Yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların market türü işyerlerinin üyelik taleplerini reddettiği iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER : Hakan BİLİR, Buket ARI

C. BAŞVURANLAR : - Mevlüt ÖZDEMİR

Orhanlar Mah. Kavakdibi Cad. No:8 Karadeniz Ereğlisi/Zonguldak

- Gizlilik talebi bulunmaktadır. (2 başvuru)

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş.

Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok. No:24/A-6 Mecidiyeköy/İstanbul

- Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.

Fulya Mah. Mevlüt Pehlivan Sok. No:12 Multinet Plaza

Şişli/İstanbul

- Set Kurumsal Hizmetleri A.Ş.

Leylak Sok. Nursanlar İş Merkezi A Blk. K:8 Şişli/İstanbul

- Edenred Kurumsal Çözümler A.Ş.

Talatpaşa Cad. No:5 Gültepe/İstanbul

- Winwin Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Esentepe Mah. Kasap Sok. No:16 Eser İş Merkezi A Blok K:7 D:58

Şişli/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: Yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların market türü işyerlerinin üyelik taleplerini reddettiği iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların rakip durumdaki market ve şarküterilerden bir kısmını üye işyeri olarak kabul ederken diğer market türü işyerlerinin üyelik taleplerini reddettikleri iddia edilmektedir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.01.2012 tarih ve 764 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 01.03.2012 tarih ve 2012-4-41/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun (takiben 03.04.2012 ve 10.04.2012 tarihlerinde 2963 ve 3165 sayılı başvurular yapılmıştır.) görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar uyarınca düzenlenen, 21.05.2012 tarih ve 2012-4-41/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusu iddialar hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.

12-29/856-256

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

(5) Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “para temsili araçlarla müşterilere tüketime hazır yiyecek ve gıda temini pazarı”; ilgili coğrafî pazar ise “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme

(6) Dosya konusu iddialar, hakkında önaraştırma yapılan şirketlerin bazı marketlerle anlaşma yapmayı reddetmelerine yöneliktir.

(7) Başvuruya ilişkin olarak öncelikle belirtilmesi gereken husus, yemek çeki şirketleri ile üye işyerleri arasında yapılan anlaşmaların münhasırlık içermemesidir. Böylece, yemek çeki şirketleri aynı anda binlerce üye işyeri ile çalışmaktadırlar. Ancak, uygulamada bu şirketlerin tüm işyerlerini üye işyeri olarak kabul etmediği Kuruma yapılan ve özellikle marketlerden gelen çok sayıda başvuru nedeniyle bilinmektedir.

(8) Başvuru konusu uygulama çeşitli nedenlerle yapılmaktadır: Öncelikle, her bir üye işyerine gerekli pos cihazının kurulumu ve üye işyerlerinin takibi önemli maliyet kalemleri olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede yemek çeki şirketleri açısından talep sahibi tüm işyerleri (cafe, restoran, market, bakkal vb.) ile anlaşma yapmak ekonomik olarak rasyonel değildir. İlgili üye işyerinin tespitinde, kullanıcı sayısı, vade, iskonto, merkezi yerleşkeye sahip olmak, müşteri tercihi, ödeme gücü gibi kriterler açısından değerlendirme yapılması söz konusudur. Bu çerçevede yapılan uygulamalar anti-rekabetçi amaca sahip olmadığı gibi, rekabeti engelleyici etkiler doğurmaktan da uzaktır.

(9) Ayrıca, yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların marketlerden gelen üyelik taleplerini değerlendirmesinde Maliye Bakanlığı mevzuatı da önemli bir rol oynamaktadır. 30.05.2008 tarihinde 382 sıra numarası ile yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 1.2. maddesi uyarınca, yemek çekleri münhasıran yemek bedellerinin ödenmesinde kullanılacaktır. Öte yandan, 04.01.2008 tarihinde yayımlanmış olan Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin 1.2. maddesine göre; yemek çeki, yemek kuponu ve yemek kartları kullanılarak yapılan işlemler %8 oranında vergilendirilecektir. İlgili düzenlemede ayrıca, söz konusu araçların amaç dışı kullanımı halinde gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir.

(10) Yukarıda yer alan düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, yemek çeki/kuponu/kartı yalnızca yemek hizmetlerinden faydalanmak için kullanılabilmektedir. Ancak, tüketime hazır gıda satışı yapan market tipi işletmelerde aynı zamanda %18 oranında vergilendirilen gıda dışı kozmetik, temizlik, giyim gibi ürünlerin satışlarının da yapılabilmesi, marketlerden yemek çeki/kartı ile yapılabilecek gıda dışı ürün alışverişlerinin de %8 oranında vergilendirilmesi, diğer bir deyişle amaç dışı kullanım ihtimalini doğurmaktadır. Bunun sonucunda, ilgili pazarda faaliyet gösteren firmaların, amaç dışı kullanımı engellemek üzere, tüketime hazır gıda ve yemek dışındaki ürünlerin de satışına elverişli olan işyerlerinin üyelik taleplerini reddetmeleri yahut bu tür satış yapan üyelerin üyelik sözleşmelerini feshetmeleri söz konusu olmaktadır.

(11) Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında, başvuruya konu iddiaların 4054 sayılı Kanun çerçevesinde rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

12-29/856-256

J. SONUÇ

(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.