Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,

Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN

B. RAPORTÖRLER: Mehmet Akif KAYAR, Zeynep MADAN, Hakan EREK

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: -İhbar

- Resen

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:

- Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.

Hakkı Yeten Cad. Süleyman Seba Kompleksi, Selenium Plaza

10c K7, 34349 Fulya Beşiktaş/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: İhbarda özetle,

- “Calgon” ve “Calgonit” gibi belli başlı temizlik markalarının satıcısı olan Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş. (Reckitt Benckiser A.Ş.)’nin perakende seviyesinde yeniden satış fiyatını belirlediği,

- Teşebbüsün Optimum Price Point-Optimum Fiyat Uygulaması (OPP) programı ile tespit ettiği satış fiyatının uygulanıp uygulanmadığını denetlediği,

- Ulusal zincirlerin %90’ının belirlenen satış fiyatına uyduğu,

- Uymayan perakendecilere de teşebbüs tarafından mal tedarik edilmeyeceğinin bildirildiği, - Böylelikle 2013 yılında söz konusu temizlik ürünlerinin raf fiyatlarının arttırıldığı

ifade edilerek Reckitt Benckiser A.Ş.’nin bu eylemlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında değerlendirilmesi ve gereğinin yapılması talep edilmektedir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.03.2013 tarih ve 1740 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 22.03.2013 tarih ve 2013-1-41/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda 11.04.2013 tarih ve 13-21/294-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 03.06.2013 tarih ve 2013-1-41/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle;

a. Başvuruya konu iddialar hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca

soruşturma açılmasına gerek olmadığı ve şikâyetin reddedilmesi gerektiği,

b. Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı tip bayilik

sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak

alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün 2002/2 sayılı

Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanmadığı; söz konusu hükme 4054 sayılı

Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağı,

c. Bayilik sözleşmelerindeki söz konusu aykırılığın ivedilikle giderilerek sözleşmelerin

2002/2 sayılı Tebliğ hükümleriyle uyumlu hale getirilmesi ve durumun Rekabet

Kurumuna tevsik edilmesi, aksi takdirde anılan Kanun çerçevesinde Reckitt Benckiser

Tem. Mal. San. Tic. A.Ş. hakkında işlem başlatılabileceği yönünde adı geçen teşebbüse

4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmesinin

uygun olacağı

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İncelemeye Konu Teşebbüs: Reckitt Benckiser A.Ş.

(6) Dubai merkez olmak üzere 62 farklı ülkede faaliyet gösteren Reckitt Benckiser A.Ş., 1823 yılından itibaren temizlik başta olmak üzere sağlık, kişisel bakım, ev ürünleri, gıda ve ilaç sektörlerinde hizmet sunan teşebbüs, Türkiye’deki faaliyetlerine 1987 yılında başlamıştır.

(7) Reckitt Benckiser A.Ş., Türkiye’de ev temizliği ve bakım ürünleri pazarında, Finish, Vanish, Marc ve Cillit Bang markalarıyla, ev ürünleri pazarında Airwick ve Calgon markalarıyla ve sağlık ve kişisel bakım ürünleri pazarında da Nurofen, Gaviscon, Strepsils, Dettol, Veet ve Durex markalarıyla faaliyet göstermektedir.

(8) Teşebbüs tüm satışlarının (…..)'ini doğrudan ulusal zincir mağazalar aracılığıyla gerçekleştirirken (…..)'ini distribütörleri aracılığı ile dolaylı olarak yapmaktadır. Teşebbüsün satışlarından geri kalan (…..)’lik kısmı ise parfümeri ve eczanecilere yapılan satışlardan oluşmaktadır. Parfümeri ve eczanelere temizlik ürünü satışları yapılmamaktadır.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(9) Mevcut inceleme kapsamında Reckitt Benckiser A.Ş., ev temizlik ve bakım ürünleri pazarı bakımından Vanish markası ile “otomatik yıkama için çamaşır katkı maddeleri”, Finish markası ile “otomatik yıkama için bulaşık deterjanları” ve Marc ve Cillit Bang markalarıyla ile de “genel temizleme maddeleri” alt kategorisinde faaliyet göstermektedir.

(10) İnceleme kapsamında ele alınan ev temizliği ve bakım ürünleri pazarı, bu ürünlerin kullanım özellikleri açısından “otomatik yıkama için çamaşır katkı maddeleri pazarı”, “otomatik yıkama için bulaşık deterjanları pazarı” ve “genel temizleme maddeleri pazarı” şeklinde ayrıca sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte pazardaki oyuncuların söz konusu ürün gruplarından birçoğunda aynı anda faal olmaları dikkate alınarak arz ikamesinin kolaylığı temelinde ilgili ürün pazarının tüm bu alt pazarları kapsayacak şekilde “ev temizliği ve bakım ürünleri pazarı” şeklinde tanımlanabilmesi de mümkündür. Bu noktada belirtmek gerekir ki, yapılan ihbarda rekabet ihlalinin gerçekleştiği net bir ürün grubuna işaret edilmemektedir.

(11) Bilindiği üzere, inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa, pazar tanımı yapılmayabilmektedir. Mevcut dosya bağlamında ilgili pazarın yukarıda belirtilen

alternatiflerden herhangi biri temel alınarak belirlenmesi durumunda, dosyada ulaşılan sonuçlar üzerinde etkili olmayacağından hareketle net bir ilgili ürün pazar tanımı yapılmamıştır.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(12) Ev temizliği ve bakım ürünlerinin, tüm Türkiye'de satışının yapıldığı ve ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar olmadığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.3.1. Yapılan Tespitler

I.3.1.1. Şikâyete Konu Optimum Fiyat Uygulaması (Optimum Price Point-OPP)

(13) Şikâyetin ana konusunu oluşturulan Optimum Price Point-Optimum Fiyat Uygulaması (OPP) sistemi, indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere sağlayabileceği katkının üst seviyesini gösteren bir maliyet analizi göstergesidir. Teşebbüs bu gösterge ile yüksek pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi finansal sınırlarını görmektedir.

(14) İndirimler, perakendeciler -özellikle zincir mağazalar- için satışlarını arttırmak ve yüksek rekabetin yaşandığı bir pazarda kendilerini rakiplerinden ayrıştırmak için kullanılan en önemli ticari araçtır. Perakendeciler kendi aralarında yaşanan rekabetten ötürü gerçekleştirdikleri indirim kampanyaları sonucunda üretici firmaların satış adetlerinin de artacağını öngördükleri için söz konusu indirim kampanyalarının maliyetlerine üretici firmaların da katılmasını beklemektedir. Hatta bazı perakendeciler, üretici teşebbüslerin kendi düzenledikleri indirim faaliyetlerine katılmalarını ticari olarak şart koşabilmektedir. Üretici firmalar, kendi bütçeleri doğrultusunda perakendecileri nasıl ve ne ölçüde destekleyecekleri konusunda karar vermektedir. Bu noktada Reckitt Benkiser A.Ş. de OPP adını verdikleri indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere sağlayabileceği katkının üst seviyesini gösteren bir maliyet analizi çalışması içinde bulunmuşlardır. Teşebbüs bu gösterge ile yüksek pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi finansal sınırlarını görmeyi amaçlamaktadır. Perakendeciler teşebbüsten karşı teklifleri aldıktan sonra, sadece kendi takdir yetkileri ile nihai indirimli fiyatlarını belirleyerek uygulayabilmekte ve indirim kapsamındaki ürünler vs. ile ilgili olarak ticari kararlarını kendileri verebilmektedir.

I.3.1.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler ve Teşebbüslerle Yapılan Görüşmeler

(15) Reckitt Benckiser A.Ş.’de 12.05.2013 tarihinde yerinde incelemede görüşülen Reckitt Benckiser A.Ş. Ulusal Zincir Mağazalar Müdürü; doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki ana dağıtım kanallarının bulunduğunu, doğrudan olan kanalda büyük zincir mağazaların olduğunu ve bunlarla kendilerinin ilgilendiğini, dolaylı olarak nitelendirilen kanalda ise küçük ölçekli perakendecilerin bulunduğunu ve bunlarla olan ilişkinin distribütörlerce yürütüldüğünü belirtmiştir. Ayrıca, teşebbüsçe OPP isimli bir programın yürütüldüğünü bununla birlikte başvuruda belirtildiği şekilde belirlenen fiyatlara uymayan perakendecilere kendileri tarafından mal tedarik edilmeyeceği hususunda bir bildirimin asla yapılmadığını ve kendilerinden bağımsız çalışan distribütörlerin tasarrufları hakkında bilgilerinin olmadığını ifade etmiştir. Teşebbüs yetkilisi mal sattıkları tüm teşebbüslerin kar beklentilerinin farklı olduğunu ve satışların aynı liste fiyatı üzerinden yapılması durumunda bile ortaya çıkacak raf fiyatlarının birbirinden farklı olacağını belirtmiştir. Ayrıca yerinde incelemede yeniden satış fiyatının belirlendiğine veya tavsiye edilen fiyatlardan sapmalara yaptırım uygulandığına dair herhangi bir belgeye ulaşılamamıştır.

(16) Yerinde incelemede teşebbüsten, farklı perakendecilere yaptığı satışların fatura örnekleri, bayiler ile imzaladıkları sözleşme örneği, 2013 yılı raf fiyatları ve teşebbüsün ürün kataloğu ile bu ürünlerin fiyat bilgileri istenmiştir. İstenen belgeler 22.05.2013 tarihinde ve 3157 sayısı ile Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal etmiştir. Farklı tarihlerde ve farklı ürün gruplarından yapılan satışlara ilişkin gönderilen örnekler incelendiğinde tavsiye edilen liste fiyatından farklı fiyatlarda satışlar yapıldığı tespit edilmiştir. Bayilik sözleşmesi incelendiğinde, sözleşmede yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi hususuna ilişkin herhangi bir hükmün yer almadığı görülmüştür.

(17) Önaraştırma döneminde Reckitt Benckiser A.Ş. yetkililerinin yanı sıra söz konusu teşebbüsün beş distribütörü ile de görüşülmüştür. Değişim Tüketim ve Tarım Ürünleri Dağıtım A.Ş. Genel Müdürü, fiyatları kendilerinin bağımsız olarak müşteri kırılımına göre belirlediklerini, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin sadece tavsiye fiyat gönderdiğini, bunun dışında herhangi bir baskı yapmadığını ve OPP sistemi ile ilgili bir bilgisinin olmadığını ifade etmiştir. Mert Merve Gıda Temizlik Itriyat Kimyasal Maddeler İnşaat Taahhüt Turizm Tütün Mamulleri Dağıtımı İmalat Pazarlama İthalat İhracat San ve Tic. Ltd. Şti. Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı da teşebbüsten sadece tavsiye niteliğinde fiyat listeleri aldıklarını ve OPP sistemi ile ilgili bir bilgisinin bulunmadığını belirtmiştir. Ekşilioğlu Gıda ve Temizlik Ürünleri Dağıtım Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi, belirli iskontolarının bulunduğunu, bu iskontoların mevcut duruma göre ayarlanabildiğini, Reckitt Benckiser A.Ş.’den herhangi bir baskı görmediklerini ve OPP sistemine dair bir malumatının olmadığını ifade etmiştir. Ege Duru Pazarlama Lojistik Taşımacılık A.Ş. yetkilisi, fiyatlarını kendi maliyet kalemlerine göre belirlediklerini ve OPP sistemini hiç bilmediğini söylemiştir. Helvacızade Gıda İlaç Kimya San. ve Tic. A.Ş. yetkilisi ise; Reckitt Benckiser A.Ş.’den herhangi bir mal vermeme tehdidi almadıklarını ancak ticari çıkarları gereği Reckitt Benckiser A.Ş.’nin belirledikleri iskonto tutarlarına uyduklarını ve OPP’ye ilişkin bir şey bilmediğini ifade etmiştir.

I.3.2. Hukuki Değerlendirme

I.3.2.1. İncelemenin 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Bakımından Değerlendirilmesi

(18) Mevcut önaraştırmanın konusunu, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin, ev temizliği ve bakım ürünleri pazarında yeniden satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlale neden olup olmadığının tespit edilmesi oluşturmaktadır.

(19) Bununla birlikte, özellikle markalar arası rekabetin yoğun olduğu pazarlarda, dikey ilişkiler yoluyla marka içi rekabetin kısıtlanması sonucunu doğuracak uygulamaların, kimi durumlarda etkinlik artışı sağlayarak markalar arası rekabeti artırabilmesi nedeniyle muafiyet koruması içine alınarak yasaklama kapsamı dışında bırakılabildiği görülmektedir. Bu tür dikey kısıtlamalara ilişkin çerçeve, 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılıTebliğ) ile çizilmektedir. Ancak bazı dikey kısıtlamalar “açık kısıtlamalar” olarak kabul edilmekte ve bu kısıtlamalar, anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Tebliğde, inceleme konusu yeniden satış fiyatının tespiti uygulaması, bu tür kısıtlamalar arasında sayılmaktadır.

(20) Yeniden satış fiyatının tespitine yönelik olarak sözleşmede doğrudan bir hüküm bulunan durumlarda konu açıktır. Bununla birlikte yeniden satış fiyatının tespiti sonucuna bazı dolaylı yollarla da ulaşılabilir. Alıcının kar marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının yapabileceği indirimin en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalması için yapılan indirimlerin ya da kampanyaların maliyetini sağlayıcının üstlenmesi, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalmaması halinde uyarılması, tehdit edilmesi, cezai yaptırımlara muhatap olması, sözleşmesinin feshedilmesi, siparişlerinin geciktirilmesi ya da iptal edilmesi, yeniden satış fiyatının

belirlenmesine yönelik dolaylı yöntemlere verilebilecek örneklerdir. Yeniden satış fiyatının tespitini amaçlayan bu doğrudan ya da dolaylı yöntemler, yeniden satış fiyatına uymayan alıcının örneğin bir fiyat izleme mekanizması yardımıyla tespit edilebilmesini sağlayan önlemlerle birleştirildiğinde çok daha etkili olmaktadırlar. Benzer şekilde doğrudan ya da dolaylı yeniden satış fiyatının tespiti, sağlayıcının ürünün üzerine tavsiye edilen satış fiyatını basması gibi alıcının satış fiyatını indirme güdüsünü azaltan yöntemlerle birleştirildiğinde çok daha etkili olmaktadır.

(21) Önaraştırmaya konu iddialar yukarıda da ifade edildiği üzere Reckitt Benckiser A.Ş.’nin OPP sistemi ile ulusal zincirler seviyesinde yeniden satış fiyatını belirlediği yönündedir. OPP sistemi teşebbüs içinde kullanılan ve indirim dönemlerinde teşebbüsün perakendecilere sağlayabileceği katkının üst seviyesini gösteren bir maliyet analizi göstergesidir. Teşebbüs bu gösterge ile yüksek pazarlık gücüne sahip perakendecilerin talepleri karşısında kendi finansal sınırlarını görmektedir. Perakendeciler teşebbüsten aldıkları finansal desteğin üstünde, sadece kendi takdir yetkileri ile nihai indirimli fiyatlarını belirleyerek uygulayabilmekte ve indirim kapsamındaki ürünler vs. ile ilgili olarak ticari kararlarını kendileri verebilmektedir.

(22) Teşebbüsün ulusal zincirlerle imzaladığı örnek sözleşmeler incelendiğinde yeniden satış fiyatının tespiti yönünde herhangi bir hükme rastlanmamıştır. Ayrıca teşebbüsün yeniden satış fiyatına uyumunun tespitine yönelik bir takip mekanizmasının varlığına da ulaşılamamıştır.

(23) Teşebbüsün pazardaki konumu ve pazar payı olası yeniden satış fiyatı belirlenmesi uygulamasının pazardaki etkilerini değerlendirmek bakımından önemlidir. Dosya içeriğinden, ev temizliği ve bakım ürünleri sektöründe; Unilever’in (…..) pazar payı ile lider firma olarak öne çıktığı, Unilever’i Procter&Gamble’ın (…..) ve Henkel’in (…..) pazar payları ile takip ettiği, sektörün üç büyüğünü takip eden Reckitt Benckiser A.Ş.’nin pazar payının ise 2011 yılında (…..), 2012 yılında (…..) ayrıca sektörde Hayat Kimya, 3M, Johnson Max, Baser Kimya, Provel gibi rakiplerin de yer aldığı ve rekabetin yüksek olduğu anlaşılmaktadır.

(24) Yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının rekabet karşıtı etkileri özellikle yoğunlaşmış pazarlarda daha fazla olabilmektedir. Dosya kapsamında incelenen sektörün rekabetçi yapısı, Reckitt Benckiser A.Ş.’nin mevcut pazar payı, ulusal zincirlerin sahip olduğu pazarlık gücü ile birlikte değerlendirildiğinde, olası yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasından elde edilmesi muhtemel etkinlik kazanımları, söz konusu edimin pazardaki rekabet karşıtı etkilerinden fazla olabilecektir.

(25) Bayi kanalı da incelendiğinde yerinde incelemede teşebbüsün tavsiye niteliğinde olduğunu belirttiği fiyatlara uymaları için bayilere bir zorlamada bulunduğuna veya uyulmaması durumunda herhangi bir yaptırım uygulama yönünde aktif bir irade sergilediğine yönelik herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Diğer yandan görüşülen bayilerin de bu yönde bir beyanatı olmamıştır.

(26) Ulusal zincirlerin ve bayilerin uygulamada farklı fiyatlardan ürün satabilmesi, tavsiye edilen fiyattan sapmalara yaptırım uygulandığına yönelik bir belgeye rastlanmaması, pazarda markalar arası rekabetin yeterli düzeyde olması ve Reckitt Benckiser A.Ş.’nin önemli bir pazar gücüne sahip olmaması gibi unsurlar dikkate alındığında, teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükmünü ihlal etmediği sonucuna ulaşılmıştır.

I.3.2.2. Yalın Dağıtım Ticaret Ltd. Şti. ile Reckitt Benckiser A.Ş. Arasında İmzalanan Bayilik Sözleşmesi

(27) Reckitt Benckiser A.Ş.’den temin edilen Yalın Dağıtım Ticaret Ltd. Şti. (bayi) ile teşebbüs arasında imzalanan 24.01.2013 tarihli tip bayilik sözleşmesinin incelenmesi sonucunda; ilgili sözleşme ile bayiye, sözleşme konusu ürünlerin yeniden satış yetkisi verildiği ve ayrıca bu ürünlerin pazarlaması, satışı ve dağıtımı konusunda bir rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin süresinin ise yenilenme hükümleri ile beraber 5 yıl olduğu görülmektedir. Bununla birlikte sözleşme süresince ve sözleşme sona erdikten sonraki dönemde 3 yıl boyunca bayiye sözleşmenin 4.8. maddesi ile rekabet yasağı getirildiği tespit edilmiştir.

(28) Bu süreye ilişkin hükmün 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca değerlendirilmesi gerekmektedir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5/b maddesinde, dikey anlaşmanın sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak, alıcıya getirilen, mal ya da hizmet üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını yasaklayan doğrudan ya da dolaylı herhangi bir yükümlülüğün aynı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyetinden yararlanamayacağı; ancak yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki mal ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how’ı korumak için zorunlu olması koşullarıyla, alıcıya, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebileceği düzenlenmiştir.

(29) Bu düzenlemeye göre Reckitt Benckiser A.Ş.’nin bayileriyle imzaladığı bayilik sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden itibaren alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanmadığı değerlendirilmiştir. Söz konusu hükme 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınıp tanınamayacağı sorgulanmıştır. Bu konuda görüşlerine başvurulan Reckitt Benckiser A.Ş.; sözleşmelerinde öngörülen sözleşme sonrası rekabet etmeme yükümlülüğünün bedavacılık etkisini önlemek başta olmak üzere ticari rasyonel gerekçelere dayandığını, bayilerine 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında know-how özelliğini taşıyan bir bilgi paketi sunduğunu ileri sürmüştür. (…TİCARİ SIR…)

(30) Bu tespitler doğrultusunda ilgili sözleşmenin 4.8. numaralı maddesinde anlaşma sonrasındaki 3 yıllık süre için bayi üzerine rekabet etmeme yükümlülüğü getiren hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışında olduğu, ayrıca söz konusu hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 5 (a) ve 5 (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması şartını sağlamadığı, bu nedenle bu hükümlere bireysel muafiyet de tanınamayacağı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(31) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca bu

aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına,

2. Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’nin bayileriyle imzalamış olduğu tip bayilik

sözleşmesinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak

alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı Tebliğ

kapsamında grup muafiyetinden yararlanmadığına; 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi

çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına,

3. Bahse konu bayilik sözleşmelerinin ivedilikle 2002/2 sayılı Tebliğ ile uyumlu hale getirilerek Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi gerektiği, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağı yönünde Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Reckitt Benckiser Tem. Mal. San. Tic. A.Ş.’ye görüş bildirilmesi için Başkanlığın görevlendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.