Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.'nin sahibi olduğu, Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

E. DOSYA KONUSU: Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.’nin sahibi olduğu, Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması.

30

F. DOSYA EVRELERİ : Çeşitli basın ve yayın organlarında yer alan Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin Ciner Grubu tarafından satın alındığı yönündeki haberler üzerine hazırlanan 21.3.2005 tarih ve 2005-2-15/BN-05- HSÖ sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulu’nun, 24.3.2005 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 05-18/199-M sayılı Karar ile ilgili işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında olup olmadığının anlaşılması için re'sen inceleme başlatılmıştır.

Söz konusu Karar doğrultusunda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.7.2005 tarih ve 2005-2-55/Öİ-05- HSÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 18.7.2005 tarih ve REK.0.06.00.00/120-79 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından, "Dünden Bugüne Tercüman", "Tercüman Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli yayınların ünvanlarının ve yayın haklarının Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne devredilmesi işleminin, ilgili ürün pazarında hakim durum yaratacak ya da hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı ve ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

60

H.1.1. Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti.

Kuruluşu 17.12.2002 tarihinde tescil edilmiş olan şirketin kurucu ortakları Mehmet Ali ILICAK ve Mehmet Celal TOPRAKLI'dır. Şirket 3.2.2005 tarihine kadar Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin imtiyaz sahibi olup yayıncılık faaliyetinde bulunmamış, söz konusu gazetenin yayın haklarını Ilıcak Yayıncılık ve Matbaacılık A.Ş.'ne kullandırmıştır. Şirketin 2004 yılı net satışları ………… YTL olarak gerçekleşmiştir.

H.1.2. Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Merkez Tercüman) 26.1.2005 tarihinde kurulmuş olup, şirketin kuruluşu 2.3.2005 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanmıştır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir;

Hissedar Adı Hisse Payı (%)

Merkez Yayın Holding 65

Şirketin yönetim kurulu ise aynı zamanda şirket ortakları olan Mehmet Ali Ilıcak, Fercan Aykutlu ve Naci Övünç'ten oluşmaktadır. Şirket yeni kurulmuş olduğundan henüz yayınlanmış bir bilançosu bulunmamaktadır.

H.1.3. Merkez Yayın Holding

Merkez Tercüman'ın en büyük hissedarı olan Merkez Yayın Holding, yine kendi iştiraki olan Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın Sanayi Ticaret A.Ş. vasıtasıyla gazete ve dergi yayımcılığı piyasasında faaliyet göstermektedir. Söz konusu şirket tarafından yayımlanan süreli yayınlar; G azeteler: Sabah, Takvim, Yeni Asır ve Pas Fotomaç: Dergiler: Bebeğim ve Biz, Erkeğin Ağırlık Merkezi, FHM, Gezi, Global Enerji, Harper's Bazaar, Home Art, House

Beautiful, Hülya, Kumsal, Oto Haber, Como Girl, Sinema, Sofra, Süper Alış Veriş, Şamdan Plus, Transport, Garaj, Yeni Aktüel ve Para.

Merkez Yayın Holding'in 2004 yılı cirosu …………… YTL (yaklaşık ….trilyon TL) olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılı pazar payları ise reklam gelirlerine göre; Gazete %26, Dergi %24 ve tiraj rakamlarına göre, Gazete %20, Dergi %9 şeklindedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Devralma işleminin konusu,"Dünden Bugüne Tercüman","Tercüman Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli yayınların unvanlarının ve yayın haklarının, Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından Merkez Tercüman'a devredilmesi oluşturmaktadır. Her ne kadar devralan teşebbüs olan Merkez Tecüman'ın kontrolünü elinde bulunduran Merkez Yayın Holding, yine kendi kontrolünde olan Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın Sanayi Ticaret A.Ş. vasıtasıyla hem gazete ve hem de dergi yayımcılığında faaliyetinde bulunuyor olsa da, Tercüman Şampiyon'un, Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin ücretsiz eki olması, Borsa Türk isimli derginin ise devir tarihinden itibaren yayınına son verilmesi nedeniyle ilgili devir işleminin yalnızca gazete yayımcılığı pazarına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı"günlük gazete yayımcılığı pazarı" olarak belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Devralma işleminin tarafları bütün Türkiye genelinde faaliyet göstermekte olup pazar farklılaştırması yaratacak önemli bir husus bulunmamaktadır. Bu nedenle ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. İsim ve Yayın Haklarının Devrine İlişkin Değerlendirme

1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”’ de, Birleşme veya Devralma Sayılan Haller başlığı altında, " herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını devralması" ifadesine yer verilmektedir.

Bu çerçevede dosya konusu olaydaki süreli yayınlara ait isim ve yayın hakları devreden teşebbüsün mal varlığı içinde önemli bir yer tutmakta olup, bu isim ve yayın haklarıyla çıkarılan süreli yayınlardan elde edilen her türlü ticari fayda ve kazanç devralan teşebbüse geçmiştir. Dolayısıyla söz konusu işlem, adı geçen tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.

130

H.3.2. Bildirim Eşikleri Açısından Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi"Bu Tebliğ’in 2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olduğunu belirlemektedir.

Dosya konusu devralma işleminde ilgili ürün pazarı günlük gazete yayımcılığı pazarı olarak belirlenmiştir. Söz konusu ilgili ürün pazarında devralma işlemi taraflarının pazar payları ve ciroları aşağıdaki şekildedir;

Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti.: Pazar payı: %2.3, 2004 yılı cirosu: ……………. YTL dir.

Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.: 1997/1 sayılı Tebliğ’de izne tabi birleşme ve devralmalarda pazar payı ve cironun hesaplanmasında teşebbüslerin ilgili pazarda faaliyet gösteren ve doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettikleri diğer teşebbüslerin pazar payı ve cirolarının da göz önünde bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede devralan tarafın pazar payı ve cirosu hesaplanırken Merkez Tercüman (bu şirketin cirosu bulunmamaktadır.) ile birlikte, daha önce de değinildiği üzere bu şirketin kontrolünü elinde bulunduran ve aynı zamanda Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın Sanayi Ticaret A.Ş. vasıtasıyla gazete ve dergi yayımcılığı piyasasında faaliyet gösteren Merkez Yayın Holding'in ilgili pazardaki pazar payı ve cirosu da dikkate alınacaktır.

Buna göre Merkez Yayın Holding'in reklam gelirlerine göre hesaplanan 2004 yılı pazar payı: %26, cirosu: ……….. YTL 'dir.

Görüldüğü gibi devralma işlemi taraflarının ilgili pazardaki toplam cirosu 1997/1 Tebliğ'de belirtilen 25 trilyon TL'nin üzerindedir. Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi 4054 sayılı Kanun kapsamında bildirilmesi gereken bir işlemdir. Ancak bu işlem hakkında Kurum'a herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.

H.3.3. Hakim Durum Değerlendirmesi

4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.

Devralma işlemi sonrasında tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payı %28 olmaktadır. Rekabet Kurulu'nun 19.10.2004 tarih ve 04-66/955-231 sayılı kararında Günlük Gazete yayımcılığı pazarında Doğan Grubu'nun hakim durumda olduğu, sektörün ikinci büyük grubunun da Merkez Grubu (Merkez Yayın Holding) olduğu ifade edilmiştir. İlgili piyasanın yapısında söz konusu karar tarihinden beri çok büyük bir değişiklik olmamıştır.

Dolayısıyla dosya konusu devralma işleminin ilgili pazarda herhangi bir hakim durum yaratmayacağı veya var olan bir hakim durumu güçlendirmeyeceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere anılan devralma işlemi Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma olmasına karşın, taraflar arasında 3.2.2005 tarihinde yapılan Mevkute (süreli yayın) Beyannamesi Devir Sözleşmesi ile devralma işlemi gerçekleştirilmiş ancak Kurum'a herhangi bir bildirim yapılmamıştır.

Bu hususla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun'un idari para cezalarını düzenleyen 16. maddesinin (c) bendinde yer alan " Birleşme veya devralmanın ya da 4 üncü madde kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların süresi içinde bildirilmemesi halinde" ibaresi 5388 sayılı Kanun ile"İzne tabi birleşme veya devralma işlemlerinin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde" şeklinde değiştirilmiştir. Görüldüğü gibi izne tabi olduğu halde Kurul'un izni olmaksızın hayata geçirilen birleşme ve devralmalar için Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca devralmayı gerçekleştiren taraflara idari para cezası uygulanması hükme bağlanmıştır. Ayrıca Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “tüzel kişiliği olan teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin birinci fıkrada belirtilen para cezalarına çarptırılmaları halinde, bu tüzel kişiliğin yönetim organlarında görev alan gerçek kişilere de şahsen verilen cezanın yüzde onuna kadar ayrıca para cezası uygulanır” denilmektedir. Bu fıkra hükmü uyarınca devralmaya taraf teşebbüslerin yönetim kurullarında bulunan gerçek şahıslara da 16/(c) madde uyarınca verilen cezanın yüzde onu kadar idari para cezası verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, izne tabi olduğu belirlenen anılan devralma işlemini Kurul'a bildirmekle yükümlü olan Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. ile Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye 16. maddenin (c) bendi ve devralma işleminin yapıldığı sırada bu teşebbüslerin yönetim organlarında görev alan gerçek kişilere de 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, devralmaya taraf teşebbüslerin yönetim organları incelendiğinde; Mehmet Ali ILICAK’ın her iki teşebbüsün yönetim kurulunda da bulunduğu görülmektedir. 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca taraf teşebbüslerin yönetim kurullarına verilecek idari para cezalarında bu hususun dikkate alınarak mükerrer cezalandırma yapılmaması ve anılan şahsa tek bir ceza verilmesi gerekmektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:

- Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından, "Dünden Bugüne Tercüman", "Tercüman Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli yayınların unvanlarının ve yayın haklarının Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne devredilmesi işleminin, ilgili ürün pazarında hakim durum yaratacak ya da hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığına ve ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağına, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesine, - Söz konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma olmasına karşın, Kurul'un izni olmaksızın gerçekleştirilmiş olması nedeniyle Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. ile Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca (2005/3 sayılı Tebliğ ile değişik 2005/2 sayılı Tebliğ’e göre) ayrı ayrı 1.450’er YTL ve yine aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bu teşebbüslerin yönetim organlarında görev alan gerçek kişilere 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca teşebbüslere verilen cezanın takdiren %10’u oranında olmak üzere ayrı ayrı 145’er YTL para cezası verilmesine, anılan devralmaya taraf teşebbüslerin her ikisinin yönetim kurulunda da görev alması nedeniyle Mehmet Ali ILICAK’a bunlardan birisi için ceza verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.