müşterilerin pazarlık gücüne, bir başka deyişle alıcı gücüne sahip olduğu kabul edilmektedir. Bu durumda müşterilerin alıcı gücü, incelenen teşebbüsün davranışlarını sınırlayan rekabetçi bir unsur olarak ortaya çıkmakta ve teşebbüsün hâkim durumda olmasını engelleyebilmektedir. Bununla birlikte, yalnızca sınırlı bir müşteri kitlesinin hâkim durumdaki teşebbüsün pazar gücünden korunmasını sağladığı durumlarda, alıcı gücünün yeterli seviyede rekabetçi baskı oluşturmadığı değerlendirilebilmektedir.

(91) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da da dengeleyici alıcı gücü, müşterilerin büyüklükleri, sağlayıcı açısından önemli olmaları ve alternatif sağlayıcılara geçme becerileri sayesinde ticari işlem yaparken sağlayıcıları karşısında elde ettikleri pazarlık gücü olarak tanımlanmaktadır. Literatürde, müşterilerin önemli bir alıcı gücüne sahip oldukları durumlarda çok yüksek pazar payına sahip teşebbüslerin dahi hâkim durumda olamayacakları kabul edilmektedir.

(92) Bu kapsamda aşağıdaki tablolarda sırasıyla hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür ürünleri bakımından KORUMA KLOR’un 2024 yılında en çok satış gerçekleştirdiği ilk 10 müşteri ve bahse konu müşterilerin KORUMA KLOR satışları içerisindeki paylarına yer verilmektedir:

Tablo-22: KORUMA KLOR’un 2024 Yılında En Çok Hidroklorik Asit Satışı Gerçekleştirdiği İlk 10 Müşteri ve Toplam Satışlar İçerisindeki Payı

Teşebbüs Toplam Satış İçindeki Payı (%)

MODERN KARTON (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar Tablo-23: KORUMA KLOR’un 2024 Yılında En Çok Sodyum Hipoklorit Satışı Gerçekleştirdiği İlk 10 Müşteri ve Toplam Satışlar İçerisindeki Payı

Teşebbüs Toplam Satış İçindeki Payı (%)

GÜNSU (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

Tablo-24: KORUMA KLOR’un 2024 Yılında En Çok Demir III Klorür Satışı Gerçekleştirdiği İlk 10 Müşteri ve Toplam Satışlar İçerisindeki Payı

Teşebbüs Ünvanı Toplam Satış İçindeki Payı (%)

İSKİ (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(93) Tablo-22’deki veriler incelendiğinde KORUMA KLOR’un hidroklorik asit ürünü özelinde 2024 yılında en çok satış gerçekleştirdiği 10 müşterinin, ilgili ürüne yönelik toplam satışlarının %(.....)’unu oluşturduğu, söz konusu ürün için (.....)’ü aşkın müşteriye satış yapıldığı ve ilk 10 müşteriden sonraki tüm müşterilerin payının %(.....) ve altında olduğu göz önünde bulundurulduğunda teşebbüse karşı dengeleyici alıcı gücünün bulunmadığı değerlendirmesi yapılabilecektir.

(94) Benzer şekilde Tablo-23’e bakıldığında sodyum hipoklorit açısından 2024 yılında en çok satış gerçekleştirilen 10 müşterinin, ilgili ürüne yönelik toplam satışların %(.....)’ini oluşturduğu, bu ürün kapsamında da yine 500’den fazla müşterinin bulunduğu dikkate alındığında hidroklorik asite göre bir miktar daha fazla olsa da dengeleyici alıcı gücünün zayıf olduğu kanaatine varılmaktadır.

(95) Diğer yandan demir III klorür için Tablo-24’e bakıldığında en büyük müşterilerin İSKİ ve İZSU olduğu, iki müşterinin KORUMA KLOR’un satışları içerisindeki payının %(.....)’ya ulaştığı dikkat çekmektedir. Bu noktada belediyelerin ilgili ürüne ilişkin alımlarını ihale yöntemi ile alması ve söz konusu ürünün sağlayıcısının az olmasının yanı, ilgili kamu idarelerinin alımlarının büyük montanlı olması sebebiyle ihalelere katılımın daha sınırlı kalabildiği ya da KORUMA KLOR’un ürün tedarik ettiği yeniden satıcı teşebbüsler tarafından sağlandığı anlaşılmaktadır. Ürünün sağlayıcısının az olması alıcı gücünü baskılayan unsurlardan biri olarak kabul edilmelidir. Bahse konu kamu idareleri demir III klorürü, içme suyu ve/veya atık su arıtma tesislerinde kullanmaktadır. Bu nedenle kamu idareleri açısından halk sağlığının korunması amacı ön planda olup demir III klorür alımlarında; tedarik planlaması, ürün ve arz güvenliği vb. hususlar önem arz etmektedir. Demir III klorür pazarı bakımından büyük ölçekte üretim kapasitesine sahip olan iki teşebbüsün bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu iki kamu idaresinin alıcı gücünün bulunduğu söylemek mümkün olmamaktadır.

(96) Yukarıda yer verilen tüm bilgi ve değerlendirmeler ışığında KORUMA KLOR’un hidroklorik asit, sodyum hipoklorit ve demir III klorür pazarlarında hâkim durumda bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

J.2. Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Hallerinden Biri Olarak Yıkıcı Fiyat

(97) Avrupa Birliği’nin İşleyişine Dair Anlaşma’nın (ABİDA) 102. maddesinde düzenleme alanı bulan hâkim durumun kötüye kullanılması rekabet hukukunun temel yapıtaşlarından birini oluşturmaktadır. Temel itibarıyla, yüksek seviyede verimlilik, yenilikçilik, girişimcilik, ticari öngörü ve beceri sağlayarak belirli bir bölge ya da ülkenin tamamında hâkim duruma gelmenin başlı başına rekabet hukukuna aykırılık teşkil

etmediği, bilakis sağlıklı bir rekabet düzeninin doğal bir sonucu olabileceği kabul edilmektedir. Bununla birlikte, pazarda hâkim duruma erişmiş teşebbüslerin, ABAD’ın Michelin I gibi emsal kararlarında da açıkça ifade edildiği üzere rekabet düzeninin bozulmaması bakımından “özel sorumluluk” taşıdıkları ve pazardaki diğer oyunculara kıyasla görece daha katı kurallara tabi oldukları kabul edilmektedir. 25

(98) 4054 sayılı Kanun’un “Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması” başlıklı 6. maddesinde bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanmasının hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, sınırlayıcı olmamak üzere kötüye kullanım hallerinin özellikle şunlar olduğu hükme bağlanmıştır:

− Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı

olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını

amaçlayan eylemler,

− Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar

ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması,

− Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya

aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin,

diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da

satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar satış

halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi,

− Belirli bir piyasadaki hâkimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari

avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet

koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler,

− Tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ya da teknik gelişmenin

kısıtlanması.

(99) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde yasaklanan eylemleri genel itibarıyla sömürücü, dışlayıcı ve ayrımcı nitelikteki eylemler olarak sınıflandırmak mümkündür. Sömürücü eylemler, esas olarak hâkim durumdaki teşebbüsün müşterilerinden aşırı fiyatlama veya benzer yollarla değer transferini hedef alan eylemlerdir. Dışlayıcı eylemlerin kapsamına ise hâkim durumdaki teşebbüsün meşru rekabet (competition on the merits) yöntemleri dışındaki davranışları ile rakiplerini pazar dışına itmeye ya da rakipler tarafından oluşturulan rekabetçi tehdidi bertaraf etmeye yönelik eylemler girmektedir. Hâkim durumdaki teşebbüslerce gerçekleştirilen çeşitli stratejiler fiyat dışı unsurlara yönelik gerçekleştirilebilmektedir. Bu türden davranışlara örnek olarak müşteriler ile uzun süreli ve münhasırlık içeren sözleşmeler akdedilmesi gibi yollarla giriş ya da büyüme engelleri yaratılması gösterilebilmektedir. Bunun yanı sıra belirli bir fiyatlama davranışının dışlayıcı stratejinin aracı olarak kullanılabildiği (marj sıkıştırması, indirim sistemleri, yıkıcı fiyatlama vb.) durumlar da mevcuttur.

(100) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında değerlendirilen kötüye kullanma hâllerinden biri de yıkıcı fiyatlamadır. Hâkim Durum Kılavuzu’nun 50. paragrafında yıkıcı fiyat, “hâkim durumdaki bir teşebbüsün pazar gücünü korumak veya artırmak üzere mevcut veya potansiyel rakiplerinden birini veya daha fazlasını piyasa dışına çıkarmak, disipline etmek ya da diğer biçimlerle rakibin rekabetçi davranışını engellemek için kısa vadede maliyetinin altında satış fiyatı belirleyerek zarar etmeyi 25 Case 322/81 Nederlandsche Banden Industrie Michelin (Michelin I) v Commission [1983].

göze aldığı (feragatte bulunduğu) rekabet karşıtı bir fiyatlama stratejisi” olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda yıkıcı fiyatın rekabet hukuku kapsamında bir ihlal teşkil edebilmesi için;

− Hâkim durumdaki bir teşebbüs tarafından gerçekleştirilmesi,

− Teşebbüsün kısa vadede maliyet altı satış fiyatları ile zarar etmeyi göze alması

(feragatte bulunması),

− Eşit etkinlikteki bir rakibe piyasanın kapanmasının muhtemel olması

koşullarının aranması gerektiği ifade edilmektedir.

(101) Yıkıcı fiyatlama stratejisi; müşterilere kısa vadede düşük fiyatlar yoluyla fayda sağlasa da uzun vadede fiyatların artması veya seçeneklerin ve yeniliklerin azalması yoluyla zarar doğurabilecektir. Bu açıdan rekabet otoriteleri açısından, meşru ve tüketiciye fayda sağlayan agresif fiyat rekabeti ile rakipleri dışlamayı amaçlayan hukuka aykırı stratejiyi birbirinden ayırt etmek ve eylemler arasında denge gözetmek önemli hale gelmektedir. Bu amaçla tarihsel süreç içerisinde anılan dengeleyici çözümün ortaya çıkabilmesi adına yıkıcı fiyatlamanın unsurlarının somutlaştığı görülmektedir.

(102) Komisyonun son yıllardaki çeşitli uygulamaları (Qualcomm’a yonga seti (chipset) pazarındaki yıkıcı fiyatlandırma nedeniyle 2019 yılında verdiği para cezası veya 2024’te Yunanistan’daki yerleşik elektrik üreticisi PPC hakkında toptan elektrik satışı pazarlarında başlattığı soruşturma vb.) yıkıcı fiyatlamanın güncel olarak da rekabet otoritelerinin gündeminde olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, Komisyonun 2024 yılında yayımlamış olduğu Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanımına ABİDA’nın 102. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Taslak Kılavuz (Taslak Kılavuz), yıkıcı fiyatlandırmayı özel yasal teste tabi kötüye kullanma halleri arasında ele almış ve ilgili ihlal türünün kendine özgü koşullarını ayrıntılarıyla açıklamıştır.

(103) Bu kapsamda, Komisyon ve AB ülkeleri rekabet otoritelerinin ABİDA 102. madde kapsamında yıkıcı fiyatlandırma iddiasına konu eylemlerine ilişkin değerlendirmelerine esas teşkil eden hususlar; yıkıcı fiyatlandırmanın hukuki tanımı, temel unsurları, kullanılan maliyet kriterleri, alandaki içtihat, ihlal tespitine dair genel kriterler ilerleyen bölümlerde ayrıntılı olarak açıklanacak ve bu doğrultuda yıkıcı fiyatlandırmaya ilişkin güncel hukuki çerçevenin esasları ortaya konmaya çalışılacaktır.

(104) Yukarıda ifade edildiği üzere yıkıcı fiyat, hâkim durumdaki bir teşebbüsün pazar gücünü korumak veya artırmak üzere mevcut veya potansiyel rakiplerinden birini veya daha fazlasını piyasa dışına çıkarmak ya da rakibin rekabetçi davranışını engellemek için kısa vadede maliyetinin altında satış fiyatı belirleyerek zarar etmeyi göze aldığı (feragatte bulunduğu) rekabet karşıtı bir fiyatlama stratejisidir. [26] Yıkıcı fiyatlamanın unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilecektir:

− Hâkim Durum: Teşebbüsün belirli bir piyasada, rakipleri ve müşterilerinden

bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik

parametreleri belirleyebilme gücünü ifade etmektedir. Yüksek pazar payları

hâkim durum tespitinde öncül gösterge olarak dikkate alınmakla birlikte hâkim

durum analizi bütüncül değerlendirme gerektirmekte ve ürünün ve piyasanın

niteliği, rakiplerin pazardaki konumu, alıcı gücü, giriş engelleri gibi kriterler de

hâkim durum analizinde dikkate alınmaktadır.

26 Rekabet Terimleri Sözlüğü.

− Maliyet Altı Fiyatlama: Yıkıcı fiyatlandırmanın temel unsurlarından biri, teşebbüsün belirli bir maliyet ölçütüne göre ürün veya hizmetlerini maliyetin altında fiyatlandırmasıdır. Kullanılan maliyet eşikleri “Ortalama Değişken Maliyet - ODM, Ortalama Toplam Maliyet - OTM, Ortalama Kaçınılabilir Maliyet -OKM, Uzun Dönem Ortalama Artan Maliyet – UDOAM” olarak adlandırılabilmektedir.

− Dışlayıcı Amaç veya Etki: Maliyet altı fiyatlandırmanın amacı ya da en azından olası sonucu, rakipleri piyasadan dışlama ya da disipline etme olmalıdır. Söz konusu güncel ya da muhtemel etkinin pazarın rekabetçi yapısını ve rekabetçi baskıyı bertaraf etmeyi hedeflemesi gerekir. Bu bakımdan bir rakibin ticari menfaatlerinin olumsuz etkilenmesi, satış kaybetmesi, beklenen kârlılığı elde edememesi prima facie rekabet hukuku bakımından sorunlu görülmemekte ve eylemin rekabet üzerindeki etkisine odaklanılması gerektiği değerlendirilmektedir.

− Niyet: Yıkıcı fiyatlandırma hukuken objektif bir kavram olarak tanımlanmakta ve niyetin tespiti bu ihlalin varlığının ispatında zorunlu ve vazgeçilmez bir unsur olarak değerlendirilmemektedir. Bununla birlikte niyetin rolü fiyatın belirli maliyet ölçütleri arasında kalması halinde kritik önem kazanabilmektedir. Buna göre ODM’nin altında uygulanan fiyatların rakibi dışlama dışında bir amacının bulunamayacağı ve dışlayıcı stratejiyi ispat bakımından yeterli görüleceği değerlendirilmekle birlikte ODM ve OTM arasında değişen maliyetlerde davranışın dışlayıcı amaç taşıdığına dair kanıtların (iç yazışmalar, sunumlar, stratejik planlar vb.) dışlayıcı niyetin tespitinde kullanılabileceği değerlendirilmektedir. 27

(105) Komisyon, 2009’da Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Kötüye Kullanım Teşkil Eden

Davranışlara Yönelik Uygulama Rehberini (2009 Rehberi) yayımlayarak, bu konudaki

uygulama ölçütleri hakkında daha fazla öngörülebilirlik sağlamayı amaçlamış, tüketici

refahı odaklı etki temelli yaklaşımın önemini vurgulamıştır. 2009 Rehberi’nde

Komisyon yıkıcı fiyatlandırmaya ilişkin tanımlama ve belirli bir çerçeve çizmenin yanı

sıra, OKM altındaki fiyatlandırmanın, rakibi dışlama harici makul bir gerekçesi

olamayacağı ve eşit etkinlikteki rakiplerin pazardan dışlanması sonucunu

doğuracağını ifade etmiştir. 28

(106) 2009 Rehberi, fiyat tabanlı kötüye kullanımların pazar kapama kabiliyetini

değerlendirmek için "eşit etkinlikte rakip" (as efficient competitor), testine önemli bir

vurgu yapmıştır. Komisyon bu yaklaşımıyla pazardaki her türden rekabetçi baskıyı

değil, etkinlik seviyesinin de dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir. Komisyon 2009

Rehberi’nde ayrıca, yıkıcı fiyatlamanın tespitinde hasatın (recoupment) olmazsa olmaz

unsur olmadığını teyit etmiştir.

(107) 2024 yılında Komisyon, 2009 Rehberi’ne yönelik değişiklikler yapmıştır. Bu

değişikliklerden bazıları aşağıdaki gibidir:

− “Rekabetin dışlayıcı eylemlerle zayıflatılması” kavramının sadece rakip dışlamasını değil, aynı zamanda piyasa yapısına zarar verebilecek her türlü davranışı kapsayacak şekilde genişletilmesi,

Case C-209/10 Post Danmark A/S v Konkurrencerådet, MOISEJEVAS R (2010), “The Importance Of

The Intent In Predatory Pricing Cases” Jurisprudencija: Mokslo darbu žurnalas 122 (4):319-334.

Janssens, T. (2009). The Commission Guidance on Predation: A Cautious Step In the Right

Direction?. Competition Policy International.

− Hâkim durumdaki teşebbüsün davranışının kârlı olup olmamasının tek başına

belirleyici olmayacağı,

− Daha az etkin rakiplerin de belirli koşullarda rekabet baskısı oluşturabileceği ve

bu nedenle değerlendirmeye dâhil edilebileceği,

− Eşit etkinlikte rakip testinin yalnızca bir araç olduğu ve her durumda

uygulanmasının gerekmediği, piyasa dinamiklerine göre uygunluğunun

sorgulanabileceği

açıkça ifade edilmiştir.

(108) Komisyon, 2024 yılında Taslak Kılavuz ile 2009 Rehberi’ni yürürlükten kaldırmayı ve dışlayıcı eylemlere yönelik Kılavuzu güncellemeyi amaçlamıştır. Taslak Kılavuz, dışlayıcı kötüye kullanma hallerinin değerlendirilmesi için genel bir iki aşamalı analiz çerçevesi önermektedir:

− Meşru Rekabetten Sapma (Departure from Competition on the Merits): Taslak

Kılavuz kapsamında meşru rekabet kavramı teşebbüslerin davranışlarının

rekabet karşıtı ya da rekabeti teşvik edici olup olmadığı konusunda referans

teşkil etmektedir. Buna göre hâkim durumdaki teşebbüslerin eylemlerinin fiyat,

kalite, yenilikçilik gibi rekabet parametreleri üzerinden ve tüketici yararı doğuran

eylemlerini meşru rekabet sınırları içinde görmek gerekebilecektir. Bununla

birlikte özel yasal testlerin düzenlendiği bölümlerde yer alan eylemlerin karine

gereği meşru rekabetten saptığı Taslak Kılavuz itibarıyla düzenleme alanı

bulmuştur.

− Dışlayıcı Etki Yaratma Kabiliyeti (Capability of Having Exclusionary Effects):

Davranışın, mevcut ya da potansiyel rakiplerin rekabet etme yetisini engelleme

kapasitesine sahip olup olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapasite salt teorik

değil, makul bir olasılık düzeyinde olmalıdır. Bu bağlamda güncel ve

gerçekleşmiş tüketici zararı, rakibin pazardan fiilen dışlanması ya da pazardaki

faaliyetlerini sonlandırmasının gerçekleşmesi şartı mevcut olmamalıdır.

(109) Taslak Kılavuz itibarıyla yıkıcı fiyatlandırma, hukuki teste tabi ihlal türlerinden biri olarak tanımlanmakta, [29] Komisyon yıkıcı fiyatlandırmayı belirli hukuki testlere tabi tutulan davranış türlerinden biri olarak tanımlamakta ve testi karşılayan eylemlerin meşru rekabetten saptığı varsayımında bulunulabileceğini düzenlemektedir.

(110) Yıkıcı fiyatlandırma da dâhil olmak üzere belirli davranışlar için Taslak Kılavuz, söz konusu davranış için özel hukuki test karşılandığında, bu davranışın dışlayıcı etkilere sahip olma kapasitesine sahip olduğunun karine olarak kabul edilmesini önermektedir. Bu durumda ispat yükü, bu karineyi çürütmek üzere hâkim durumdaki teşebbüse geçebilmektedir.

(111) Taslak Kılavuz’da yıkıcı fiyatlandırmanın tespiti için hasat unsurunun kanıtlanmasının yıkıcı fiyatlandırmayı tespit etmek için gerekli olmadığı tekrarlanmıştır. Bu husus 2009 Rehberi’nde bir dipnotta zımnen belirtilmekteyken, Taslak Kılavuz’da ana metni veya ilkeleri içinde daha net bir ifadeye doğru bir kaymayı temsil etmektedir.

[29] Taslak Kılavuz’da birtakım eylemler açık kısıtlama (naked restrictions) olarak sınıflandırılmakta ve bu eylemlerin meşru rekabetten sapma olduğunun karine olarak varsayılabileceği düzenlenmektedir. Bu türden eylemlere örnek olarak ise hâkim durumdaki şirketin distribütörlerine rakip ürün satmamaları halinde ödeme yapması ya da rakip ürün satmaları halinde kendilerine uygulanan iskontoları sonlandırması sayılmaktadır.

(112) Taslak Kılavuz ve 2009 Rehberi, temel çerçeve itibarıyla farklı ve önemli konularda güncelleme getirse de yıkıcı fiyatlamada esas alınan maliyet analizlerinde fiyat maliyet ölçütlerinin (ODM, OKM, UDOAM vb.) karşılaştırılmasına yönelik temel analiz, yerleşik içtihatla uyumlu olarak, yıkıcı fiyatlandırmanın değerlendirilmesinde esas alınmaktadır. [30] Ülkemiz mevzuatı açısında Hakim Durum Kılavuzu geçerliliğini sürdürmekte olup anılan her iki AB mevzuatı ile temel çerçevesi itibarıyla örtüşmektedir.

(113) Yıkıcı fiyatlama analizinde somut ve veriye dayalı ölçütlere dayanılması gerektiği önerisi ve fiyat-maliyet analizinin kullanılması ilk kez ABD rekabet hukukunun temsilcileri Areeda ve Turner tarafından önerilmiştir. Bu yaklaşıma göre pazarda hâkim durumdaki teşebbüsün marjinal maliyetinin altındaki fiyatlarda yaptığı satışlar mutlak olarak yasaklanmalı, marjinal maliyetin üzerindeki fiyatlarda yaptığı satışlar ise mutlak olarak hukuka uygun kabul edilmelidir. Çünkü marjinal maliyetin altında yapılacak satışlar, kârdan bilinçli feragat edilmesi anlamına geleceğinden, bu şekilde bir fiyatlama yıkıcılığın belirtisi olarak kabul edilmelidir. Yazarlar, yıkıcı fiyat incelemesinde marjinal maliyeti esas almalarının sebebi olarak, teşebbüslerin uzun dönem maliyetlerinin spekülasyona açık olmasını göstermişlerdir. Öte yandan ilgili yaklaşım ABD rekabet hukukundaki anlayışı yansıtmakta olup AB rekabet hukukunda görece daha az katı bir yıkıcı fiyat ispat standardı bulunduğu ifade edilebilecektir.

(114) Yıkıcı fiyatlama stratejisine girişen bir teşebbüsün esas amacı rekabet karşıtı davranış sonucu rakipleri pazar dışına çıkarması, disipline etmesi ya da zayıflatması sonucunda ortaya çıkan yapı ve dolayısıyla rekabetçi baskıyı bertaraf ettikten sonra rekabet üstü kârlar elde etmektir. Hasat unsurunun fiilen gerçekleşmesi Kurul ve Komisyon kararlarına göre istikrarlı bir biçimde aranan bir unsur değildir. [31] Komisyon ve ABAD içtihadında yıkıcı fiyat uygulanan dönemde fedakârlıkta bulunulan kârın gerçekten telafi edildiğine dair kanıt gerekmediği doğrultusunda çeşitli kararlar mevcuttur. Dolayısıyla hasadın fiilen gerçekleşip gerçekleşmediğinden bağımsız olarak, rekabetçi yapının bozulması riski rekabet otoritelerinin söz konusu eylemlere müdahale eşiği açısından yeterli görülmektedir. 32

(115) Hâkim Durum Kılavuzu’na göre yıkıcı fiyatlama analizinde asıl olan incelenen teşebbüsün fiyatlama davranışı ile kısa dönemde elde edeceği kârından feragatte bulunup bulunmadığının, bir başka deyişle kaçınabileceği halde zarara katlanıp katlanmadığının tespit edilmesidir. Kılavuz’da teşebbüsün feragatte bulunup bulunmadığına dair analizde dikkate alınmak üzere OKM ölçütünün esas alınabileceği belirtilmiştir. OKM, bir teşebbüsün belirli miktardaki bir çıktıyı üretmemesi halinde katlanmayacağı veya tasarruf edeceği maliyetler olarak tanımlanabilir. OKM hesaplanırken üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir sabit ve değişken maliyetlerin toplamı dikkate alınarak işletmenin inceleme konusu üretim için katlandığı tüm maliyetler hesaplanabilmektedir. Genellikle kısa dönemde ancak değişken maliyetlerden kaçınmak mümkün olduğu için çoğu durumda OKM ve ODM aynı maliyetleri ifade etmektedir. Ancak, hâkim durumdaki teşebbüsün incelenen eylemi gerçekleştirebilmek için ilave kapasite yatırımı yapmasının gerekmesi gibi hallerde, söz konusu sabit maliyetler de maliyet hesabında dikkate alınmaktadır. Bu çerçevede, hâkim durumdaki bir teşebbüsün, üretiminin tamamı veya bir kısmı için OKM'nin altında bir fiyat uygulaması halinde, söz konusu üretimi gerçekleştirmeyerek kaçınabileceği bir

[30] Sluijs, J. P. (2025). Predatory pricing above average variable cost: Case T-671/19 Qualcomm. Journal of European Competition Law & Practice.

31 Case COMP/38.233 - Wanadoo Interactive.

32 Case COMP/38.233 - Wanadoo Interactive.

zarara katlandığı ve kısa vadede feragatte bulunduğu kabul edilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken husus teşebbüsün fiyatlandırmada esas aldığı ve üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir maliyetlerin doğru tespitidir.

(116) AB uygulamaları kapsamında yıkıcı fiyatlama değerlendirmelerine emsal teşkil eden ABAD’ın AKZO kararında, [33] hâkim durumdaki teşebbüs tarafından uygulanan fiyat ODM’nin altında ise bu uygulama ihlal olarak kabul edilmiştir. Kurulun Coca-Cola, [34] İSBAK, [35] HABAŞ-1, [36] Herf-Durferrit [37] ve HABAŞ-2 [38] kararlarında da AKZO testinin uygulandığı görülmektedir.

(117) Yıkıcı fiyatlandırma, Avrupa Birliği rekabet hukuku içtihadında kapsamlı biçimde ele alınan ihlal türlerinden biri olup hâkim durumun kötüye kullanımına ilişkin kavramsal çerçevenin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. ABAD’ın, Komisyon kararları üzerine yapılan temyiz incelemeleri ve ulusal mahkemelerden gelen ön karar talepleri yoluyla, yıkıcı fiyatlandırmanın hukuki sınırlarını ve uygulama ölçütlerini ortaya koyduğu çeşitli kararları mevcuttur. Bir sonraki bölümde bu kararların özetlerine değinilmektedir.

AKZO Kararı 39

(118) AKZO kararı, yıkıcı fiyatlandırmanın hukuki analizine dair temel ilkeleri ortaya koyan ve hâlâ geçerliliğini koruyan öncü kararlar arasında sayılabilecektir. Bu kararda Komisyon, organik peroksit ile benzoil olarak adlandırılan ve gıda endüstrisinde ağartma, plastik polimerizasyon gibi amaçlarla kullanılan kimyasal ürünler pazarında hâkim durumda olduğu tespit edilen AKZO’nun, ECS adlı rakibini pazardan dışlamak amacıyla özellikle belirli müşterilere değişken maliyetinin altında fiyatlar uyguladığını tespit etmiştir. Komisyon ve ABAD, ODM altı fiyatlamanın rakibi pazardan dışlama hedefi haricinde makul bir gerekçesi olmayacağı ODM üstü ancak OTM altında kalan fiyatların ise dışlayıcı amaca sahip olduğunun ispatlanması hâlinde kötüye kullanım sayılacağını belirtmiştir. Bu karar, literatürde “AKZO testi” olarak bilinen fiyat-maliyet analizine dayalı çift eşikli değerlendirme çerçevesini teşkil etmektedir. Ayrıca, hâkim durumun kötüye kullanılmasında niyet unsurunun nasıl ve hangi durumlarda ele alınması gerektiği ortaya konmuştur.

Tetra Pak II Kararı 40

(119) Aseptik ve aseptik olmayan sıvı gıda paketleme makineleri pazarlarında faaliyet gösteren Tetra Pak’ın, hâkim durumda olduğu aseptik sıvı gıda paketleme pazarında sahip olduğu pazar gücünün yaratmış olduğu avantaj ile aseptik olmayan sıvı gıda paketleme pazarında agresif fiyatlandırma stratejisi uygulaması Komisyon tarafından incelenmiştir. Komisyon uyguladığı AKZO testi sonucunda, bu pazardaki hâkim durumun varlığını ve fiyatların değişken maliyetin altında olduğunu tespit ederek teşebbüs hakkında ihlal tespiti yapmıştır. Karar yıkıcı fiyatlandırmanın uygulanabilmesi için hâkim durum ve yıkıcı fiyatlandırmanın aynı pazarda gerçekleşmesinin şart olmadığı, rekabet karşıtı niyete ilişkin bulgu var olmasa dahi fiyatlamadan da benzer çıkarımın yapılabileceği, kârdan feragat edilen dönem sonrasında rekabet üstü 33 AKZO Chemie BV v. Commission (1991) EC I-3359.

34 Kurulun 23.01.2004 tarih ve 04-07/75-18 sayılı kararı.

35 Kurulun 22.05.2006 tarih ve 06-35/444-116 sayılı kararı.

36 Kurulun 19.09.2006 tarih ve 06-66/887-256 sayılı kararı.

37 Kurulun 03.01.2019 tarih ve 19-02/2-1 sayılı kararı.

38 Kurulun 07.03.2019 tarih ve 19-11/125-53 sayılı kararı.

[39] Case C-62/86, AKZO Chemie BV v. Commission [1991].

40 Case C – 333/94, Tetra Pak International SA v. Commission, [1996].

kârlılığın diğer bir deyişle hasadın zorunlu unsur olmadığını ifade etmiştir. Rakibin fiilen pazardan dışlanmış olması ve hasat koşulunun sıkı sıkıya aranması halinde, ABİDA’nın 102. maddesinin esas amacı olan bozulmamış rekabet koşullarının sağlanması şartının ihmal edileceği değerlendirilmiştir. Karar bakımından önem arz eden bir diğer husus ise davranışın pazarlar arası değerlendirme içermesi ve kaldıraç etkisi (leveraging) kapsamında değerlendirmeye tabi tutulmasıdır.

Wanadoo Interactive 41

(120) Karar, Fransa’da internet altyapısı alanında faaliyet gösteren bir kamu iştiraki olan Wanadoo’nun, ADSL internet hizmetleri pazarında uyguladığı fiyatlandırma ve diğer davranışların ABİDA’nın 102. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yöneliktir. Komisyon, Wanadoo’nun pazara giriş aşamasında agresif fiyatlandırma uygulayarak rakipleri dışladığını ve pazara yeni girişleri engellediğini tespit etmiştir. Komisyon kararına dayanak olarak Wanadoo yöneticilerinin agresif fiyatlandırma stratejilerinin amacının rakiplerin pazardaki etkinliğini zayıflatmak olduğu ve bu amaç doğrultusunda kısa dönemli kârlılıktan feragatin göze alındığı vurgulanmıştır. Kararda sabit maliyetlerin yüksekliği ve marjinal maliyetlerin düşüklüğü dikkate alınarak UDOAM maliyet ölçütü olarak seçilmiştir.

Qualcomm Kararı 42

(121) Kararın konusunu, yonga levha üreticisi Qualcomm’un UMTS (Universal Mobil Telecommunication System) baz bant yonga seti (chipset) pazarındaki hâkim durumunu 2009-2011 yılları arasında yıkıcı fiyatlama yapmak suretiyle kötüye kullandığı iddiası oluşturmaktadır. Mezkûr dosya kapsamında Qualcomm’un, belirli miktarlardaki üç yonga setinin kilit müşterileri olan Huawei ve ZTE'ye, ana rakibi Icera'yı pazardan dışlama niyetiyle, UDOAM’ın altında fiyatlar uygulamak suretiyle sattığı tespit edilmiştir.

(122) Kararda yıkıcı fiyat iddiasını araştırma sürecinde maliyet ölçütü, sektörün yüksek sabit ve düşük değişken maliyetleri dikkate alınarak UDOAM olarak belirlenmiştir. Ayrıca kararda sektörün Ar-Ge yoğun bir sektör olması dolayısıyla Ar-Ge maliyetleri de UDOAM’a dâhil edilmiştir. İlgili dosya kapsamında Komisyon UDOAM’ın OTM’yi aşmayan ancak ortak maliyetler sebebiyle zaman zaman OTM’nin altında kalabilecek bir maliyet türü olduğunu değerlendirmiştir. Kararda ayrıca, Qualcomm çalışanlarının rakip Icera hakkında dışlayıcı stratejiyi belgeleyen nitelikte iç yazışmaların, fiyatlamanın doğrudan rakibi hedef aldığı konusunda niyet unsurunu oluşturduğu kabul edilmiştir.

Intel Kararı 43

(123) AB’de yıkıcı fiyatlama konusunda alınan kararlardan bir diğeri ise Intel kararıdır. Kararda işlemci (CPU) üretimi pazarında yaklaşık %70 pazar payıyla küresel anlamda en önemli oyuncu olan Intel’in münhasırlık yaratma potansiyeline sahip indirim sistemleri ve yıkıcı fiyatlama iddiaları inceleme konusu olmuştur. Kararda pazar payının yanı sıra kapasite büyütme zorlukları, yüksek batık maliyetlerin Intel’in hâkim durumunu desteklediği tespiti yapılmıştır. Intel’in pazardaki tek rakibi AMD’ye karşı eşit etkinlikteki rakibin dahi rekabet edemeyeceği koşullar yarattığı ve maliyet altı fiyatlama

[41] T-340/03, France Télécom SA v. Commission,

42 Case AT.39711 – Qualcomm.

43 Intel v. Commission (COMP/37990).

yoluyla rakibini pazardan dışladığı tespit edilmiş ve teşebbüse idari para cezası uygulanmıştır.

(124) Anılan emsal kararlar, hâkim durumdaki bir teşebbüsün maliyet altı fiyatlandırma yoluyla gerçekleştirdiği davranışların ABİDA’nın 102. maddesi kapsamında kötüye kullanma teşkil edebileceğine ilişkin temel ilkeleri ortaya koymaktadır. Başlangıçta ODM ve OTM eşiklerine ve dışlayıcı niyete odaklanan AKZO kararında belirlenen yaklaşım, Tetra Pak II kararında hasat unsurunun gerekli olmadığının vurgulanması ve değerlendirmenin bağlantılı pazarlara teşmil edilmesi suretiyle genişletilmiştir. Wanadoo kararı, söz konusu yaklaşımı dinamik piyasa koşulları çerçevesinde teyit etmiş; Post Danmark I ve II kararlarında ise UDOAM kavramı gündeme getirilmiş ve fiyatların değişken veya artan maliyetlerin üzerinde kaldığı durumlar için değerlendirme odağının dışlayıcı etkilere kaydırılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu çerçevede, eşit etkinlikte rakip testine atfedilen rol, zorunlu bir kriter olmaktan çıkarılarak, piyasa bağlamına göre uygulanabilirliği değişen yardımcı bir analiz aracı olarak konumlandırılmıştır. Son olarak, Qualcomm kararında UDOAM ölçütünün yüksek sabit maliyetli teknoloji pazarları bakımından uygunluğu teyit edilmiş ve eşit etkinlikteki rakip testinin fiyat-maliyet karşılaştırmasının kendi içinde zımni olarak gerçekleştirilebileceği yönündeki değerlendirme ile önceki içtihatlara atıf yapılmıştır. Anılan kararlar, Avrupa Birliği yargı organları ile Komisyonun farklı fiyatlandırma stratejilerine ve piyasa yapılarına uyarlanabilir, esnek ancak öngörülebilirliğini koruyan bir hukuki çerçeve oluşturma yönündeki yaklaşımını ortaya koymaktadır.

(125) Diğer Avrupa ülkelerindeki yaklaşım incelendiğinde yıkıcı fiyatlamaya yönelik iddialarda genellikle benzer nitelikteki ölçütlerin dikkate alındığı görülebilmektedir. Finlandiya Rekabet Otoritesi tarafından hâkim durumdaki çiğ süt üreticisi Valio hakkında alınan kararda, Valio’nun yıkıcı fiyatlama stratejisi ile rakiplerini pazar dışına çıkardıktan sonra fiyat seviyelerini yeniden yüksek düzeylere çıkardığı tespitiyle teşebbüse idari para cezası uygulanmıştır. 44

(126) Fransa Rekabet Otoritesi (Autorite de la Concurrence), GlaxoSmithKline’ın Fransa iştirakini, aynı ekonomik bütünlükte bulunan bir diğer iştirakinden satın almış olduğu ilaçları, alış fiyatının altında satma davranışını yıkıcı fiyatlamanın bir unsuru olarak nitelendirmiştir. İlgili şirketin uygulaması pazarın görece dar ve sınırlı bir bölümüne etki etse de rekabet otoritesi firma stratejisinin eşdeğer ilaç üreticilerine diğer pazarlara da girmemeye yönelik bir yaptırım tehdidi olduğu değerlendirmesini yapmıştır. Ayrıca şirketin diğer pazarlardan elde ettiği kârlar ile yıkıcı fiyat uyguladığı daha küçük pazardaki zararını telafi etme, başka bir deyişle çapraz sübvansiyon imkânı bulunduğu ifade edilmiştir.

(127) İtalya’da verilen bir yıkıcı fiyat kararı ise deniz taşımacılığı sektörünü konu almaktadır. [45] Caronte Group adlı feribot işletmecisinin faaliyet gösterdiği çok sayıda feribot hattından biri olan Messina-Reggio hattında taşımacılık yapmak üzere Diano adlı rakip pazara giriş yapmıştır. İlgili hat bazında Caronte Group pazarın büyük çoğunluğunu elinde bulundurmaktadır. Kararda İtalya Rekabet Otoritesi pazarın yüksek sabit maliyet ve düşük değişken maliyetli yapısını dikkate alarak kısa dönemli artan maliyet ve uzun dönemli artan maliyet analizi yapmış ve Caronte Group tarafından ilgili hatta uygulanan fiyatların maliyet altı olduğunu tespit etmiştir.

44 Finnish Supreme Administrative Court, Valio, Case 2553/3/14, 29

45 Autoritá Garante della Concorrenza e del Mercato, Case n° A267, Boll. 16/2002, Diano/Tourist Ferry Boat-Caronte Shipping-Navigazione Generale Italiana

(128) Ayrıca kararda maliyet altı fiyatlamanın pazarın sınırlı bir bölümünde yapıldığı, Caronte Group’un daha kârlı hatlardan elde ettiği gelirle, Messina-Reggio hattında katlandığı zararı telafi edebilecek konumda olduğu tespit edilmiştir. İlaveten otorite, rakibin pazar dışına çıkışının sonunda hasat imkânının da bulunabileceğini tespit etmiş, bununla birlikte hasat imkânını yıkıcı fiyatın tespitinin ayrılmaz ve zorunlu bir parçası olarak görmemiştir.

(129) Kurulun yıkıcı fiyatlama konusu yaklaşımı incelendiğinde genellikle iktisadi üstünlük, olağanüstü düşük fiyat, dışlayıcı niyet ve etkiden oluşan çeşitli testleri somut olay özelinde uyguladığı görülmektedir. Teşebbüsün rakibi pazardan dışlamaya yönelik olmayan türden davranışları durumunda fiyatlandırmanın agresif şekilde yapıldığı haller mevcut olsa dahi ihlal tespiti yapılmadığı örnekler mevcuttur. Örneğin Kurulun dönemsel kampanya ve koşullar, yeni bir pazara giriş ve tutunmaya yönelik faaliyetlerde daha esnek bir tutumla hareket ettiği görülmektedir. Ayrıca Kurul, çeşitli kararlarında rakiplerin pazardan dışlanmalarının makul olasılıklar dâhilinde muhtemel olup olmadığını da dikkate almaktadır.

(130) Yıkıcı fiyatlama hususunda Kurul kararları arasında yer alan ve kapsamlı değerlendirmeler içeren kararlardan biri UN Ro-Ro İşletmeleri AŞ (Un Ro Ro) kararıdır. [46] Kararda UN Ro-Ro’nun, ro-ro taşımacılığı hizmetlerinde UND Deniz Taşımacılığı AŞ’ye (UND Deniz) karşı yıkıcı fiyat uygulayarak 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası incelenmiştir.

(131) Karar kapsamında maliyet altı fiyatlama konusunda yapılan incelemede, fiyat-maliyet analizi noktasında ortalama kaçınılabilir maliyet esas alınmış ve UN Ro-Ro’nun ortalama fiyatının şikâyete konu dönemde ortalama kaçınılabilir maliyetin altında kalıp kalmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede, UN Ro-Ro’nun UND Deniz’in pazarda faaliyet gösterdiği dört aylık süreçte ortalama kaçınılabilir maliyetin altında fiyatlar uygulayarak zarar ettiği tespit edilmiştir.

(132) Yıkıcı niyetin varlığına istinaden yapılan incelemede ise UN Ro-Ro’nun rakiplerini dışlayıcı stratejisine işaret eden delillerin varlığı araştırılmıştır. Bu doğrultuda şirket içi yazışmaların değerlendirilmesi ile UN Ro-Ro tarafından yürütülen rekabet stratejisinin, UND Deniz’i pazardan dışlamayı hedeflediği tespit edilmiştir. UND Deniz’in pazardan dışlanması halinde UN Ro-Ro pazardaki mevcut bir rakibini bertaraf etmiş olmanın yanında, potansiyel rakiplerini de pazara girmekten caydırmış olacağı için bu yönde bir strateji uygulamış olması rasyonel bir strateji olarak kabul edilmiştir. Bu tespitler ışığında, UN Ro-Ro’nun belirli deniz taşımacılığı hatlarında sergilediği maliyet altı fiyatlamaların yıkıcı fiyat niteliği taşıdığına karar verilmiştir.

(133) Kurul ayrıca çeşitli kararlarda çapraz sübvansiyon imkânı ve hasat olasılığını da dikkate almıştır. Örneğin Knauf [47] kararında, rakiplerin dışlandığı muhtemel bir senaryoda hâkim durumdaki teşebbüsün rakiplerini dışlamasının akabinde rekabet üstü kârlar elde ederek yıkıcı fiyatlama yaptığı dönemdeki zararı telafi etme olasılığının olup olmadığı araştırılmıştır. Bunun yanı sıra Kurul çeşitli kararlarda geçici ve kısa süreli, kapsamı belirli ve yeni ürünlerin tanıtımı ya da biriken stokların elden çıkarılması gibi amaca yönelik davranışların yıkıcı fiyatlama tespiti için tek başına yeterli olmayacağı tespitinde bulunmuştur. İlgili kararda yıkıcı fiyatlama yapılan ürün gruplarının dışındaki diğer ürün gruplarında da benzer fiyat düşüşlerinin olması sebebiyle çapraz sübvansiyon olasılığının bulunmadığını değerlendirmiştir.

46 Kurulun 01.10.2012 tarih ve 12-47/1413-474 sayılı kararı

47 Kurulun 16.12.2009 tarih ve 09-59/1441-376 sayılı kararı

(134) Yıkıcı fiyatlamaya konu dönemde rakiplerin performansı, etkinlik seviyesi ve pazardaki konumları da Kurul değerlendirmesinde önem arz edebilmektedir. Örneğin, belirli havayolu uçuş hatlarında maliyet altı fiyatlama yaparak rakibini pazardan dışladığına ilişkin iddiaların değerlendirildiği THY kararında, [48] Pegasus’un yıkıcı fiyatlama iddiasına konu hatlarda varlığını artırarak daha yüksek satış rakamlarına ulaşmasını dışlayıcı etkinin doğmadığına dair veri kabul etmiştir.

(135) Kurul ve Komisyon uygulamasına bakıldığında, temel olarak iktisadi üstünlük, dışlayıcı niyet, maliyet altı fiyatlama ve hasat olasılığı unsurlarının yıkıcı fiyat analizinde dikkate alınabileceği tespiti yapılmaktadır.

(136) Aşağıda yer alan tablo, yıkıcı fiyatlamaya ilişkin önem arz eden kararların listesi ve önemli noktalarını özetlemektedir.

48 Kurulun 25.12.2014 tarih ve 14-54/932-420 sayılı kararı

Tablo-25: Yıkıcı Fiyatlamaya İlişkin Karar Özetleri ve Kullanılan Ölçütler

Alemanno, A., & Ramondino, M. (2009). The European Court of Justice France Télécom/Wanadoo Judgment: 'To Recoup or Not to Recoup? That 'Was' the

Question for a Predatory Price Finding under Article 82 EC'. European Law Reporter, (6).

(137) Özetlemek gerekirse, hâkim durumda bulunan bir teşebbüsün, yıkıcı fiyatlama yoluyla ABİDA’nın 102. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti için hâkim durum, maliyet altı fiyatlandırma uygulamaları, dışlayıcı strateji veya niyetin mevcudiyeti ile rekabet ve tüketici refahı üzerindeki fiili veya potansiyel etkiler birlikte analiz edilmektedir. Her ne kadar ODM ve OTM gibi ölçütler yol gösterici olsa da kötüye kullanma tespiti yalnızca fiyat-maliyet karşılaştırmalarına indirgenmemektedir; aksine, davranışın pazar ve rekabet üzerindeki etkileri bütüncül bir şekilde değerlendirilmektedir.

(138) Yıkıcı fiyatlamaya ilişkin analizde, teşebbüsün fiyat stratejisinin bilinçli olarak dışlayıcı bir stratejiye yönelik hareket edip etmediği önemli bir göstergedir. Özellikle fiyatlar ODM’nin üzerinde ancak OTM’nin altındaysa, dışlayıcı sübjektif niyeti gösteren yazışma ve sair her türlü belge, müşteri ya da bölge hedefli maliyet altı fiyatlama gibi göstergeler kritik öneme sahiptir. Fiyat indiriminin yalnızca belirli rakiplere ya da onların müşterilerine yöneltilmiş olması, dışlayıcı niyetin dolaylı bir kanıtı olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, dışlayıcı niyetin varlığı, kötüye kullanmanın objektif niteliğiyle birlikte ele alınmakta ve nihai değerlendirmede yardımcı bir rol oynamaktadır.

(139) Davranışın dışlayıcı etkiler doğurma kabiliyeti, fiili etkiler kadar önem taşımaktadır. AB ve Kurul içtihadında, rekabet karşıtı etkinin makul bir olasılık dâhilinde mümkün olması, kötüye kullanma tespiti için yeterli kabul edilmektedir. Dışlayıcı etkinin değerlendirilmesinde, stratejinin uygulandığı zaman periyodu, pazara giriş engelleri, rakiplerin pazara giriş ve büyüme stratejileri önünde yarattığı fiili ve potansiyel unsurlar dikkate alınmaktadır.

J.2.1. Hidroklorik Asit ve Sodyum Hipoklorit Ürünleri Bakımından Yıkıcı Fiyatlama Analizinde Kullanılan Yöntem

(140) Hâkim durumun kötüye kullanılması analizlerinde, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde düzenleme alanı bulan ve Hâkim Durum Kılavuzu’nda örneklerine/detaylarına yer verilen eylemlerin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmektedir. Bir önceki başlıkta ifade edildiği üzere yıkıcı fiyatlama analizi yapılırken dikkate alınan hususlar; belirli bir maliyet ölçütüne göre olağan kabul edilemeyecek düzeyde düşük fiyat, rakibi dışlamaya yönelik strateji ve/veya niyet ve eylemin dışlayıcı etki doğurma kapasitesidir. Yapılan analizlerde rakibin fiilen pazardaki faaliyetlerinin sonlandırılması ve hâkim durumdaki teşebbüslerin rakiplerin pazardan çıkışını müteakip rekabet üstü kârlar elde etmiş olması, zorunlu koşullar olarak aranmamaktadır. İlgili analizler gerçekleştirilirken ürünün nitelikleri, pazar ve sektörün kendine özgü yapısı, sektörel düzenlemeler ve diğer ilgili tüm başlıklar dosya konusu hususlarla bağlantılı olduğu ölçüde inceleme kapsamında dâhil edilmektedir.

(141) Daha önceki bölümlerde belirtildiği üzere ilgili pazardaki üretim yapısı ve sektörel özellikler dikkate alınarak OKM, ODM ya da UDOAM gibi maliyet ölçütleri yıkıcı fiyat analizlerinde dikkate alınabilmektedir. Buna göre ağ endüstrileri olarak adlandırılabilecek ve marjinal maliyetlerin görece düşük, buna karşılık batık maliyet olarak da kabul edilebilecek altyapı maliyetlerinin yüksek olduğu pazar yapılarında UDOAM, görece daha geleneksel, somut girdi ve ürünlerin mevcut olduğu, sürekli ve hızlı teknolojik dönüşüm göstermeyen pazarlarda ise üretim ile doğrudan ilişkilendirilebilen ham madde, işçilik ve enerji maliyetlerinin esas olarak dikkate alındığı söylenebilecektir. Bu noktada ODM, üretimle doğrudan ilişkilendirilebilen değişken maliyetleri içermekteyken, OKM üretim ile doğrudan ilişkilendirilebilen değişken ve sabit maliyetlerin toplamını içermektedir. Özellikle, sabit maliyetlerin

yüksek olmadığı senaryolarda ODM ve OKM ölçütlerinin yakınsaması ve birbiri yerine kullanılması mümkündür.

(142) Dosya mevcudu bakımından incelenen klor alkali ürünleri; çeşitliliğin yüksek olduğu, ürün ham maddelerinin zaman zaman ortaklaşabildiği, üretim sürecinde ürünler arasında öncül-ardıl ilişkisinin mevcut olduğu ürünlerdir. Klor alkali ürünleri çeşitli kimyasal tepkimelerin talep edilen şekilde organize edilmesi sonucunda endüstriyel uygulama alanına sahip çeşitli kimyasal formüllerdeki ürünlerin ortaya çıktığı bir süreç sonunda üretilmektedir. Sodyum hipoklorit, tuzlu su çözeltisinin elektrolizi sonucunda ortaya çıkan klor, hidrojen ve sodyum hidroksitin yeniden klor ile tepkimeye sokulması sonucunda hidrojen ile birlikte ortaya çıkmaktadır. Yan ürün olarak elde edilen hidrojen ve klorun tepkimeye sokulması neticesinde de hidroklorik asit ortaya çıkmaktadır. Hidroklorik asit bağımsız bir ürün olarak satışa konu edilebileceği gibi demir III klorür, kalsiyum klorür gibi diğer ürünlerin ham maddesi olarak da kullanılabilmektedir.

(143) Üretim şeması bakımından görece karmaşık olarak kabul edilebilecek süreçlere sahip olmakla birlikte, temel maliyet kalemleri; genel itibarıyla tuzlu su çözeltisi gibi ham maddeler, elektroliz süreci için gereken enerji ve işçilik olarak sayılabilmektedir. Ürünlerin üretim süreçlerinde mevcut olan örtüşmenin ise teşebbüslerce maliyet muhasebesinin bilinen yöntemlerine göre ürün bazında dağılım yapılmak suretiyle somutlaştırıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla dosya özelinde maliyetlerin teşebbüs kayıtlarında mevcut olan halleri dışında ilave yöntemlerle hesaplanmasına ihtiyaç duyulmamıştır.

(144) Dosya mevcudu ürünler bakımından maliyet kalemlerine daha detaylı bakıldığında, temel maliyet kalemlerinin ham madde, enerji, işçilik, genel üretim giderleri ile amortisman ve diğer [50] ücret kalemlerinden oluştuğu görülmektedir. Sektörde yerleşik teşebbüsler olan AKKİM ve KORUMA KLOR açısından durum incelendiğinde, üretim maliyetlerinin %(.....) ile %(.....)’lık bölümünün ham maddeden oluştuğu anlaşılmaktadır. Söz konusu maliyet yapısı itibarıyla ODM ve OKM maliyet ölçütlerinin büyük ölçüde yakınsadığı değerlendirilmektedir. Sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerle yapılan görüşmeler ve elde edilen maliyet verileri neticesinde teşebbüslerin maliyet sınıflandırmasının benzeştiği görülmektedir. Süreçte KORUMA KLOR ve AKKİM ile yapılan görüşmede, anılan teşebbüsler tarafından sunulan maliyet kalemlerinin tamamının, üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir olduğu belirtilmiştir. Aşağıda yer verilen tablolar KORUMA KLOR ve AKKİM’in dosya konusu ürünler olan sodyum hipoklorit ve hidroklorik asit açısından üretim maliyet yapılarının görünümünü sunmaktadır: 51

50 Diğer adı altındaki maliyet kalemleri laboratuvar giderleri, tesis, makine ve cihaz bakım giderleri, kırtasiye ve sigorta maliyet kalemleridir.

51 Ayrıca amortisman maliyetinin birçok sektörde üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir maliyet kalemleri arasında sayılmadığı, ancak kimya sektöründe üretilen maddelerin yüksek seviyede korozif (aşındırıcı) nitelikte olması sebebiyle bakım-onarım ve amortisman giderlerinin sürekli olarak göz önünde bulundurulduğu ve üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir olduğu ifade edilmiştir (Belge-68, 69). Her halükarda ilgili maliyet kaleminin toplam maliyet içinde yaklaşık %(.....)’unu oluşturduğu dikkate alındığında dosya esasına etki eden bir farklılığa yol açmamaktadır.

Tablo-26: KORUMA KLOR’un Hidroklorik Asit Ürünü Bakımından 2022-2024 Yılları Arasında Yıllık Bazda Üretim Maliyet Kalemleri (TL) ve Toplam Üretim

Maliyeti İçindeki Oranı (%)

Tablo-27: AKKİM’in Hidroklorik Asit Ürünü Bakımından 2022-2024 Yılları Arasında Yıllık Bazda Üretim Maliyet Kalemleri (TL) ve Toplam Üretim Maliyeti

İçindeki Oranı (%)

Tablo-28: KORUMA KLOR’un Sodyum Hipoklorit Ürünü Bakımından 2022-2024 Yılları Arasında Yıllık Bazda Üretim Maliyet Kalemleri (TL) ve Toplam Üretim

Maliyeti İçindeki Oranı (%)

Tablo 29: AKKİM’in Sodyum Hipoklorit Ürünü Bakımından 2022-2024 Yılları Arasında Yıllık Bazda Üretim Maliyet Kalemleri (TL) ve Toplam Üretim Maliyeti

İçindeki Oranı (%)

(145) Yukarıda yer verilen üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir maliyetlerin dışında, ürünün üretimi sonrasında ortaya çıkan diğer maliyet kalemi ise nakliye maliyetidir. Önaraştırma döneminde yapılan tespitte de ifade edildiği üzere nakliye, üretim maliyetine oranla yaklaşık %(.....) aralığında değişkenlik gösteren bir seviyede oluşabilmektedir. Ürünün müşteriye tedariki, doğrudan üretici teşebbüs tarafından gerçekleştirilebileceği gibi, üçüncü taraf nakliye şirketleri vasıtasıyla da gerçekleştirilebilecektir. Son olarak ise satış, pazarlama ve faaliyet giderleri de üretimden sonraki süreçte satış operasyonu kapsamında şirketin katlandığı maliyet kalemleri arasında sayılabilecektir.

(146) Yukarıda açıklanan maliyet yapısı itibarıyla nakliye maliyetinin zaman zaman müşteri özelinde farklılaşabileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Bu farklılık, yıkıcı fiyat analizinde de ikili ayrıma gidilmesini gerektirecektir. Hususu somutlaştırabilmek adına takip eden örnek verilebilecektir. Söz gelimi üretimle doğrudan ilişkilendirilebilir maliyetlerin 10 birim olduğu varsayıldığında, ürünün fabrikadan teslim alma seçeneğinde ürünün 9 birimden satılması halinde fiyatlamanın maliyet altı kabul edilmesi gerekebileceği gibi, ürünün 10 birim maliyetle imal edilmesi ve 2 birim nakliye maliyetinin bulunması halinde nakliye dâhil fiyatın 11 birim olarak sunulması da benzer şekilde maliyet altı fiyatlama olarak değerlendirilebilecektir. Her iki senaryo bakımından kapsayıcı değerlendirme yapabilmek adına nakliye hariç maliyetler, fabrika çıkış fiyatıyla; nakliye dâhil maliyet ise nakliye giderine katlanılan müşteriler bakımından nakliye dâhil fiyat ile kıyaslanarak ikili bir fiyat maliyet testi gerçekleştirilmiştir. OKM’ye esas teşkil edecek maliyetler; nakliye ve pazarlama satış giderini içermeyen ve salt üretimle ilişkilendirilebilir maliyetlerden oluşmaktadır.

(147) Bununla birlikte mevcut dosyanın soruşturma sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemede şirketin muhasebe yetkilisi tarafından hazırlanmış, ürünlere atfedilebilecek pazarlama ve satış maliyetlerinin dâhil olduğu geniş kapsamlı maliyet tabloları elde edilmiştir. Her ne kadar ilgili maliyet kalemleri içerisinde finansman maliyeti gibi OTM içerisinde dikkate alınabilecek maliyetler bulunmasa da söz konusu maliyet hesaplamalarında, pazarlama ve satış ile nakliye giderlerinin dâhil olması nedeniyle OTM için uygun referans teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla OKM ve OTM olmak üzere iki ayrı maliyet ölçütünün de analiz edilmesinin bütüncül değerlendirme bakımından fayda sağlayacağı değerlendirilmiştir. Yine, yıkıcı fiyatlama analizlerinde maliyet verisinin objektifliği önem arz ettiğinden, yerinde incelemede teşebbüsün kendi oluşturmuş olduğu iç veriler ve maliyet muhasebesi hesaplarının dikkate alınmasının önem arz edeceği değerlendirilmektedir.

(148) Fiyat maliyet analizinde kullanılacak satış verisi, her iki ürün bakımından da 2022-2024 dönemini günlük bazda kapsamaktadır. İlgili veri setinde; müşteri ve satışın yapıldığı il yer almakta olup fiyatlar nakliye dâhil ve nakliye hariç (fabrika çıkış) olmak üzere ayrıştırılmıştır. Ayrıca başta KORUMA TEMİZLİK olmak üzere Koruma Şirketler Grubu içerisinde yer alan şirketlere yapılan satışlar ile yurt dışı satışlar analize dâhil edilmemiştir. İlgili analizlerde geçen maliyet altı satışlar ilgili ay itibarıyla yapılan satış ile yine ilgili ay itibarıyla katlanılan maliyetin kıyaslaması sonucu elde edilmiştir. Ürünün depolama zorluğu ve satış sirkülasyonunun yüksek olması sebebiyle kıyasa tabi fiyat ve maliyetin aynı ayı kapsaması uygun olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, zaman maliyetinin de dâhil edildiği vadeli satışların bulunabileceği, finansman ve enflasyon maliyetinin toplam geliri oransal açıdan aşağıya çekebileceği öngörülmekle birlikte analizin temel niteliğini bozmadığı ve teşebbüs aleyhine yanlılık doğurmadığından tüm satışların vade veya taksit uygulaması olmaksızın peşin satış olduğu varsayılmıştır. Yine analizin 3 yıllık dönemi kapsayabileceği de değerlendirilmekle birlikte, rakiplerin

pazara girişini takiben yaklaşık bir yıllık dönem sonrası ile öncesindeki bir yıllık dönemin kıyaslaması makul görüldüğünden analizde 2023 ve 2024 yılları esas alınmıştır.

(149) Bu doğrultuda devam eden bölümlerde, OKM ve OTM olmak üzere iki farklı fiyat- maliyet analizi çerçevesinde yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir.

J.2.2 Hidroklorik Asit Pazarına İlişkin Yıkıcı Fiyatlama Analizi

➢ Hidroklorik Asit Pazarına İlişkin OKM Ölçütüne Göre Yıkıcı Fiyat Analizi

ve Değerlendirmesi

(150) Daha önce de değinildiği üzere yıkıcı fiyatlama analizi, iki farklı alternatif maliyet ölçütü üzerinden yapılacaktadır. İlk olarak ürünlerin fabrika çıkış fiyatları, pazarlama-satış ve nakliye maliyetlerinin bulunmadığı yalnızca üretim maliyetlerinden oluşan maliyet ölçütü ile kıyaslanacaktır. Yalnızca üretim ile ilişkilendirilebilir maliyetlerin dikkate alındığı bu analizdeki maliyetler, OKM ölçütü olarak ifade edilecektir. Öte yandan yapılacak analizde fabrika çıkış fiyatının, yalnızca üretim maliyetlerini içeren maliyet ölçütü ile kıyaslanmasının farklı bir deyişle pazarlama ve satış maliyetlerini dahi içermeyen maliyet ölçütü ile kıyaslanmasının dikkate alınan maliyet ölçütü bakımından muhafazakâr bir senaryo olduğu söylenebilecektir.

(151) 2023 yılının son çeyreğinde pazara giriş yapan iki teşebbüsün ardından KORUMA KLOR’un özellikle rakip oyuncuların faaliyete geçtiği bölgelerde hidroklorik asit ve sodyum hipoklorit satış fiyatlarını oldukça düşürdüğü ve bu davranışın rakiplerini dışlayıcı nitelikte olduğu iddiası çerçevesinde ilk olarak bu bölümde öncelikle hidroklorit asite, daha sonra ise sodyum hipoklorite ilişkin olarak analizlere yer verilmesi planlamıştır.

(152) KORUMA KLOR tarafından 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda gerçekleştirilen hidroklorik asit satış miktarı ile ilgili satışların yine her bir ay için OKM ölçütüne göre maliyet altı kalan satış miktarı ve OKM ölçütüne göre maliyet altı satışların toplam satışlara oranına yer verilmektedir.

Tablo-30: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Gerçekleştirmiş Olduğu Aylık Bazlı Hidroklorik

Asit Satış Miktarı, OKM Altı Kalan Satış Miktarı İle OKM Altı Satış Oranı

OKM Altı Satış Miktarı OKM Altı Satış

Dönem Toplam Satış Miktarı (Kg)

(Kg) Oranı (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(153) Tablo-30’daki veriler incelendiğinde, 2023 yılında, Ocak ayı haricinde OKM altı satışın

yok denecek kadar az olduğu, bunun yanı sıra ilgili yılda kayda değer ölçüde ve

istikrarlı bir şekilde devam eden OKM altı satış olmadığı görülmektedir. Ancak 2024

yılına gelindiğinde ise Ocak 2024 itibarıyla %20 seviyelerinde başlayan OKM altı

satışların oranının, Temmuz ve Ağustos aylarında %50 seviyelerine, Ekim ayı sonrası

ise %60 seviyelerinin üzerinde bir noktaya ulaştığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda

KORUMA KLOR’un 2024 yılının tamamında aylık bazda olmak üzere sürekli ve

sistematik bir şekilde maliyet altı satış stratejisini izlediği değerlendirilmektedir.

(154) Diğer yandan dosya sürecinde elde edilen bilgi ve yapılan analizlerden, KORUMA

KLOR’un maliyet altı satış stratejisini, bölgesel ve müşteri özelinde daha belirgin bir

şekilde uyguladığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda OKM ölçütü ile fabrika çıkış

fiyatlarının kıyaslandığı analizin detaylarına önce müşteri bazında sonrasında ise il

bazında olmak üzere iki ayrı alt başlık altında yer verilecektir.

➢ Müşteri Bazlı Analiz

(155) Bir önceki tabloda (Tablo-30) KORUMA KLOR’un hidroklorik asit satışları bakımından

2023 ve 2024 döneminde aylık bazda gerçekleşen OKM altı satışlara yer verilmiş iken,

aşağıdaki tabloda ise bahse konu maliyet altı satışların yıllık bazda hangi oranda

gerçekleştiğine ve ilgili yıl içerisinde kaç müşteriye OKM altı satış yapıldığına dair

analize yer verilmektedir.

Tablo-31: 2023 – 2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Toplam Müşteri Sayısı, OKM Ölçütüne Göre Yıllık Bazda Maliyet Altı Hidroklorik Asit Satışı Yapılan Müşteri Sayısı ve OKM Altı Satışların Yıl İçerisindeki Toplam Satışlara Oranı (%)

Toplam Müşteri OKM Altı Müşteri OKM Altı Satışların Yıl İçerisinde Toplam

Yıl

Sayısı Sayısı Satışlara Oranı (%)

2024 (.....) (.....) 40,32

2023 (.....) (.....) 0,63

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(156) Tablo-31 incelendiğinde 2023 genelinde OKM altı satışların oranının %1’in altında %0,63 oranında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 2024 yılında ise OKM altı satışların toplam satışlar içerisindeki payının %40,32 seviyesine geldiği dikkat çekmektedir. Oransal olarak yaşanan bu çarpıcı değişimin yanı sıra 2023 yılında KORUMA KLOR tarafından hidroklorik asit satışı gerçekleştiren (.....) müşteriden yalnızca (.....)’ünde OKM altı satış yapılmışken 2024 yılına gelindiğinde ise toplam müşteri sayısı sabit olup (.....) müşterinin (.....)’una OKM altı satış yapıldığı tespit edilmiştir. Hem toplam satışlar içerisindeki OKM payında hem de OKM altı satış gerçekleştirilen müşteri sayısındaki artış, KORUMA KLOR’un hidroklorik asite yönelik satış politikasında 2023 yılına kıyasla 2024 yılında büyük bir değişim yaşandığına işaret etmektedir. Yıllık bazda yapılan bu analizin müşteri bazındaki detaylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilecektir.

(157) Her bir müşteri özelinde bahse konu müşteriye gerçekleştirilen her bir satışın fabrika çıkış fiyatı ile ilgili aydaki OKM kıyaslanarak ilgili satışın OKM altında olup olmadığı irdelenmiş ve her bir müşteriye yapılan satışlar analiz edilmiştir. KORUMA KLOR’un 2023 ve 2024 yıllarında (.....) müşterisi bulunmakta olup her bir müşteri için analiz edilen OKM altı satışların detaylarına yer verilmesi mümkün olmamıştır. 2024 yılında hidroklorik asit satışı gerçekleştirilen tüm müşterilerin yer aldığı analize soruşturma raporunun ekinde yer verilmiştir. Aşağıda yer alan tabloda ise KORUMA KLOR’un 2024 yılında 1.000 ton ve üzeri hidroklorik asit satışı gerçekleştirdiği en büyük müşteriler, toplam satış miktarına göre sıralanmıştır. [52] KORUMA KLOR’un 2024 yılında 1.000 ton ve üzeri hidroklorik asit satışı gerçekleştirdiği 38 müşteri tespit edilmiş olup ilgili müşterilerin isimlerine, KORUMA KLOR tarafından ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarına, OKM altı satışların miktarına, OKM altı satışların ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarı içerisindeki payına ve müşterinin bulunduğu ile aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

52 Tablo-32’de yer alan sıralama KORUMA KLOR’un en çok satış yaptığı müşterilere göre yapılmış olup soruşturma raporunun ekinde verilen tabloda ise yıkıcı fiyatlama stratejisinin daha çok yöneldiği müşterileri göstermesi bakımından miktar bazında en çok maliyet altı satış yapılan müşterilere göre sıralama yapılmıştır.

Müşteriler (1.000 Ton ve Üzeri) ile Söz Konusu Müşterilere Yapılan Toplam Satış Miktarı, OKM Altı Kalan Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Oranı (%)

Genel Toplam (.....) (.....) 40,32

PRODUCTION

MİCHA GALVANİZLİ

ÖZYAŞAR TEL ve

MUSTAFA AKGÜL

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(158) Tablo-32’de yer alan veriler incelendiğinde, müşteri bazında OKM altı satış oranlarının farklılaştığı görülmektedir. 2024 yılında hidroklorik asit satışı bakımından OKM altı satışlarının en yoğun olduğu müşteriler (%(.....) ve üzeri); %(.....) ile OMNİA NİŞASTA (Adana), %(.....) ile SUNAR MISIR (Adana), %(.....) ile ADM BESİN (Adana), %(.....) ile TURKISH PETROLEUM (Adıyaman), %(.....) ile TAT NİŞASTA (Adana), %(.....) ile BEŞAN NİŞASTA (Gaziantep), %(.....) ile HAS ÇELİK (Kayseri), %(.....) ile TEZKİM TARIMSAL (Adana), %(.....) ile ÇORAPÇI KİMYA (Konya) olarak göze çarpmaktadır.

Öte yandan KORUMA KLOR’un 2024 yılındaki en büyük müşterisi olan MODERN KARTON’a (Tekirdağ) yaptığı satışların OKM altı oranı %(.....)in altında %(.....) oranında; en büyük dördüncü müşterisi olan ETİ MADEN’e (Balıkesir) yapılan OKM altı satışlarının ise %(.....) oranında olduğu dikkat çekmektedir.

(159) Bu bağlamda KORUMA KLOR tarafından izlenen maliyet altı satış stratejisinin bölgesel olarak farklılaştığı, özellikle Adana başta olmak üzere Adıyaman, Gaziantep, Kayseri ve Konya’da faaliyet gösteren çeşitli müşterilerde oldukça yoğun bir şekilde uygulandığı ve bu illerin pazara yeni giren oyunculara yakın bir alanda olduğu ifade edilebilecektir. Nitekim il bazında da yıkıcı fiyatlama stratejisinin nasıl uygulandığını göstermek amacıyla ilerleyen kısımlarda ayrıca analizler yapılacaktır.

(160) Aşağıda yer alan Tablo-33’te ise Tablo-32’den farklı olarak KORUMA KLOR’un 2024 yılında hidroklorik asit satışlarının tamamını OKM altı gerçekleştirdiği teşebbüslere/müşterilere yer verilmiştir. KORUMA KLOR’un 2024 yılında hidroklorik asit satışlarının %100’ünü OKM altında gerçekleştirdiği 56 teşebbüs/müşteri tespit edilmiş olup bahse konu teşebbüslere ilişkin detaylara aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-33: 2024 Yılında KORUMA KLOR Tarafından Gerçekleştirilen Hidroklorik Asit Satışlarının Tamamının OKM Altı Yapıldığı Müşteriler

Teslimatın Toplam Maliyet Toplam Satış OKM Altı Satış

Müşteri

Yapıldığı İl Altı (Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

TÜRKİYE PETROL

Teslimatın Toplam Maliyet Toplam Satış OKM Altı Satış

Müşteri

Yapıldığı İl Altı (Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(161) Tablo-33 göre 2024 yılında KORUMA KLOR tarafından hidroklorik asit satışlarının tamamı OKM altında gerçekleştirilen 56 teşebbüsün 8’i Adana, 7’si Gaziantep, 7’si Hatay’da faaliyet göstermekte olup bölgesel olarak yoğunlaşmanın varlığı, maliyet altı satış politikasının bir hedefleme stratejisi çerçevesinde oluşturulduğuna işaret etmektedir.

(162) 2023 yılında yalnızca 3 müşteriye OKM altı satış yapılmış olup bahse konu müşterilerin detaylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-34: OKM Ölçütüne Göre 2023 Yılında KORUMA KLOR Tarafından OKM Altı Satış Gerçekleştirilen Müşteriler İle Söz Konusu Müşterilere Yapılan Toplam Satış Miktarı ve OKM Altı Kalan Miktar ile OKM Altı Satış Oranı (%)

Toplam OKM Altı Toplam Satış OKM Altı Satış

Müşteri Teslimatın Yapıldığı İl

Satış Miktarı (Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Genel Toplam (.....) (.....) 0,63

ETİ MADEN Balıkesir (.....) (.....) (.....)

AYKİMSAN Aydın (.....) (.....) (.....)

TEKNO

Malatya (.....) (.....) (.....)

BAĞLANTI

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(163) Tablo-34’te yer verildiği üzere, 2023 yılında toplam 3 müşteriye OKM altı satış gerçekleştirildiği, söz konusu OKM altı satışların miktarının ilgili yıldaki toplam satış miktarına oranının %1’in altında kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla 2023 yılında OKM altı satışlara ilişkin ortaya çıkan görüntünün, 2024 yılında teşebbüs tarafından benimsenen ve gerek müşteri gerekse de bölgesel bazda yaygın şekilde uygulanan maliyet altı satış stratejisinden oldukça uzak olduğu değerlendirilmektedir.

(164) Bu noktaya kadar müşteri bazında yıllık olarak (2023 ve 2024 yılları) analiz edilen OKM altı satış stratejisinin ardından buna ek olarak tüm müşteriler ve bazı müşteriler 53 özelinde aylık bazda maliyet altı satışların gösterilmesinin fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir. Bahse konu analiz kapsamında 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda olmak üzere tüm müşteriler bakımından ve belirli müşteriler özelinde; KORUMA KLOR tarafından gerçekleştirilen toplam hidroklorik asit satış miktarı ile OKM altı satış miktarını gösterir grafiklere aşağıda yer verilmiştir.

Grafik-1: Tüm Müşteriler Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-2: BEŞAN NİŞASTA Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

53 KORUMA KLOR’un OKM altı satış stratejisinin 2024 yılında oldukça yaygın olduğu müşteri bazında maliyet altı satışları gösterir tablolardan (Tablo-32, 33) rahatlıkla görülebilecektir. Bu bölümde söz konusu aylık bazlı sütun grafikleri örnek olması açısından birkaç müşteri özelinde gerçekleştirilmiştir.

Grafik-3: TAT NİŞASTA Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-4: OMNİA NİŞASTA Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-5: ADM BESİN Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

(165) Yukarıda tüm müşteriler özelinde yer verilen grafikten (Grafik-1) daha önce de değinildiği üzere Ocak 2023 yılında bir miktar maliyet altı satış yapıldığı görülse de 2023 yılı genelinde istikrarlı ve sistematik bir şekilde uygulanmadığı görülmektedir. Diğer yandan maliyet altı fiyatlama stratejisinin Ocak-Aralık 2024 döneminde belirgin bir şekilde uygulandığının ortaya konulduğu değerlendirilmektedir.

(166) Öte yandan yukarıda yer verilen müşteri özelindeki grafiklerden ise KORUMA KLOR’un; BEŞAN NİŞASTA, TAT NİŞASTA, OMNİA NİŞASTA ve ADM BESİN’e 2023 yılında OKM altı satışının bulunmadığı, 2024 yılına gelindiğinde ise Ocak ayı itibarıyla başlayan ve istikrarlı bir şekilde devam eden OKM altı satış stratejisinin yıl sonuna kadar sürdüğü değerlendirilmektedir. Ek olarak bahse konu müşterilere 2024 yılında yapılan hidroklorik asit satışların hemen hemen tamamının maliyet altı gerçekleştirildiği de dikkat çekmektedir.

(167) Yukarıda her bir satış özelinde miktarsal olarak ne kadarının OKM altına satılıp satılmadığının tespit edildiği analizlerin, KORUMA KLOR’un maliyet altı fiyatlama stratejisinin yaygın ve sistematik bir şekilde uygulandığını ortaya koyması bakımından yeterli olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte söz konusu analizlerin yanı sıra KORUMA KLOR’un tüm müşterileri ve örnek teşkil etmesi bakımından belirli müşterileri özelinde aylık bazlı olarak fiyat-maliyet analizi de yapılmıştır.

(168) Bu çerçevede 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda olmak üzere KORUMA KLOR’un hidroklorik asit satışı gerçekleştirdiği tüm müşterilerine ve belirli müşterilerine yönelik olarak fiyat-maliyet analizini gösteren grafiğe aşağıda yer verilmiştir.

Grafik-6: 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Tüm Müşteriler ve Belirli Müşteriler Bakımından OKM Ölçütüne Göre Fiyat-Maliyet Analizi

(169) Aylık bazlı fiyat-maliyet analizinin yer aldığı Grafik-6 incelendiğinde; rakip teşebbüsler AKINSAN ve KOYUNCU’nun piyasaya fiili giriş ayı olan 2023 yılı Ekim ayından itibaren

OMNİA NİŞASTA, ADM BESİN ve SUNAR MISIR’a uygulanan satış fiyatlarının belirgin bir şekilde düşmeye başladığı, 2024 Ocak itibarıyla bu düşüşün maliyetlerin altına indiği ve 2024 yılının tamamında bahse konu üç teşebbüse OKM altı satış gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Mart 2024 itibarıyla ise SUNAR MISIR’a kıyasla OMNİA NİŞASTA ve ADM BESİN’e daha da düşük fiyattan maliyet altı satış gerçekleştirildiği söylenebilecektir.

(170) Öte yandan tüm müşteriler bakımından da ortalama satış fiyatlarının Ekim 2023 itibarıyla düşmeye başladığı, hatta 2024 yılının ikinci yarısında tüm müşterilerin ortalama satış fiyatının Eylül ayı hariç maliyet altında kaldığı görülmektedir. Bu noktada vurgulanması gereken husus, yıkıcı fiyatlama stratejisinde hâkim durumdaki teşebbüsün özellikle belirli müşterileri ya da illeri/bölgeleri hedeflemesi olağan ve beklenen bir durum olup tüm müşteriler bakımından ya da başka bir deyişle tüm satışlar açısından maliyet altında kalması öngörülmemektedir. Anılan husus göz önünde bulundurulduğunda KORUMA KLOR’un fiyat-maliyet analizi kapsamında 2024 yılının ikinci yarısında tüm müşteriler bakımından OKM altı kalması, OKM altı satış stratejisinin azımsanmayacak seviyelerde olduğuna işaret etmektedir.

(171) Nitekim maliyet altı satışların miktarsal olarak ele alındığı önceki analizlerde 2024 yılının tamamında (Ocak – Aralık) her bir ayda OKM altı satışların olduğu tespitine ulaşılmış (Tablo-30 ve Grafik-1) olup yıl genelinde OKM altı satış oranının %40,32 olduğu sonucuna varılmıştır.

(172) Öte yandan fiyat-maliyet analizi ile ilgili olarak dikkat çekilmesi gereken bir diğer husus, OKM altı satış stratejisinin izlenmediği daha önceki analiz kapsamında tespit edilen ETİ MADEN’e yapılan satışların, OKM altı satışlardan ne ölçüde ayrıştığıdır. Örneğin Mart - Haziran 2024 döneminde ETİ MADEN’e kilogramı yaklaşık (.....) TL/kg’ye satılan hidroklorik asit, aynı aylarda ADM BESİN ve OMNİA NİŞASTA’ya maliyetin yarısının dahi altına yaklaşık (.....) TL/kg’ye satılmıştır.

(173) Yukarıda yer verilen tablolardan ve grafiklerden KORUMA KLOR’un özellikle bazı müşteriler nezdinde olmak üzere 2024 yılı genelinde %40’a yakın OKM altı satış yaptığı ortaya konulmuştur. Gelinen aşamada KORUMA KLOR’un hidroklorik asit ürününe yönelik olarak müşteri bazında izlediği maliyet altı satış stratejisinin bölgesel olarak nasıl şekillendiğini ortaya koyabilmek adına devam eden kısımda il bazında yapılan analizlere yer verilmektedir.

➢ İl Bazlı Analiz

(174) KORUMA KLOR’un satışlarının bölgesel görümünü gösterebilmek adına ilk olarak 2023 ve 2024 yıllarını kapsayacak şekilde en fazla hidroklorik asit satışı yaptığı illerin hangileri olduğu tespit edilmiş olup bu kapsamda KORUMA KLOR satışları içerisinde %1 ve üzerinde payı olan illere aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-35: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Gerçekleştirmiş Olduğu Hidroklorik Asit Satışları

Bakımından %1’in Üzerinde Paya Sahip Olan İllerine Dağılımı

Ürün Satışı Yapılan Şehir Toplam Satış Miktarı (%)

İstanbul (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(175) Yukarıda yer verilen Tablo-35’ten, hidroklorik asit bakımından teşebbüsün satışlarının yaklaşık

%(.....)’tan fazlasının İstanbul, Adana, Kocaeli, İzmir, Ankara ve Bursa gibi büyükşehirlerde

yoğunlaştığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan tabloda yer verilen 17 ilin, KORUMA KLOR’un

satışları içerisindeki payı %(.....)’tür.

(176) KORUMA KLOR’un 2024 yılında hidroklorik asit satışı yaptığı her bir il bakımından ilgili

ile gerçekleştirdiği toplam hidroklorik asit satış miktarına, OKM altı satış miktarına ve

OKM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo-36: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Gerçekleştirilen Hidroklorik Asit Satışlarının İl

Bazında Toplam Satış Miktarı, OKM Altı Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Oranı (%)

Toplam Satış Miktarı Toplam OKM Altı Satış OKM Altı Satış

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Toplam Satış Miktarı Toplam OKM Altı Satış OKM Altı Satış

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Çorum (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(177) Tablo-36’da yer alan bilgilere bakıldığında, 2024 yılında Adana’ya yapılan satışların

%(.....)’i OKM altı olarak gerçekleşirken, bu oran Kayseri’de %(.....), Gaziantep’te

%(.....), Adıyaman’da %(.....), Osmaniye’de %(.....), Niğde’de %(.....) oranındadır. Söz

konusu oranlar, KORUMA KLOR’un bahse konu illere yaptığı satışların hemen hemen

tamamının OKM altında olduğunu ifade etmekte olup söz konusu illerin pazara yeni

giren teşebbüslere yakın olduğu söylenebilecektir. OKM altı satış oranlarının dikkat

çektiği diğer büyük hacimli iller ise %(.....) ile Diyarbakır, %(.....) ile Konya, %(.....) ile

Mersin’dir. Öte yandan, rakip tesislerden görece daha uzak bölgelerde bulunan

Tekirdağ, Bolu, Denizli ve Sakarya gibi şehirlerde OKM altı satış oranının %(.....) ile

%(.....) arasında değişen çok daha düşük seviyelerde kaldığı görülmektedir.

(178) Buna ek olarak KORUMA KLOR’un 2024 yılında en fazla satış yaptığı iki il olan ve

yaklaşık olarak toplam satış miktarları birbirlerine yakın olan İstanbul ve Adana’daki

maliyet altı satışlar kıyasladığında; İstanbul’daki OKM altı satış oranı %(.....) iken

Adana’da %(.....)’tir. Teşebbüsün OKM altı satış uygulamasının, şehir ve bölge bazlı

bir strateji çerçevesinde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespit edilmeye

çalışıldığı bu analizde, görece yüksek miktar olarak kabul edilebilecek 1.000 ton

üzerinde satış yapılan iller arasında rakip tesislere yakın kabul edilebilecek şehirlerde

OKM altı satış oranlarının genellikle daha yüksek seyrettiği gözlemlenmiştir. Tablo-

36’da yer alan ve KORUMA KLOR’un satış yaptığı tüm iller bakımından maliyet altı

satışlar göz önünde bulundurulduğunda bazı illerde %90 ve üstü, bazı illerde %40-80

arası, bazı illerde %10-40, bazı illerde ise %0-10 arasında OKM altı satış olduğu

görülmektedir. Bu bakımdan KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisinin belirli il

ve bölgelerde yoğunluğunun değişebildiği ifade edilebilecektir.

(179) Her ne kadar teşebbüsün 2023 yılında gerçekleştirdiği OKM altı satışların, toplam

satışlar içerisindeki payı %1’in altında gerçekleşmiş olsa da 2023 yılının, 2024 yılında

ortaya çıkan durumdan ne kadar farklı olduğunu göstermek adına il bazlı analizin 2023

yılına ait detaylarına değinilmiştir. KORUMA KLOR’un 2023 yılında satış yaptığı her

bir il bakımından ilgili ile gerçekleştirdiği toplam hidroklorik asit satış miktarına, OKM

altı satış miktarına ve OKM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına

aşağıda yer verilmiştir:

Tablo-37: KORUMA KLOR Tarafından 2023 Yılında Gerçekleştirilen Hidroklorik Asit Satışlarının İl

Bazında Toplam Satış Miktarı, OKM Altı Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Oranı (%)

Toplam Satış Miktarı Toplam OKM Altı OKM Altı Satış Oranı

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(Kg) Satış Miktarı (Kg) (%)

Toplam Satış Miktarı Toplam OKM Altı OKM Altı Satış Oranı

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(Kg) Satış Miktarı (Kg) (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(180) Ayrıca 2024 yılındaki OKM altı satış stratejisini daha iyi gösterebilmek adına ayrıca KORUMA KLOR’un hidroklorik asit satışları bakımından 2024 ve 2023 yıllarına ait OKM altı satış oranları il bazlı olarak aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.

Tablo-38: Hidroklorik Asit Satışları Bakımında 2023 ve 2024 Yıllarına Ait İl Bazında Maliyet Altı Satış Oranlarının Karşılaştırılması

2024 Yılı OKM Altı Satış Oranı 2023 Yılı OKM Altı Satış Oranı

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(%) (%)

2024 Yılı OKM Altı Satış Oranı 2023 Yılı OKM Altı Satış Oranı

Ürün Satışı Yapılan Şehir

(%) (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(181) Tablo-37 ve Tablo-38 incelendiğinde 2023 yılında hemen hemen hiçbir ilde OKM altı satış bulunmamaktayken 2024 yılında ise tam tersine satış yapılan birçok ilde OKM altı satış yapıldığı anlaşılmaktadır.

(182) Yukarıda il bazında yıllık olarak (2023 ve 2024 yılları) analiz edilen OKM altı satışlarına ek olarak OKM altı satışların tüm iller bakımından ve ayrıca belirli iller özelinde aylık bazda gösterilmesinin KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisinin ortaya konulması bakımından önemli olabileceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede 2023 ve 2024 yıllarında aylık bazda olmak üzere önce tüm iller bakımından ve sonrasında ise belirli iller özelinde; KORUMA KLOR tarafından gerçekleştirilen toplam hidroklorik asit satış miktarı ile yine ilgili ile aylık bazlı gerçekleştirilen OKM altı satış miktarını gösterir grafiklere yer verilmiştir:

Grafik-7: Türkiye Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Toplam Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-8: İstanbul Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-9: Adana Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-10: Kocaeli Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-11: Konya Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-12: Osmaniye Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

(183) Yukarıda yer verilen grafikler (Grafik 7 – Grafik-12) incelendiğinde, KORUMA KLOR’un 2024 yılının ilk aylarından itibaren maliyet altı satış stratejisinin belirgin bir şekilde uygulanmaya başladığı; özellikle Adana ve Osmaniye’de 2024 yılının önemli bir bölümünde satışların tamamına yakınının OKM altında gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

(184) Bu analiz kapsamında Adana ve Osmaniye dışında bir önceki analizde OKM altı satışların oldukça yoğun olduğu tespit edilen illere (Gaziantep, Adıyaman, Niğde, Kayseri, Diyarbakır, Konya ve Mersin) [54] illere yer verilebilecekse de stratejinin bölgesel olarak farklı yansımalarının olduğunu gösterebilmek adına İstanbul, Kocaeli ve Konya illerine ilişkin aylık bazlı grafiklere yer verilmiştir. Örneğin İstanbul ve Kocaeli’deki 54 İsmi geçen iller 1.000 ton üzerinde satış gerçekleştirilen ve maliyet altı satış oranının en az %(.....) olduğu örneklerdir. 2024 yılına ilişkin il bazlı maliyet altı satışların yer aldığı tablo (Tablo-36) incelendiğinde maliyet altı satışların olduğu çok daha fazla il örneği verilebilecektir.

maliyet altı satış stratejisinin diğer bazı illerdeki gibi Ocak 2024 değil de 2024 yılının ikinci ve/veya üçüncü çeyreği gibi belirginleşmeye başladığı görülmektedir. Konya iline bakıldığında ise Adana ve Osmaniye kadar satışların tamamına yakını OKM altı kalmasa da yıkıcı fiyatlama stratejisinin uygulandığını gösterir örneklerden biri olduğu değerlendirilmektedir.

(185) Diğer yandan KORUMA KLOR’un ilgili ürünün satışını yaptığı tüm illerin dikkate alındığı Türkiye grafiğine (Grafik-7) bakıldığında ise; daha önce bazı illerde %90 ve üstü, bazı illerde %40-80 arası, bazı illerde %10-40, bazı illerde ise %0-10 arasında olduğu vurgulanan OKM altı satış stratejisinin yansıması şeklinde bir görüntünün ortaya çıktığı değerlendirilmektedir. Tüm iller grafiğinin ayrıca KORUMA KLOR’un Ocak-Aralık 2024 döneminde istikrarlı ve kayda değer ölçüde maliyet altı satış stratejisini izlediğini gösterdiği ifade edilmelidir. Nitekim 2024 yılı genelinde yıllık bazda maliyet altı satışların toplam satışlar içerisindeki payı %40,32 olarak hesaplanmıştır.

(186) Bir önceki bölümde müşteri bazlı analizde olduğu gibi il bazlı analizde de fiyat-maliyet grafiğine yer verilmiştir.

Grafik-13: 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Türkiye Genelinde ve Belirli Bazı İllerde Bakımından OKM Ölçütüne Göre Fiyat-Maliyet Analizi

(187) Yukarıda yer verilen fiyat-maliyet grafiğinde; KORUMA KLOR tarafından Ocak 2024’ten itibaren Gaziantep, Adana ve Hatay’a gerçekleştirilen hidroklorik asit satışlarının maliyet altında yapıldığı; Şubat 2024’ten itibaren ise belirtilen illere ek olarak Kayseri ve Diyarbakır’a yapılan satışların da maliyet altına gerilediği, öyle ki Temmuz, Ekim, Kasım ve Aralık 2024 dönemlerinde Türkiye geneline yönelik yapılan satışların ortalamasının da maliyet altında kaldığı görülmektedir. Grafikte yer verilen illerde Eylül 2023’te (.....) TL ve (.....) TL arasında değişen hidroklorik asidin kilogram satış fiyatının, teşebbüsün maliyetlerinde bir azalma yaşanmamasına karşın Eylül 2024 itibarıyla (.....) TL ve (.....) TL arasında değişen seviyelere gerilediği tespit edilmiştir. Fiyat-maliyet analizinin de KORUMA KLOR’un yıkıcı fiyatlama yaptığını destekler nitelikte sonuçlar ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. Daha önce de vurgulandığı üzere yıkıcı fiyatlama stratejisinde belirli bir müşteri grubu ya da bölge hedeflemesi mümkün olacağından hareketle tüm satışlar bakımından zarar etmesi

beklenmeyen bir durum iken tüm satışların ortalamasının dikkate alındığı durumda

dahi KORUMA KLOR’un 2024 yılının ikinci yarısında aylık bazda maliyet altı kaldığı

görülmektedir.

➢ Hidroklorik Asit Pazarına İlişkin OTM Ölçütüne Göre Yıkıcı Fiyat Analizi

ve Değerlendirmesi

(188) Bir önceki bölümde OKM üzerinden yapılan yıkıcı fiyatlama/maliyet altı satış analizinin

bir benzeri, pazarlama ve satış giderleri ile nakliye maliyetlerinin de dâhil olduğu

maliyet ölçütü (OTM) ile KORUMA KLOR’un nakliye giderine katlandığı müşterileri

bakımından nakliye dâhil satış fiyatları kıyaslanarak yapılmıştır. Pazarlama ve satış

giderleri ile nakliye maliyetlerinin dâhil edildiği maliyet “OTM” ve/veya “OTM ölçütü”

olarak ifade edilecektir. OTM ölçütünde nakliye giderleri de dikkate alındığından dolayı

söz konusu analizde yalnızca KORUMA KLOR tarafında nakliye giderine katlanılan

müşteriler esas alınarak bir analiz gerçekleştirilmiştir. OTM analizine geçmeden önce,

OKM ölçütü ile satış ve pazarlama giderleri ile nakliye giderlerini içermeyen yalnızca

fabrika çıkış fiyatının (üretim maliyetlerinin) analiz edildiği bir önceki bölümde yer alan

analizler ile OTM ölçütüne göre yapılacak analizler bakımından; kayda değer ölçüde

farklılaşmayan ve gelinen aşamada değerlendirmeye ek bir fayda sağlamasının daha

zayıf olduğu değerlendirilen analizlere/tablolara/grafiklere ayrıca yer verilmeyecektir.

(189) KORUMA KLOR tarafından 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda olmak üzere

nakliye giderine katlanılan toplam hidroklorik asit satış miktarına, ilgili satışların her bir

ay için OTM altı kalan miktarına ve OTM altı satışların toplam satışlara oranına

aşağıdaki tabloda verilmektedir.

Tablo-39: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Nakliye Giderine Katlanarak Gerçekleştirmiş

Olduğu Aylık Bazlı Hidroklorik Asit Satış Miktarı ile OTM Altı Kalan Miktarı İle OTM Altı Satış Oranı (%)

Dönem Toplam Satış Miktarı (Kg) OTM Altı Satış Miktarı (Kg) OTM Altı Satış Oranı (%) Oca.23 (.....) (.....) 8,00

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(190) Tablo-39’daki veriler incelendiğinde, 2023 yılında Ocak ve Aralık ayları haricinde nakliye dâhil maliyet altı satışın bulunmadığı, 2024 yılında ise maliyet altı satış stratejisinin belirgin bir şekilde uygulandığı, Ocak 2024 itibarıyla maliyet altı satışların oranı %25 seviyelerinde iken 2024 yılının ikinci yarısında Eylül ayı hariç %70 seviyesinin üstünde olduğu, hatta %90’lara varan maliyet altı satış oranlarına ulaşıldığı görülmektedir. Öte yandan OKM analizinde tüm müşteriler bakımından Ocak 2024 itibarıyla maliyet altı satış stratejisinin başladığı tespit edilmişken, OTM analizinde ise 2023 yılının Aralık ayında yaklaşık %4-5 seviyelerinde maliyet altı satış yapıldığı görülmektedir. Bununla birlikte OKM analizi ile OTM analizinin her ikisinin de maliyet altı satışları ortak olarak tespit ettiği Ocak – Aralık 2024 (2024 yılı tamamının) döneminin ihlal dönemi olarak dikkate alınmasının daha uygun olduğu değerlendirilmektedir.

(191) Bir önceki tabloda aylık bazda ortaya konan bahse konu OTM altı satışların, yıllık bazda hangi oranda gerçekleştiğine ve ilgili yıl içerisinde KORUMA KLOR tarafından nakliye giderine katlanılan müşterilerden kaçında OTM altı satış yapıldığına dair analize aşağıda yer verilmektedir.

Tablo-40: 2023 – 2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Nakliye Giderine Katlandığı Toplam Müşteri Sayısı, Yıllık Bazda OTM Altı Hidroklorik Asit Satışı Yapılan Müşteri Sayısı ve OTM Altı Satışların Yıl İçerisinde Toplam Satışlara Oranı (%)

Toplam Müşteri OTM Altı Müşteri OTM Altı Satışların Yıl İçerisinde Toplam

Yıl

Sayısı Sayısı Satışlara Oranı (%)

2024 (.....) (.....) 54,46

2023 (.....) (.....) 1,05

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(192) Tablo-40’da 2024 yılında KORUMA KLOR’un nakliye giderine katlanarak satış yaptığı toplam (.....) müşterisinin (.....)’sında satışların OTM altı gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak söz konusu OTM altı satışların, 2024 yılında nakliye giderine katlanılan toplam satışlarının %54’üne tekabül ettiği görülmektedir. 2023 yılında ise teşebbüsün nakliye giderine katlanarak satış gerçekleştirdiği (.....) müşterisinden yalnızca (.....)’üne yapılan satışların OTM altında kaldığı ve miktar bazında OTM altı satışların %1,05 oranında olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu veriler, KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisinin 2024 yılında istikrarlı ve sistematik olarak uygulandığını göstermektedir. Öte yandan OTM altı müşteri sayısı ve yıllık bazda OTM altı satışların oranının analiz edildiği bu tablonun, OKM analizindeki benzer tablo ile kıyaslanmasının OKM ve OTM analizlerinin karşılaştırılması noktasında yararlı olabileceği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda hazırlanan tabloya aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-41: Maliyet Altı Müşteri Sayısı İle Yıllık Bazda Maliyet Altı Satışların Oranına İlişkin OKM ve OTM Analizlerinin Kıyaslanması

OKM Analiz OTM Analiz

Nakliye

Giderine

Toplam OKM Altı OTM Altı

OKM Altı Katlanılan OTM Altı

Yıl Müşteri Satışların Satışların

Müşteri Sayısı Toplam Müşteri Sayısı

Sayısı Oranı (%) Oranı (%)

Müşteri

Sayısı

2024 (.....) (.....) 40,32 (.....) (.....) 54,46

2023 (.....) (.....) 0,63 (.....) (.....) 1,05

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(193) OKM ve OTM analizlerin karşılaştırıldığı Tablo-41 incelendiğinde; OTM analizinde nakliye giderine katlanılan müşteriler açısından hem müşteri sayısı ((.....) müşterinin (.....)’sında); hem de maliyet altı satışların oranı noktasında (%54,46) daha yoğun bir maliyet altı satış stratejisinin izlendiği değerlendirilmektedir.

(194) Bunun yanı sıra OKM analizinde olduğu gibi OTM analizinde de KORUMA KLOR’un en büyük müşterilerindeki maliyet altı satış oranları incelenmiştir. KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlandığı müşteri sayısı (.....) olup her bir müşteri için analiz edilen OKM altı satışların detaylarına yer verilmesi mümkün olmamıştır. 2024 yılında nakliye giderine katlanılarak hidroklorik asit satışı gerçekleştirilen tüm müşterilerin yer aldığı analize soruşturma raporunun ekinde yer verilmiştir. Aşağıda yer verilen tabloda ise KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlanarak 1.000 ton ve üzeri hidroklorik asit satışı gerçekleştirdiği en büyük müşteriler toplam satış miktarına göre sıralanmıştır. [55] Anılan kapsamda KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlanarak 1.000 ton ve üzeri hidroklorik asit satışı gerçekleştirdiği 31 müşteri tespit edilmiş olup ilgili müşterilerin isimlerine, KORUMA KLOR tarafından ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarına, OTM altı satışların miktarına ve OTM altı satışların ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarı içerisindeki payına ve müşterinin bulunduğu ile aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-42: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Nakliye Giderine Katlanılarak En Çok Hidroklorik Asit Satışı Gerçekleştirilen Müşteriler (1.000 Ton ve Üzeri) ile Söz Konusu Müşterilere Yapılan Toplam Satış Miktarı, OTM Altı Kalan Miktarı ve OTM Altı Satış Oranı (%)

ÖZYAŞAR TEL ve

55 Tablo-42’de yer alan sıralama KORUMA KLOR’un en çok satış yaptığı müşterilere göre yapılmış olup soruşturma raporunun ekinde verilen tabloda ise yıkıcı fiyatlama stratejisinin daha çok yöneldiği müşterileri göstermesi bakımından miktar bazında en çok maliyet altı satış yapılan müşterilere göre sıralama yapılmıştır.

MİCHA GALVANİZLİ ÇELİK

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(195) Tablo-42’de yer alan veriler incelendiğinde, nakliye dâhil maliyet altı satış oranının özellikle Adana’da faaliyet gösteren çeşitli müşterilerde çok yüksek oranlara ulaşabildiği hatta söz konusu ildeki bazı müşteriler bakımından satışların tamamının maliyet altı yapıldığı görülmektedir. Öte yandan Adana haricinde de Kocaeli, Adıyaman, Gaziantep, Diyarbakır, Kayseri ve Konya gibi illerde çeşitli müşterilere gerçekleştirilen OTM altı satışların yüksek oranlara ulaştığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra en büyük müşteriler arasında oldukça düşük OTM oranlarına sahip olan teşebbüsler de bulunmakta olup bu durum KORUMA KLOR’un belirli müşteriler özelinde daha yoğun bir maliyet altı satış politikası uyguladığını göstermektedir.

(196) Aşağıda yer alan tabloda ise 2024 yılında KORUMA KLOR’un hidroklorik asit satışlarının tamamını OTM altı gerçekleştirdiği müşterilere yer verilmiştir. KORUMA KLOR’un 2024 yılında hidroklorik asit satışlarının %100’ünü OTM altında gerçekleştirdiği 76 müşteri tespit edilmiş olup bahse konu teşebbüslere ilişkin detaylara aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-43: 2024 Yılında KORUMA KLOR Tarafından Gerçekleştirilen Hidroklorik Asit Satışlarının Tamamının OTM Altı Yapıldığı Müşteriler

OTM Altı

Teslimatın OTM Altı Satış Toplam Satış

Müşteri Satışların

Yapıldığı İl Miktarı (Kg) Miktarı (Kg)

Oranı (%) OMNİA NİŞASTA Adana (.....) (.....) 100

TÜRKİYE PETROL

GALMETSAN

OTM Altı

Teslimatın OTM Altı Satış Toplam Satış

Müşteri Satışların

Yapıldığı İl Miktarı (Kg) Miktarı (Kg)

Oranı (%) İMC GALVANİZ Osmaniye (.....) (.....) 100

GÜNEYDOĞU

ABDURRAHİM

SEZERSAN

OTM Altı

Teslimatın OTM Altı Satış Toplam Satış

Müşteri Satışların

Yapıldığı İl Miktarı (Kg) Miktarı (Kg)

Oranı (%) MOLEKÜLER GRUP Malatya (.....) (.....) 100

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(197) Tablo-43’ten görülebileceği üzere bahse konu 76 müşterinin faaliyet gösterdiği iller incelendiğinde OKM altı analize benzer şekilde pazara yeni giren teşebbüslerin faaliyet gösterdiği şehirlere yakın bölgeler olan Adana, Hatay ve Gaziantep gibi illerin yoğun olduğu söylenebilecektir. Nitekim 76 müşterinin 15’i Adana’da, 8’i Hatay’da, 8’i Gaziantep’te faaliyet göstermektedir. Söz konusu illerin yanı sıra Osmaniye, Kayseri, Mersin, Kahramanmaraş ve Malatya illerinde faaliyet gösteren teşebbüsler de dikkat çekmektedir. Ayrıca 2024 yılında hidroklorik asit satışlarının tamamının OTM altında gerçekleştirildiği toplam 76 müşteri tespit edilmiş iken OKM analizinde anılan analiz çerçevesinde tespit edilen müşteri sayısı 56 olduğu hatırlatılmalıdır.

(198) KORUMA KLOR’un 2023 yılında gerçekleştirmiş olduğu hidroklorik asit satışları bakımından OTM altı kalan müşteri sayısı 13 olup söz konusu satışların detaylarına, dosya kapsamında ulaşılan sonuçlar ışığında yer vermeye gerek olmadığı keza anılan satışların 2023 yılı genelinde %1,05’lik paya sahip olduğu değerlendirilmektedir.

(199) Buna ek olarak OKM analizinde yer verilen, örnek niteliğindeki belirli müşteriler ile tüm müşteriler bakımından aylık bazda toplam satışları ve maliyet altı satışları gösterir grafikler ile fiyat-maliyet analizine ilişkin grafiklere; OKM analizinde yapılan değerlendirmelerden kayda değer ölçüde farklılaşmaması ve tekrara düşmemek adına yer verilmemiştir.

(200) Bununla birlikte OTM analizi kapsamında da KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisinin bölgesel olarak nasıl şekillendiğini ortaya koyabilmek adında il bazında yapılan analizlere yer verilmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda KORUMA KLOR’un 2024 yılında satış yaptığı her bir il bakımından ilgili ile nakliye giderine katlanarak gerçekleştirdiği toplam hidroklorik asit satış miktarına, OTM altı satış miktarına ve OTM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo-44: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Nakliye Giderine Katlanılarak Gerçekleştirilen Hidroklorik Asit Satışlarına İlişkin İl Bazında Veriler

Ürün Satışı Yapılan Toplam Satış Miktarı OTM Maliyet Altı Satış OTM Altı Satışların

Şehir (Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Ürün Satışı Yapılan Toplam Satış Miktarı OTM Maliyet Altı Satış OTM Altı Satışların

Şehir (Kg) Miktarı (Kg) Oranı (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(201) Yukarıda yer alan Tablo-44 incelendiğinde bölgesel olarak bazı şehirlerin maliyet altı

satış oranı bakımından ön plana çıktığı 2024 yılında Adana’ya yapılan satışların

%(.....)’i maliyet altı olarak gerçekleşirken, bu oran Kayseri’de %(.....), Gaziantep’te

%(.....), Hatay’da %(.....), Adıyaman’da %(.....), Osmaniye’de %(.....) ve Niğde’de

%(.....) olarak gerçekleşmiştir. Keza bu durum da maliyet altı satış stratejisin özellikle

belirli bölgelerde oldukça yoğun bir şekilde sürdürüldüğünü destekler niteliktedir.

(202) OTM analizi kapsamında; 2023 yılında nakliye giderine katlanılarak gerçekleştirilen

satışlar içerisinde OTM altı satışların payının %1,05 olması sebebiyle 2023 yılında her

bir il için ayrı ayrı OTM altı satışların tablo halinde gösterilmesinin ek bir fayda

sağlamayacağı değerlendirildiğinden söz konusu satışların detaylarına işbu kararda

yer verilmemiştir. Bunun yanı sıra OTM analizi kapsamında da 2023 ve 2024 yıllarında

aylık bazda olmak üzere tüm iller ve belirli bazı örnek iller özelinde örnek grafikler

oluşturulmuş olup söz konusu grafiklerin OKM analizinde değerlendirilen hususlardan

kayda değer ölçüde farklılaşmaması sebebiyle ilgili grafiklere de yer verilmemiştir.

(203) Yukarıda yapılan ve OTM ölçütüne göre yapılan analizde KORUMA KLOR’un özellikle

belirli bölgeler ve müşteriler olmak üzere 2024 yılı genelinde maliyet altı satış yapıldığı

tespit edilmiştir. Öte yandan hâkim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin yapılan

analizlerde rakiplerin piyasadan fiilen dışlanmış olması değil bunun makul bir olasılık

dâhilinde ortaya çıkmış olması temel ölçüt olarak aranmaktadır. Daha önceki

bölümlerde ifade edildiği üzere hâkim durumdaki teşebbüsün maliyet altı satış stratejisi rakip üzerinde; (i) rakibin pazardan fiilen dışlanması (ii) rakibin pazarda marjinalize edilmesi ya da (iii) rakibin hâkim durumdaki teşebbüsün fiyat uygulamasını takip etme zorunluluğunun doğması sonucunu veya sonuçlarından birini doğurabilecektir.

(204) Bunun yanı sıra bir teşebbüsün yıkıcı fiyatlama uyguladığını gösterebilmek bakımından zorunlu olmamakla birlikte rakiplerin pazara girişinin akabinde pazarda gerçekleşen gelişmeler karşısında faaliyetlerinin nasıl etkilendiğinin incelenmesinde yarar görülmektedir. Bu değerlendirmede öncelikle pazara yeni giriş yapan teşebbüsler AKINSAN ve KOYUNCU’nun pazarda faaliyetlerini aktif bir biçimde sürdürüp sürdüremediklerinin anlaşılması bakımından kapasite kullanım oranları incelenecektir. Anılan çerçevede pazardaki üretici teşebbüslerin 2022 – 2024 yıllarına ait hidroklorik asit pazarına ilişkin kapasite kullanım oranlarına aşağıda yer verilmektedir.

Kapasite Kullanım Oranları

2022 (.....) (.....) (.....)

Hidroklorik Asit

2023 (SON 4

AKINSAN (.....) (.....) (.....)

AY)

2024 (.....) (.....) (.....)

2022 Faaliyeti bulunmamaktadır.

2023 (SON 3

(205) Yukarıda yer verilen tablolardan görüleceği üzere özellikle AKINSAN’ın kapasite kullanım oranlarının 2023 yılı son çeyreğinde %(.....), 2024 yılında ise yaklaşık %(.....) seviyelerinde olduğu görülmektedir. Bu oranların, pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslere kıyasla daha düşük oranlarda olduğu söylenebilecektir. Söz konusu durum AKINSAN’ın pazardaki etkinlik seviyesinin görece düşük olduğuna işaret etmektedir. Her ne kadar KOYUNCU’nun kapasite kullanımı görece yüksek kalsa da bu durum KOYUNCU’nun kapasitesinin düşüklüğü ile ilişkilendirilmektedir. Bu noktada bu davranışın koyuncu üzerindeki potansiyel etkisi düşük kapasiteli üretim tesislerinde kapasite artırımına gitme güdüsünün olumsuz etkilenmesi olabilecektir.

(206) Bu bağlamda değinilmesi gereken hususlardan biri de rakiplerin pazarda öngördükleri düzeyde faaliyet gösterememesi ya da satış faaliyetlerini yaygınlaştıramaması yalnızca rakiplerin dışlayıcı eylemlerinden değil, teşebbüse ya da pazara özgü pek çok nedene, yerel ya da küresel ölçekte pek çok ekonomik gelişmeye dayanabilecektir.

(207) Öte yandan, daha önceki bölümlerde ifade edildiği üzere KORUMA KLOR’un stratejisi, özellikle rakiplerin pazara giriş yaptığı bölgelerde yer alan müşterileri hedefleyerek rakibin satış kanallarını kapatmaya yöneliktir. Bu bakımdan hidroklorik asit pazarı bakımından büyük çaplı alım yapan çeşitli müşterilere yapılan satış miktarı ile aylık ortalama fiyat seviyeleri, KORUMA KLOR’un dışlayıcı eylemlerinin etkisi bakımından daha net fikir verebilecektir. İlgili tablolar aşağıda yer almaktadır.

Tablo-46: Ekim 2023 – Aralık 2024 Döneminde KORUMA KLOR ve AKINSAN’ın, OMNİA NİŞASTA’ya

Aylık Bazda Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve Ortalama Satış Fiyatı

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

SOLUTIONS’a Aylık Bazda Hidroklorik Asit Satış Miktarı ve Ortalama Satış Fiyatı

Fiyatı Fiyatı

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(208) Tablo-46 incelendiğinde AKINSAN’ın fiili olarak pazara giriş yaptığı 2023 yılı son

çeyreğinde Kasım 2023’te OMNİA NİŞASTA’ya satış gerçekleştirmeye başladığı, söz

konusu ayda AKINSAN nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg üzerinden OMNİA

NİŞASTA’ya satış gerçekleştirirken KORUMA KLOR ise nakliye dâhil ortalama (.....)

TL/kg’ye satış yapmaktadır. Aralık 2024 itibarıyla KORUMA KLOR kayda değer ölçüde

fiyat indirimleri yaparak Aralık 2024’te (.....) TL/kg, Ocak 2024’te (.....) TL/kg, Şubat

2024’te (.....) TL/kg seviyelerine kadar fiyat düşüşü gerçekleştirmiştir. Bu süreçte,

Kasım 2023’ten Mart 2024’e kadar olan dönemde AKINSAN’ın, OMNİA NİŞASTA’ya,

KORUMA KLOR kadar olmasa fiyat düşürerek satış yapabildiği görülmektedir. Ancak

Mart 2024’te KORUMA KLOR’un OMNİA NİŞASTA’ya Kasım 2023’te nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg’ye sattığı hidroklorik asiti nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg seviyelerinden satmaya başlamasının ardından AKINSAN’ın OMNİA NİŞASTA’ya satış yapamadığı anlaşılmaktadır.

(209) Bir diğer örneğe geçildiğinde ise Tablo-47’de AKINSAN’ın Ocak 2024 itibarıyla ilk kez PRODUCTION SOLUTIONS’a nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg’ye satış yaptığı görülmektedir. Aynı ay KORUMA KLOR’un PRODUCTION SOLUTIONS’a nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg’ye satış yaptığı ancak Şubat 2024’te keskin bir düşüşle satış fiyatının nakliye dâhil ortalama (.....) TL/kg gerilediği dikkat çekmektedir. Söz konusu örneklerin, KORUMA KLOR’un pazara yeni giren teşebbüsün müşterilerini hedeflediğini göstermesi bakımından oldukça önemli olduğu değerlendirilmektedir.

(210) Yukarıda yer alan tablolardan, AKINSAN’ın yaptığı satışı takiben, söz konusu müşterilere yönelik KORUMA KLOR’un fiyatlarının öncelikle kademeli olarak düştüğü görülmekte olup sonrasında ise bazı dönemler keskin düşüşler de olduğu görülmektedir. Bu bakımdan daha önce yapılan tespitler ışığında bahse konu fiyat düşüşünün yıkıcı fiyatlamayı gösterdiği söylenebilecektir. Ulaşılan bu tespitin, daha önce yer verilen OKM ölçütü ile OTM ölçütü analizlerinde de ulaşılan sonuçlar ile uyum gösterdiği değerlendirilmektedir.

J.2.3. Sodyum Hipoklorit Pazarına İlişkin Yıkıcı Fiyatlama Analizi

➢ Sodyum Hipoklorit Pazarına İlişkin OKM Ölçütüne Göre Yıkıcı Fiyatlama

Analizi ve Değerlendirmesi

(211) Bir önceki bölümde hidroklorik asit için yapılan analizin bir benzeri sodyum hipoklorit açısından da yapılacaktır. Aşağıda ilk olarak KORUMA KLOR tarafından 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda gerçekleştirilen sodyum hipoklorit satış miktarı ile ilgili satışların yine her bir ay için OKM altı kalan miktarı ve OKM altı satışların toplam satışlara oranına verilmektedir.

Tablo-48: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Gerçekleştirmiş Olduğu Aylık Bazlı Sodyum

Hipoklorit Satış Miktarı, OKM Altı Kalan Satış Miktarı İle OKM Altı Satış Oranı

Toplam Satış Miktarı OKM Altı Satış Miktarı OKM Altı Satış Oranı

Dönem

(Kg) (Kg) (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(212) Tablo-48’deki veriler incelendiğinde; 2023 yılının ilk çeyreğinde düşük seviyelerde olsa

da maliyet altı satışların görülebildiği, ancak maliyet altı satış stratejisinin sistematik ve

istikrarlı bir şekilde 2024 yılında belirgin şekilde uygulandığı, Haziran 2024’ten sonra

maliyet altı satışların toplam satışların önemli bir bölümünü oluşturduğu

gözlemlenmektedir.

➢ Müşteri Bazlı Analiz

(213) Bir önceki tabloda KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satışları bakımından 2023 ve

döneminde aylık bazda gerçekleşen OKM altı satışlara yer verilmiş iken,

aşağıdaki tabloda ise bahse konu maliyet altı satışların yıllık bazda hangi oranda

gerçekleştiğine ve ilgili yıl içerisinde kaç müşteriye OKM altı satış yapıldığına dair

analize yer verilmektedir

Tablo-49: 2023 – 2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Toplam Müşteri Sayısı, OKM Ölçütüne Göre

Yıllık Bazda Maliyet Altı Sodyum Hipoklorit Satışı Yapılan Müşteri Sayısı ve OKM Altı Satışların Yıl

İçerisinde Toplam Satışlara Oranı (%)

Toplam Müşteri OKM Altı Satışların Yıl İçi Toplam

Yıl OKM Altı Müşteri Sayısı

Sayısı Satışlara Oranı (%)

(.....) (.....) 35,63

(.....) (.....) 0,77

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(214) Tablo-49 incelendiğinde KORUMA KLOR’un 2024 yılında sodyum hipoklorit satışları

bakımından toplam (.....) müşterisinin (.....)’ine OKM altı satış yaptığı, ilgili maliyet altı

satışların miktarsal olarak ise toplam satışlarının %35,63’üne tekabül ettiği

görülmektedir. 2023 yılında ise (.....) müşteriden yalnızca (.....)’sına OKM altı satış

yapıldığı ve bahse konu satışların ilgili dönemdeki miktar bazlı toplam satışların

%0,77’sine tekabül ettiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, teşebbüsün maliyet altı satış politikasının 2024 yılında sistematik ve istikrarlı bir şekilde uygulandığı ve yıl genelinde %35,63 seviyesine ulaştığı değerlendirilmektedir.

(215) Hidroklorik asite ilişkin analizde de ifade edildiği üzere her bir müşteri özelinde bahse konu müşteriye gerçekleştirilen her bir satışın fabrika çıkış fiyatı ile ilgili aydaki OKM kıyaslanarak ilgili satışın OKM altında olup olmadığı irdelenmiş ve her bir müşteriye yapılan satışlar analiz edilmiştir. 2024 yılında KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği (.....) müşterisi bulunmakta olup her bir müşteri için analiz edilen OKM altı satışların detaylarına yer verilmesi mümkün olmamıştır. 2024 yılında sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirilen tüm müşterilerin yer aldığı analize soruşturma ekinde yer verilmiştir. Aşağıda yer verilen tabloda ise KORUMA KLOR’un 2024 yılında 1.000 ton ve üzeri sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği en büyük müşteriler toplam satış miktarına göre sıralanmıştır. [56] Anılan çerçevede KORUMA KLOR’un 2024 yılında 1.000 ton ve üzeri sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği 34 müşteri tespit edilmiş olup ilgili müşterilerin isimlerine, KORUMA KLOR tarafından ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarına, OKM altı satışların miktarına ve OKM altı satışların ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarı içerisindeki payına ve müşterinin bulunduğu ile aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

56 Tablo-50’de yer alan sıralama KORUMA KLOR’un en çok satış yaptığı müşterilere göre yapılmış olup soruşturma raporunun ekinde verilen tabloda ise yıkıcı fiyatlama stratejisinin daha çok yöneldiği müşterileri göstermesi bakımından miktar bazında en çok maliyet altı satış yapılan müşterilere göre sıralama yapılmıştır.

Müşteriler (1.000 Ton ve Üzeri) ile Söz Konusu Müşterileri Yapılan Toplam Satış Miktarı ve OKM Altı

Kalan Satış Miktarı ile OKM Altı Satış Oranı (%)

Genel Toplam (.....) (.....) 35,63

BURSA BÜYÜKŞEHİR

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(216) Tablo-50’de yer alan veriler incelendiğinde, özellikle Antalya’da faaliyet gösteren çok

sayıda müşteride OKM altı satış oranının önemli seviyelere ulaştığı görülmekte olup

bunun yanı sıra farklı bölgelerde faaliyet gösteren büyük hacimli müşterilere de OKM

altı satış oranının yüksek seviyelere ulaşabildiği anlaşılmaktadır. Örneğin KORUMA

KLOR’un 2024 yılında en çok satış yaptığı ve ilgili yıldaki satışlarının yaklaşık

%(.....)’unu gerçekleştirdiği GÜNSU’ya (Antalya), %(.....) oranında OKM altı satış

yapıldığı anlaşılmaktadır. KORUMA KLOR’un ikinci en büyük müşterisi olan

UNILEVER’de (Konya) ise bu oran %(.....), GÜNDEM’de (Antalya) %(.....), ETAP

KOZMETİK’te (Konya) %(.....), ABC DETERJAN’da (Osmaniye) %(.....), DETAY

KİMYA’da (Ankara) ise %(.....)dır. Bahse konu müşterilerin bulunduğu illerin pazara

yeni giren AKINSAN (Osmaniye) ve KOYUNCU’ya (Konya) yakın bölgeler olduğu ifade

edilebilecektir. Hidroklorik asite ilişkin değerlendirmeler de olduğu gibi KORUMA

KLOR’un sodyum hipoklorit bakımından da maliyet altı satış stratejisini izlerken belirli müşterileri ve belirli illeri hedeflediği söylenebilecektir.

(217) Aşağıda yer alan tabloda ise KORUMA KLOR’un 2024 yılında sodyum hipoklorit satışlarının tamamını OKM altı gerçekleştirdiği teşebbüslere yer verilmiştir. KORUMA KLOR’un 2024 yılında sodyum hipoklorit satışlarının tamamı maliyet altı olarak gerçekleştirdiği 28 teşebbüs tespit edilmiş olup bahse konu teşebbüslerin de bölgesel olarak yine rakip tesislere yakın coğrafi bölgelerde yoğunlaştığı söylenebilecektir.

Tamamının OKM Altı Yapıldığı Müşteriler

BAYMİNA ENERJİ Ankara (.....) (.....) 100

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(218) Tablo-51’e göre göre 2024 yılında KORUMA KLOR tarafından sodyum hipoklorit satışlarının tamamının OKM altında gerçekleştirildiği 28 teşebbüsün 5’i Adana, 4’ü Diyarbakır, 3’ü Hatay’da olmak üzere çoğunluğunun pazara yeni giren rakiplerin bulunduğu bölgelere görece daha yakın iller olduğu söylenebilecektir.

(219) Bununla birlikte her ne kadar yıl genelinde miktar bazında %1’in altında OKM altında satış oranı tespit edilse de KORUMA KLOR’un 2023 yılındaki sodyum hipoklorit satışları bakımından OKM altı satış gerçekleştirdiği 6 müşterinin isimlerine, toplam satış miktarına, OKM altı satış miktarına ve OKM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına yer verilmiştir.

Gerçekleştirilen Müşteriler İle Söz Konusu Müşterilere Yapılan Toplam Satış Miktarı ve OKM Altı Kalan

Miktar ile OKM Altı Satış Oranı (%)

Genel Toplam (.....) (.....) 0,77 AYKİMSAN Aydın (.....) (.....) (.....) KANGAL

TERMİK

Sivas (.....) (.....) (.....) SANTRAL

E.Ü.A.Ş.

ALBER KİMYA Adana (.....) (.....) (.....) IRMAK KİMYA Kocaeli (.....) (.....) (.....) SÜLEYMAN

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(220) Tablo-52’de yer verildiği üzere, 2023 yılında toplam 6 müşteriye OKM altı satış

gerçekleştirildiği, söz konusu OKM altı satışların miktarının ilgili yıldaki toplam satış

miktarına oranının %1’in altında kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla 2024 yılında

teşebbüs tarafından gerek müşteri gerekse de bölgesel bazda yaygın şekilde

uygulanan maliyet altı satış stratejisinin 2023 yılı bakımından geçerli olmadığı

değerlendirilmektedir.

(221) Müşteri bazında yıllık olarak (2023 ve 2024 yılları) analiz edilen OKM altı satış

stratejisinin, tüm müşteriler ve bazı müşteriler [57] özelinde aylık bazda gösterilmesinin

KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit ürününe yönelik olarak satış stratejisinin ortaya

konulması bakımından fayda sağlayabilecektir. Bu kapsamda 2023-2024 dönem

aralığında aylık bazda olmak üzere tüm müşteriler bakımından ve belirli müşteriler

özelinde; KORUMA KLOR tarafından gerçekleştirilen toplam sodyum hipoklorit satış

miktarı ile OKM altı satış miktarını gösterir grafiklere aşağıda yer verilmiştir.

Grafik-14: Tüm Müşteriler Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum

Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

57 KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisinin 2024 yılında oldukça yaygın olduğu müşteri bazlı

maliyet altı satışları gösterir tablolarda (Tablo-50, 51) rahatlıkla görülebilecektir. Bu aşamada örnek

olması açısından birkaç tane müşteri özelinde söz konusu analiz gerçekleştirilmiştir.

Grafik-15: GÜNSU Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-16: UNILEVER Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-17: GÜNDEM Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-18: ETAP Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

(222) Yukarıda yer verilen grafikler incelendiğinde; KORUMA KLOR’un 2024 yılında belirgin bir şekilde uygulamaya başladığı OKM altı satış stratejisinin, sodyum hipoklorit ürününe özgü mevsimselliğin [58] de etkisiyle özellikle 2024 yılının yaz aylarında önemli miktarlara ulaştığı görülmektedir. Bunun yanı sıra örnek olarak bazı müşteriler bakımından yer verilen grafiklerden de Haziran-Ekim 2024 döneminde GÜNSU, GÜNDEM, UNILEVER ve ETAP’a yapılan satışların tamamına yakınının OKM altı gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

(223) Bahse konu müşterilerden GÜNSU ve GÜNDEM’in Antalya; ETAP ve UNILEVER’ın ise Konya’da faaliyet göstermesi ise KORUMA KLOR’un maliyet altı satış stratejisini belirli hedefleme yöntemleri ile oluşturduğuna işaret etmektedir. Nitekim tekrar vurgulamak gerekirse pazara yeni giriş yapan teşebbüslerden biri Osmaniye diğeri ise 58 Sodyum hipokloritin özellikle havuz dezenfeksiyonunda kullanılması sebebiyle yaz aylarında satış hacminin arttığı görülmektedir.

Konya’da faaliyete geçmiştir. Diğer yandan tüm müşteriler bakımından yer verilen Grafik-14 ise Ocak – Aralık 2024 döneminde istikrarlı ve sistematik olarak maliyet altı satış stratejisinin uygulandığını göstermesi bakımından önemli olduğu değerlendirilmektedir.

(224) Yukarıda her bir sodyum hipoklorit satışı özelinde maliyet altı satışların miktarsal olarak ne kadarının OKM altına satıldığının tespit edildiği analizin KORUMA KLOR’un yıkıcı fiyatlama davranışını ortaya koyması bakımından yeterli olduğu değerlendirilmesine karşın, ek olarak aşağıdaki grafikte ise 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda olmak üzere KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği tüm müşterilerine ve belirli müşterilerine yönelik olarak fiyat-maliyet analizine yer verilmiştir.

Grafik-19: 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Tüm Müşteriler ve Belirli Bazı Müşteriler Bakımından OKM Ölçütüne Göre Fiyat-Maliyet Analizi

(225) Grafik-19 incelendiğinde rakip teşebbüsler AKINSAN ve KOYUNCU’nun piyasaya fiili olarak giriş yaptığı ay olan 2023 Ekim ayından itibaren GÜNSU ve PROTON’a uygulanan satış fiyatlarının belirgin bir şekilde düşmeye başladığı; UNILEVER örneğinde ise Nisan 2024 tarihinde keskin bir düşüş yaşandığı göze çarpmaktadır. Dikkat çekici bir diğer nokta ise GÜNSU ve PROTON’a Eylül 2023’te (.....) TL/kg seviyelerinde satılan sodyum hipokloritin, Aralık 2024’te KORUMA KLOR’un maliyetlerindeki artışa rağmen sodyum hipoklorit kilogram satış fiyatının (.....) TL/kg seviyelerinde hatta daha da altında satılmış olmasıdır. KORUMA KLOR’un belirli müşterileri ve bölgeleri hedeflemesi sebebiyle tüm müşteriler ya da başka bir deyişle tüm satışları bakımından ortalama fiyatların maliyet altı kalmasının beklenmediği yeniden vurgulanmalı ancak bununla birlikte tüm müşteriler bakımında da 2024 yılının ikinci yarısında OKM altında kalan birim fiyatlar görülmektedir. Keza maliyet altı satışların her bir müşteri özelinde ve/veya her bir il bazında miktarsal olarak analiz edildiği bölümlerde açıkça ortaya konulmuş olup 2024 yılı genelinde toplam satışların

%35,63 maliyet altı olarak tespit edilmiştir. Fiyat maliyet analizi çerçevesinde ilgili

aydaki ortalama satış fiyatının, ilgili aydaki maliyet ile arasındaki ilişkiyi gösterdiği bu

tabloda ise tüm müşteriler özelinde ortalama satış fiyatının 2023’e kıyasla 2024 yılında

keskin bir düşüş yaşadığı ifade edilebilecektir.

➢ İl Bazlı Analiz

(226) KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satışları açısından bölgesel bir hedefleme olup

olmadığının tespiti amacıyla yapılan il bazlı analize gelindiğinde ise ilk olarak 2023 ve

2024 yılları bakımından KORUMA KLOR’un en fazla sodyum hipoklorit satışı yaptığı

illerin hangileri olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede %1 ve üzerinde payı olan illere

aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-53: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Gerçekleştirmiş Olduğu Sodyum Hipoklorit

Satışları Bakımından %1’in Üzerinde Paya Sahip Olan İllerin Dağılımı

İl Toplam Satış Miktarı (%)

Antalya (.....)

Kaynak: Teşebbüsten elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(227) Tablo-53 incelendiğinde KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satışları bakımından

yaklaşık %70’e yakın bir kısmının Antalya, İstanbul, Konya, Hatay ve İzmir’e yapıldığı

anlaşılmaktadır. Diğer yandan tabloda yer verilen 14 ilin, KORUMA KLOR’un sodyum

hipoklorit satışları içerisindeki payı %(.....)’tir.

(228) KORUMA KLOR’un 2024 yılında satış yaptığı her bir il bakımından ilgili ile

gerçekleştirdiği toplam sodyum hipoklorit satış miktarına, OKM altı satış miktarına ve

OKM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo-54: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Gerçekleştirilen Sodyum Hipoklorit Satışlarının İl

Bazında Toplam Satış Miktarı, OKM Altı Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Oranı (%)

Ürün Satışı Yapılan Toplam Satış Miktarı OKM Altı Satış Miktarı OKM Altı Satış

Şehir (Kg) (Kg) Oranı (%)

Ürün Satışı Yapılan Toplam Satış Miktarı OKM Altı Satış Miktarı OKM Altı Satış

Şehir (Kg) (Kg) Oranı (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(229) Tablo-54’te yer alan veriler incelendiğinde, 2024 yılında teşebbüs tarafından ilgili

ürünün en çok satıldığı şehir olan ve toplam satışların %(.....)’sini oluşturan Antalya’da

toplam satış miktarının %(.....)’sının OKM altı gerçekleştiği görülmektedir. Öte yandan

Antalya’dan sonra kilogram bazında en yüksek satışın yapıldığı İstanbul’da ise OKM

altı satış oranının yaklaşık %(.....) seviyesinde olması dikkat çekmektedir. Antalya ve

İstanbul arasındaki bahse konu farkın KORUMA KLOR’un bölgesel olarak hedefleme

stratejisine dayandığı değerlendirilmektedir. İlaveten, Antalya dışında görece yüksek

miktar olarak kabul edilebilecek 1.000 ton üzerinde satış yapılan iller dikkate

alındığında, OKM altı satışların toplam satışlara oranı Osmaniye’de %(.....), Kayseri’de

%(.....), Konya’da %(.....), Ankara’da %(.....), Diyarbakır’da %(.....) ve Adana’da

%(.....)’dir. Tüm iller bakımından OKM altı satışlara genel olarak bakıldığında ise

hidroklorik asit pazarı kadar olmasa da sodyum hipoklorit pazarı açısından da OKM

altı satışların yoğun olduğu ve pazara yeni giriş yapan teşebbüslere yakın bölgelerdeki

iller açısından diğer illere kıyasla daha belirgin bir maliyet altı satış politikasının

izlendiği değerlendirilmektedir.

(230) Yine KORUMA KLOR’un 2023 yılında OKM altı satış oranının sodyum hipoklorit ürünü

için de %1’in altında olduğu tespitine ulaşılmış olmasına karşın 2024 yılından oldukça

farklı bir resmin ortaya çıktığının gösterilebilmesi adına Tablo-55’te KORUMA

KLOR’un 2023 yılında satış yaptığı her bir il bakımından ilgili ile gerçekleştirdiği toplam

sodyum hipoklorit satış miktarına, OKM altı satış miktarına ve OKM altı satışların

toplam satış miktarı içerisindeki payına aşağıda yer verilmiştir:

Bazında Toplam Satış Miktarı, OKM Altı Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Oranı (%)

Genel Toplam (.....) (.....) 0,77

Bartın (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(231) Ayrıca 2024 ve 2023 yılları bakımından OKM altı satış oranlarının il bazında karşılaştırıldığı

tabloya aşağıda yer verilmiştir:

Oranlarının Karşılaştırılması

Ürün Satışı Yapılan Şehir 2024 Yılı OKM Altı Satış Oranı (%) 2023 Yılı OKM Altı Satış Oranı (%)

Ürün Satışı Yapılan Şehir 2024 Yılı OKM Altı Satış Oranı (%) 2023 Yılı OKM Altı Satış Oranı (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(232) Tablo-55 ve Tablo-56’da yer alan verilere bakıldığında; 2023 yılına kıyasla 2024 yılındaki maliyet altı satış stratejisinde gerçekleşen değişimin ne kadar büyük olduğu ortaya çıkmaktadır.

(233) Diğer yandan yukarıda il bazında yıllık olarak (2023 ve 2024 yılları) analiz edilen OKM altı satışların akabinde aşağıdaki grafiklerde ise 2023-2024 yıllarında aylık bazda olmak üzere önce tüm iller bakımından ve sonrasında ise belirli iller [59] özelinde; KORUMA KLOR tarafından gerçekleştirilen toplam sodyum hipoklorit asit satış miktarı ile yine ilgili müşteriye aylık bazlı gerçekleştirilen OKM altı satış miktarını gösterir grafiklere yer verilmiştir:

59 2024 yılına ilişkin il bazlı maliyet altı satışların yer aldığı tablo (Tablo-54) incelendiğinde maliyet altı satışların örneklendirilebileceği daha fazla il bulunmakta olup bu noktada stratejiyi göstermesi bakımından örnek illere yer verilmiştir.

Grafik-20: Türkiye Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-21: Antalya Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-22: İstanbul Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-23: Konya Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-24: Ankara Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-25: Adana Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

Grafik-26: Hatay Bakımından 2023-2024 Dönem Aralığında Aylık Bazda Toplam Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ve OKM Altı Satış Miktarı Kıyaslaması

(234) Yukarıda yer verilen grafikler incelendiğinde, KORUMA KLOR’un 2024 yılında maliyet altı satış stratejisini belirgin bir şekilde uygulamaya başladığı; özellikle Antalya ve Konya’da ürünün niteliği ve mevsimsel etki gereği ürüne olan genel talebin yükseldiği yaz aylarında satışların tamamına yakınının maliyet altı şekilde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. İstanbul, Ankara ve Türkiye geneli ortalamasına bakıldığında da 2024’ün yaz aylarında diğer aylara kıyasla maliyet altı satış oranlarının yüksek seviyelere ulaştığı görülmektedir. Bununla birlikte tüm iller grafiğinden (Grafik-20) 2024 yılı ilk çeyreğinde yılın geri kalan dönemine kıyasla görece az olmakla birlikte Ocak ve Aralık döneminde bir başka deyişle 204 yılının tamamında Türkiye geneli maliyet altı satış stratejisinin istikrarlı bir şekilde sürdürüldüğü ifade edilebilecektir.

(235) Buna ek olarak KORUMA KLOR tarafından 2023-2024 dönem aralığında aylık bazda olmak üzere sodyum hipoklorit satışları gerçekleştirilen tüm iller ve belirli bazı illere yönelik olarak fiyat maliyet analizine yer verilmiştir.

Grafik-27: 2023-2024 Dönem Aralığında Türkiye Genelinde ve Belirli İllerde KORUMA KLOR’un Sodyum Hipoklorit Satış Fiyatı ve Maliyet Kıyaslaması

(236) Yukarıda yer verilen Grafik-27’de; KORUMA KLOR’un sodyum hipoklorit satış fiyatlarının bazı aylar haricinde genellikle Ekim 2023’ten itibaren Antalya, Adana, Kahramanmaraş ve Malatya’da belirgin bir düşüş yaşadığı görülmektedir. Bahse konu illerde Eylül 2023’te (.....) TL ve (.....) TL arasında değişen sodyum hipoklorit kilogram satış fiyatlarının, teşebbüsün maliyetlerinde bir azalma yaşanmamasına karşın Eylül 2024 itibarıyla (.....) TL ve (.....) TL arasında değişen seviyelere gerilediği, Eylül 2023’te Türkiye ortalama kilogram satış fiyatının (.....) TL seviyelerinde iken Eylül 2024’te (.....) TL olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Daha önce de vurgulandığı üzere her bir satışın miktar bazında maliyet altı satış oranının tespit edildiği analizlerde OKM altı satış politikasının özellikle belirli müşteriler ve illerde oldukça yaygın uygulanmasının yanı sıra 2024 yılının tamamında sürdüğü tespit edilmiştir. Bahse konu fiyat-maliyet analizinde gösterilen fiyat düşüş trendi de bu hususu destekler niteliktedir.

➢ Sodyum Hipoklorit Pazarına İlişkin OTM Ölçütüne Göre Yıkıcı Fiyatlama

Analizi ve Değerlendirmesi

(237) Yukarıda, satış, pazarlama, nakliye gibi maliyet kalemlerini içermeyen üretim maliyeti (fabrika çıkış maliyeti) üzerinden yapılan analizlere yer verilmiştir. Bu bölümde ise daha kapsamlı maliyet kalemleri dikkate alınarak değerlendirmeler yapılacaktır. Öte yandan, OKM üzerinden yapılan tespitlerden kayda değer seviyede farklılaşmayan ve ilave fayda sağlamayacak analiz ve değerlendirmelere ayrıca yer verilmeyecektir.

(238) KORUMA KLOR tarafından 2023-2024 döneminde nakliye giderine katlanılan sodyum hipoklorit satışları içinde, OTM altı kalan miktarın aylık bazda gösterildiği tablo aşağıdadır.

Tablo-57: 2023-2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Nakliye Giderine Katlanarak Gerçekleştirmiş

Olduğu Aylık Bazlı Sodyum Hipoklorit Satış Miktarı ile OTM Maliyet Altı Kalan Miktarı İle OTM Altı Satış

Oranı (%)

Toplam Satış Miktarı OTM Altı Satış Miktarı OTM Altı Satışların Oranı

Dönem

(Kg) (Kg) (%)

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(239) Tablo-57’teki veriler incelendiğinde; 2023 yılında belirli aylarda maliyet altı satış

bulunsa da bunun yıl genelinde istikrarlı bir hal almadığı, 2024 yılında ise maliyet altı

satış stratejisinin belirgin bir şekilde uygulandığı ve 2024 Ocak ayı itibarıyla başlayan

maliyet altı satışların yılın ikinci çeyreği itibarıyla yoğunlaşmaya başladığı ve yıl sonuna

kadar sistematik bir şekilde devam ettiği değerlendirilmektedir.

(240) Bir önceki tabloda aylık bazda gösterilen OTM altı satışların, yıllık bazda ve müşteri

sayısına göre gösterildiği tabloya aşağıda yer verilmektedir..

Tablo-58: 2023 – 2024 Döneminde KORUMA KLOR’un Nakliye Giderine Katlandığı Toplam Müşteri

Sayısı, Yıllık Bazda OTM Altı Sodyum Hipoklorit Satışı Yapılan Müşteri Sayısı ve OTM Altı Satışların Yıl

İçerisinde Toplam Satışlara Oranı (%)

Nakliye Giderine

OTM Altı Satış Gerçekleştirilen OTM Altı Satışların Toplam

Yıl Katlanılan Toplam

Müşteri Sayısı Satışlara Oranı (%)

Müşteri Sayısı

(.....) (.....) 55,55

(.....) (.....) 0,99

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(241) Tablo-58’e göre 2024 yılında KORUMA KLOR’un nakliye giderine katlanarak satış

yaptığı toplam (.....) müşterisinin (.....)’inde OTM altı satış gerçekleştirdiği ve ilgili

satışların 2024 yılında yapmış olduğu hacim bazlı toplam satışlarının %(.....)’sına

tekabül ettiği görülmektedir. 2023 yılında ise teşebbüsün nakliye giderine katlanarak

satış gerçekleştirdiği (.....) müşterisinden yalnızca (.....)’ine yapılan satışların OTM

altında kaldığı ve OTM altı satışların toplam satışlara oranının ise %(.....) olduğu

anlaşılmaktadır. Bu veriler doğrultusunda, yukarıda da belirtildiği üzere teşebbüsün

maliyet altı satış stratejisinin 2024 yılında istikrarlı bir şekilde uygulandığı değerlendirilmektedir. Öte yandan OTM altı müşteri sayısı ve yıllık bazda OTM altı satışların oranının analiz edildiği bu tablonun, OKM analizindeki benzer tablo ile kıyaslanmasının OKM ve OTM analizlerinin karşılaştırılması açısından yararlı olabileceği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda hazırlanan tabloya aşağıda yer verilmiştir.

Tablo-59: Maliyet Altı Müşteri Sayısı İle Yıllık Bazda Maliyet Altı Satışların Oranına İlişkin OKM ve OTM Analizlerinin Kıyaslanması

OKM Analizi OTM Analizi

Nakliye Giderine

Sayısı

2024 (.....) (.....) 35,63 (.....) (.....) 55,55 2023 (.....) (.....) 0,77 (.....) (.....) 0,99 Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(242) OKM ve OTM analizlerin karşılaştırıldığı Tablo-59 incelendiğinde; OTM analizinde nakliye giderine katlanılan müşteriler bakımından hem müşteri sayısı ((.....) müşterinin (.....)’inde); hem de maliyet altı satışların oranı açısından (%55,55) daha yoğun bir maliyet altı satış stratejisinin izlendiği değerlendirilmektedir.

(243) Bunun yanı sıra OKM analizinde olduğu gibi OTM analizinde de KORUMA KLOR’un en büyük müşterilerindeki maliyet altı satış oranları incelenmiştir. KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlandığı müşteri sayısı (.....) olup her bir müşteri için analiz edilen OKM altı satışların detaylarına yer verilmesi mümkün olmamıştır. 2024 yılında nakliye giderine katlanılarak hidroklorik asit satışı gerçekleştirilen tüm müşterilerin yer aldığı analize soruşturma ekinde yer verilmiştir. Aşağıda yer verilen tabloda ise KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlanarak 1.000 ton ve üzeri sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği en büyük müşterilere yer verilmiş olup söz konusu müşteriler, toplam satış miktarına göre sıralanmıştır. [60] Anılan kapsamda KORUMA KLOR’un 2024 yılında nakliye giderine katlanarak 1.000 ton ve üzeri sodyum hipoklorit satışı gerçekleştirdiği 21 müşteri tespit edilmiş olup ilgili müşterilerin isimlerine, KORUMA KLOR tarafından ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarına, OTM altı satışların miktarına, OTM altı satışların ilgili müşteriye yapılan toplam satış miktarı içerisindeki payına ve müşterinin bulunduğu ile aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

60 Tablo-60’da yer alan sıralama KORUMA KLOR’un en çok satış yaptığı müşterilere göre yapılmış olup soruşturma raporunun ekinde verilen tabloda ise yıkıcı fiyatlama stratejisinin daha çok yöneldiği müşterileri göstermesi bakımından miktar bazında en çok maliyet altı satış yapılan müşterilere göre sıralama yapılmıştır.

Tablo-60: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Nakliye Giderine Katlanılarak En Çok Sodyum

Hipoklorit Satışı Gerçekleştirilen Müşteriler (1.000 Ton ve Üzeri) ile Söz Konusu Müşterilere Yapılan

Toplam Satış Miktarı, OTM Altı Kalan Miktarı ve OTM Altı Satış Oranı (%)

BURSA BÜYÜKSEHIR

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(244) Tablo-60’ta yer alan veriler incelendiğinde, nakliye dâhil maliyet altı satış oranının

özellikle Antalya’da faaliyet gösteren çeşitli müşterilerde (GÜNSU, GÜNDEM, SEVİL

KUNT, PROTON SU) çok yüksek oranlara ulaşabildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra

%(.....) ve üzeri maliyet altı satışların görüldüğü müşterilere bakıldığında ETAP

KOZMETİK (Konya), DETAY KİMYA (Ankara), SİNADA KİMYA (Muğla), ABC

DETERJAN (Osmaniye) göze çarpmaktadır.

(245) Aşağıda yer alan tabloda ise Tablo-60’tan farklı olarak KORUMA KLOR’un 2024

yılında sodyum hipoklorit satışlarının tamamını OTM altı gerçekleştirdiği teşebbüslere

Tablo-61’de yer verilmiştir.

Tablo-61: 2024 Yılında KORUMA KLOR Tarafından Gerçekleştirilen Sodyum Hipoklorit Satışlarının

Tamamının OTM Altı Yapıldığı Müşteriler

OTM Altı

Teslimatın Toplam Satış OTM Maliyet Altı

Müşteri Satışların

Yapıldığı İl Miktarı (Kg) Satış Miktarı (Kg)

Oranı (%) MALATYA YONCA Malatya (.....) (.....) 100

Kaynak: Teşebbüslerden elde edilen veriler doğrultusunda dosya kapsamında yapılan hesaplamalar

(246) Tablo-61 incelendiğinde KORUMA KLOR’un OTM ölçütüne göre 2024 yılında sodyum

hipoklorit satışlarının tamamını maliyet altında gerçekleştirdiği 55 teşebbüs tespit

edilmiştir. Bahse konu teşebbüslerin bölgesel olarak 6’sının Adana’da, 6’sının Hatay,

5’inin Antalya’da, 5’inin Kahramanmaraş’ta faaliyet gösterdiği anlaşılmakta olup bu

doğrultuda maliyet altı satış stratejisinin yine rakip tesislere yakın coğrafi bölgelerde

yoğunlaştığı söylenebilecektir. Diğer yandan OKM altı analizde 2024 yılında sodyum

hipoklorit satışlarının tamamının maliyet altında olduğu 28 teşebbüs tespit edilmiş iken

OTM altı analize göre bahse konu teşebbüslerin sayısı 55 olarak hesaplanmıştır.

(247) KORUMA KLOR’un 2023 yılında gerçekleştirmiş olduğu sodyum hipoklorit satışları

bakımından OTM altı kalan müşteri sayısı (.....) olup söz konusu satışların detaylarına

gelinen aşamada yer vermeye gerek olmadığı keza anılan satışların 2023 yılı

genelinde %(.....)’lık paya sahip olduğu değerlendirilmektedir. Buna ek olarak OKM

analizinde yer verilen, örnek bazı müşteriler ve tüm müşteriler bakımından aylık bazda

toplam satışlar ile maliyet altı satışları gösterir grafiklere ek olarak fiyat-maliyet

analizine ilişkin grafiklere; OKM analizinde yapılan değerlendirmelerden kayda değer

ölçüde farklılaşmaması ve tekrara düşmemek adına yer verilmemiştir.

(248) Öte yandan KORUMA KLOR’un 2024 yılında satış yaptığı her bir il bakımından ilgili ile

nakliye giderine katlanarak gerçekleştirdiği toplam sodyum hipoklorit satış miktarına,

OTM altı satış miktarına ve OTM altı satışların toplam satış miktarı içerisindeki payına

aşağıda yer verilmiştir:

Tablo-62: KORUMA KLOR Tarafından 2024 Yılında Nakliye Giderine Katlanılarak Gerçekleştirilen

Sodyum Hipoklorit Satışlarının İl Bazında Toplam Satış Miktarı, OTM Altı Satış Miktarı ve OTM Altı Satış

Oranı (%)

Ürün Satışı OTM Altı Satış

Toplam Satış Miktarı (Kg) OTM Altı Satış Miktarı (Kg)

Yapılan Şehir Oranı (%) Genel Toplam (.....) (.....) 55,55