Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş.'nin BestBuy International Finance S.a.r.L ve Best Buy Enetreprise Services…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.

Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Erdem AKTEKİN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş.

Teknosa Plaza Batman Sok. No:18 Sahrayıcedid/İstanbul

D. TARAFLAR: - Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş.

- Best Buy International Finance S.A.R.L

2-8 Avenue Charles de Gaulle L-1653

Luxembourg/Grand-Duchy of Luxembourg

- Best Buy Entreprise Services Inc.

7601 Penn Avenue South Richfield, MN 55423 ABD

E. DOSYA KONUSU: Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin BestBuy International Finance S.a.r.L ve Best Buy Enetreprise Services Inc.’in Best Buy İstanbul Mağazacılık Ltd. Şti.’de sahip olduğu %100 oranında hisseyi devralması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.6.2011 tarih ve 4405 sayı ile giren ve en son 24.6.2011 tarih ve 4671 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 1.7.2011 tarih ve 2011–3–141/Öİ–11-185.MBA sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.7.2011 tarih ve REK.0.07.00.00-120.01.05/225 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tâbi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1.Taraflar

H.1.1. Devralan: Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş. (Teknosa)

Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. bünyesinde yer alan ve Sabancı Grubu tarafından kontrol edilen Teknosa, tüketici elektroniği ürünleri, kişisel bilgisayarlar ve aksesuarları, ses ve görüntü cihazları, mobil iletişim cihazları vb. ürünlerin satıldığı bir elektrikli ve elektronik perakende zinciridir. 2000 yılında kurulan Teknosa’nın 70 ilde 256 mağazası bulunmaktadır. 2010 yılı cirosu …….. TL olarak gerçekleşen şirketin ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmektedir.

Tablo 1 – Teknosa Ortaklık Yapısı

Pay Sahibi Hisse Payı (%)

Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş.

Dilek SABANCI

Sevil SABANCI

Serra SABANCI

Diğer

TOPLAM 100

Kaynak: Bildirim formu.

H.1.2. Devreden: Best Buy Entreprise Services Inc. (Best Buy Inc.)

Best Buy Inc., ABD, Avrupa, Çin, Meksika ve Kanada’da faaliyetleri bulunan çokuluslu elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği alanında faaliyet gösteren ABD’de kurulu bir şirkettir. Şirket, Türkiye pazarına 2009 yılında devre konu Best Buy İstanbul Mağazacılık Ltd. Şti. şirketi aracılığıyla girmiştir. Teşebbüsün dünya bazında konsolide cirosu yaklaşık ….. milyar TL’dir.

H.1.3. Devredilen: Best Buy İstanbul Mağazacılık Ltd. Şti. (Best Buy)

Best Buy, Best Buy Inc.’in Türkiye faaliyetlerini yürüttüğü şirketidir. Şirketin biri İzmir’de biri de Ankara’da olmak üzere kurulu iki mağazası bulunmaktadır. 2010 yılı cirosu……….. TL olarak gerçekleşen şirketin ortaklık yapısı Tablo 2’de sunulmaktadır.

Tablo 2 – Best Buy Ortaklık Yapısı

Pay Sahibi Hisse Payı (%)

Best Buy International Finance S.A.R.L 99,99

Best Buy Enterprise Services Inc. 0,01

TOPLAM 100

Kaynak: Bildirim formu.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.

İncelemeye konu işlemde, devralan ve devralınan taraflar incelendiğinde teşebbüslerin faaliyet alanlarının elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği olduğu görülmektedir.

Elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği sektöründe, işleme konu olan teşebbüslerin de birer örneğini oluşturduğu zincir teknomarketlerin yanı sıra yerli/yabancı markaların münhasır bayileri, büyük ölçekli hızlı tüketim ürünleri perakendecileri ve Internet üzerinden satış yapan firmalar da yer almaktadır.

Yukarıda sayılan dağıtıcıların mağaza bazında bulundurdukları ürünler farklılaşabilmektedir. Örneğin kimi teknomarket mağazaları beyaz eşya bulundurmazken kimi münhasır bayilerde özellikle bilgisayar/televizyon ürünleri bulunmamakta ya da bu mağazalar tek bir ürün çeşidine ayrılabilmektedir (Örn: Nokia Shop, Apple Store, vb.).

4.7.2007 tarih ve 07-56/632-214 sayılı Kurul kararında; ilgili ürün pazarı “elektrikli ve elektronik ev aletleri perakende satış hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır.

110

Bunun yanı sıra ilgili ürün pazarının mağazaların yapısına göre (zincir teknomarket, münhansır bayi, vb.) ya da çevrimiçi/klasik mağaza olarak da alt pazarlara ayrılması da tartışılabilir. Ancak elektrikli ve elektronik ürünlerin alım süreçlerinde tüketicilerin tüm kanalları (özellikle Internet) araştırma gayreti içersinde oldukları ve yine tüketici açısından satıcının değil de satın alınan ürünün markasının önemli olması nedeniyle Internet’ten satış yapan satıcıların da pazarda tüketiciler için tercih edilebilecek bir opsiyon olmaları nedenleriyle bu tip bir ayrıştırma yapılmasına bu noktada gerek görülmemiştir.

Buna ek olarak İşlem konusu tarafların perakendecilik alanında faaliyet göstermesi nedeniyle işlemin teşebbüsler ve tedarikçilerinin karşılaştığı alım pazarında hâkim duruma neden olabilecek bir alım gücü yaratıp yaratmadığının da değerlendirmesi gerekmektedir. Bu çerçevede bahsi geçen bu üst pazarın “elektrikli ve elektronik ürünler alım pazarı” olarak tanımlanması da mümkündür.

Öte yandan, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilerek, alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlem rekabetçi endişe yaratmıyorsa ilgili pazar tanımlanmayabileceği ifade edilmektedir. İncelemeye konu işlem yukarıda tanımlanan en dar pazar tanımları kapsamında rekabetçi bir endişe yaratmayacağı değerlendirildiğinden dosya kapsamında kesin pazar tanımları yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Kurul, hızlı tüketim malları perakendeciliği sektöründeki yoğunlaşma incelemeleri açısından ilgili coğrafi pazar tanımını mağazaların bulundukları iller ile sınırlandırmaktadır. Benzer bir tartışmanın elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği için de yapılması mümkündür. İşlem sonucunda Teknosa’nın

mülkiyetine geçecek iki mağazanın Ankara ve İzmir illerinde kurulu olması coğrafi pazarın bu iller özelinde tanımlanmasını gerektirebilecektir.

Ancak incelemeye konu işlem yukarıda tanımlanan en dar pazar tanımları kapsamında rekabetçi bir endişe yaratmayacağı değerlendirildiğinden dosya kapsamında kesin coğrafi pazar tanımları yapılmasına da gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.2.3. Etkilenen Pazarlar

Etkilenen pazar kavramı 2010/4 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan Bildirim Formu’nun beşinci maddesinde; “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve

a) Taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu (yatay ilişki),

b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) ilgili ürün pazarları” olarak tanımlanmaktadır.

Bildirim konusu işlem bakımından Türkiye, Ankara ve İzmir coğrafi pazarlarında; Teknosa ve Best Buy elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği pazarında faaliyet göstermektedir. Tarafların faaliyetlerinin örtüşmesi nedeniyle, elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği pazarı etkilenen pazar niteliğine sahiptir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği

Başvuruya konu işlem Teknosa İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin Best Buy International Finance S.a.r.L ve Best Buy Enetreprise Services Inc.’in Best Buy İstanbul Mağazacılık Ltd. Şti.’de sahip olduğu %100 oranında hisseyi devralmasıdır.

İşlemin gerçekleştirilmesi için taraflar arasında 10.6.2011 tarihinde “Pay Devir Vaadi Sözleşmesi” imzalanmıştır. Rekabet Kurulu’nun iznini takiben taraflar arasında “Pay Devir Senedi” imzalanacak ve Best Buy’ın hisselerinin tümü ve böylelikle şirketin kontrolü Teknosa’ya geçecektir.

H.3.2. 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme

2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (b) bendine göre; “Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması” birleşme veya devralma sayılan h â llerden kabul edilmektedir.

Bildirim konusu işlem sonucunda Best Buy’ın kontrolü Teknosa’ya geçeceğinden anılan işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.

2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesine göre bir birleşme veya devralmanın Rekabet Kurulu iznine tabi olabilmesi için “işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz

milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi “ veya “işlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi” aşması gerekmektedir.

Taraflarca sunulan ciro bilgilerine göre, işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi aşması nedeniyle işlem izne t â bidir.

200

H.3.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak” birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek yasaklanmıştır.

Gesellschaft für Konsumforschung (GFK) tarafından ölçülen elektrik ve elektronik ürünler perakendeciliğine ilişkin konsolide Türkiye ve Ankara-İzmir özelinde verilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

1

Tablo 3 – Elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği pazar payı bilgileri

2010 Ciro ('000 TL) Ankara PP(%) İzmir PP(%) Türkiye PP(%)

İşlem

Tarafları

Media Markt

Electroworld

Vatan

Bimeks

Darty

Teknomarketler Gold

Arçelik

Üreti ciler Vestel

Kısmi Toplam 948.769 100 592.454 100 8.637.506

Diğer 7.812.494 47,49

Pazar Toplam 16.450.000 100 Kaynak: Bildirim formu.

*

Carrefoursa sabancı Grubu ve Carrefour’un ortak kontrol ettiği bir şirkettir. Ancak, işlemin pazarda yaratabileceği en rekabeti kısıtlayıcı etkiyi değerlendirmek amacıyla Sabancı Grubu bünyesinde kabul edilmiştir.

220

Tablo 4 - Elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği pazar payı bilgileri (Teknomarketler)

2010 Ciro ('000 TL) Ankara PP(%) İzmir PP(%) Türkiye PP(%) 1 Tabloda elektrikli ve elektronik ürün satışı gerçekleştiren teknomarketler, bayiler ve organize perakendecilere ait verilere yer verilmektedir.

İşlem

Tarafları

Media Markt

Electroworld

Vatan

Bimeks

Darty

Teknomarketler Gold

TOPLAM 494.645 100 265.902 100 3.569.808 100 Kaynak: Bildirim formu.

Tablo 5 - Elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği mağaza sayıları

2010 Mağaza Sayısı Ankara İzmir Türkiye

Media Markt

Vatan

Electroworld

Bimeks

Darty

Gold

Arçelik

Vestel

TOPLAM 460 326 5.211 Kaynak: Bildirim formu.

Pazara ilişkin toplam ciro bilgilerinden, Teknosa veya araştırma şirketi tarafından hakkında veri elde edilebilen teşebbüslerin pazarın yaklaşık %50’sini temsil ettiği görülmektedir. Dosya mevcudundan, teşebbüsün pazarın toplam büyüklüğünün araştırma şirketi tarafından tahmin edilebildiği ancak pazarda birçok oyuncu olması nedeniyle bunlara ait detaylara ulaşılamadığını belirttiği anlaşılmıştır. Yine araştırma şirketi verilerinden toplam Türkiye pazar cirosuna ulaşmak mümkün iken Ankara ve İzmir illeri özelinde toplam veriye ulaşılamamaktadır.

240

Pazar payı verileri incelendiğinde alt pazar ayrımı yapılmaksızın sektör tek bir pazar olarak ele alındığında işlem sonrasında Teknosa’nın pazar payının Ankara’da %..’dan %...’e, İzmir’de %...’den %...’e ve Türkiye genelinde ise %...’den %..’e

2

yükseleceği anlaşılmaktadır. Teknomarketler alt pazarı söz konusu olduğunda ise Teknosa’nın işlem sonrası pazar payının Ankara’da %...’den %..’e, İzmir’de %...’den %..’a Türkiye genelinde ise %..’den ..’ye yükseleceği görülmektedir.

İlgili ürün pazarı yalnızca teknomarketleri içerek şekilde dar olarak ele alındığında Teknosa’nın işlem sonrasında Ankara’daki pazar payının %..’ı aşacağı; İzmir ve Türkiye’de ise %..’ın üzerindeki pazar payını daha da güçlendireceği görülmektedir. Bununla beraber hem Türkiye genelinde hem de Ankara-İzmir illerinde pazarda önemli isme ve yere sahip hem yabancı hem de yerli teknomarketlerin bulunması, devralınan yalnızca iki mağazanın olması, ilgili ürün pazarına ilişkin kısımda da yer verildiği üzere tüketicilerin bütçelerinde önemli yer tutan elektrikli ve elektronik ürünleri satın alırken yalnızca teknomarket özelinde değil tüm pazar genelinde bir 2 Ankara ve İzmir’e ilişkin toplam pazar payı bilgilerinin olmamasının bu iller açısından hesaplanan pazar paylarının olduğundan yüksek görünmesine neden olmaktadır.

araştırma yapmaları ve pazar payı verilerinde yer verilemeyen Internet üzerinden satış yapan alternatif kanalların bulunması Teknosa’nın elde edebileceği pazar gücünü sınırlandırmaktadır. Bu çerçevede değerlendirmeye konu işlem sonucunda bu pazarlarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Alım pazarı açısından da işlem sonucunda hâkim durum yaratacak bir pazar gücü ortaya çıkmayacağı öngörülmektedir. En dar pazar tanımı kapsamında Teknosa Türkiye genelinde %... oranında pazar payına sahip olacaktır. Yukarıda açıklanan nedenlerle Teknosa’nın sahip olacağı pazar gücünün, bu pazar payının yansıttığından daha düşük bir seviyede olduğu kanaatine varılmıştır. Kaldı ki Teknosa’nın ve pazardaki diğer teşebbüslerin alım yaptığı markalar çoğunlukla kendi kategorilerinde önemli marka bilinirliğine sahip global üreticilerdir (Örneğin HP, Apple, Samsung, LG, vb.). Bu bağlamda işlem sonrasında elektrikli ve elektronik ürünler alım pazarında rekabeti sınırlandıracak bir alım gücünün ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.